<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.wikiahd.org/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Mwstance</id>
	<title>ویکی عهد - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.wikiahd.org/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Mwstance"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/Mwstance"/>
	<updated>2026-09-13T14:58:13Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.44.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=899</id>
		<title>قیمومت بریتانیا بر فلسطین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=899"/>
		<updated>2026-05-02T08:54:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;قیمومت بریتانیا بر فلسطین&#039;&#039;&#039; یک دوره زمانی در سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۸ در [[null|فلسطین]] و به عنوان بخشی از تقسیم‌بندی [[null|امپراتوری عثمانی]] پس از [[null|فروپاشی ناشی از جنگ جهانی اول]] که تحت استعمار [[null|بریتانیا]] قرار گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این دوران یکی از بحث‌برانگیزترین دوره‌های تاریخ غرب آسیا است. این دوران دورویی و فریب‌کاری در سیاست‌های کشورهای غربی و بویژه بریتانیا را نشان می دهد که همزمان به اعراب وعده استقلال داد و از طرفی بوسیله اعلامیه بالفور (۱۹۱۷) تشکیل «وطن ملی» برای یهودیان در فلسطین را عادی سازی می کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ==&lt;br /&gt;
در جریان [[null|جنگ جهانی اول]] در شرایط خیانت اعراب که با طمع استقلال و با فریب بریتانیا علیه عثمانی شورش کرده بودند نیروهای اعزامی مصری تحت فرمان [[null|بریتانیا]] به فرماندگی [[null|ادموند آلنبی]] در جریان  عملیات در فلسطین موفق شدند ترک‌ها را از [[null|سرزمین شام]] بیرون کنند. بریتانیا با مکاتبات مک ماهون-حسین موافقت کرد و اعلام کرد استقلال اعراب را به شرطی که ضد عثمانی‌ها قیام کنند ارج می‌نهد. اما بریتانیا به قرارداد عمل نکرد و در نهایت بریتانیا و فرانسه، کل منطقه را طبق [[null|توافق‌نامه سایکس–پیکو]] بین خود تقسیم کردند و به اعراب شورشی خیانت کردند. از طرفی بریتانیا پیش از آن در [[null|بیانیه بالفور]] این منطقه را به یهودی‌های اروپا وعده داده بودند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پایان جنگ جهانی اول، بریتانیا و فرانسه یک منطقه مشترک به نام «حکومت منطقه اشغالی دشمن» به وجود آوردند که در واقع همان سوریه عثمانی بود. بریتانیایی‌ها کنترل این منطقه را بدست گرفت. بهانه اصلی سرپرستی بریتانیا که از طرف جانب جامعه ملل ارائه شد ادارهٔ بخش‌های از کارافتاده امپراتوری عثمانی بود تا زمانی که مردم آن منطقه بتوانند روی پای خودشان بایستند. ولی در عمل بریتانیا از این موقعیت فقط برای منافع استعماری خود استفاده کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این ناحیه شامل دو منطقه می‌شد. یکی غرب [[null|رود اردن]] یا فلسطین که مستقیماً توسط بریتانیا اداره می‌شد و دیگری در شرق رود اردن که فرااردن نام داشت و امروزه به عنوان اردن شناخته می‌شود. حکومتی شبه خودمختار که توسط خاندان هاشمی اهل حجاز اداره می‌شد و سرانجام در سال ۱۹۴۶ به استقلال رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این دوره و پس ازیک دوره طولانی از ورود وطن گزینان اروپایی به فلسطین با کمک بریتانیا، شورش یهودیان آغاز شد و جنگ داخلی در فلسطین شروع شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سیاست ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مالکیت زمین ===&lt;br /&gt;
در شروع استعمار بریتانیا، بیشتر زمین‌های کشاورزی در فلسطین (حدود یک سوم کل این سرزمین) در مالکیت ثروتمندان و زمینداران عثمانی بود، که بیشترشان خاندان‌ها و شیوخ سایر مناطق عرب نشین خارج از فلسطین بودند. دیگر زمین‌ها در دست سازمان‌های مسیحی خارجی (که سرشناس‌ترین شان کلیسای ارتدکس یونانی بود) و مقدار بسیار ناچیزی نیز سازمان‌های یهودی خصوصی و صهیونیستی و تا حد کمتری اقلیت‌های کوچک بهایی، سامری‌ها، و چرکسی‌ها بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یهودیان در مجموع کمتر از ۵٪ از کل اراضی فلسطین را در سال ۱۹۴۵ در اختیار داشتند. استاین تخمین میزند در مه ۱۹۴۸, این عدد به ۷٫۵۱٪ از زمین‌ها رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنا بر کلیفورد رایت، قیمومیت بریتانیا در سال ۱۹۴۸، کشاورزان یهودی در ۴۲۵٬۴۵۰ دونوم کشاورزی می‌کردند، در حالی که کشاورزان [[null|فلسطینی]] بر روی ۵٬۴۸۴٬۷۰۰ دونوم زمین کشاورزی می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خشونت بریتانیا ==&lt;br /&gt;
نیروهای نظامی و دولتی بریتانیا در دوره سلطه خود بر فلسطین مرتکب جنایات جنگی بسیاری علیه فلسطینیان از جمله [[null|تنبیه دسته‌جمعی]]، [[null|قتل‌عام]]، کشتار اختیاری، [[null|شکنجه]]، استفاده از [[null|سپر انسانی]] شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۳۸ انفجار یک [[null|بمب کنارجاده‌ای]] باعث کشته شدن چهار سرباز بریتانیایی شد. با اینکه هیچ شواهدی مبتنی بر اینکه مسئول ماجرا چه کسی بوده وجود نداشت اما نیروهای بریتانیایی یک روستای فلسطینی را به رگبار بستند و سپس خانه‌ها را به آتش کشیدند. پس از آن روستاییان را جمع کرده و سوار اتوبوس کردند. آنها روستاییان فلسطینی را مجبور کردند که اتوبوس را روی یک میدان [[null|مین]] برانند تا مین‌ها منفجر شده و همه سرنشینان کشته شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در تابستان ۱۹۳۹، سربازان هنگ بلک‌واچ با خشونتی عریان و به‌قصد ارعاب و سرکوب، برای جست‌وجوی اسلحه به روستای حلحول یورش بردند. آنها نه‌فقط وارد روستا شدند، بلکه به شکلی خشن و بی‌رحمانه به خانه‌ها حمله کردند، درها را شکستند، به خانواده‌ها تعرض کردند و روستاییانِ وحشت‌زده را زیر تهدید مستقیم لوله‌های اسلحه از خانه‌هایشان بیرون کشیدند. سپس ۱۵۰ مرد بی‌دفاع را با زور و تحقیر، مانند اسیران جنگی خطرناک، در محوطه‌ای تنگ و غیربهداشتی که با سیم خاردار در پشت مسجد کشیده بودند، محبوس کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این مردان، در گرمای سوزان تابستان، به مدت دو هفته در شرایطی غیرانسانی و شبیه شکنجه‌ی جمعی نگه‌داشته شدند؛  بدون دسترسی کافی به آب و غذا. در نتیجه این رفتار ظالمانه، ۱۳ نفر از آنها بر اثر از دست دادن شدید آب بدن، عملاً از تشنگی و ضعف جسمانی جان دادند؛ مرگ‌های به‌صورت عمدی و در اثر بی‌تفاوتی و قساوت تحمیل شد. دست‌کم یک نفر دیگر نیز که در تلاش ناامیدانه برای فرار از این جهنم بود، به ضرب گلوله به قتل رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در طول این اسارت تحقیرآمیز، وضعیت زندانیان چنان فاجعه‌بار بود که از شدت گرسنگی و درماندگی، زمین را با دست‌های خالی خود می‌کندند تا ریشه‌ی گیاهان را پیدا کنند و برای زنده ماندن آنها را بجوند؛ این وضعیت نشان‌دهنده درجه‌ی غیرانسانی بودن رفتار نیروهای بریتانیایی است. سربازان بریتانیایی روزانه تنها یک لیوان آب برای هر زندانی می‌دادند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ادوارد کیث-روچ، کمیسر منطقه در آن زمان، خود در نوشته‌هایش اعتراف می‌کند که به او دستور داده شده بود «هیچ تحقیق غیرنظامی نباید انجام شود»؛ دستوری که در عمل، به معنای تلاش عمدی برای پنهان‌کردن حقیقت، جلوگیری از افشای این سوءاستفاده‌ها و سرپوش گذاشتن بر این رفتارهای غیرقانونی و غیرانسانی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بریتانیا برای سرکوب نظام‌مند فلسطینیان، سیاستی را به‌اصطلاح «آرام‌سازی روزانه» نام‌گذاری کرد؛ اصطلاحی فریبنده و زیباشده برای سلسلة اقداماتی که در واقع نوعی تنبیه جمعی و کنترل خشونت‌آمیز بود. این سیاست بر مجموعه‌ای از اقدامات سرکوبگرانه و تحقیرآمیز تکیه داشت: محدودیت شدید یا ممنوعیت رفت‌وآمد، محاصره و نظارت دائمی؛ تصرف و غارت اموال و محصولات مردم؛ بازداشت‌های خودسرانه بدون محاکمه یا حتی اتهام روشن؛ و همچنین به‌کارگیری اجباری مردم در کارهای سخت، از جمله ساخت جاده‌ها و پایگاه‌های نظامی که خود ابزار تثبیت اشغال و کنترل نظامی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجازات تیرباران جمعی، نه فقط علیه شورشیان مسلح، بلکه فراتر از آن، علیه مظنونان و حتی غیرنظامیان کاملاً بی‌گناه نیز اعمال می‌شد؛ اقدامی که عملاً قانون و عدالت را به‌کلی بی‌معنا می‌کرد و فضای رعب و وحشت را به سراسر جامعه گسترش می‌داد. در موارد بسیاری، مجازات‌هایی مانند تخریب دسته‌جمعی خانه‌ها، سوزاندن یا نابودکردن اموال، و شکنجه‌ی سیستماتیک مردم، بدون هیچ دلیل مشخص، بدون روند قانونی و صرفاً برای ایجاد ترس، تحقیر و شکستن روحیه‌ی جمعی ساکنان انجام می‌شد؛ رفتاری که ماهیتی تنبیهی، انتقام‌جویانه و عمیقاً غیرانسانی داشت و آثار روانی و اجتماعی آن تا سال‌ها بر زندگی مردم باقی می‌ماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در موردی دیگر گزارش شده که نظامیان بریتانیایی به زندان عکا می‌رفتند، چند اسیر فلسطینی را می‌گرفتند و به زور روی کاپوت خودرو می‌نشاندند تا به‌عنوان سپر انسانی از انفجار احتمالی جلوگیری کنند. در این وضعیت، اگر کامیونی از عقب به خودرو می‌زد و فلسطینی بر اثر ضربه به زمین پرت می‌شد و می‌مُرد؛ کسی زحمت جمع‌کردن جنازه را به خود نمی‌داد و پیکر بی‌جانش را همان‌جا، کنار جاده رها می‌کردند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=898</id>
		<title>قیمومت بریتانیا بر فلسطین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=898"/>
		<updated>2026-05-02T08:43:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: /* تاریخچه */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;قیمومت بریتانیا بر فلسطین&#039;&#039;&#039; یک دوره زمانی در سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۸ در [[null|فلسطین]] و به عنوان بخشی از تقسیم‌بندی [[null|امپراتوری عثمانی]] پس از [[null|فروپاشی ناشی از جنگ جهانی اول]] که تحت استعمار [[null|بریتانیا]] قرار گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این دوران یکی از بحث‌برانگیزترین دوره‌های تاریخ غرب آسیا است. این دوران دورویی و فریب‌کاری در سیاست‌های کشورهای غربی و بویژه بریتانیا را نشان می دهد که همزمان به اعراب وعده استقلال داد و از طرفی بوسیله اعلامیه بالفور (۱۹۱۷) تشکیل «وطن ملی» برای یهودیان در فلسطین را عادی سازی می کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ==&lt;br /&gt;
در جریان [[null|جنگ جهانی اول]] در شرایط خیانت اعراب که با طمع استقلال و با فریب بریتانیا علیه عثمانی شورش کرده بودند نیروهای اعزامی مصری تحت فرمان [[null|بریتانیا]] به فرماندگی [[null|ادموند آلنبی]] در جریان  عملیات در فلسطین موفق شدند ترک‌ها را از [[null|سرزمین شام]] بیرون کنند. بریتانیا با مکاتبات مک ماهون-حسین موافقت کرد و اعلام کرد استقلال اعراب را به شرطی که ضد عثمانی‌ها قیام کنند ارج می‌نهد. اما بریتانیا به قرارداد عمل نکرد و در نهایت بریتانیا و فرانسه، کل منطقه را طبق [[null|توافق‌نامه سایکس–پیکو]] بین خود تقسیم کردند و به اعراب شورشی خیانت کردند. از طرفی بریتانیا پیش از آن در [[null|بیانیه بالفور]] این منطقه را به یهودی‌های اروپا وعده داده بودند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پایان جنگ جهانی اول، بریتانیا و فرانسه یک منطقه مشترک به نام «حکومت منطقه اشغالی دشمن» به وجود آوردند که در واقع همان سوریه عثمانی بود. بریتانیایی‌ها کنترل این منطقه را بدست گرفت. بهانه اصلی سرپرستی بریتانیا که از طرف جانب جامعه ملل ارائه شد ادارهٔ بخش‌های از کارافتاده امپراتوری عثمانی بود تا زمانی که مردم آن منطقه بتوانند روی پای خودشان بایستند. ولی در عمل بریتانیا از این موقعیت فقط برای منافع استعماری خود استفاده کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این ناحیه شامل دو منطقه می‌شد. یکی غرب [[null|رود اردن]] یا فلسطین که مستقیماً توسط بریتانیا اداره می‌شد و دیگری در شرق رود اردن که فرااردن نام داشت و امروزه به عنوان اردن شناخته می‌شود. حکومتی شبه خودمختار که توسط خاندان هاشمی اهل حجاز اداره می‌شد و سرانجام در سال ۱۹۴۶ به استقلال رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این دوره و پس ازیک دوره طولانی از ورود وطن گزینان اروپایی به فلسطین با کمک بریتانیا، شورش یهودیان آغاز شد و جنگ داخلی در فلسطین شروع شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سیاست ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مالکیت زمین ===&lt;br /&gt;
در شروع استعمار بریتانیا، بیشتر زمین‌های کشاورزی در فلسطین (حدود یک سوم کل این سرزمین) در مالکیت ثروتمندان و زمینداران عثمانی بود، که بیشترشان خاندان‌ها و شیوخ سایر مناطق عرب نشین خارج از فلسطین بودند. دیگر زمین‌ها در دست سازمان‌های مسیحی خارجی (که سرشناس‌ترین شان کلیسای ارتدکس یونانی بود) و مقدار بسیار ناچیزی نیز سازمان‌های یهودی خصوصی و صهیونیستی و تا حد کمتری اقلیت‌های کوچک بهایی، سامری‌ها، و چرکسی‌ها بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یهودیان در مجموع کمتر از ۵٪ از کل اراضی فلسطین را در سال ۱۹۴۵ در اختیار داشتند. استاین تخمین میزند در مه ۱۹۴۸, این عدد به ۷٫۵۱٪ از زمین‌ها رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنا بر کلیفورد رایت، قیمومیت بریتانیا در سال ۱۹۴۸، کشاورزان یهودی در ۴۲۵٬۴۵۰ دونوم کشاورزی می‌کردند، در حالی که کشاورزان [[null|فلسطینی]] بر روی ۵٬۴۸۴٬۷۰۰ دونوم زمین کشاورزی می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خشونت بریتانیا ==&lt;br /&gt;
نیروهای نظامی و دولتی بریتانیا در دوره سلطه خود بر فلسطین مرتکب جنایات جنگی بسیاری علیه فلسطینیان از جمله [[null|تنبیه دسته‌جمعی]]، [[null|قتل‌عام]]، کشتار اختیاری، [[null|شکنجه]]، استفاده از [[null|سپر انسانی]] شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۳۸ انفجار یک [[null|بمب کنارجاده‌ای]] باعث کشته شدن چهار سرباز بریتانیایی شد. با اینکه هیچ شواهدی مبتنی بر اینکه مسئول ماجرا چه کسی بوده وجود نداشت اما نیروهای بریتانیایی یک روستای فلسطینی را به رگبار بستند و سپس خانه‌ها را به آتش کشیدند. پس از آن روستاییان را جمع کرده و سوار اتوبوس کردند. آنها روستاییان فلسطینی را مجبور کردند که اتوبوس را روی یک میدان [[null|مین]] برانند تا مین‌ها منفجر شده و همه سرنشینان کشته شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در تابستان ۱۹۳۹، سربازان هنگ بلک‌واچ با خشونتی عریان و به‌قصد ارعاب و سرکوب، برای جست‌وجوی اسلحه به روستای حلحول یورش بردند. آنها نه‌فقط وارد روستا شدند، بلکه به شکلی خشن و بی‌رحمانه به خانه‌ها حمله کردند، درها را شکستند، به خانواده‌ها تعرض کردند و روستاییانِ وحشت‌زده را زیر تهدید مستقیم لوله‌های اسلحه از خانه‌هایشان بیرون کشیدند. سپس ۱۵۰ مرد بی‌دفاع را با زور و تحقیر، مانند اسیران جنگی خطرناک، در محوطه‌ای تنگ و غیربهداشتی که با سیم خاردار در پشت مسجد کشیده بودند، محبوس کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این مردان، در گرمای سوزان تابستان، به مدت دو هفته در شرایطی غیرانسانی و شبیه شکنجه‌ی جمعی نگه‌داشته شدند؛  بدون دسترسی کافی به آب و غذا. در نتیجه این رفتار ظالمانه، ۱۳ نفر از آنها بر اثر از دست دادن شدید آب بدن، عملاً از تشنگی و ضعف جسمانی جان دادند؛ مرگ‌های به‌صورت عمدی و در اثر بی‌تفاوتی و قساوت تحمیل شد. دست‌کم یک نفر دیگر نیز که در تلاش ناامیدانه برای فرار از این جهنم بود، به ضرب گلوله به قتل رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در طول این اسارت تحقیرآمیز، وضعیت زندانیان چنان فاجعه‌بار بود که از شدت گرسنگی و درماندگی، زمین را با دست‌های خالی خود می‌کندند تا ریشه‌ی گیاهان را پیدا کنند و برای زنده ماندن آنها را بجوند؛ این وضعیت نشان‌دهنده درجه‌ی غیرانسانی بودن رفتار نیروهای بریتانیایی است. سربازان بریتانیایی روزانه تنها یک لیوان آب برای هر زندانی می‌دادند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ادوارد کیث-روچ، کمیسر منطقه در آن زمان، خود در نوشته‌هایش اعتراف می‌کند که به او دستور داده شده بود «هیچ تحقیق غیرنظامی نباید انجام شود»؛ دستوری که در عمل، به معنای تلاش عمدی برای پنهان‌کردن حقیقت، جلوگیری از افشای این سوءاستفاده‌ها و سرپوش گذاشتن بر این رفتارهای غیرقانونی و غیرانسانی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بریتانیا برای سرکوب نظام‌مند فلسطینیان، سیاستی را به‌اصطلاح «آرام‌سازی روزانه» نام‌گذاری کرد؛ اصطلاحی فریبنده و زیباشده برای سلسلة اقداماتی که در واقع نوعی تنبیه جمعی و کنترل خشونت‌آمیز بود. این سیاست بر مجموعه‌ای از اقدامات سرکوبگرانه و تحقیرآمیز تکیه داشت: محدودیت شدید یا ممنوعیت رفت‌وآمد، محاصره و نظارت دائمی؛ تصرف و غارت اموال و محصولات مردم؛ بازداشت‌های خودسرانه بدون محاکمه یا حتی اتهام روشن؛ و همچنین به‌کارگیری اجباری مردم در کارهای سخت، از جمله ساخت جاده‌ها و پایگاه‌های نظامی که خود ابزار تثبیت اشغال و کنترل نظامی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجازات تیرباران جمعی، نه فقط علیه شورشیان مسلح، بلکه فراتر از آن، علیه مظنونان و حتی غیرنظامیان کاملاً بی‌گناه نیز اعمال می‌شد؛ اقدامی که عملاً قانون و عدالت را به‌کلی بی‌معنا می‌کرد و فضای رعب و وحشت را به سراسر جامعه گسترش می‌داد. در موارد بسیاری، مجازات‌هایی مانند تخریب دسته‌جمعی خانه‌ها، سوزاندن یا نابودکردن اموال، و شکنجه‌ی سیستماتیک مردم، بدون هیچ دلیل مشخص، بدون روند قانونی و صرفاً برای ایجاد ترس، تحقیر و شکستن روحیه‌ی جمعی ساکنان انجام می‌شد؛ رفتاری که ماهیتی تنبیهی، انتقام‌جویانه و عمیقاً غیرانسانی داشت و آثار روانی و اجتماعی آن تا سال‌ها بر زندگی مردم باقی می‌ماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در موردی دیگر گزارش شده که نظامیان بریتانیایی به زندان عکا می‌رفتند، چند اسیر فلسطینی را می‌گرفتند و به زور روی کاپوت خودرو می‌نشاندند تا به‌عنوان سپر انسانی از انفجار احتمالی جلوگیری کنند. در این وضعیت، اگر کامیونی از عقب به خودرو می‌زد و فلسطینی بر اثر ضربه به زمین پرت می‌شد و می‌مُرد؛ کسی زحمت جمع‌کردن جنازه را به خود نمی‌داد و پیکر بی‌جانش را همان‌جا، کنار جاده رها می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین، نظامیان بریتانیایی مظنونان فلسطینی را مجبور می‌کردند بین دو صف سرباز بدوند؛ راهرویی از ضرب و شتم. سربازان در حین دویدن، با قنداق تفنگ و تیشه بر سر و بدن آنها می‌کوبیدند و بدنشان را غرق جراحت و خون می‌کردند. اگر کسی در اثر این شکنجه‌ی وحشیانه جان می‌داد، جسدش را بدون کوچک‌ترین احترام انسانی، داخل خودروی حمل گوشت، در کنار لاشه‌ها، می‌انداختند و سپس او را در یکی از روستاهای فلسطینی رها می‌کردند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=897</id>
		<title>قیمومت بریتانیا بر فلسطین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=897"/>
		<updated>2026-05-02T08:42:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;قیمومت بریتانیا بر فلسطین&#039;&#039;&#039; یک دوره زمانی در سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۸ در [[null|فلسطین]] و به عنوان بخشی از تقسیم‌بندی [[null|امپراتوری عثمانی]] پس از [[null|فروپاشی ناشی از جنگ جهانی اول]] که تحت استعمار [[null|بریتانیا]] قرار گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این دوران یکی از بحث‌برانگیزترین دوره‌های تاریخ غرب آسیا است. این دوران دورویی و فریب‌کاری در سیاست‌های کشورهای غربی و بویژه بریتانیا را نشان می دهد که همزمان به اعراب وعده استقلال داد و از طرفی بوسیله اعلامیه بالفور (۱۹۱۷) تشکیل «وطن ملی» برای یهودیان در فلسطین را عادی سازی می کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ==&lt;br /&gt;
در جریان [[null|جنگ جهانی اول]] در شرایط خیانت اعراب که با طمع استقلال و با فریب بریتانیا علیه عثمانی شورش کرده بودند نیروهای اعزامی مصری تحت فرمان [[null|بریتانیا]] به فرماندگی [[null|ادموند آلنبی]] در جریان  عملیات در فلسطین موفق شدند ترک‌ها را از [[null|سرزمین شام]] بیرون کنند. بریتانیا با مکاتبات مک ماهون-حسین موافقت کرد و اعلام کرد استقلال اعراب را به شرطی که ضد عثمانی‌ها قیام کنند ارج می‌نهد. اما بریتانیا به قرارداد عمل نکرد و در نهایت بریتانیا و فرانسه، کل منطقه را طبق [[null|توافق‌نامه سایکس–پیکو]] بین خود تقسیم کردند و به اعراب شورشی خیانت کردند. از طرفی بریتانیا پیش از آن در [[null|بیانیه بالفور]] این منطقه را به یهودی‌های اروپا وعده داده بودند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پایان جنگ جهانی اول، بریتانیا و فرانسه یک منطقه مشترک به نام «حکومت منطقه اشغالی دشمن» به وجود آوردند که در واقع همان سوریه عثمانی بود. بریتانیایی‌ها کنترل این منطقه را بدست گرفت. بهانه اصلی سرپرستی بریتانیا که از طرف جانب جامعه ملل ارائه شد ادارهٔ بخش‌های از کارافتاده امپراتوری عثمانی بود تا زمانی که مردم آن منطقه بتوانند روی پای خودشان بایستند. ولی در عمل بریتانیا از این موقعیت فقط برای منافع استعماری خود استفاده کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این ناحیه شامل دو منطقه می‌شد. یکی غرب [[null|رود اردن]] یا فلسطین که مستقیماً توسط بریتانیا اداره می‌شد و دیگری در شرق رود اردن که فرااردن نام داشت و امروزه به عنوان اردن شناخته می‌شود. حکومتی شبه خودمختار که توسط خاندان هاشمی اهل حجاز اداره می‌شد و سرانجام در سال ۱۹۴۶ به استقلال رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این دوره و پس ازیک دوره طولانی از ورود وطن گزینان یهودی اروپایی به فلسطین با کمک بریتانیا شورش یهودیان آغاز شد و جنگ داخلی در فلسطین شروع شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سیاست ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مالکیت زمین ===&lt;br /&gt;
در شروع استعمار بریتانیا، بیشتر زمین‌های کشاورزی در فلسطین (حدود یک سوم کل این سرزمین) در مالکیت ثروتمندان و زمینداران عثمانی بود، که بیشترشان خاندان‌ها و شیوخ سایر مناطق عرب نشین خارج از فلسطین بودند. دیگر زمین‌ها در دست سازمان‌های مسیحی خارجی (که سرشناس‌ترین شان کلیسای ارتدکس یونانی بود) و مقدار بسیار ناچیزی نیز سازمان‌های یهودی خصوصی و صهیونیستی و تا حد کمتری اقلیت‌های کوچک بهایی، سامری‌ها، و چرکسی‌ها بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یهودیان در مجموع کمتر از ۵٪ از کل اراضی فلسطین را در سال ۱۹۴۵ در اختیار داشتند. استاین تخمین میزند در مه ۱۹۴۸, این عدد به ۷٫۵۱٪ از زمین‌ها رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنا بر کلیفورد رایت، قیمومیت بریتانیا در سال ۱۹۴۸، کشاورزان یهودی در ۴۲۵٬۴۵۰ دونوم کشاورزی می‌کردند، در حالی که کشاورزان [[null|فلسطینی]] بر روی ۵٬۴۸۴٬۷۰۰ دونوم زمین کشاورزی می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خشونت بریتانیا ==&lt;br /&gt;
نیروهای نظامی و دولتی بریتانیا در دوره سلطه خود بر فلسطین مرتکب جنایات جنگی بسیاری علیه فلسطینیان از جمله [[null|تنبیه دسته‌جمعی]]، [[null|قتل‌عام]]، کشتار اختیاری، [[null|شکنجه]]، استفاده از [[null|سپر انسانی]] شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۳۸ انفجار یک [[null|بمب کنارجاده‌ای]] باعث کشته شدن چهار سرباز بریتانیایی شد. با اینکه هیچ شواهدی مبتنی بر اینکه مسئول ماجرا چه کسی بوده وجود نداشت اما نیروهای بریتانیایی یک روستای فلسطینی را به رگبار بستند و سپس خانه‌ها را به آتش کشیدند. پس از آن روستاییان را جمع کرده و سوار اتوبوس کردند. آنها روستاییان فلسطینی را مجبور کردند که اتوبوس را روی یک میدان [[null|مین]] برانند تا مین‌ها منفجر شده و همه سرنشینان کشته شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در تابستان ۱۹۳۹، سربازان هنگ بلک‌واچ با خشونتی عریان و به‌قصد ارعاب و سرکوب، برای جست‌وجوی اسلحه به روستای حلحول یورش بردند. آنها نه‌فقط وارد روستا شدند، بلکه به شکلی خشن و بی‌رحمانه به خانه‌ها حمله کردند، درها را شکستند، به خانواده‌ها تعرض کردند و روستاییانِ وحشت‌زده را زیر تهدید مستقیم لوله‌های اسلحه از خانه‌هایشان بیرون کشیدند. سپس ۱۵۰ مرد بی‌دفاع را با زور و تحقیر، مانند اسیران جنگی خطرناک، در محوطه‌ای تنگ و غیربهداشتی که با سیم خاردار در پشت مسجد کشیده بودند، محبوس کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این مردان، در گرمای سوزان تابستان، به مدت دو هفته در شرایطی غیرانسانی و شبیه شکنجه‌ی جمعی نگه‌داشته شدند؛  بدون دسترسی کافی به آب و غذا. در نتیجه این رفتار ظالمانه، ۱۳ نفر از آنها بر اثر از دست دادن شدید آب بدن، عملاً از تشنگی و ضعف جسمانی جان دادند؛ مرگ‌های به‌صورت عمدی و در اثر بی‌تفاوتی و قساوت تحمیل شد. دست‌کم یک نفر دیگر نیز که در تلاش ناامیدانه برای فرار از این جهنم بود، به ضرب گلوله به قتل رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در طول این اسارت تحقیرآمیز، وضعیت زندانیان چنان فاجعه‌بار بود که از شدت گرسنگی و درماندگی، زمین را با دست‌های خالی خود می‌کندند تا ریشه‌ی گیاهان را پیدا کنند و برای زنده ماندن آنها را بجوند؛ این وضعیت نشان‌دهنده درجه‌ی غیرانسانی بودن رفتار نیروهای بریتانیایی است. سربازان بریتانیایی روزانه تنها یک لیوان آب برای هر زندانی می‌دادند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ادوارد کیث-روچ، کمیسر منطقه در آن زمان، خود در نوشته‌هایش اعتراف می‌کند که به او دستور داده شده بود «هیچ تحقیق غیرنظامی نباید انجام شود»؛ دستوری که در عمل، به معنای تلاش عمدی برای پنهان‌کردن حقیقت، جلوگیری از افشای این سوءاستفاده‌ها و سرپوش گذاشتن بر این رفتارهای غیرقانونی و غیرانسانی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بریتانیا برای سرکوب نظام‌مند فلسطینیان، سیاستی را به‌اصطلاح «آرام‌سازی روزانه» نام‌گذاری کرد؛ اصطلاحی فریبنده و زیباشده برای سلسلة اقداماتی که در واقع نوعی تنبیه جمعی و کنترل خشونت‌آمیز بود. این سیاست بر مجموعه‌ای از اقدامات سرکوبگرانه و تحقیرآمیز تکیه داشت: محدودیت شدید یا ممنوعیت رفت‌وآمد، محاصره و نظارت دائمی؛ تصرف و غارت اموال و محصولات مردم؛ بازداشت‌های خودسرانه بدون محاکمه یا حتی اتهام روشن؛ و همچنین به‌کارگیری اجباری مردم در کارهای سخت، از جمله ساخت جاده‌ها و پایگاه‌های نظامی که خود ابزار تثبیت اشغال و کنترل نظامی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجازات تیرباران جمعی، نه فقط علیه شورشیان مسلح، بلکه فراتر از آن، علیه مظنونان و حتی غیرنظامیان کاملاً بی‌گناه نیز اعمال می‌شد؛ اقدامی که عملاً قانون و عدالت را به‌کلی بی‌معنا می‌کرد و فضای رعب و وحشت را به سراسر جامعه گسترش می‌داد. در موارد بسیاری، مجازات‌هایی مانند تخریب دسته‌جمعی خانه‌ها، سوزاندن یا نابودکردن اموال، و شکنجه‌ی سیستماتیک مردم، بدون هیچ دلیل مشخص، بدون روند قانونی و صرفاً برای ایجاد ترس، تحقیر و شکستن روحیه‌ی جمعی ساکنان انجام می‌شد؛ رفتاری که ماهیتی تنبیهی، انتقام‌جویانه و عمیقاً غیرانسانی داشت و آثار روانی و اجتماعی آن تا سال‌ها بر زندگی مردم باقی می‌ماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در موردی دیگر گزارش شده که نظامیان بریتانیایی به زندان عکا می‌رفتند، چند اسیر فلسطینی را می‌گرفتند و به زور روی کاپوت خودرو می‌نشاندند تا به‌عنوان سپر انسانی از انفجار احتمالی جلوگیری کنند. در این وضعیت، اگر کامیونی از عقب به خودرو می‌زد و فلسطینی بر اثر ضربه به زمین پرت می‌شد و می‌مُرد؛ کسی زحمت جمع‌کردن جنازه را به خود نمی‌داد و پیکر بی‌جانش را همان‌جا، کنار جاده رها می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین، نظامیان بریتانیایی مظنونان فلسطینی را مجبور می‌کردند بین دو صف سرباز بدوند؛ راهرویی از ضرب و شتم. سربازان در حین دویدن، با قنداق تفنگ و تیشه بر سر و بدن آنها می‌کوبیدند و بدنشان را غرق جراحت و خون می‌کردند. اگر کسی در اثر این شکنجه‌ی وحشیانه جان می‌داد، جسدش را بدون کوچک‌ترین احترام انسانی، داخل خودروی حمل گوشت، در کنار لاشه‌ها، می‌انداختند و سپس او را در یکی از روستاهای فلسطینی رها می‌کردند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=896</id>
		<title>قیمومت بریتانیا بر فلسطین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=896"/>
		<updated>2026-04-30T09:58:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;قیمومت بریتانیا بر فلسطین&#039;&#039;&#039; یک دوره زمانی در سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۸ در منطقه [[null|فلسطین]] و به عنوان بخشی از تقسیم‌بندی [[null|امپراتوری عثمانی]] پس از [[null|فروپاشی ناشی از جنگ جهانی اول]] و تحت استعمار [[null|بریتانیا]] قرار گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یکی از بحث‌برانگیزترین دوره‌های تاریخ غرب آسیا است. این دوران تناقض‌های بنیادین و فریب‌کاری در سیاست‌های کشورهای غربی و بویژه بریتانیا را نشان می دهد که همزمان به اعراب وعده استقلال داد و از طریق اعلامیه بالفور (۱۹۱۷) از تشکیل «وطن ملی» برای یهودیان در فلسطین حمایت می کرد. در این میان، نقش رهبری عرب فلسطین – به‌ویژه حاج امین الحسینی، مفتی اعظم اورشلیم – نقشی تعیین‌کننده و فاجعه‌بار ایفا کرد. سیاست &#039;&#039;&#039;انفعالی&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;فروش زمین‌ها&#039;&#039;&#039; به مهاجران یهودی توسط اربابان عرب، بهانه تسخیر فلسطین را فراهم آورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ==&lt;br /&gt;
در جریان [[null|جنگ جهانی اول]] در شرایطی که اعراب با طمع استقلال و با فریب بریتانیا علیه عثمانی شورش کرده بودند نیروهای اعزامی مصری تحت فرمان [[null|امپراتوری بریتانیا]] به فرماندگی [[null|ادموند آلنبی]] در جریان کمپین سینا و فلسطین موفق شدند ترک‌ها را از [[null|سرزمین شام]] بیرون کنند. بریتانیا با مکاتبات مک ماهون-حسین موافقت کرد و اعلام کرد استقلال اعراب را به شرطی که ضد عثمانی‌ها قیام کنند ارج می‌نهد. اما بریتانیا به قرارداد عمل نکرد و در نهایت بریتانیا و فرانسه، کل منطقه را طبق [[null|توافق‌نامه سایکس–پیکو]] بین خود تقسیم کردند و به اعراب شورشی خیانت کردند. از طرفی بریتانیا پیش از آن در [[null|بیانیه بالفور]] این منطقه را به یهودی‌ها وعده می‌داد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پایان جنگ جهانی اول، بریتانیا و فرانسه یک منطقه مشترک به نام «حکومت منطقه اشغالی دشمن» به وجود آوردند که در واقع همان سوریه عثمانی بود. بریتانیایی‌ها کنترل این منطقه را بدست گرفت. با وجود اینکه موضوع اصلی سرپرستی بریتانیا که از جانب جامعه ملل ارائه شد ادارهٔ بخش‌های از کارافتاده امپراتوری عثمانی بود تا زمانی که مردم آن منطقه بتوانند روی پای خودشان بایستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این شامل دو منطقه می‌شد. یکی غرب [[null|رود اردن]] یا فلسطین که مستقیماً توسط بریتانیا اداره می‌شد و دیگری در شرق رود اردن که فرااردن نام داشت و امروزه به عنوان اردن شناخته می‌شود. حکومتی شبه خودمختار که توسط خاندان هاشمی اهل حجاز اداره می‌شد و سرانجام در سال ۱۹۴۶ به استقلال رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این دوره و با کمک بریتانیا شورش یهودیان آغاز شد و با اضافه شدن وطن گزینان اروپایی جنگ داخلی را در فلسطین آغاز کردند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سیاست ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مالکیت زمین ===&lt;br /&gt;
همچنین ببینید: [[null|خرید زمین در فلسطین توسط یهودیان]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از شروع استعمار بریتانیا، بیشتر زمین‌های کشاورزی در فلسطین (حدود یک سوم کل این سرزمین) در مالکیت ثروتمندان و زمینداران عثمانی بود، که بیشترشان خاندان‌ها و شیوخ سایر مناطق عرب نشین بودند. دیگر زمین‌ها در دست سازمان‌های مسیحی خارجی (که سرشناس‌ترین شان کلیسای ارتدکس یونانی بود) و نیز سازمان‌های یهودی خصوصی و صهیونیستی و تا حد کمتری اقلیت‌های کوچک بهایی، سامری‌ها، و چرکسی‌ها بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یهودیان به‌طور خصوصی و جمعی ۵٫۲۳٪ از کل اراضی فلسطین را در سال ۱۹۴۵ در اختیار داشتند. استاین تخمین میزند در مه ۱۹۴۸, این عدد به ۷٫۵۱٪ از زمین‌ها رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنا بر کلیفورد رایت، قیمومیت بریتانیا در سال ۱۹۴۸، کشاورزان یهودی در ۴۲۵٬۴۵۰ دونوم کشاورزی می‌کردند، در حالی که کشاورزان [[null|فلسطینی]] بر روی ۵٬۴۸۴٬۷۰۰ دونوم زمین کشاورزی می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خشونت بریتانیا ==&lt;br /&gt;
نیروهای نظامی و دولتی بریتانیا در دوره سلطه خود بر فلسطین مرتکب جنایات جنگی بسیاری علیه فلسطینیان از جمله [[null|تنبیه دسته‌جمعی]]، [[null|قتل‌عام]]، کشتار اختیاری، [[null|شکنجه]]، استفاده از [[null|سپر انسانی]] شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۳۸ انفجار یک [[null|بمب کنارجاده‌ای]] باعث کشته شدن چهار سرباز بریتانیایی شد. با اینکه هیچ شواهدی مبتنی بر اینکه مسئول ماجرا چه کسی بوده وجود نداشت اما نیروهای بریتانیایی یک روستای فلسطینی را به رگبار بستند و سپس خانه‌ها را به آتش کشیدند. پس از آن روستاییان را جمع کرده و سوار اتوبوس کردند. آنها روستاییان فلسطینی را مجبور کردند که اتوبوس را روی یک میدان [[null|مین]] برانند تا مین‌ها منفجر شده و همه سرنشینان کشته شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در تابستان ۱۹۳۹ سربازان هنگ بلک‌واچ برای جست‌وجوی اسلحه به روستای [[null|حلحول]] رفتند. آنها به خانه‌ها حمله کردند و روستاییان را به زور اسلحه جمع‌آوری کردند. سپس ۱۵۰ مرد را به زور در محدوده ساخته شده با [[null|سیم خاردار]] پشت یک مسجد انداختند. طی دوهفته اسارت در گرمای تابستان ۱۳ نفر به خاطر از دست دادن آب بدن و دستکم یک نفر در تلاش برای فرار به ضرب گلوله کشته شدند. در این مدت، زندانیان درون قفس از شدت گرسنگی زمین را می‌کندند تا ریشه گیاهان را بخورند. سربازان بریتانیایی روزی تنها یک لیوان آب به آنها می‌داند. ادوارد کیث-روچ که در آن زمان کمیسر منطقه بود نوشته: «به من دستور دادند که هیچ تحقیق غیرنظامی نباید انجام شود».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بریتانیا برای سرکوب فلسطینیان سیاست «آرام‌سازی روزانه» را در نظر گرفت. این سیاست بر محدودیت یا منع رفت‌وآمد، تصرف اموال یا محصولات، بازداشت خودسرانه، و [[null|کار اجباری]] برای ساخت جاده و پایگاه‌های نظامی متکی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجازات تیرباران جمعی، به غیر از شورشیان شامل مظنونان و حتی [[null|غیرنظامیان]] نیز می‌شد. گاهی مجازات تخریب دسته‌جمعی خانه‌ها و شکنجه مردم، بدون دلیل و تنها برای ایجاد ترس انجام می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نظامیان بریتانیایی به زندان عکا می‌رفتند و چند شورشی فلسطینی را قرض می‌گرفتند و روی کاپوت خودرو می‌نشاندند تا از انفجار خودرو جلوگیری کنند. ممکن بود کامیونی از عقب به خودرو آنها بزند و فلسطینی روی زمین بیفتد و بمیرد. در این صورت کسی جنازه‌ها را جمع نمی‌کرد و همان‌جا رهایش می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نظامیان بریتانیایی مظنونان فلسطینی را مجبور به دویدن بین دو صف سربازان بریتانیایی می‌کردند و آنها را با استفاده از قنداق تفنگ و تیشه می‌زدند و زخمی می‌کردند. اگر کسی که می‌مرد او را داخل خودرو حمل گوشت می‌انداختند و در یکی از روستاهای فلسطینی رها می‌کردند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B4%D8%B4%E2%80%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87&amp;diff=895</id>
		<title>جنگ شش‌روزه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B4%D8%B4%E2%80%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87&amp;diff=895"/>
		<updated>2026-04-30T06:47:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;جنگ شش‌روزه&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: Six-Day War)، همچنین شناخته شده با نام &#039;&#039;&#039;جنگ ژوئن ۱۹۶۷&#039;&#039;&#039; (به عربی: &#039;&#039;حرب حزیران&#039;&#039;، به عبری: &#039;&#039;מלחמת ששת הימים&#039;&#039;), یک درگیری نظامی کوتاه اما شدید بود که از ۵ تا ۱۰ ژوئن ۱۹۶۷ بین [[Null|اسرائیل]] و ائتلافی از کشورهای عربی شامل [[Null|مصر]] (در آن زمان [[Null|جمهوری متحد عربی]])، [[Null|سوریه]] و [[Null|اردن]] در گرفت. این جنگ با پیروزی قاطع اسرائیل و اشغال [[Null|شبه‌جزیره سینا]] و [[Null|نوار غزه]] از مصر، [[Null|کرانه باختری]] شامل [[Null|اورشلیم شرقی]] از اردن، و [[Null|بلندی‌های جولان]] از سوریه، به پایان رسید. جنگ شش‌روزه، نقطه اوج بحرانی بود که از ۱۵ مه تا ۱۲ ژوئن ۱۹۶۷ به درازا کشید و تنش‌های طولانی‌مدت در منطقه را به اوج خود رساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این جنگ با تجاوز و [[Null|حمله هوایی]] توسط اسرائیل به [[Null|پایگاه‌های هوایی]] مصر در صبح روز ۵ ژوئن ۱۹۶۷ آغاز شد که به سرعت منجر به فلج شدن نیروی هوایی مصر و کسب [[Null|برتری هوایی]] برای اسرائیل گردید. در پی این تجاوز، کشورهای عربی یاد شده نیز به درگیری کشیده شدند. این جنگ کوتاه، با [[Null|آتش‌بس]] و میانجیگری سازمان ملل متحد پایان یافت، اما نتایج آن به طور عمیقی بر وضعیت غرب آسیا تأثیر گذاشت و همچنان یکی از عوامل اصلی درگیری‌های منطقه‌ای تا به امروز باقی مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیش‌زمینه ==&lt;br /&gt;
پس از اشغال فلسطین و اعلام موجودیت [[Null|اسرائیل]] در سال ۱۹۴۸ ، غرب آسیا در وضعیت بی‌ثباتی و تنش دائمی قرار داشت. [[Null|سازمان آزادی‌بخش فلسطین]] (ساف) که در سال ۱۹۶۴ تأسیس شده بود، در آن زمان به عنوان تنها [[Null|سازمان نظامی]]-سیاسی [[Null|فلسطینی]] شناخته می‌شد و بخش‌هایی از شرق [[Null|اورشلیم]]، [[Null|کرانه باختری رود اردن]] و [[Null|نوار غزه]] را در اختیار داشت. این سازمان در منشور خود در سال ۱۹۶۴، خواهان بیرون راندن «صهیونیست ها» از «سرزمین‌های عربی» از طریق نیروی قهری و با کمک کشورهای عربی شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علاوه بر این، برخوردهای مرزی مکرر بین رژیم صهیونیستی و کشورهای [[Null|عربی]]، از جمله بحران‌های پیشین نظیر [[Null|بحران کانال سوئز]] (۱۹۵۶)، بحران آب در اسرائیل (درگیری بر سر منابع آبی) که شامل تجاوز رژیم صهیونیستی به روستایی در کرانه باختری بود، و ادعاهای رژیم صهیونیستی بر سر مالکیت [[Null|بلندی‌های جولان]] [[Null|سوریه]] و [[Null|لبنان]]، بهانه ای برای ایجاد تنش‌ها و فراهم آمدن پیش‌زمینه یک درگیری نظامی گسترده میان این کشورها کمک کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== آغاز بحران و تنش‌ها ==&lt;br /&gt;
در ۱۴ مه ۱۹۶۷، رژیم صهیونیستی مدعی شد که به اطلاعاتی رسیده که نشان می‌دهد [[Null|نیروهای نظامی]] مصر در حالت آماده‌باش قرار گرفته‌اند و مصر در حال متمرکز کردن تعداد زیادی از نیروهای خود در [[Null|صحرای سینا]] است. ولی هیچ گزارشی از سوی هیچ نهاد امنیتی این ادعا را تایید نکرد و اکثر کشورها اقدام این رژیم  را جزیی از آماده سازی افکار عمومی برای شروع تجاوز دانستند. به همین دلیل و به دستور [[Null|سپهبد عبد الحکیم عامر]]، فرمانده کل نیروهای مسلح مصر، در فرمان رزمی شماره ۱ نیروهای نظامی مصر از ساعت ۱۴:۳۰ روز ۱۴ مه ۱۹۶۷ برای جنگ در حالت آماده‌باش کامل قرار گرفتند. در روز ۱۵ مه، [[Null|نخست‌وزیر اسرائیل]] دستور داد تا تعدادی از واحدهای زرهی برای تقویت جبهه سینا به مرزهای آن منطقه اعزام شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تنش‌ها به سرعت افزایش یافت. در ۱۶ مه، [[Null|جمال عبدالناصر]]، رئیس‌جمهور مصر، در نامه‌ای به [[Null|سازمان ملل متحد]] خواستار خروج فوری [[Null|نیروهای پاسدار صلح سازمان ملل]] (UNEF) از منطقه حائل مرزی میان مصر و اسرائیل شد. مضمون نامه به این شرح بود که مصر برای مقابله احتمالی با هرگونه تهدید نظامی اسرائیل علیه [[Null|کشورهای عربی]] در حال متمرکز کردن نیروهای خود در امتداد مرز با اسرائیل است و به همین دلیل لازم است نیروهای پاسدار صلح فوراً منطقه را ترک کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۱۸ مه، مصر مجدداً از سازمان ملل خواست تا نیروهای پاسدار صلح را از منطقه خارج کند و این نیروها در ۱۹ مه صحرای سینا را ترک کردند که به منزله تشدید بحران بود. پس از خروج این نیروها، دولت [[Null|مصر]] به استقرار و وارد کردن نیروهای بیشتر به صحرای سینا  برای ایجاد سپر دفاع ادامه داد و تعداد زیادی نیرو بر مرز اسرائیل متمرکز شدند. نقطه اوج این اقدامات، در ۲۲ مه رخ داد؛ زمانی که مصر با بستن [[Null|تنگه تیران]] که [[Null|خلیج عقبه]] را با [[Null|دریای سرخ]] مرتبط می‌کند، این راه آبی را به روی کشتی‌های اسرائیلی بست و بندر تازه‌بنیاد آن زمان [[Null|بندر ایلات]] که در جنوبی‌ترین بخش اسرائیل قرار دارد را عملاً به حالت تعطیل درآورد. بسته شدن این مسیر برای اقتصاد و امنیت انرژی اسرائیل تأثیر فلج‌کننده به دنبال داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هم‌زمان با تحرکات مصر، سوریه، اردن و عراق نیز نیروهای نظامی خود را به‌طور مشترک در [[Null|بلندی‌های جولان]] و [[Null|کرانه باختری رود اردن]] در برابر یک حمله احتمالی اسرائیل متمرکز کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یکی از پرتنش‌ترین دوره‌ها در عمر کوتاه رژیم صهیونیستی، سه هفته پیش از جنگ شش‌روزه بود که به «دوره انتظار» (The Waiting Period) معروف است. این دوره، با آماده‌سازی‌های گسترده در داخل اسرائیل همراه بود، زیرا برای حمله قریب‌الوقوع و جنگ منطقه‌ای تمام‌عیار آماده می شدند. بستن [[Null|تنگه تیران]] توسط مصر بهانه آغاز جنگ شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== آغاز جنگ ==&lt;br /&gt;
در صبح روز ۵ ژوئن ۱۹۶۷، رژیم صهیونیستی با یک حمله هوایی ناگهانی و غافلگیرانه به [[Null|نیروی هوایی مصر]]، جنگ را آغاز کرد. نظامیان صهیونیست برای جلوگیری از حمله هواپیماهای مصری به سرزمین های اشغالی، دست به اجرای [[Null|عملیات فکوس]] (Operation Focus) زدند. در این حمله، [[Null|نیروی هوایی اسرائیل]] با فرستادن تقریباً تمام ۲۰۰ فروند [[Null|هواپیمای جنگندهٔ]] فعال خود، در عرض چند ساعت به صورت غافلگیرانه به فرودگاه‌های نظامی مصر حمله کرد. در این حمله، ۳۳۸ فروند از هواپیماهای جنگی مصر، شامل جنگنده‌های [[Null|میگ]] و [[Null|بمب‌افکن‌های]] [[Null|توپولف]]، به همراه [[Null|باندهای فرود]] و بیش از ۱۰۰ خلبان مصری، پیش از اینکه مصر بتواند پاسخ مناسبی به حمله بدهد، بر روی زمین نابود شدند. جزئیات تلفات هوایی مصر شامل نابودی تمامی ۳۰ فروند بمب‌افکن [[Null|توپولف تو-۱۶]]، ۲۷ فروند از مجموع ۴۰ فروند بمب‌افکن [[Null|ایلیوشین-۲۸]]، ۱۲ جنگنده-بمب‌افکن [[Null|سوخو-۷]]، بیش از ۹۰ فروند [[Null|میگ-۲۱]]، ۲۰ فروند [[Null|میگ-۱۹]]، ۲۵ فروند [[Null|میگ-۱۷]] و ۳۲ فروند [[Null|هواگرد ترابری نظامی]] و [[Null|بالگرد]] بود. همچنین، تعداد قابل توجهی [[Null|رادار]] و [[Null|سامانهٔ ضدهوایی]] ارتش مصر نیز منهدم شدند. اگرچه در رابطه با تعداد دقیق هواپیماهای نابود شدهٔ مصری اختلاف نظرهایی وجود دارد، اما نتیجه تجاوز برای اسرائیل قاطع بود. طی این عملیات، ۱۹ جنگندهٔ اسرائیلی نیز توسط جنگنده‌های مصری و [[Null|پدافند هوایی]] مصر سرنگون شدند. یک جنگندهٔ آسیب دیدهٔ اسرائیلی نیز به دلیل عدم شکستن [[Null|سکوت رادیویی]] و اعلام وضعیت خود، به اشتباه توسط [[Null|موشک هاوک]] پدافند هوایی اسرائیل در اطراف [[Null|مرکز تحقیقات هسته‌ای نگو]] سرنگون شد. جنگندهٔ اسرائیلی دیگری نیز پس از انفجار یک [[Null|بمب‌افکن]] مصری آسیب دیده و نابود شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با این حمله، اسرائیل [[Null|برتری مطلق هوایی]] در جنگ را به‌دست‌آورد و با استفاده از این امتیاز، ابتکار عمل در میدان نبرد را کاملاً در اختیار گرفت. مصر به طور علنی مدعی شد که حمله بسیار موفقی علیه اسرائیل ترتیب داده است. بر اساس این اخبار، پادشاه اردن [[Null|ملک حسین]] دستور کمک به مصر را صادر کرد. اردن با گلوله‌باران [[Null|تل‌آویو]]، [[Null|پایگاه هوایی رمات دیوید]] (بزرگ‌ترین پایگاه هوایی اسرائیل)، حمله هوایی به شهرهای [[Null|نتانیا]] و [[Null|کفار سابا]] و حمله خمپاره‌ای به غرب اورشلیم، وارد جنگ شد. با افروخته شدن آتش جنگ، بعد از ۲ روز سوریه هم وارد جنگ شد و از [[Null|بلندی‌های جولان]] شروع به پرتاب راکت‌های [[Null|کاتیوشا]] و آتش توپخانه به [[Null|دره حوله]] در اسرائیل کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ادامه نبردها، ارتش مصر نهایتاً با عقب‌نشینی گسترده از صحرای سینا، تا آن سوی [[Null|کانال سوئز]] عقب رانده شد. در همین حال، ارتش اسرائیل با تغییر میدان جنگ به سوی بلندی‌های جولان (جبهه سوریه) و کرانه باختری رود اردن (جبهه اردن) که مقر نیروهای اردنی و سوری بود، توانست آن‌ها را شکست دهد و [[Null|بلندی‌های جولان]] و [[Null|کشتزارهای شبعا]] را به اشغال خود درآورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پایان جنگ و پیامدها ==&lt;br /&gt;
در تاریخ ۱۰ ژوئن ۱۹۶۷، اسرائیل آخرین حملات خود به بلندی‌های جولان را تکمیل نموده بود. قرارداد [[Null|آتش‌بسی]] که به پیشنهاد کشورهای عربی و با میانجیگری سازمان ملل متحد صورت گرفت، در روز بعد از آن یعنی ۱۱ ژوئن به امضاء رسید و جنگ به طور رسمی پایان یافت. تلفات نیروهای عربی به مراتب سنگین‌تر از تلفات اسرائیل بود: کمتر از هزار اسرائیلی در مقایسه با بیش از ۲۰۰۰۰ نفر از نیروهای عرب کشته، زخمی یا اسیر شدند. در نتیجهٔ این جنگ، اسرائیل، [[Null|نوار غزه]]، تقریباً تمامی [[Null|صحرای سینا]]، [[Null|کرانه باختری]] (شامل [[Null|اورشلیم شرقی]]) و [[Null|بلندی‌های جولان]] را تصرّف کرد. در مجموع، با پیروزی‌های به دست آمده و سرزمین‌های تازه اشغال شده، مساحت تحت کنترل اسرائیل تقریباً ۳ برابر شد و در حدود یک میلیون عرب که در این مناطق اشغال‌شده زندگی می‌کردند، به زیر کنترل مستقیم اسرائیل درآمدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در پی این جنگ، [[Null|شورای امنیت]] [[Null|سازمان ملل متحد]] در ۲۲ نوامبر ۱۹۶۷ [[Null|قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت]] را تصویب کرد. این قطعنامه، که به عنوان مبنایی برای مذاکرات صلح آینده در نظر گرفته شد، از همه دولت‌های درگیر خواست تا از ادعاهای خود نسبت به سرزمین و حق حاکمیت یکدیگر صرف نظر کنند، مرزهای امن و به رسمیت شناخته شده را بپذیرند، و اسرائیل از [[Null|سرزمین‌های اشغال شده]] طی این جنگ عقب‌نشینی کند. اسرائیل عقب‌نشینی خود از سرزمین‌های اشغالی را مشروط بر به رسمیت شناخته شدن موجودیت و امنیت اسرائیل از سوی دولت‌های عربی متخاصم دانست، که به عنوان &amp;quot;صلح در برابر زمین&amp;quot; (Land for Peace) شناخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پایان جنگ و عدم اجازه اسرائیل به بازگشت فلسطینیانی که برای تسریع حمله اعراب، کشور را ترک کرده و به [[Null|کشورهای عربی]] همسایه وارد شده بودند، موج جدیدی از [[Null|پناهندگان فلسطینی]] در کشورهای مصر، سوریه، اردن و لبنان پدید آمد. از آنجا که هیچ‌یک از کشورهای میزبان علاقه‌ای به پذیرش دائمی این مهاجران نداشتند، اقدام به تشکیل اردوگاه‌های پناهندگی در بیابان‌ها، دور از تمام امکانات اولیهٔ زندگی نمودند. این وضعیت، به بحران [[Null|پناهندگان فلسطینی]] عمق بیشتری بخشید و بر پیچیدگی مناقشه افزود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در نهایت، سازش میان مصر و اسرائیل با امضای [[Null|پیمان صلح اسرائیل و مصر]] در ۲۶ مارس ۱۹۷۹ اتفاق افتاد که منجر به بازپس‌گیری کامل شبه‌جزیره سینا توسط مصر شد. سازش میان اردن و اسرائیل نیز با امضای [[Null|پیمان صلح اسرائیل–اردن]] در ۲۶ اکتبر ۱۹۹۴ رسماً آغاز شد. مذاکرات میان اسرائیل با سوریه و لبنان در جهت دستیابی به صلح جامع و دائمی، تاکنون به نتیجهٔ مطلوبی نرسیده‌اند و وضعیت [[Null|بلندی‌های جولان]] و [[Null|کشتزارهای شبعا]] همچنان از نقاط مورد اختلاف است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتقادات و موارد بحث‌انگیز در مورد جنگ شش‌روزه ==&lt;br /&gt;
=== آغازگر جنگ و ماهیت آن ===&lt;br /&gt;
در آغاز جنگ، اسرائیل اعلام کرد که توسط کشور مقابل مورد حمله قرار گرفته‌. با این حال، رژیم صهیونیستی بعداً موضع اولیه خود را رها کرد و اذعان داشت که اسرائیل ابتدا حمله کرده است. دیدگاه غالب در میان کشورهای عربی این بود که حمله اسرائیل به مصر کاملاً غیرقابل توجیه و یک اقدام تجاوزکارانه بوده است. صهیونیست ها، این جنگ را به عنوان یک جنگ پیشگیرانه تلقی می‌کنند. با این حال، محققان بین‌المللی و حتی اسرائیلی، ماهیت جنگ را به عنوان یک اقدام تجاوزکارانه ارزیابی کرده‌اند که فراتر از دفاع مشروع بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حمایت نظامی از سوی ایالات متحده، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی ===&lt;br /&gt;
در طول جنگ شش‌روزه، اطلاعات متعددی مبنی بر حمایت مستقیم نظامی از اسرائیل توسط [[Null|ایالات متحده آمریکا]] و [[Null|بریتانیا]] مطرح شد. این شامل تأمین تجهیزات نظامی (با وجود تحریم‌های اعلام شده) و حتی مشارکت نیروهای آمریکایی در درگیری‌ها بود. همچنین، [[Null|اتحاد جماهیر شوروی]] در حمایت از متحدان عرب خود، از قدرت دریایی خود در [[Null|دریای مدیترانه]] استفاده کرد تا به عنوان یک مانع اصلی برای [[Null|نیروی دریایی ایالات متحده]] عمل کند و مانع از دخالت مستقیم آمریکا در حمایت از اسرائیل شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در جریان جنگ، مصر به طور رسمی اعلام کرد که هواپیماهای آمریکایی و انگلیسی در حمله اسرائیل شرکت دارند. پس از این، [[Null|ناصر]] روابط دیپلماتیک مصر را با ایالات متحده و بریتانیا قطع کرد. [[Null|انور سادات]]، جانشین ناصر، با چرخشی غرب گرایانه تلویحاً منکر نقش آمریکا و بریتانیا شد و اشاره کرد که ناصر از این &amp;quot;توطئه عمدی&amp;quot; برای متهم کردن ایالات متحده به عنوان یک پوشش سیاسی و توجیه شکست‌های نظامی برای مصرف داخلی و حفظ چهره در جهان عرب استفاده کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مورد مشکوک حمله اسرائیل به کشتی یو.اس.اس. لیبرتی ===&lt;br /&gt;
در ۸ ژوئن ۱۹۶۷، در سومین روز جنگ شش‌روزه، هواپیماهای جنگی اسرائیل و [[Null|قایق‌های اژدرافکن]] نیروی دریایی اسرائیل به کشتی اطلاعاتی الکترونیک نیروی دریایی ایالات متحده، یواس‌اس لیبرتی (USS Liberty)، که در آب‌های بین‌المللی در نزدیکی سواحل سینا قرار داشت و جنگ را زیر نظر داشت، حمله کردند. این حمله منجر به کشته شدن ۳۴ آمریکایی و زخمی شدن ۱۳۶ نفر دیگر شد. محققان معتقدند این یک توطئه عمدی بوده است (به دلایل مختلف از جمله جلوگیری از فاش شدن اطلاعات توسط کشتی). واشینگتن در نهایت غرامت و عذرخواهی رسمی اسرائیل را برای این حمله پذیرفت، اما این حادثه همواره به عنوان یک لکه تاریک و مورد بحث در روابط دو آمریکایی - صهیونی باقی مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== قتل اسیران جنگی مصری توسط نیروهای نظامی صهیونیست ===&lt;br /&gt;
جنایات ارتش اسرائیل نسبت به اسرای مصری در طول جنگ شش‌روزه و دوره پس از آن، از جمله موضوعاتی است که با وجود سانسور شدید در منابع عمومی گزارش شده است. از آنجا که استراتژی اصلی اسرائیل، یک تجاوز غافلگیرانه و سریع در سراسر [[Null|صحرای سینا]] بود، نیروهای اسرائیلی ظرفیت کافی برای مراقبت از ده‌ها هزار سرباز دشمن که اسیر شدند، نداشتند. منابع معتبر و شهادان عینی روایت می‌کنند که اسرائیل برای برخورد با اسیران مصری دست به جمع‌آوری آن‌ها و قتل عام دسته‌جمعی آن‌ها زده است. بسیاری از مورخان جنگ تخمین می‌زنند که تا ۱۰۰۰۰ سرباز مصری پس از تسلیم شدن، قتل عام شده اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روزنامه اسراییلی [[Null|هاآرتص]] در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۰ گزارش داد که طبق تحقیقات محققان و اعترافات سربازان بازنشسته ارتش اسرائیل، سربازان ارتش اسرائیل صدها سرباز مصری غیرمسلح را در طول حمله به مصر در سال ۱۹۵۶ و بعداً در طول جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ اعدام کردند. در سال ۱۹۹۷، بی‌بی‌سی نیز گزارشی را منتشر کرد که در آن محمد منیب، دبیرکل سازمان حقوق بشر مصر (EHRO)، گزارشی را تشریح کرد که طی آن شهادت‌های تأیید شده از چند افسر و سرباز مصری که شاهدان عینی کشتار اسرای جنگی مصری به دست نیروهای اسرائیلی در طول جنگ بودند، به دست آمد. گزارش منیب اعلام کرد که اسرائیل بین ۷۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰ اسیر جنگی مصری را در طول جنگ‌های ۱۹۵۶ و ۱۹۶۷ کشته است. وی خاطرنشان کرد که اسرا از نظامیان و غیرنظامیان بودند که تعدادی از آن‌ها در حالی که بسته بودند با عبور تانک‌های اسرائیلی و به طرز فجیعی به قتل رسیده اند. وی افزود که این جنایات فراتر از آنچه در طول جنگ‌های دیگر مانند جنگ جهانی دوم و جنگ در بوسنی رخ داده است، می‌باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۱۶ اوت ۱۹۹۵، «آریه اسحاقی»، استاد دانشگاهی که قبلاً برای بخش تاریخ نیروهای دفاع اسرائیل کار می‌کرده است، مدّعی شد که در خلال جنگ شش‌روزه در حدود ۱۰۰۰ [[Null|اسیر جنگی]] مصری را که سلاح‌هایشان را رها کرده و به صحرا فرار کرده بودند، توسط نیروهای اسرائیل به قتل رسیده اند. این ادعا توجه همگان را چه در داخل اسرائیل و چه در سطح جهان جلب کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شاهدان عینی موارد متعددی از قتل اسیران مصری (در گروه‌های ۳۰ تا ۶۰ و ۱۵۰ نفری) توسط رژیم صهیونیستیکگ را گزارش کرده‌اند که نشان‌دهنده وقوع سیستماتیک اعدام‌هاست، اما مقیاس دقیق آن همچنان تحت سانسور شدید است. بنابر گزارش [[Null|نیویورک تایمز]] (۲۱ سپتامبر ۱۹۹۵)، دولت مصر اعلام کرده است که دو [[Null|گور دسته‌جمعی]] را یافته که بازمانده‌های ۳۰ تا ۶۰ اسیر جنگی مصری که به ضرب گلوله در طول جنگ شش‌روزه جان‌باختند را در خود داشته است. کارشناسان این کشفیات را اثباتجنایات جنگی و نقض  [[Null|حقوق بشر]] توسط رژیم صهیونیستی می دانند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B4%D8%B4%E2%80%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87&amp;diff=894</id>
		<title>جنگ شش‌روزه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%B4%D8%B4%E2%80%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87&amp;diff=894"/>
		<updated>2026-04-28T06:44:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;جنگ شش‌روزه&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (به انگلیسی: Six-Day War)، همچنین شناخته شده با نام &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;جنگ ژوئن ۱۹۶۷&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (به عربی: &amp;#039;&amp;#039;حرب حزیران&amp;#039;&amp;#039;، به عبری: &amp;#039;&amp;#039;מלחמת ששת הימים&amp;#039;&amp;#039;), یک درگیری نظامی کوتاه اما شدید بود که از ۵ تا ۱۰ ژوئن ۱۹۶۷ بین اسرائیل و ائتلافی از کشورهای عربی شامل [[null|مصر]...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;جنگ شش‌روزه&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: Six-Day War)، همچنین شناخته شده با نام &#039;&#039;&#039;جنگ ژوئن ۱۹۶۷&#039;&#039;&#039; (به عربی: &#039;&#039;حرب حزیران&#039;&#039;، به عبری: &#039;&#039;מלחמת ששת הימים&#039;&#039;), یک درگیری نظامی کوتاه اما شدید بود که از ۵ تا ۱۰ ژوئن ۱۹۶۷ بین [[null|اسرائیل]] و ائتلافی از کشورهای عربی شامل [[null|مصر]] (در آن زمان [[null|جمهوری متحد عربی]])، [[null|سوریه]] و [[null|اردن]] در گرفت. این جنگ با پیروزی قاطع اسرائیل و اشغال [[null|شبه‌جزیره سینا]] و [[null|نوار غزه]] از مصر، [[null|کرانه باختری]] شامل [[null|اورشلیم شرقی]] از اردن، و [[null|بلندی‌های جولان]] از سوریه، به پایان رسید. جنگ شش‌روزه، نقطه اوج بحرانی بود که از ۱۵ مه تا ۱۲ ژوئن ۱۹۶۷ به درازا کشید و تنش‌های طولانی‌مدت در منطقه را به اوج خود رساند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این جنگ با تجاوز و [[null|حمله هوایی]] توسط اسرائیل به [[null|پایگاه‌های هوایی]] مصر در صبح روز ۵ ژوئن ۱۹۶۷ آغاز شد که به سرعت منجر به فلج شدن نیروی هوایی مصر و کسب [[null|برتری هوایی]] برای اسرائیل گردید. در پی این تجاوز، کشورهای عربی یاد شده نیز به درگیری کشیده شدند. این جنگ کوتاه، با [[null|آتش‌بس]] و میانجیگری سازمان ملل متحد پایان یافت، اما نتایج آن به طور عمیقی بر وضعیت غرب آسیا تأثیر گذاشت و همچنان یکی از عوامل اصلی درگیری‌های منطقه‌ای تا به امروز باقی مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیش‌زمینه ==&lt;br /&gt;
پس از اشغال فلسطین و اعلام موجودیت [[null|اسرائیل]] در سال ۱۹۴۸ ، غرب آسیا در وضعیت بی‌ثباتی و تنش دائمی قرار داشت. [[null|سازمان آزادی‌بخش فلسطین]] (ساف) که در سال ۱۹۶۴ تأسیس شده بود، در آن زمان به عنوان تنها [[null|سازمان نظامی]]-سیاسی [[null|فلسطینی]] شناخته می‌شد و بخش‌هایی از شرق [[null|اورشلیم]]، [[null|کرانه باختری رود اردن]] و [[null|نوار غزه]] را در اختیار داشت. این سازمان در منشور خود در سال ۱۹۶۴، خواهان بیرون راندن «صهیونیست ها» از «سرزمین‌های عربی» از طریق نیروی قهری و با کمک کشورهای عربی شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علاوه بر این، برخوردهای مرزی مکرر بین رژیم صهیونیستی و کشورهای [[null|عربی]]، از جمله بحران‌های پیشین نظیر [[null|بحران کانال سوئز]] (۱۹۵۶)، بحران آب در اسرائیل (درگیری بر سر منابع آبی) که شامل تجاوز رژیم صهیونیستی به روستایی در کرانه باختری بود، و ادعاهای رژیم صهیونیستی بر سر مالکیت [[null|بلندی‌های جولان]] [[null|سوریه]] و [[null|لبنان]]، بهانه ای برای ایجاد تنش‌ها و فراهم آمدن پیش‌زمینه یک درگیری نظامی گسترده میان این کشورها کمک کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== آغاز بحران و تنش‌ها ==&lt;br /&gt;
در ۱۴ مه ۱۹۶۷، رژیم صهیونیستی مدعی شد که به اطلاعاتی رسیده که نشان می‌دهد [[null|نیروهای نظامی]] مصر در حالت آماده‌باش قرار گرفته‌اند و مصر در حال متمرکز کردن تعداد زیادی از نیروهای خود در [[null|صحرای سینا]] است. ولی هیچ گزارشی از سوی هیچ نهاد امنیتی این ادعا را تایید نکرد و اکثر کشورها اقدام این رژیم  را جزیی از آماده سازی افکار عمومی برای شروع تجاوز دانستند. به همین دلیل و به دستور [[null|سپهبد عبد الحکیم عامر]]، فرمانده کل نیروهای مسلح مصر، در فرمان رزمی شماره ۱ نیروهای نظامی مصر از ساعت ۱۴:۳۰ روز ۱۴ مه ۱۹۶۷ برای جنگ در حالت آماده‌باش کامل قرار گرفتند. در روز ۱۵ مه، [[null|نخست‌وزیر اسرائیل]] دستور داد تا تعدادی از واحدهای زرهی برای تقویت جبهه سینا به مرزهای آن منطقه اعزام شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تنش‌ها به سرعت افزایش یافت. در ۱۶ مه، [[null|جمال عبدالناصر]]، رئیس‌جمهور مصر، در نامه‌ای به [[null|سازمان ملل متحد]] خواستار خروج فوری [[null|نیروهای پاسدار صلح سازمان ملل]] (UNEF) از منطقه حائل مرزی میان مصر و اسرائیل شد. مضمون نامه به این شرح بود که مصر برای مقابله احتمالی با هرگونه تهدید نظامی اسرائیل علیه [[null|کشورهای عربی]] در حال متمرکز کردن نیروهای خود در امتداد مرز با اسرائیل است و به همین دلیل لازم است نیروهای پاسدار صلح فوراً منطقه را ترک کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۱۸ مه، مصر مجدداً از سازمان ملل خواست تا نیروهای پاسدار صلح را از منطقه خارج کند و این نیروها در ۱۹ مه صحرای سینا را ترک کردند که به منزله تشدید بحران بود. پس از خروج این نیروها، دولت [[null|مصر]] به استقرار و وارد کردن نیروهای بیشتر به صحرای سینا  برای ایجاد سپر دفاع ادامه داد و تعداد زیادی نیرو بر مرز اسرائیل متمرکز شدند. نقطه اوج این اقدامات، در ۲۲ مه رخ داد؛ زمانی که مصر با بستن [[null|تنگه تیران]] که [[null|خلیج عقبه]] را با [[null|دریای سرخ]] مرتبط می‌کند، این راه آبی را به روی کشتی‌های اسرائیلی بست و بندر تازه‌بنیاد آن زمان [[null|بندر ایلات]] که در جنوبی‌ترین بخش اسرائیل قرار دارد را عملاً به حالت تعطیل درآورد. بسته شدن این مسیر برای اقتصاد و امنیت انرژی اسرائیل تأثیر فلج‌کننده به دنبال داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هم‌زمان با تحرکات مصر، سوریه، اردن و عراق نیز نیروهای نظامی خود را به‌طور مشترک در [[null|بلندی‌های جولان]] و [[null|کرانه باختری رود اردن]] در برابر یک حمله احتمالی اسرائیل متمرکز کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یکی از پرتنش‌ترین دوره‌ها در عمر کوتاه رژیم صهیونیستی، سه هفته پیش از جنگ شش‌روزه بود که به «دوره انتظار» (The Waiting Period) معروف است. این دوره، با آماده‌سازی‌های گسترده در داخل اسرائیل همراه بود، زیرا برای حمله قریب‌الوقوع و جنگ منطقه‌ای تمام‌عیار آماده می شدند. بستن [[null|تنگه تیران]] توسط مصر بهانه آغاز جنگ شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== آغاز جنگ ==&lt;br /&gt;
در صبح روز ۵ ژوئن ۱۹۶۷، رژیم صهیونیستی با یک حمله هوایی ناگهانی و غافلگیرانه به [[null|نیروی هوایی مصر]]، جنگ را آغاز کرد. نظامیان صهیونیست برای جلوگیری از حمله هواپیماهای مصری به سرزمین های اشغالی، دست به اجرای [[null|عملیات فکوس]] (Operation Focus) زدند. در این حمله، [[null|نیروی هوایی اسرائیل]] با فرستادن تقریباً تمام ۲۰۰ فروند [[null|هواپیمای جنگندهٔ]] فعال خود، در عرض چند ساعت به صورت غافلگیرانه به فرودگاه‌های نظامی مصر حمله کرد. در این حمله، ۳۳۸ فروند از هواپیماهای جنگی مصر، شامل جنگنده‌های [[null|میگ]] و [[null|بمب‌افکن‌های]] [[null|توپولف]] ساخت [[null|شوروی]]، به همراه [[null|باندهای فرود]] و بیش از ۱۰۰ خلبان مصری، پیش از اینکه مصر بتواند پاسخ مناسبی به حمله بدهد، بر روی زمین نابود شدند. جزئیات تلفات هوایی مصر شامل نابودی تمامی ۳۰ فروند بمب‌افکن [[null|توپولف تو-۱۶]]، ۲۷ فروند از مجموع ۴۰ فروند بمب‌افکن [[null|ایلیوشین-۲۸]]، ۱۲ جنگنده-بمب‌افکن [[null|سوخو-۷]]، بیش از ۹۰ فروند [[null|میگ-۲۱]]، ۲۰ فروند [[null|میگ-۱۹]]، ۲۵ فروند [[null|میگ-۱۷]] و ۳۲ فروند [[null|هواگرد ترابری نظامی]] و [[null|بالگرد]] بود. همچنین، تعداد قابل توجهی [[null|رادار]] و [[null|سامانهٔ ضدهوایی]] ارتش مصر نیز منهدم شدند. اگرچه در رابطه با تعداد دقیق هواپیماهای نابود شدهٔ مصری اختلاف نظرهایی وجود دارد، اما نتیجه عملیات برای اسرائیل قاطع بود. طی این عملیات، ۱۹ جنگندهٔ اسرائیلی نیز توسط جنگنده‌های مصری و [[null|پدافند هوایی]] مصر سرنگون شدند. یک جنگندهٔ آسیب دیدهٔ اسرائیلی نیز به دلیل عدم شکستن [[null|سکوت رادیویی]] و اعلام وضعیت خود، به اشتباه توسط [[null|موشک هاوک]] پدافند هوایی اسرائیل در اطراف [[null|مرکز تحقیقات هسته‌ای نگو]] سرنگون شد. جنگندهٔ اسرائیلی دیگری نیز پس از انفجار یک [[null|بمب‌افکن]] مصری آسیب دیده و نابود شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گفته می‌شود در زمان حملهٔ اسرائیل فقط چهار [[null|جت آموزشی]] و غیرمسلح مصری در حال گشت‌زنی بودند. با این حمله، اسرائیل [[null|برتری مطلق هوایی]] در جنگ را به‌دست‌آورد و با استفاده از این امتیاز، ابتکار عمل در میدان نبرد را کاملاً در اختیار گرفت. مصر با انکار ضربه شدیدی که دریافت کرده بود، به طور علنی مدعی شد که حمله بسیار موفقی علیه اسرائیل ترتیب داده است. بر اساس این اخبار دروغ و گمراه‌کننده، پادشاه اردن [[null|ملک حسین]] دستور حمله به اسرائیل را صادر کرد. اردن با گلوله‌باران [[null|تل‌آویو]]، [[null|پایگاه هوایی رمات دیوید]] (بزرگ‌ترین پایگاه هوایی اسرائیل)، حمله هوایی به شهرهای [[null|نتانیا]] و [[null|کفار سابا]] و حمله خمپاره‌ای به غرب اورشلیم، وارد جنگ شد. با افروخته شدن آتش جنگ، بعد از ۲ روز سوریه هم وارد جنگ شد و از [[null|بلندی‌های جولان]] شروع به پرتاب راکت‌های [[null|کاتیوشا]] و آتش توپخانه شدید به [[null|دره حوله]] در اسرائیل کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ادامه نبردها، ارتش مصر نهایتاً با عقب‌نشینی گسترده از صحرای سینا، تا آن سوی [[null|کانال سوئز]] عقب رانده شد. در همین حال، ارتش اسرائیل با تغییر میدان جنگ به سوی بلندی‌های جولان (جبهه سوریه) و کرانه باختری رود اردن (جبهه اردن) که مقر نیروهای اردنی و سوری بود، توانست آن‌ها را شکست دهد و [[null|بلندی‌های جولان]] و [[null|کشتزارهای شبعا]] را به اشغال خود درآورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پایان جنگ و پیامدها ==&lt;br /&gt;
در تاریخ ۱۰ ژوئن ۱۹۶۷، اسرائیل آخرین حملات خود به بلندی‌های جولان را تکمیل نموده بود. قرارداد [[null|آتش‌بسی]] که به پیشنهاد کشورهای عربی و با میانجیگری سازمان ملل متحد صورت گرفت، در روز بعد از آن یعنی ۱۱ ژوئن به امضاء رسید و جنگ به طور رسمی پایان یافت. تلفات نیروهای عربی به مراتب سنگین‌تر از تلفات اسرائیل بود: کمتر از هزار اسرائیلی در مقایسه با بیش از ۲۰۰۰۰ نفر از نیروهای عرب کشته، زخمی یا اسیر شدند. در نتیجهٔ این جنگ، اسرائیل، [[null|نوار غزه]]، تقریباً تمامی [[null|صحرای سینا]]، [[null|کرانه باختری]] (شامل [[null|اورشلیم شرقی]]) و [[null|بلندی‌های جولان]] را تصرّف کرد. در مجموع، با پیروزی‌های به دست آمده و سرزمین‌های تازه اشغال شده، مساحت تحت کنترل اسرائیل تقریباً ۳ برابر شد و در حدود یک میلیون عرب که در این مناطق اشغال‌شده زندگی می‌کردند، به زیر کنترل مستقیم اسرائیل درآمدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در پی این جنگ، [[null|شورای امنیت]] [[null|سازمان ملل متحد]] در ۲۲ نوامبر ۱۹۶۷ [[null|قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت]] را تصویب کرد. این قطعنامه، که به عنوان مبنایی برای مذاکرات صلح آینده در نظر گرفته شد، از همه دولت‌های درگیر خواست تا از ادعاهای خود نسبت به سرزمین و حق حاکمیت یکدیگر صرف نظر کنند، مرزهای امن و به رسمیت شناخته شده را بپذیرند، و اسرائیل از [[null|سرزمین‌های اشغال شده]] طی این جنگ عقب‌نشینی کند. اسرائیل عقب‌نشینی خود از سرزمین‌های اشغالی را مشروط بر به رسمیت شناخته شدن موجودیت و امنیت اسرائیل از سوی دولت‌های عربی متخاصم دانست، که به عنوان &amp;quot;صلح در برابر زمین&amp;quot; (Land for Peace) شناخته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پایان جنگ و عدم اجازه اسرائیل به بازگشت فلسطینیانی که برای تسریع حمله اعراب، کشور را ترک کرده و به [[null|کشورهای عربی]] همسایه وارد شده بودند، موج جدیدی از [[null|پناهندگان فلسطینی]] در کشورهای مصر، سوریه، اردن و لبنان پدید آمد. از آنجا که هیچ‌یک از کشورهای میزبان علاقه‌ای به پذیرش دائمی این مهاجران نداشتند، اقدام به تشکیل اردوگاه‌های پناهندگی در بیابان‌ها، دور از تمام امکانات اولیهٔ زندگی نمودند. این وضعیت، به بحران [[null|پناهندگان فلسطینی]] عمق بیشتری بخشید و بر پیچیدگی مناقشه افزود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در نهایت، خصومت میان مصر و اسرائیل با امضای [[null|پیمان صلح اسرائیل و مصر]] در ۲۶ مارس ۱۹۷۹ پایان یافت که منجر به بازپس‌گیری کامل شبه‌جزیره سینا توسط مصر شد. خصومت میان اردن و اسرائیل نیز با امضای [[null|پیمان صلح اسرائیل–اردن]] در ۲۶ اکتبر ۱۹۹۴ رسماً پایان پذیرفت. مذاکرات میان اسرائیل با سوریه و لبنان در جهت دستیابی به صلح جامع و دائمی، تاکنون به نتیجهٔ مطلوبی نرسیده‌اند و وضعیت [[null|بلندی‌های جولان]] و [[null|کشتزارهای شبعا]] همچنان از نقاط مورد اختلاف است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتقادات و موارد بحث‌انگیز در مورد جنگ شش‌روزه ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آغازگر جنگ و ماهیت آن ===&lt;br /&gt;
در آغاز جنگ، هم مصر و هم اسرائیل به طور جداگانه اعلام کردند که توسط کشور مقابل مورد حمله قرار گرفته‌اند. با این حال، دولت اسراییل بعداً موضع اولیه خود را رها کرد و اذعان داشت که اسرائیل ابتدا حمله کرده است، اما مدعی شد که این یک حمله پیشگیرانه (preemptive strike) در برابر تهاجم برنامه‌ریزی شده و قریب‌الوقوع مصر بوده است. در مقابل، دیدگاه غالب در میان کشورهای عربی این بود که حمله اسرائیل به مصر کاملاً غیرقابل توجیه و یک اقدام تجاوزکارانه بوده است. بسیاری از محققان و مورخان اسرائیلی، این جنگ را به عنوان یک جنگ پیشگیرانه و نوعی دفاع از خود تلقی می‌کنند که برای مقابله با تهدیدات وجودی صورت گرفت. با این حال، برخی دیگر از محققان بین‌المللی و حتی اسرائیلی، ماهیت جنگ را به عنوان یک اقدام تجاوزکارانه ارزیابی کرده‌اند که فراتر از دفاع مشروع بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ادعاهای حمایت نظامی از سوی ایالات متحده، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی ===&lt;br /&gt;
در طول جنگ شش‌روزه، اتهامات متعددی مبنی بر حمایت مستقیم نظامی از اسرائیل توسط [[null|ایالات متحده آمریکا]] و [[null|بریتانیا]] مطرح شد. این ادعاها شامل تأمین تجهیزات نظامی (با وجود تحریم‌های اعلام شده) و حتی مشارکت نیروهای آمریکایی در درگیری‌ها بود. همچنین، در مقابل، ادعا شده است که [[null|اتحاد جماهیر شوروی]] نیز در حمایت از متحدان عرب خود، از قدرت دریایی خود در [[null|دریای مدیترانه]] استفاده کرد تا به عنوان یک مانع اصلی برای [[null|نیروی دریایی ایالات متحده]] عمل کند و مانع از دخالت مستقیم آمریکا در حمایت از اسرائیل شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در جریان جنگ، [[null|قاهره]] (مصر) به طور رسمی اعلام کرد که هواپیماهای آمریکایی و انگلیسی در حمله اسرائیل شرکت دارند. پس از این ادعا، [[null|ناصر]] روابط دیپلماتیک مصر را با ایالات متحده و بریتانیا قطع کرد. تصویری که ناصر از آمریکا داشت، به حدی بود که او حتی بدترین تئوری‌های توطئه را باور می‌کرد. با این حال، [[null|انور سادات]]، جانشین ناصر، تلویحاً اشاره کرد که ناصر از این &amp;quot;توطئه عمدی&amp;quot; برای متهم کردن ایالات متحده به عنوان یک پوشش سیاسی و توجیه شکست‌های نظامی برای مصرف داخلی و حفظ چهره در جهان عرب استفاده کرده است. لطفی عبدالقادر، مدیر رادیو قاهره در اواخر دهه ۱۹۶۰، که ناصر را در دیدارهایش در مسکو همراهی می‌کرد، نظریه توطئه خود را داشت مبنی بر اینکه هم شوروی و هم قدرت‌های غربی می‌خواستند ناصر را سرنگون کنند یا نفوذ او را در منطقه کاهش دهند و این ادعاها بخشی از این بازی بزرگ بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مورد مشکوک حمله اسرائیل به کشتی یو.اس.اس. لیبرتی ===&lt;br /&gt;
در ۸ ژوئن ۱۹۶۷، در سومین روز جنگ شش‌روزه، هواپیماهای جنگی اسرائیل و [[null|قایق‌های اژدرافکن]] نیروی دریایی اسرائیل به کشتی اطلاعاتی الکترونیک نیروی دریایی ایالات متحده، یواس‌اس لیبرتی (USS Liberty)، که در آب‌های بین‌المللی در نزدیکی سواحل سینا قرار داشت و جنگ را زیر نظر داشت، حمله کردند. این حمله منجر به کشته شدن ۳۴ آمریکایی و زخمی شدن ۱۳۶ نفر دیگر شد. دلیل این حملات هم چنان موضوع بحث و اختلاف نظر است: دولت اسرائیل و بسیاری از تحلیلگران آن را یک تصادف غم‌انگیز ناشی از اشتباه در شناسایی می‌دانند، در حالی که برخی دیگر معتقدند این یک توطئه عمدی بوده است (برخی به دلایل مختلف از جمله جلوگیری از فاش شدن اطلاعات توسط کشتی). واشینگتن در نهایت غرامت و عذرخواهی رسمی اسرائیل را برای این حمله پذیرفت، اما این حادثه همواره به عنوان یک لکه تاریک و مورد بحث در روابط دو کشور باقی مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اتهام قتل اسیران جنگی مصری توسط نیروهای دفاعی اسرائیل ===&lt;br /&gt;
رفتار ارتش اسرائیل با اسرای مصری در طول جنگ شش‌روزه و دوره پس از آن، از جمله موضوعاتی است که به ندرت و با سانسور در منابع عمومی گزارش شده است. از آنجا که استراتژی اصلی اسرائیل، یک حمله غافلگیرانه و سریع در سراسر [[null|صحرای سینا]] بود، نیروهای اسرائیلی در عمل ظرفیت کافی برای مراقبت از ده‌ها هزار سرباز دشمن که در عقب مانده بودند، نداشتند. برخی منابع و شهادت‌ها ادعا می‌کنند که یکی از روش‌هایی که اسرائیل برای برخورد با اسیران مصری به کار برده است، جمع‌آوری آن‌ها و کشتن دسته‌جمعی آن‌ها بوده است. برخی از مورخان جنگ تخمین می‌زنند که ممکن است تا ۱۰۰۰۰ سرباز مصری پس از تسلیم شدن، کشته شده باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روزنامه اسراییلی [[null|هاآرتص]] در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۰ گزارش داد که طبق تحقیقات محققان و سربازان بازنشسته ارتش اسرائیل، سربازان ارتش اسرائیل صدها سرباز مصری غیرمسلح را در سینا در طول مبارزات سینا در سال ۱۹۵۶ و بعداً در طول جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ اعدام کردند. در سال ۱۹۹۷، بی‌بی‌سی نیز گزارشی را منتشر کرد که در آن محمد منیب، دبیرکل سازمان حقوق بشر مصر (EHRO)، گزارشی را تشریح کرد که طی آن شهادت‌های تأیید شده از چند افسر و سرباز مصری که شاهدان عینی کشتار اسرای جنگی مصری به دست نیروهای اسرائیلی در طول جنگ بودند، به دست آمد. گزارش منیب ادعا کرد که اسرائیل بین ۷۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰ اسیر جنگی مصری را در طول جنگ‌های ۱۹۵۶ و ۱۹۶۷ کشته است. وی خاطرنشان کرد که اسرا از نظامیان و غیرنظامیان بودند که تعدادی از آن‌ها توسط تانک‌های اسرائیلی که برای عبور از روی آن‌ها استفاده می‌شد در حالی که آن‌ها بسته بودند، کشته شدند. وی افزود که این جنایات فراتر از آنچه در طول جنگ‌های دیگر مانند جنگ جهانی دوم و جنگ در بوسنی رخ داده است، می‌باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۱۶ اوت ۱۹۹۵، «آریه اسحاقی»، استاد دانشگاهی که قبلاً برای بخش تاریخ نیروهای دفاع اسرائیل کار می‌کرده است، مدّعی شد که در خلال جنگ شش‌روزه در حدود ۱۰۰۰ [[null|اسیر جنگی]] مصری را که سلاح‌هایشان را رها کرده و به صحرا گریخته بودند، به قتل رسانده است. این ادعا توجه همگان را چه در داخل اسرائیل و چه در سطح جهان جلب کرد. بعدها مشخص شد که این ادّعا، حداقل در مورد سال ۱۹۶۷، برای انحراف افکار عمومی از ۴۹ مورد قتل اسیران جنگی که در جنگ سال ۱۹۵۶ انجام شده بود، اقامه شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با این وجود، ادّعای هیچ‌یک در مورد قتل هزاران اسیر جنگی مصری به دست نیروهای اسرائیل یا مصر به صورت قطعی اثبات نشده است. شاهدان عینی موارد متفاوتی از قتل اسیران مصری (در گروه‌های ۳۰ تا ۶۰ و ۱۵۰ نفری) را گزارش کرده‌اند که نشان‌دهنده وقوع برخی اعدام‌هاست، اما مقیاس دقیق آن همچنان محل بحث است. بنابر گزارش [[null|نیویورک تایمز]] (۲۱ سپتامبر ۱۹۹۵)، دولت مصر اعلام کرده است که دو [[null|گور دسته‌جمعی]] را یافته که بازمانده‌های ۳۰ تا ۶۰ اسیر جنگی مصری که به ضرب گلوله در طول جنگ شش‌روزه جان‌باختند را در خود داشته است. این کشفیات به بحث‌ها و اتهامات مربوط به نقض [[null|حقوق بشر]] در طول جنگ دامن زده است.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=893</id>
		<title>قیمومت بریتانیا بر فلسطین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D8%A8%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86&amp;diff=893"/>
		<updated>2026-04-27T09:13:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;قیمومت بریتانیا بر فلسطین&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; یک منطقه بود که در سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۸ در منطقه فلسطین و به عنوان بخشی از تقسیم‌بندی امپراتوری عثمانی پس از فروپاشی ناشی از جنگ جهانی اول و به سرپرستی امپراتوری بریتانیا تشکیل شد.  == تاریخچه ==...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;قیمومت بریتانیا بر فلسطین&#039;&#039;&#039; یک منطقه بود که در سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۸ در منطقه [[null|فلسطین]] و به عنوان بخشی از تقسیم‌بندی [[null|امپراتوری عثمانی]] پس از [[null|فروپاشی ناشی از جنگ جهانی اول]] و به سرپرستی [[null|امپراتوری بریتانیا]] تشکیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ==&lt;br /&gt;
در جریان [[null|جنگ جهانی اول]] در شرایطی که اعراب با طمع استقلال و با فریب بریتانیا علیه عثمانی شورش کرده بودند نیروهای اعزامی مصری تحت فرمان [[null|امپراتوری بریتانیا]] به فرماندگی [[null|ادموند آلنبی]] در جریان کمپین سینا و فلسطین موفق شدند ترک‌ها را از [[null|سرزمین شام]] بیرون کنند. بریتانیا با مکاتبات مک ماهون-حسین موافقت کرد و اعلام کرد استقلال اعراب را به شرطی که ضد عثمانی‌ها قیام کنند ارج می‌نهد. اما بریتانیا به قرارداد عمل نکرد و در نهایت بریتانیا و فرانسه، کل منطقه را طبق [[null|توافق‌نامه سایکس–پیکو]] بین خود تقسیم کردند و به اعراب شورشی خیانت کردند. از طرفی بریتانیا پیش از آن در [[null|بیانیه بالفور]] این منطقه را به یهودی‌ها وعده می‌داد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پایان جنگ جهانی اول، بریتانیا و فرانسه یک منطقه مشترک به نام «حکومت منطقه اشغالی دشمن» به وجود آوردند که در واقع همان سوریه عثمانی بود. بریتانیایی‌ها کنترل این منطقه را بدست گرفت. با وجود اینکه موضوع اصلی سرپرستی بریتانیا که از جانب جامعه ملل ارائه شد ادارهٔ بخش‌های از کارافتاده امپراتوری عثمانی بود تا زمانی که مردم آن منطقه بتوانند روی پای خودشان بایستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این شامل دو منطقه می‌شد. یکی غرب [[null|رود اردن]] یا فلسطین که مستقیماً توسط بریتانیا اداره می‌شد و دیگری در شرق رود اردن که فرااردن نام داشت و امروزه به عنوان اردن شناخته می‌شود. حکومتی شبه خودمختار که توسط خاندان هاشمی اهل حجاز اداره می‌شد و سرانجام در سال ۱۹۴۶ به استقلال رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این دوره و با کمک بریتانیا شورش یهودیان آغاز شد و با اضافه شدن وطن گزینان اروپایی جنگ داخلی را در فلسطین آغاز کردند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سیاست ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مالکیت زمین ===&lt;br /&gt;
همچنین ببینید: [[null|خرید زمین در فلسطین توسط یهودیان]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از شروع استعمار بریتانیا، بیشتر زمین‌های کشاورزی در فلسطین (حدود یک سوم کل این سرزمین) در مالکیت ثروتمندان و زمینداران عثمانی بود، که بیشترشان خاندان‌ها و شیوخ سایر مناطق عرب نشین بودند. دیگر زمین‌ها در دست سازمان‌های مسیحی خارجی (که سرشناس‌ترین شان کلیسای ارتدکس یونانی بود) و نیز سازمان‌های یهودی خصوصی و صهیونیستی و تا حد کمتری اقلیت‌های کوچک بهایی، سامری‌ها، و چرکسی‌ها بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یهودیان به‌طور خصوصی و جمعی ۵٫۲۳٪ از کل اراضی فلسطین را در سال ۱۹۴۵ در اختیار داشتند. استاین تخمین میزند در مه ۱۹۴۸, این عدد به ۷٫۵۱٪ از زمین‌ها رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنا بر کلیفورد رایت، قیمومیت بریتانیا در سال ۱۹۴۸، کشاورزان یهودی در ۴۲۵٬۴۵۰ دونوم کشاورزی می‌کردند، در حالی که کشاورزان [[null|فلسطینی]] بر روی ۵٬۴۸۴٬۷۰۰ دونوم زمین کشاورزی می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خشونت بریتانیا ==&lt;br /&gt;
نیروهای نظامی و دولتی بریتانیا در دوره سلطه خود بر فلسطین مرتکب جنایات جنگی بسیاری علیه فلسطینیان از جمله [[null|تنبیه دسته‌جمعی]]، [[null|قتل‌عام]]، کشتار اختیاری، [[null|شکنجه]]، استفاده از [[null|سپر انسانی]] شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۳۸ انفجار یک [[null|بمب کنارجاده‌ای]] باعث کشته شدن چهار سرباز بریتانیایی شد. با اینکه هیچ شواهدی مبتنی بر اینکه مسئول ماجرا چه کسی بوده وجود نداشت اما نیروهای بریتانیایی یک روستای فلسطینی را به رگبار بستند و سپس خانه‌ها را به آتش کشیدند. پس از آن روستاییان را جمع کرده و سوار اتوبوس کردند. آنها روستاییان فلسطینی را مجبور کردند که اتوبوس را روی یک میدان [[null|مین]] برانند تا مین‌ها منفجر شده و همه سرنشینان کشته شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در تابستان ۱۹۳۹ سربازان هنگ بلک‌واچ برای جست‌وجوی اسلحه به روستای [[null|حلحول]] رفتند. آنها به خانه‌ها حمله کردند و روستاییان را به زور اسلحه جمع‌آوری کردند. سپس ۱۵۰ مرد را به زور در محدوده ساخته شده با [[null|سیم خاردار]] پشت یک مسجد انداختند. طی دوهفته اسارت در گرمای تابستان ۱۳ نفر به خاطر از دست دادن آب بدن و دستکم یک نفر در تلاش برای فرار به ضرب گلوله کشته شدند. در این مدت، زندانیان درون قفس از شدت گرسنگی زمین را می‌کندند تا ریشه گیاهان را بخورند. سربازان بریتانیایی روزی تنها یک لیوان آب به آنها می‌داند. ادوارد کیث-روچ که در آن زمان کمیسر منطقه بود نوشته: «به من دستور دادند که هیچ تحقیق غیرنظامی نباید انجام شود».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بریتانیا برای سرکوب فلسطینیان سیاست «آرام‌سازی روزانه» را در نظر گرفت. این سیاست بر محدودیت یا منع رفت‌وآمد، تصرف اموال یا محصولات، بازداشت خودسرانه، و [[null|کار اجباری]] برای ساخت جاده و پایگاه‌های نظامی متکی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجازات تیرباران جمعی، به غیر از شورشیان شامل مظنونان و حتی [[null|غیرنظامیان]] نیز می‌شد. گاهی مجازات تخریب دسته‌جمعی خانه‌ها و شکنجه مردم، بدون دلیل و تنها برای ایجاد ترس انجام می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نظامیان بریتانیایی به زندان عکا می‌رفتند و چند شورشی فلسطینی را قرض می‌گرفتند و روی کاپوت خودرو می‌نشاندند تا از انفجار خودرو جلوگیری کنند. ممکن بود کامیونی از عقب به خودرو آنها بزند و فلسطینی روی زمین بیفتد و بمیرد. در این صورت کسی جنازه‌ها را جمع نمی‌کرد و همان‌جا رهایش می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نظامیان بریتانیایی مظنونان فلسطینی را مجبور به دویدن بین دو صف سربازان بریتانیایی می‌کردند و آنها را با استفاده از قنداق تفنگ و تیشه می‌زدند و زخمی می‌کردند. اگر کسی که می‌مرد او را داخل خودرو حمل گوشت می‌انداختند و در یکی از روستاهای فلسطینی رها می‌کردند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88&amp;diff=892</id>
		<title>بنیامین نتانیاهو</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88&amp;diff=892"/>
		<updated>2026-04-26T05:13:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Infobox officeholder&lt;br /&gt;
| name = بنیامین نتانیاهو&lt;br /&gt;
| office = [[نخست‌وزیر اسرائیل]]&lt;br /&gt;
| birth_date = {{تاریخ تولد و سن|۱۹۴۹|۱۰|۲۱|df=y}}&lt;br /&gt;
| birth_place = [[تل‌آویو]]، [[اسرائیل]]&lt;br /&gt;
| death_date =&lt;br /&gt;
| death_place =&lt;br /&gt;
| spouse = {{فهرست ناگلوله‌ای|{{marriage|میریام وایزمن|۱۹۷۲|۱۹۷۸|reason=divorced}}|{{Marriage|فلور کیتس|۱۹۸۱|۱۹۸۸|reason=divorced}}|{{Marriage|[[سارا نتانیاهو|سارا بن-آرتزی]]|۱۹۹۱}}}}&lt;br /&gt;
| branch = {{نیروهای مسلح|اسرائیل}}&lt;br /&gt;
| serviceyears = ۱۹۶۷–۱۹۷۳&lt;br /&gt;
| rank = کاپیتان&lt;br /&gt;
| unit = [[سایرت متکل]]&lt;br /&gt;
| battles = {{tree list}}&lt;br /&gt;
* [[جنگ فرسایشی (۱۹۶۷–۱۹۷۰)|جنگ فرسایشی]]&lt;br /&gt;
** [[نبرد کرامه]]&lt;br /&gt;
* [[حمله ۱۹۶۸ اسرائیل به فرودگاه بیروت]]&lt;br /&gt;
* [[جنگ یوم کیپور]]&lt;br /&gt;
|nickname=بی بی&lt;br /&gt;
نسل کش&lt;br /&gt;
بچه کش}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;بنیامین نتانیاهو&#039;&#039;&#039; ( &amp;lt;bdi&amp;gt;زادهٔ ۲۱ اکتبر ۱۹۴۹&amp;lt;/bdi&amp;gt;)، سیاستمدار صهیونیست و نظامی اهل اسرائیل است که از سال ۲۰۰۹ به جز مدت کوتاهی به عنوان نخست‌وزیر اسرائیل قدرت را در اختیار دارد. او پیش‌تر از ۱۸ ژوئن ۱۹۹۶ تا ۶ ژوئیه ۱۹۹۹ نیز در این سمت بوده است. نتانیاهو طولانی‌ترین دوران حضور در قدرت را در میان نخست‌وزیران اسرائیل داشته و رییس کنونی حزب راست گرای افراطی لیکود است.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نتانیاهو در دوران ریاست خود با موج های اعتراض بین المللی گسترده‌ای از جمله به دلیل گسترش شهرک‌سازی‌های غیرقانونی در فلسطین، محاصره غزه و حمله به لبنان مواجه شده است. در سال ۲۰۱۹ به دلیل نقض اعتماد، رشوه و کلاهبرداری تحت پیگرد قرار گرفت. در نظرسنجی ای در سال ۲۰۲۰ در  ایالات متحده ۶۲ درصد او را به عنوان فاسدترین سیاستمدار دنیا معرفی کردند، در این نظرسنجی دونالد ترامپ در جایگاه دوم قرار گرفت. بحران سیاسی اسرائیل بین ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ منجر به قدرت گرفتن بنی گانتس شد که در سال ۲۰۲۰ فروپاشید و به انتخابات مارس ۲۰۲۱ انجامید. نتانیاهو در ژوئن ۲۰۲۱ از نخست‌وزیری کنار رفت، اما پس از انتخابات ۲۰۲۲ دوباره به قدرت بازگشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۶۷ به نیروهای نظامی اسرائیل پیوست. در سال ۱۹۷۲ به آمریکا رفت و  پس از کار در گروه  بوستون، در سال ۱۹۷۸ به اسرائیل بازگشت و به کمک نفوذ پدر و برادرش مؤسسه یوناتان نتانیاهو را تأسیس کرد. بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ سفیر اسرائیل در سازمان ملل بود. در سال ۱۹۹۳ با ترویج شعارهای افراطی رئیس حزب لیکود شد و در سال ۱۹۹۶ به عنوان نخست‌وزیر اسرائیل انتخاب‌شد. ولی پس از دوره ای کوتاه و با شکست در انتخابات ۱۹۹۹ از سیاست کنار گذاشته شد و به بخش خصوصی پیوست. او بعداً با قدرت گیری همفکران به عنوان وزیر امور خارجه و دارایی به سیاست بازگشت، اما به دلیل طرح خروج از غزه استعفا داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نتانیاهو در سال ۲۰۰۵ دوباره کنترل لیکود را به دست گرفت و بین ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ رییس اپوزیسیون بود. پس از انتخابات ۲۰۰۹، با تشکیل ائتلافی از احزاب راست‌گرای افراطی، بار دیگر نخست‌وزیر شد. او از سال ۲۰۱۶ با کمک ایجاد منافع مالی و روابط با نزدیکان دونالد ترامپ با سیاست های او و آمریکا هماهنگ شد. ترامپ پیش از پایان دوره اول ریاست‌جمهوری، با وجود تقابل با قوانین بین الملل بیت المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل معرفی نمود، و از حاکمیت اسرائیل بر سرزمین های اشغالی جولان سوریه حمایت کرد و نقش تسهیل‌کننده توافق‌نامه‌های ابراهیم بین اسرائیل و اعراب را اجرا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دوره‌های نخست‌وزیری‌های نتانیاهو به‌علت افزایش دیکتاتوری مورد انتقاد قرار گرفته است و  سبک حکومتی او اقتدارگرایانه توصیف می شود. ائتلاف او تغییرات قضایی ۲۰۲۳ را برای مصون سازی او و همراهانش را از تعقیب حقوقی دنبال کرد که با اعتراضات گسترده مواجه شد. نتانیاهو پس از عملیات ۷ اکتبر در پاسخ  به محدودیت های شدید در غزه، یکی از خونین ترین جنگ ها در قرن اخیر را  به غزه انجام داد. نتانیاهو به خاطر عجز در پیش‌بینی این عملیات به عنوان رهبر اسرائیل و بزرگ‌ترین شکست اطلاعاتی این کشور در ۵۰ سال گذشته مورد انتقادات بسیاری قرار گرفته است، و با اعتراضات طولانی مدت روبه‌رو بوده که برکناری او را خواستار شده‌اند. در اکتبر ۲۰۲۴، با حمله به لبنان، تلاش برای گسترش جنگ به تمام منطقه را آغاز کرد. پس از سقوط دولت اسد در دسامبر ۲۰۲۴، نتانیاهو به دولت کنونی سوریه حمله کرد. او همچنین مسئول حملات ۲۰۲۵ اسرائیل به ایران بود که با پاسخ ایران به جنگ تمام‌عیار اسرائیل و ایران منجر شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسراییل و دولت نتانیاهو در میان مردم جهان به نسل‌کشی در غزه محکوم شده و پرونده نسل‌کشی آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری در دسامبر ۲۰۲۳ مطرح شد. دیوان کیفری بین‌المللی نیز در نوامبر ۲۰۲۴ به دلیل جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در  فلسطین، حکم بازداشت نتانیاهو را صادر کرد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=891</id>
		<title>دونالد ترامپ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=891"/>
		<updated>2026-04-26T05:04:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;دونالد جان ترامپ&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار آمریکایی است که به‌عنوان چهل‌وپنجمین و چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت می‌کند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده بود و از سال ۲۰۲۵ بار دیگر به این سمت بازگشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در شهر نیویورک و در خانواده‌ای ثروتمند متولد شد. او در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار املاک خانواده‌اش را بر عهده گرفت، و به خرید و ساخت آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. پس از شش ورشکستگی تجاری در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، به پروژه‌های جانبی روی آورد. ترامپ شخصیتی بدون هرگونه سواد سیاسی محسوب می‌شد، با این وجود در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۶ در برابر هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات، با وجود تعداد رای کمتر به پیروزی رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در سال ۲۰۱۹ به‌دلیل سوءاستفاده از قدرت و ممانعت از کار کنگره و در سال ۲۰۲۱ به‌دلیل تحریک به شورش استیضاح شد، اما با کمک اکثریت سناتورهای جمهوری خواه در هر دو مورد او را تبرئه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از شکست در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰ در برابر جو بایدن، ترامپ تلاش کرد نتیجهٔ انتخابات را تغییر دهد که اوج آن در حملهٔ ۶ ژانویه به ساختمان کنگره بود. در سال ۲۰۲۳، ترامپ در پرونده‌های مدنی به‌دلیل سوءاستفادهٔ جنسی و افترا و تقلب در کسب‌وکار مسئول شناخته شد. در سال ۲۰۲۴، او به جرم جعل سوابق تجاری مجرم شناخته شد و به این ترتیب نخستین رئیس‌جمهور ایالات متحده شد که به جرم تبه‌کاری محکوم می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در رسانه‌های بین‌المللی، به‌عنوان «فاسدترین سیاستمدار» توصیف می‌شود. این رسانه ها از او به دلایلی مانند فساد جنسی، تقلب و دروغ هایش انتقاد می کنند. کارشناسان بسیاری از بیانات و اقدامات او را نژادپرستانه یا زن‌ستیزانه می دانند و او به شکلی بی‌سابقه در سیاست آمریکا اظهارات نادرست و گمراه‌کننده بیان کرده است. اقدامات او، به‌ویژه در دورهٔ دوم ریاست‌جمهوری، اقتدارگرایانه توصیف شده و نشانه ای از دیکتاتوری بوده است. پس از دورهٔ نخست ریاست‌جمهوری، پژوهشگران و تاریخ‌دانان او را یکی از بدترین رؤسای جمهور در تاریخ آمریکا رتبه‌بندی کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اوایل زندگی ==&lt;br /&gt;
دونالد جان ترامپ در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶ در منطقهٔ کویینز، نیویورک سیتی متولد شد. او چهارمین فرزند از پنج فرزند &#039;&#039;&#039;فرد ترامپ&#039;&#039;&#039;، سرمایه‌گذار و توسعه‌دهندهٔ املاک و مستغلات، و &#039;&#039;&#039;مری آن مک‌لئود ترامپ&#039;&#039;&#039; بود. ترامپ دوران نوجوانی خود را در آکادمی نظامی نیویورک گذراند و پس از آن در مدرسهٔ کسب‌وکار وارتون دانشگاه پنسیلوانیا تحصیل کرد. او در سال ۱۹۶۸ با مدرک کارشناسی در رشتهٔ اقتصاد فارغ‌التحصیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ دارای شرایط خدمت سربازی هنگام جنگ ویتنام بود. اسناد خدمت گزینشی به دست آمده توسط سایت ده اسموکینگ گان از دفتر ملی بایگانی و مدارک آمریکا نشان می‌دهند او با توجیه معافیت پزشکی «خار پاشنه» از حضور در جنگ شانه خالی کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== حرفهٔ تجاری ==&lt;br /&gt;
ترامپ کار خود را در شرکت املاک خانواده‌اش، «الیزابت ترامپ و پسر»، آغاز کرد و در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار را به دست گرفت. او نام شرکت را به &#039;&#039;&#039;سازمان ترامپ&#039;&#039;&#039; تغییر داد و به ساخت و خرید آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. برجسته‌ترین پروژه‌های او شامل برج ترامپ در نیویورک و هتل و برج بین‌المللی ترامپ در لاس‌وگاس می‌شود. با این حال، کسب‌وکارهای او به دلیل سوء مدیریت در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ با شش مورد ورشکستگی تجاری مواجه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت رسانه‌ای ==&lt;br /&gt;
از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۵، ترامپ مجری برنامهٔ تلویزیونی &#039;&#039;&#039;«شاگرد»&#039;&#039;&#039; (The Apprentice) بود. مشهورترین عبارت این برنامه، «تو اخراج شدی!» (You&#039;re fired!) بود. تجربهٔ رسانه‌ای او نقش مهمی در شناخته شدنش به عنوان یک شخصیت میلیاردر ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ریاست‌جمهوری (دورهٔ اول: ۲۰۱۷–۲۰۲۱) ==&lt;br /&gt;
ترامپ که خود را یک سیاستمدار بیرون از حاکمیت معرفی می‌کرد، در &#039;&#039;&#039;انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶&#039;&#039;&#039; با پیروزی بر هیلاری کلینتون، نامزد حزب دموکرات، به عنوان چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست داخلی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اصلاحات مالیاتی:&#039;&#039;&#039; در دسامبر ۲۰۱۷، کنگرهٔ تحت کنترل جمهوری‌خواهان بزرگترین کاهش مالیات در ۳۱ سال گذشته را تصویب کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مرز مکزیک:&#039;&#039;&#039; ترامپ ساخت دیوار در مرز مکزیک را برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی کلید زد و مکزیک را به تامین مالی آن متعهد دانست.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;لغو مقررات:&#039;&#039;&#039; دولت او مقررات زیست‌محیطی و اقتصادی بسیاری را لغو کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست خارجی ===&lt;br /&gt;
ترامپ سیاست &#039;&#039;&#039;«اول آمریکا»&#039;&#039;&#039; را در پیش گرفت و بسیاری از تعهدات چندملیتی پیشین ایالات متحده را کنار گذاشت، از جمله خروج از &#039;&#039;&#039;پیمان تجارت ترنس-پسیفیک&#039;&#039;&#039; (TPP)، &#039;&#039;&#039;توافق اقلیمی پاریس&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;برجام&#039;&#039;&#039; (توافق هسته‌ای با ایران). او روابط نزدیکی با کره شمالی برقرار کرد و با رهبر این کشور دیدارهای تاریخی انجام داد، اما خروج از برجام و اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران، تنش‌ها با تهران را افزایش داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== استیضاح ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ یکی از سه رئیس‌جمهور تاریخ آمریکاست که توسط مجلس نمایندگان استیضاح شده و تنها رئیس‌جمهوری است که دو بار استیضاح شد&#039;&#039;&#039; – بار نخست در دسامبر ۲۰۱۹ به اتهام سوءاستفاده از قدرت در پروندهٔ اوکراین (سنا او را تبرئه کرد) و بار دوم در ژانویه ۲۰۲۱ به اتهام تحریک به شورش پس از حمله حامیانش به کنگره.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۰ و پیامدها ==&lt;br /&gt;
ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ به جو بایدن، نامزد دموکرات‌ها، باخت، اما او بدون ارائهٔ مدرک قانع‌کننده، مدعی تقلب در انتخابات شد. در ۶ ژانویه ۲۰۲۱، حامیان او به ساختمان کنگرهٔ آمریکا حمله کردند تا روند تأیید آرای الکترال را مختل کنند. این رویداد به دومین استیضاح او انجامید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۴ و بازگشت به قدرت ==&lt;br /&gt;
در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴، ترامپ با کسب ۳۱۲ رأی الکترال از مجموع ۵۳۸ رأی، در برابر کامالا هریس پیروز شد و به عنوان &#039;&#039;&#039;چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده&#039;&#039;&#039; بازگشت. مراسم تحلیف او در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ برگزار شد و معاونش &#039;&#039;&#039;جیدی ونس&#039;&#039;&#039; جانشین مایک پنس شد. ترامپ &#039;&#039;&#039;دومین رئیس‌جمهور در تاریخ آمریکاست که پس از یک دورهٔ فاصله، بار دیگر به کاخ سفید بازگشته است&#039;&#039;&#039; (پس از گروور کلیولند در سال ۱۸۹۳).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سال اول دورهٔ دوم (۲۰۲۵) ===&lt;br /&gt;
دور دوم ترامپ با سرعتی بسیار بالاتر از دورهٔ نخست پیش رفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;فرمان‌های اجرایی:&#039;&#039;&#039; تا پایان سال ۲۰۲۵، ترامپ ۲۳۸ فرمان اجرایی در سال اول خود امضا کرد – تقریباً چهار برابر ۵۸ فرمان دوره مشابه در ۲۰۱۷ و حتی بیشتر از ۲۲۰ فرمان کل چهار سال دورهٔ اولش.‌&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مهاجرت و مرز:&#039;&#039;&#039; او سیاست‌های سختگیرانهٔ مرزی را تشدید کرد، از جمله فعال‌سازی مجدد برنامهٔ «ماندن در مکزیک» و اعلام وضعیت اضطراری در مرز جنوبی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اقتصاد و تجارت:&#039;&#039;&#039; ترامپ تعرفه‌های گسترده‌ای بر واردات از چین، کانادا و مکزیک اعمال کرد و جنگ تجاری جدیدی را با متحدان سنتی آمریکا آغاز نمود.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بازسازی بوروکراسی:&#039;&#039;&#039; دولت او بر کاهش شدید نیروی کار فدرال، لغو وزارت آموزش و پرورش و اجرای دستورکار محافظه‌کارانه «پروژه ۲۰۲۵» متمرکز بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مواضع سیاسی ==&lt;br /&gt;
روزنامه نگاران و تحلیلگران سیاست و مواضع ترامپ را ریاکارنه می دانند. به نحوی که در گذر زمان گرایش‌ها و مواضع سیاسی خود را بر اساس منافع تغییر داده است. [[null|پلیتیکو]] مواضع او را «به‌گزینانه و غالباً ضدونقیض» توصیف کرده است. او در گذر زمان وابستگی حزبی خود را مابین جمهوری‌خواه، حزب استقلال، دمکرات تغیر داده است. به‌طور مشخص، او مواضع خود را در خصوص مالیات‌گیری از ثروتمندان، سقط جنین و بیمه به نسبت شرایط تغییر داده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گزارشی در سال ۲۰۱۱ نشان می‌داد که ترامپ در طول دو دهه از انتخابات در آمریکا به کارزارهای کاندیداهای هر دو حزب دمکرات و جمهوری‌خواه پول پرداخت کرده است. او در ۲۰۱۶ رسماً نامزدی خود را برای [[null|انتخابات مقدماتی ریاست جمهوری ۲۰۱۶]]، به‌عنوان یک [[null|جمهوری‌خواه]] اعلام کرد. کارزار ترامپ با شیوه های عوام فریبانه او پوشش گستردهٔ رسانه‌ای و توجه بین‌المللی را به خود جلب کرد. در مه ۲۰۱۶، پس از پیروزی در [[null|رقابت مقدماتی حزب جمهوری‌خواه]]، تنها رقبای باقیماندهٔ او کناره‌گیری کردند و ترامپ رسماً نامزد حزب جمهوری‌خواه شد. ترامپ در انتخابات سراسری [[null|نوامبر ۲۰۱۶]] با پیروزی بر [[null|هیلاری کلینتون]]، [[null|نامزد]] [[null|دموکرات]]، تنها کسی است که بدون هرگونه سابقه تصدی مناصب سیاسی یا نظامی به ریاست جمهوری آمریکا برگزیده شده و پنجمین کسی است که با کسب آرای مردمی کمتر از رقیبش ریاست جمهوری شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مسائل حقوقی و پرونده‌های قضایی ==&lt;br /&gt;
دونالد ترامپ، در طول فعالیت‌های تجاری و سیاسی خود با مجموعه گسترده‌ای از اتهامات و پرونده‌های قضایی در حوزه‌های فساد مالی، سوءرفتار جنسی، نقض قوانین انتخاباتی و تعارض منافع مواجه بوده است. گسترده‌ترین اتهامات اخلاقی علیه ترامپ در حوزه رفتار جنسی مطرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فساد جنسی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== محکومیت در دادگاه مدنی: پرونده ای. جین کارول ====&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۲۳، هیئت منصفه در یک دادگاه فدرال در نیویورک، دونالد ترامپ را &#039;&#039;&#039;مسئول تعرض جنسی و افترا&#039;&#039;&#039; نسبت به نویسندهٔ آمریکایی، ای. جین کارول، شناخت. این تعرض مربوط به رویدادی در سال ۱۹۹۶ در یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای منهتن بود. دادگاه به نفع کارول رأی داده و ترامپ را به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۵ میلیون دلار غرامت&#039;&#039;&#039; به عنوان خسارت محکوم کرد. این نخستین بار در تاریخ آمریکا بود که شخصی توانست یک رئیس‌جمهور  را به دلیل تعرض جنسی در دادگاه مدنی در برابر قانون پاسخگو  نماید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهامات متعدد از سوی زنان دیگر ====&lt;br /&gt;
بیش از &#039;&#039;&#039;۲۵ زن&#039;&#039;&#039; از دههٔ ۱۹۷۰ تاکنون، دونالد ترامپ را به &#039;&#039;&#039;انواع سوءرفتارهای جنسی&#039;&#039;&#039; از جمله تجاوز  و تعرض متهم کرده‌اند. این اتهامات در محیط‌های کاری، رویدادهای اجتماعی، مسابقات ملکه زیبایی و حتی در پروازها مطرح شده است. از جمله زنان متهم‌کننده می‌توان به &#039;&#039;&#039;جسیکا لیدز&#039;&#039;&#039; (متهم به آزار در هواپیما در سال ۲۰۰۵)، &#039;&#039;&#039;ایوانا ترامپ&#039;&#039;&#039; (همسر اول) و &#039;&#039;&#039;آلوا جانسون&#039;&#039;&#039; (رئیس ستاد انتخاباتی سابق) اشاره کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== رسوایی جنسی-سیاسی «استورمی دنیلز» و محکومیت کیفری ====&lt;br /&gt;
مهم‌ترین و تأثیرگذارترین پروندهٔ اخلاقی-قضایی ترامپ، ماجرای &#039;&#039;&#039;پرداخت «حق&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;السکوت» به بازیگر فیلم‌های بزرگسال، استورمی دنیلز&#039;&#039;&#039; است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طبق گزارش‌های معتبر، ترامپ در سال ۲۰۰۶، یعنی یک سال پس از ازدواج با ملانیا ترامپ، با استفانی کلیفورد (با نام مستعار استورمی دنیلز) رابطهٔ نامشروع داشته است. در آستانهٔ انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶، ترامپ از طریق وکیل شخصی اش، مایکل کوهن، &#039;&#039;&#039;۱۳۰ هزار دلار&#039;&#039;&#039; به دنیلز پرداخت کرد تا دربارهٔ این رابطه سکوت کند و از تأثیر آن بر نتایج انتخابات جلوگیری شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادستانی منهتن، ترامپ را در مورد این پرداخت‌ها به &#039;&#039;&#039;۳۴ فقره جعل اسناد تجاری درجه اول&#039;&#039;&#039; متهم کرد. هیئت منصفه در تاریخ &#039;&#039;&#039;۳۰ مه ۲۰۲۴&#039;&#039;&#039;، ترامپ را &#039;&#039;&#039;در هر ۳۴ فقره گناهکار&#039;&#039;&#039; تشخیص داد. این محکومیت، ترامپ را به نخستین رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا تبدیل کرد که با حکم قطعی «محکومیت جنایی» در دادگاه روبرو می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط با جفری اپستین؛ بحث‌انگیزترین پروندهٔ اخلاقی ===&lt;br /&gt;
جفری اپستین، سرمایه‌دار میلیاردر و قاچاقچی جنسی متهم به قاچاق جنسی دختران زیر سن قانونی، یکی از نزدیک‌ترین دوستان اجتماعی و تجاری ترامپ بود. ترامپ و اپستین به‌طور مکرر مهمانی‌های مختلط در ویلاهای مجلل یکدیگر (مانند مار-ئه-لاگو) برگزار می‌کردند. اسناد منتشرشده نشان می‌دهد که &#039;&#039;&#039;ترامپ چندین بار با جت خصوصی اپستین پرواز کرده&#039;&#039;&#039; بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ماهیت نزدیک این رابطه‌ی متمادی شخصیت‌های قدرتمند با یک مجرم محکوم، یکی از پایدارترین رسوایی‌های اخلاقی پیرامون ترامپ به شمار می‌رود. تا حدی که نام ترامپ دومین نام پر تکرار در پرونده اپستین است. رسانه‌ها حتی از آن به عنوان «بدترین رسوایی اخلاقی که می‌تواند ترامپ را نابود کند» یاد کرده‌اند. اپستین در اولین دوره ی ریاست جمهوری ترامپ به شکل مشکوکی در زندان خودکشی نمود. ولی تبعات آن تا سال ها بعد برای ترامپ باقی ماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرونده کلاهبرداری مدنی در نیویورک ===&lt;br /&gt;
ترامپ اتهامات گسترده ای در زمینه فعالیت‌های تجاری و مالی دارد. دادستان کل نیویورک، لتیتیا جیمز، در سال ۲۰۲۲ از دونالد ترامپ، سه فرزند بزرگش و سازمان ترامپ به اتهام &#039;&#039;&#039;«کلاهبرداری تجاری»&#039;&#039;&#039; و ارائهٔ اطلاعات نادرست دربارهٔ ارزش واقعی دارایی‌ها شکایت کرد. دادگاه پس از برگزاری جلسات طولانی در فوریه ۲۰۲۴، رأی به &#039;&#039;&#039;گناهکاری ترامپ و سازمانش&#039;&#039;&#039; داد. بر اساس این رأی، ترامپ به دلیل &#039;&#039;&#039;اغراق در ارزش دارایی‌ها تا سقف ۲.۲ میلیارد دلار&#039;&#039;&#039; برای دریافت وام و شرایط بهتر بیمه، به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۳۵۵ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;محرومیت سه‌ساله از هرگونه فعالیت تجاری در ایالت نیویورک&#039;&#039;&#039; محکوم شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این پرونده علاوه بر جنبه مالی، یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های اخلاقی و اعتباری برای چهرهٔ تجاری ترامپ محسوب می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تعارض منافع و فساد سیاسی در دوران ریاست‌جمهوری ===&lt;br /&gt;
گزارش‌های متعددی در دوران ریاست جمهوری ترامپ، وزارتخانه‌ها و مقامات دولتی را به نادیده گرفتن قوانین اخلاقی و ایجاد فساد مالی متهم کرده‌اند. برنی سندرز سناتور آمریکایی اعلام کرد که ترامپ و خانواده اش ۴ میلیارد دلار از ریاست جمهوری اش درآمد داشته اند. یاسمین انصاری نماینده کنگره بیان کرده که جرد کوشنر داماد ترامپ از میلیارد ها دلار از کشورهای طرف مذاکره درخواست می کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تعارض منافع:&#039;&#039;&#039; اقامت طولانی‌مدت در هتل‌های شخصی‌اش که هزینه‌اش را مالیات‌دهندگان تأمین می‌کرد و نقض آشکار توافقنامه‌های امنیتی دهه‌ها پیش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نقض قوانین اخلاقی:&#039;&#039;&#039; تصمیم‌گیری در سیاست خارجی و مالیات‌ها به نفع منافع شخصی و مالی خانواده‌اش.  یک گروه فعال در واشنگتن در ژانویه ۲۰۱۸ گزارشی ۳۶ صفحه‌ای منتشر کرد و &#039;&#039;&#039;ترامپ را «بی‌اخلاق‌ترین رئیس‌جمهور&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;زنده آمریکا»&#039;&#039;&#039; خواند و اعلام کرد که دولت او با ابعاد وسیعی از رسوایی‌های قانونی و اخلاقی بی‌سابقه روبروست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ۶. مجموع پرونده‌ها و تأثیرات کلی ===&lt;br /&gt;
با جمع این پرونده‌ها مشخص می‌شود دونالد ترامپ در مرکز &#039;&#039;&#039;چهار دهه&#039;&#039;&#039; اتهامات، تحقیقات و محکومیت‌های مالی و اخلاقی قرار داشته است. از جمله سوابق مهم عبارتند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دو استیضاح&#039;&#039;&#039; در دوران ریاست‌جمهوری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت کیفری&#039;&#039;&#039; در پرونده جعل اسناد تجاری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت در دادگاه مدنی به اتهام تعرض جنسی&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۰ زن&#039;&#039;&#039; متهم‌کننده به سوءرفتار جنسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۵۰ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; در پرونده کلاهبرداری تجاری.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه دروغگویی ترامپ ==&lt;br /&gt;
ترامپ، به دلیل ارائه حجم بسیار بالایی از ادعاهای نادرست و دروغ، به عنوان یک «دروغگوی سریالی» در تاریخ سیاسی این کشور شناخته می‌شود. این الگو از دوران مبارزات انتخاباتی او شروع شده و در طول سال‌های ریاست‌جمهوری و پس از آن نیز ادامه یافته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وسعت دروغ‌های ترامپ در یک نگاه ===&lt;br /&gt;
رسانه‌های مستقل و نهادهای راستی‌آزمایی (fact-checkers) تلاش گسترده‌ای برای ثبت و شمارش دروغ های ترامپ انجام داده‌اند. آمارهای منتشر شده نشان‌دهنده ابعاد عظیم این پدیده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آمار واشنگتن پست&#039;&#039;&#039;: این روزنامه که یکی از معتبرترین پایگاه‌های داده در این حوزه را دارد، اعلام کرد که ترامپ در طول &#039;&#039;&#039;دوره اول ریاست‌جمهوری خود (۴ سال)&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;۳۰,۵۷۳&#039;&#039;&#039; ادعای دروغ مطرح کرده است. این تعداد به طور متوسط معادل &#039;&#039;&#039;۲۱ دروغ در روز&#039;&#039;&#039; بوده است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;روند افزایشی&#039;&#039;&#039;: بررسی‌ها نشان می‌دهد که تعداد دروغ‌های ترامپ در طول زمان روندی صعودی داشته است. در ۲۷ ماه اول، او ۱۰ هزار ادعای نادرست مطرح کرده بود، اما این رقم در ۵ ماه آخر دوره ریاست‌جمهوری‌اش به ۱۰ هزار ادعای دیگر افزایش یافت و جهشی قابل توجه را نشان می‌دهد. به عنوان مثال، در اولین روز از بازگشت به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵، رسانه‌ها حداقل ۲۰ مورد را در سخنرانی‌هایش شمارش کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مقایسه با دیگر رؤسای جمهور ===&lt;br /&gt;
برای درک مقیاس استثنایی این پدیده، مقایسه آمار ترامپ با سایر رؤسای جمهور مدرن ایالات متحده ضروری است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که رفتار او یک «انحراف ریشه‌ای از هنجارهای سیاسی» بوده است.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
!رئیس‌جمهور&lt;br /&gt;
!دوره&lt;br /&gt;
!تعداد دروغ‌ها و اطلاعات نادرست&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|۲۰۱۷ - ۲۰۲۱ (دوره اول)&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;۳۰,۵۷۳&#039;&#039;&#039; ادعای نادرست&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;جو بایدن&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|از ۲۰۲۱ تا کنون&lt;br /&gt;
|۵۲۴ ادعای نادرست &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;جورج دبلیو. بوش&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|۲۰۰۱ - ۲۰۰۹&lt;br /&gt;
|۲۵۹ ادعای نادرست&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;باراک اوباما&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|۲۰۰۹ - ۲۰۱۷&lt;br /&gt;
|~ ۵۰۰ ادعای نادرست&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;آخرین بروزرسانی جدول: خرداد ۱۴۰۳&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;منبع داده‌ها: پایگاه‌های داده Fact Checker واشنگتن پست، PolitiFact و سایر گزارش‌های خبری&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همان‌طور که جدول نشان می‌دهد، میانگین دروغ‌گویی روزانه ترامپ بیش از &#039;&#039;&#039;۲۰۰۰ درصد (۲۰ برابر)&#039;&#039;&#039; رقبای اصلی خود بوده است. حتی جو بایدن که سابقه گاف‌های لفظی دارد، در مقایسه با ترامپ، تعداد ادعاهای نادرستش بسیار پایین‌تر و معمولاً مربوط به فراموشی یا اشتباهات لفظی است، نه الگویی سیستماتیک از تحریف حقیقت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== چرا ترامپ دروغ می‌گوید؟ ===&lt;br /&gt;
تحلیل‌گران و روان‌شناسان سیاسی دلایل متعددی را برای این رفتار مطرح کرده‌اند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تکنیک شلنگ آتش نشانی دروغ (Firehose of Falsehood)&#039;&#039;&#039;: این تکنیک پروپاگاندا، مبتنی بر انتشار حجم عظیمی از دروغ‌ها و اطلاعات نادرست است تا رسانه‌های خبری نتوانند همه آن‌ها را به موقع پوشش و تکذیب کنند. هدف، خسته کردن شنونده و ایجاد شکاکیت نسبت به هر واقعیت یا رویدادی است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تثبیت هویت&#039;&#039;&#039;: روان‌شناسان معتقدند دروغ‌گویی به بخش جدایی‌ناپذیری از هویت تجاری و سیاسی او تبدیل شده است. این رفتار راهی برای بزرگ‌نمایی خود، تخریب رقبا و حفظ یک تصویر خاص از قدرت و موفقیت است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;توسل به احساسات برتر از حقایق&#039;&#039;&#039;: در نگاه ترامپ، هدف از هر سخنرانی، ارائه اطلاعات دقیق نیست، بلکه ایجاد یک «حقیقت عاطفی» است. در این رویکرد، یک دروغ به قدری قوی است که اگر از نظر &#039;&#039;احساسی&#039;&#039; برای هوادارانش «واقعی» به نظر برسد، به همان اندازه یک حقیقت عینی معنا پیدا می‌کند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=890</id>
		<title>دونالد ترامپ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=890"/>
		<updated>2026-04-25T09:31:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;دونالد جان ترامپ&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار آمریکایی است که به‌عنوان چهل‌وپنجمین و چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت می‌کند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده بود و از سال ۲۰۲۵ بار دیگر به این سمت بازگشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در شهر نیویورک و در خانواده‌ای ثروتمند متولد شد. او در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار املاک خانواده‌اش را بر عهده گرفت، و به خرید و ساخت آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. پس از شش ورشکستگی تجاری در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، به پروژه‌های جانبی روی آورد. ترامپ شخصیتی بدون هرگونه سیاسی محسوب می‌شد، در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۶ در برابر هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات، با وجود تعداد رای کمتر به پیروزی رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در سال ۲۰۱۹ به‌دلیل سوءاستفاده از قدرت و ممانعت از کار کنگره و در سال ۲۰۲۱ به‌دلیل تحریک به شورش استیضاح شد، اما با کمک اکثریت سناتورهای جمهوری خواه در هر دو مورد او را تبرئه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از شکست در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰ در برابر جو بایدن، ترامپ تلاش کرد نتیجهٔ انتخابات را تغییر دهد که اوج آن در حملهٔ ۶ ژانویه به ساختمان کنگره بود. در سال ۲۰۲۳، ترامپ در پرونده‌های مدنی به‌دلیل سوءاستفادهٔ جنسی و افترا و تقلب در کسب‌وکار مسئول شناخته شد. در سال ۲۰۲۴، او به جرم جعل سوابق تجاری مجرم شناخته شد و به این ترتیب نخستین رئیس‌جمهور ایالات متحده شد که به جرم تبه‌کاری محکوم می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در رسانه‌های بین‌المللی، به‌عنوان «فاسدترین سیاستمدار» توصیف می‌شود. این رسانه ها از او به دلایلی مانند فساد جنسی، تقلب و دروغ هایش انتقاد می کنند. کارشناسان بسیاری از بیانات و اقدامات او را نژادپرستانه یا زن‌ستیزانه می دانند و او به شکلی بی‌سابقه در سیاست آمریکا اظهارات نادرست و گمراه‌کننده بیان کرده است. اقدامات او، به‌ویژه در دورهٔ دوم ریاست‌جمهوری، اقتدارگرایانه توصیف شده و نشانه ای از دیکتاتوری بوده است. پس از دورهٔ نخست ریاست‌جمهوری، پژوهشگران و تاریخ‌دانان او را یکی از بدترین رؤسای جمهور در تاریخ آمریکا رتبه‌بندی کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اوایل زندگی ==&lt;br /&gt;
دونالد جان ترامپ در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶ در منطقهٔ کویینز، نیویورک سیتی متولد شد. او چهارمین فرزند از پنج فرزند &#039;&#039;&#039;فرد ترامپ&#039;&#039;&#039;، سرمایه‌گذار و توسعه‌دهندهٔ املاک و مستغلات، و &#039;&#039;&#039;مری آن مک‌لئود ترامپ&#039;&#039;&#039; بود. ترامپ دوران نوجوانی خود را در آکادمی نظامی نیویورک گذراند و پس از آن در مدرسهٔ کسب‌وکار وارتون دانشگاه پنسیلوانیا تحصیل کرد. او در سال ۱۹۶۸ با مدرک کارشناسی در رشتهٔ اقتصاد فارغ‌التحصیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ دارای شرایط خدمت سربازی هنگام جنگ ویتنام بود. اسناد خدمت گزینشی به دست آمده توسط سایت ده اسموکینگ گان از دفتر ملی بایگانی و مدارک آمریکا نشان می‌دهند او با توجیه معافیت پزشکی «خار پاشنه» از حضور در جنگ شانه خالی کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== حرفهٔ تجاری ==&lt;br /&gt;
ترامپ کار خود را در شرکت املاک خانواده‌اش، «الیزابت ترامپ و پسر»، آغاز کرد و در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار را به دست گرفت. او نام شرکت را به &#039;&#039;&#039;سازمان ترامپ&#039;&#039;&#039; تغییر داد و به ساخت و خرید آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. برجسته‌ترین پروژه‌های او شامل برج ترامپ در نیویورک و هتل و برج بین‌المللی ترامپ در لاس‌وگاس می‌شود. با این حال، کسب‌وکارهای او به دلیل سوء مدیریت در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ با شش مورد ورشکستگی تجاری مواجه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت رسانه‌ای ==&lt;br /&gt;
از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۵، ترامپ مجری برنامهٔ تلویزیونی &#039;&#039;&#039;«شاگرد»&#039;&#039;&#039; (The Apprentice) بود. مشهورترین عبارت این برنامه، «تو اخراج شدی!» (You&#039;re fired!) بود. تجربهٔ رسانه‌ای او نقش مهمی در شناخته شدنش به عنوان یک شخصیت میلیاردر ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ریاست‌جمهوری (دورهٔ اول: ۲۰۱۷–۲۰۲۱) ==&lt;br /&gt;
ترامپ که خود را یک سیاستمدار بیرون از حاکمیت معرفی می‌کرد، در &#039;&#039;&#039;انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶&#039;&#039;&#039; با پیروزی بر هیلاری کلینتون، نامزد حزب دموکرات، به عنوان چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست داخلی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اصلاحات مالیاتی:&#039;&#039;&#039; در دسامبر ۲۰۱۷، کنگرهٔ تحت کنترل جمهوری‌خواهان بزرگترین کاهش مالیات در ۳۱ سال گذشته را تصویب کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مرز مکزیک:&#039;&#039;&#039; ترامپ ساخت دیوار در مرز مکزیک را برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی کلید زد و مکزیک را به تامین مالی آن متعهد دانست.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;لغو مقررات:&#039;&#039;&#039; دولت او مقررات زیست‌محیطی و اقتصادی بسیاری را لغو کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست خارجی ===&lt;br /&gt;
ترامپ سیاست &#039;&#039;&#039;«اول آمریکا»&#039;&#039;&#039; را در پیش گرفت و بسیاری از تعهدات چندملیتی پیشین ایالات متحده را کنار گذاشت، از جمله خروج از &#039;&#039;&#039;پیمان تجارت ترنس-پسیفیک&#039;&#039;&#039; (TPP)، &#039;&#039;&#039;توافق اقلیمی پاریس&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;برجام&#039;&#039;&#039; (توافق هسته‌ای با ایران). او روابط نزدیکی با کره شمالی برقرار کرد و با رهبر این کشور دیدارهای تاریخی انجام داد، اما خروج از برجام و اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران، تنش‌ها با تهران را افزایش داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== استیضاح ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ یکی از سه رئیس‌جمهور تاریخ آمریکاست که توسط مجلس نمایندگان استیضاح شده و تنها رئیس‌جمهوری است که دو بار استیضاح شد&#039;&#039;&#039; – بار نخست در دسامبر ۲۰۱۹ به اتهام سوءاستفاده از قدرت در پروندهٔ اوکراین (سنا او را تبرئه کرد) و بار دوم در ژانویه ۲۰۲۱ به اتهام تحریک به شورش پس از حمله حامیانش به کنگره.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۰ و پیامدها ==&lt;br /&gt;
ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ به جو بایدن، نامزد دموکرات‌ها، باخت، اما او بدون ارائهٔ مدرک قانع‌کننده، مدعی تقلب در انتخابات شد. در ۶ ژانویه ۲۰۲۱، حامیان او به ساختمان کنگرهٔ آمریکا حمله کردند تا روند تأیید آرای الکترال را مختل کنند. این رویداد به دومین استیضاح او انجامید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۴ و بازگشت به قدرت ==&lt;br /&gt;
در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴، ترامپ با کسب ۳۱۲ رأی الکترال از مجموع ۵۳۸ رأی، در برابر کامالا هریس پیروز شد و به عنوان &#039;&#039;&#039;چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده&#039;&#039;&#039; بازگشت. مراسم تحلیف او در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ برگزار شد و معاونش &#039;&#039;&#039;جیدی ونس&#039;&#039;&#039; جانشین مایک پنس شد. ترامپ &#039;&#039;&#039;دومین رئیس‌جمهور در تاریخ آمریکاست که پس از یک دورهٔ فاصله، بار دیگر به کاخ سفید بازگشته است&#039;&#039;&#039; (پس از گروور کلیولند در سال ۱۸۹۳).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سال اول دورهٔ دوم (۲۰۲۵) ===&lt;br /&gt;
دور دوم ترامپ با سرعتی بسیار بالاتر از دورهٔ نخست پیش رفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;فرمان‌های اجرایی:&#039;&#039;&#039; تا پایان سال ۲۰۲۵، ترامپ ۲۳۸ فرمان اجرایی در سال اول خود امضا کرد – تقریباً چهار برابر ۵۸ فرمان دوره مشابه در ۲۰۱۷ و حتی بیشتر از ۲۲۰ فرمان کل چهار سال دورهٔ اولش.‌&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مهاجرت و مرز:&#039;&#039;&#039; او سیاست‌های سختگیرانهٔ مرزی را تشدید کرد، از جمله فعال‌سازی مجدد برنامهٔ «ماندن در مکزیک» و اعلام وضعیت اضطراری در مرز جنوبی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اقتصاد و تجارت:&#039;&#039;&#039; ترامپ تعرفه‌های گسترده‌ای بر واردات از چین، کانادا و مکزیک اعمال کرد و جنگ تجاری جدیدی را با متحدان سنتی آمریکا آغاز نمود.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بازسازی بوروکراسی:&#039;&#039;&#039; دولت او بر کاهش شدید نیروی کار فدرال، لغو وزارت آموزش و پرورش و اجرای دستورکار محافظه‌کارانه «پروژه ۲۰۲۵» متمرکز بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مواضع سیاسی ==&lt;br /&gt;
روزنامه نگاران و تحلیلگران سیاست و مواضع ترامپ را ریاکارنه می دانند. به نحوی که در گذر زمان گرایش‌ها و مواضع سیاسی خود را بر اساس منافع تغییر داده است. [[null|پلیتیکو]] مواضع او را «به‌گزینانه و غالباً ضدونقیض» توصیف کرده است. او در گذر زمان وابستگی حزبی خود را مابین جمهوری‌خواه، حزب استقلال، دمکرات تغیر داده است. به‌طور مشخص، او مواضع خود را در خصوص مالیات‌گیری از ثروتمندان، سقط جنین و بیمه به نسبت شرایط تغییر داده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گزارشی در سال ۲۰۱۱ نشان می‌داد که ترامپ در طول دو دهه از انتخابات در آمریکا به کارزارهای کاندیداهای هر دو حزب دمکرات و جمهوری‌خواه پول پرداخت کرده است. او در ۲۰۱۶ رسماً نامزدی خود را برای [[null|انتخابات مقدماتی ریاست جمهوری ۲۰۱۶]]، به‌عنوان یک [[null|جمهوری‌خواه]] اعلام کرد. کارزار ترامپ با شیوه های عوام فریبانه او پوشش گستردهٔ رسانه‌ای و توجه بین‌المللی را به خود جلب کرد. در مه ۲۰۱۶، پس از پیروزی در [[null|رقابت مقدماتی حزب جمهوری‌خواه]]، تنها رقبای باقیماندهٔ او کناره‌گیری کردند و ترامپ رسماً نامزد حزب جمهوری‌خواه شد. ترامپ در انتخابات سراسری [[null|نوامبر ۲۰۱۶]] با پیروزی بر [[null|هیلاری کلینتون]]، [[null|نامزد]] [[null|دموکرات]]، تنها کسی است که بدون هرگونه سابقه تصدی مناصب سیاسی یا نظامی به ریاست جمهوری آمریکا برگزیده شده و پنجمین کسی است که با کسب آرای مردمی کمتر از رقیبش ریاست جمهوری شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مسائل حقوقی و پرونده‌های قضایی ==&lt;br /&gt;
دونالد ترامپ، در طول فعالیت‌های تجاری و سیاسی خود با مجموعه گسترده‌ای از اتهامات و پرونده‌های قضایی در حوزه‌های فساد مالی، سوءرفتار جنسی، نقض قوانین انتخاباتی و تعارض منافع مواجه بوده است. گسترده‌ترین اتهامات اخلاقی علیه ترامپ در حوزه رفتار جنسی مطرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فساد جنسی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== محکومیت در دادگاه مدنی: پرونده ای. جین کارول ====&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۲۳، هیئت منصفه در یک دادگاه فدرال در نیویورک، دونالد ترامپ را &#039;&#039;&#039;مسئول تعرض جنسی و افترا&#039;&#039;&#039; نسبت به نویسندهٔ آمریکایی، ای. جین کارول، شناخت. این تعرض مربوط به رویدادی در سال ۱۹۹۶ در یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای منهتن بود. دادگاه به نفع کارول رأی داده و ترامپ را به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۵ میلیون دلار غرامت&#039;&#039;&#039; به عنوان خسارت محکوم کرد. این نخستین بار در تاریخ آمریکا بود که شخصی توانست یک رئیس‌جمهور  را به دلیل تعرض جنسی در دادگاه مدنی در برابر قانون پاسخگو  نماید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهامات متعدد از سوی زنان دیگر ====&lt;br /&gt;
بیش از &#039;&#039;&#039;۲۵ زن&#039;&#039;&#039; از دههٔ ۱۹۷۰ تاکنون، دونالد ترامپ را به &#039;&#039;&#039;انواع سوءرفتارهای جنسی&#039;&#039;&#039; از جمله تجاوز  و تعرض متهم کرده‌اند. این اتهامات در محیط‌های کاری، رویدادهای اجتماعی، مسابقات ملکه زیبایی و حتی در پروازها مطرح شده است. از جمله زنان متهم‌کننده می‌توان به &#039;&#039;&#039;جسیکا لیدز&#039;&#039;&#039; (متهم به آزار در هواپیما در سال ۲۰۰۵)، &#039;&#039;&#039;ایوانا ترامپ&#039;&#039;&#039; (همسر اول) و &#039;&#039;&#039;آلوا جانسون&#039;&#039;&#039; (رئیس ستاد انتخاباتی سابق) اشاره کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== رسوایی جنسی-سیاسی «استورمی دنیلز» و محکومیت کیفری ====&lt;br /&gt;
مهم‌ترین و تأثیرگذارترین پروندهٔ اخلاقی-قضایی ترامپ، ماجرای &#039;&#039;&#039;پرداخت «حق&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;السکوت» به بازیگر فیلم‌های بزرگسال، استورمی دنیلز&#039;&#039;&#039; است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طبق گزارش‌های معتبر، ترامپ در سال ۲۰۰۶، یعنی یک سال پس از ازدواج با ملانیا ترامپ، با استفانی کلیفورد (با نام مستعار استورمی دنیلز) رابطهٔ نامشروع داشته است. در آستانهٔ انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶، ترامپ از طریق وکیل شخصی اش، مایکل کوهن، &#039;&#039;&#039;۱۳۰ هزار دلار&#039;&#039;&#039; به دنیلز پرداخت کرد تا دربارهٔ این رابطه سکوت کند و از تأثیر آن بر نتایج انتخابات جلوگیری شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادستانی منهتن، ترامپ را در مورد این پرداخت‌ها به &#039;&#039;&#039;۳۴ فقره جعل اسناد تجاری درجه اول&#039;&#039;&#039; متهم کرد. هیئت منصفه در تاریخ &#039;&#039;&#039;۳۰ مه ۲۰۲۴&#039;&#039;&#039;، ترامپ را &#039;&#039;&#039;در هر ۳۴ فقره گناهکار&#039;&#039;&#039; تشخیص داد. این محکومیت، ترامپ را به نخستین رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا تبدیل کرد که با حکم قطعی «محکومیت جنایی» در دادگاه روبرو می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط با جفری اپستین؛ بحث‌انگیزترین پروندهٔ اخلاقی ===&lt;br /&gt;
جفری اپستین، سرمایه‌دار میلیاردر و قاچاقچی جنسی متهم به قاچاق جنسی دختران زیر سن قانونی، یکی از نزدیک‌ترین دوستان اجتماعی و تجاری ترامپ بود. ترامپ و اپستین به‌طور مکرر مهمانی‌های مختلط در ویلاهای مجلل یکدیگر (مانند مار-ئه-لاگو) برگزار می‌کردند. اسناد منتشرشده نشان می‌دهد که &#039;&#039;&#039;ترامپ چندین بار با جت خصوصی اپستین پرواز کرده&#039;&#039;&#039; بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ماهیت نزدیک این رابطه‌ی متمادی شخصیت‌های قدرتمند با یک مجرم محکوم، یکی از پایدارترین رسوایی‌های اخلاقی پیرامون ترامپ به شمار می‌رود. تا حدی که نام ترامپ دومین نام پر تکرار در پرونده اپستین است. رسانه‌ها حتی از آن به عنوان «بدترین رسوایی اخلاقی که می‌تواند ترامپ را نابود کند» یاد کرده‌اند. اپستین در اولین دوره ی ریاست جمهوری ترامپ به شکل مشکوکی در زندان خودکشی نمود. ولی تبعات آن تا سال ها بعد برای ترامپ باقی ماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرونده کلاهبرداری مدنی در نیویورک ===&lt;br /&gt;
ترامپ اتهامات گسترده ای در زمینه فعالیت‌های تجاری و مالی دارد. دادستان کل نیویورک، لتیتیا جیمز، در سال ۲۰۲۲ از دونالد ترامپ، سه فرزند بزرگش و سازمان ترامپ به اتهام &#039;&#039;&#039;«کلاهبرداری تجاری»&#039;&#039;&#039; و ارائهٔ اطلاعات نادرست دربارهٔ ارزش واقعی دارایی‌ها شکایت کرد. دادگاه پس از برگزاری جلسات طولانی در فوریه ۲۰۲۴، رأی به &#039;&#039;&#039;گناهکاری ترامپ و سازمانش&#039;&#039;&#039; داد. بر اساس این رأی، ترامپ به دلیل &#039;&#039;&#039;اغراق در ارزش دارایی‌ها تا سقف ۲.۲ میلیارد دلار&#039;&#039;&#039; برای دریافت وام و شرایط بهتر بیمه، به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۳۵۵ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;محرومیت سه‌ساله از هرگونه فعالیت تجاری در ایالت نیویورک&#039;&#039;&#039; محکوم شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این پرونده علاوه بر جنبه مالی، یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های اخلاقی و اعتباری برای چهرهٔ تجاری ترامپ محسوب می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تعارض منافع و فساد سیاسی در دوران ریاست‌جمهوری ===&lt;br /&gt;
گزارش‌های متعددی در دوران ریاست جمهوری ترامپ، وزارتخانه‌ها و مقامات دولتی را به نادیده گرفتن قوانین اخلاقی و ایجاد فساد مالی متهم کرده‌اند. برنی سندرز سناتور آمریکایی اعلام کرد که ترامپ و خانواده اش ۴ میلیارد دلار از ریاست جمهوری اش درآمد داشته اند. یاسمین انصاری نماینده کنگره بیان کرده که جرد کوشنر داماد ترامپ از میلیارد ها دلار از کشورهای طرف مذاکره درخواست می کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تعارض منافع:&#039;&#039;&#039; اقامت طولانی‌مدت در هتل‌های شخصی‌اش که هزینه‌اش را مالیات‌دهندگان تأمین می‌کرد و نقض آشکار توافقنامه‌های امنیتی دهه‌ها پیش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نقض قوانین اخلاقی:&#039;&#039;&#039; تصمیم‌گیری در سیاست خارجی و مالیات‌ها به نفع منافع شخصی و مالی خانواده‌اش.  یک گروه فعال در واشنگتن در ژانویه ۲۰۱۸ گزارشی ۳۶ صفحه‌ای منتشر کرد و &#039;&#039;&#039;ترامپ را «بی‌اخلاق‌ترین رئیس‌جمهور&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;زنده آمریکا»&#039;&#039;&#039; خواند و اعلام کرد که دولت او با ابعاد وسیعی از رسوایی‌های قانونی و اخلاقی بی‌سابقه روبروست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ۶. مجموع پرونده‌ها و تأثیرات کلی ===&lt;br /&gt;
با جمع این پرونده‌ها مشخص می‌شود دونالد ترامپ در مرکز &#039;&#039;&#039;چهار دهه&#039;&#039;&#039; اتهامات، تحقیقات و محکومیت‌های مالی و اخلاقی قرار داشته است. از جمله سوابق مهم عبارتند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دو استیضاح&#039;&#039;&#039; در دوران ریاست‌جمهوری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت کیفری&#039;&#039;&#039; در پرونده جعل اسناد تجاری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت در دادگاه مدنی به اتهام تعرض جنسی&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۰ زن&#039;&#039;&#039; متهم‌کننده به سوءرفتار جنسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۵۰ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; در پرونده کلاهبرداری تجاری.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه دروغگویی ترامپ ==&lt;br /&gt;
ترامپ، به دلیل ارائه حجم بسیار بالایی از ادعاهای نادرست و دروغ، به عنوان یک «دروغگوی سریالی» در تاریخ سیاسی این کشور شناخته می‌شود. این الگو از دوران مبارزات انتخاباتی او شروع شده و در طول سال‌های ریاست‌جمهوری و پس از آن نیز ادامه یافته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وسعت دروغ‌های ترامپ در یک نگاه ===&lt;br /&gt;
رسانه‌های مستقل و نهادهای راستی‌آزمایی (fact-checkers) تلاش گسترده‌ای برای ثبت و شمارش دروغ های ترامپ انجام داده‌اند. آمارهای منتشر شده نشان‌دهنده ابعاد عظیم این پدیده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آمار واشنگتن پست&#039;&#039;&#039;: این روزنامه که یکی از معتبرترین پایگاه‌های داده در این حوزه را دارد، اعلام کرد که ترامپ در طول &#039;&#039;&#039;دوره اول ریاست‌جمهوری خود (۴ سال)&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;۳۰,۵۷۳&#039;&#039;&#039; ادعای دروغ مطرح کرده است. این تعداد به طور متوسط معادل &#039;&#039;&#039;۲۱ دروغ در روز&#039;&#039;&#039; بوده است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;روند افزایشی&#039;&#039;&#039;: بررسی‌ها نشان می‌دهد که تعداد دروغ‌های ترامپ در طول زمان روندی صعودی داشته است. در ۲۷ ماه اول، او ۱۰ هزار ادعای نادرست مطرح کرده بود، اما این رقم در ۵ ماه آخر دوره ریاست‌جمهوری‌اش به ۱۰ هزار ادعای دیگر افزایش یافت و جهشی قابل توجه را نشان می‌دهد. به عنوان مثال، در اولین روز از بازگشت به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵، رسانه‌ها حداقل ۲۰ مورد را در سخنرانی‌هایش شمارش کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مقایسه با دیگر رؤسای جمهور ===&lt;br /&gt;
برای درک مقیاس استثنایی این پدیده، مقایسه آمار ترامپ با سایر رؤسای جمهور مدرن ایالات متحده ضروری است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که رفتار او یک «انحراف ریشه‌ای از هنجارهای سیاسی» بوده است.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
!رئیس‌جمهور&lt;br /&gt;
!دوره&lt;br /&gt;
!تعداد دروغ‌ها و اطلاعات نادرست&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|۲۰۱۷ - ۲۰۲۱ (دوره اول)&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;۳۰,۵۷۳&#039;&#039;&#039; ادعای نادرست&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;جو بایدن&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|از ۲۰۲۱ تا کنون&lt;br /&gt;
|۵۲۴ ادعای نادرست &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;جورج دبلیو. بوش&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|۲۰۰۱ - ۲۰۰۹&lt;br /&gt;
|۲۵۹ ادعای نادرست&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;باراک اوباما&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|۲۰۰۹ - ۲۰۱۷&lt;br /&gt;
|~ ۵۰۰ ادعای نادرست&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;آخرین بروزرسانی جدول: خرداد ۱۴۰۳&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;منبع داده‌ها: پایگاه‌های داده Fact Checker واشنگتن پست، PolitiFact و سایر گزارش‌های خبری&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همان‌طور که جدول نشان می‌دهد، میانگین دروغ‌گویی روزانه ترامپ بیش از &#039;&#039;&#039;۲۰۰۰ درصد (۲۰ برابر)&#039;&#039;&#039; رقبای اصلی خود بوده است. حتی جو بایدن که سابقه گاف‌های لفظی دارد، در مقایسه با ترامپ، تعداد ادعاهای نادرستش بسیار پایین‌تر و معمولاً مربوط به فراموشی یا اشتباهات لفظی است، نه الگویی سیستماتیک از تحریف حقیقت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== چرا ترامپ دروغ می‌گوید؟ ===&lt;br /&gt;
تحلیل‌گران و روان‌شناسان سیاسی دلایل متعددی را برای این رفتار مطرح کرده‌اند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تکنیک شلنگ آتش نشانی دروغ (Firehose of Falsehood)&#039;&#039;&#039;: این تکنیک پروپاگاندا، مبتنی بر انتشار حجم عظیمی از دروغ‌ها و اطلاعات نادرست است تا رسانه‌های خبری نتوانند همه آن‌ها را به موقع پوشش و تکذیب کنند. هدف، خسته کردن شنونده و ایجاد شکاکیت نسبت به هر واقعیت یا رویدادی است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تثبیت هویت&#039;&#039;&#039;: روان‌شناسان معتقدند دروغ‌گویی به بخش جدایی‌ناپذیری از هویت تجاری و سیاسی او تبدیل شده است. این رفتار راهی برای بزرگ‌نمایی خود، تخریب رقبا و حفظ یک تصویر خاص از قدرت و موفقیت است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;توسل به احساسات برتر از حقایق&#039;&#039;&#039;: در نگاه ترامپ، هدف از هر سخنرانی، ارائه اطلاعات دقیق نیست، بلکه ایجاد یک «حقیقت عاطفی» است. در این رویکرد، یک دروغ به قدری قوی است که اگر از نظر &#039;&#039;احساسی&#039;&#039; برای هوادارانش «واقعی» به نظر برسد، به همان اندازه یک حقیقت عینی معنا پیدا می‌کند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=889</id>
		<title>دونالد ترامپ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=889"/>
		<updated>2026-04-25T09:28:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;دونالد جان ترامپ&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار آمریکایی است که به‌عنوان چهل‌وپنجمین و چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت می‌کند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده بود و از سال ۲۰۲۵ بار دیگر به این سمت بازگشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در شهر نیویورک و در خانواده‌ای ثروتمند متولد شد. او در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار املاک خانواده‌اش را بر عهده گرفت، و به خرید و ساخت آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. پس از شش ورشکستگی تجاری در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، به پروژه‌های جانبی روی آورد. ترامپ شخصیتی بدون هرگونه سیاسی محسوب می‌شد، در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۶ در برابر هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات، با وجود تعداد رای کمتر به پیروزی رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در سال ۲۰۱۹ به‌دلیل سوءاستفاده از قدرت و ممانعت از کار کنگره و در سال ۲۰۲۱ به‌دلیل تحریک به شورش استیضاح شد، اما با کمک اکثریت سناتورهای جمهوری خواه در هر دو مورد او را تبرئه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از شکست در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰ در برابر جو بایدن، ترامپ تلاش کرد نتیجهٔ انتخابات را تغییر دهد که اوج آن در حملهٔ ۶ ژانویه به ساختمان کنگره بود. در سال ۲۰۲۳، ترامپ در پرونده‌های مدنی به‌دلیل سوءاستفادهٔ جنسی و افترا و تقلب در کسب‌وکار مسئول شناخته شد. در سال ۲۰۲۴، او به جرم جعل سوابق تجاری مجرم شناخته شد و به این ترتیب نخستین رئیس‌جمهور ایالات متحده شد که به جرم تبه‌کاری محکوم می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در رسانه‌های بین‌المللی، به‌عنوان «فاسدترین سیاستمدار» توصیف می‌شود. این رسانه ها از او به دلایلی مانند فساد جنسی، تقلب و دروغ هایش انتقاد می کنند. کارشناسان بسیاری از بیانات و اقدامات او را نژادپرستانه یا زن‌ستیزانه می دانند و او به شکلی بی‌سابقه در سیاست آمریکا اظهارات نادرست و گمراه‌کننده بیان کرده است. اقدامات او، به‌ویژه در دورهٔ دوم ریاست‌جمهوری، اقتدارگرایانه توصیف شده و نشانه ای از دیکتاتوری بوده است. پس از دورهٔ نخست ریاست‌جمهوری، پژوهشگران و تاریخ‌دانان او را یکی از بدترین رؤسای جمهور در تاریخ آمریکا رتبه‌بندی کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اوایل زندگی ==&lt;br /&gt;
دونالد جان ترامپ در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶ در منطقهٔ کویینز، نیویورک سیتی متولد شد. او چهارمین فرزند از پنج فرزند &#039;&#039;&#039;فرد ترامپ&#039;&#039;&#039;، سرمایه‌گذار و توسعه‌دهندهٔ املاک و مستغلات، و &#039;&#039;&#039;مری آن مک‌لئود ترامپ&#039;&#039;&#039; بود. ترامپ دوران نوجوانی خود را در آکادمی نظامی نیویورک گذراند و پس از آن در مدرسهٔ کسب‌وکار وارتون دانشگاه پنسیلوانیا تحصیل کرد. او در سال ۱۹۶۸ با مدرک کارشناسی در رشتهٔ اقتصاد فارغ‌التحصیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ دارای شرایط خدمت سربازی هنگام جنگ ویتنام بود. اسناد خدمت گزینشی به دست آمده توسط سایت ده اسموکینگ گان از دفتر ملی بایگانی و مدارک آمریکا نشان می‌دهند او با توجیه معافیت پزشکی «خار پاشنه» از حضور در جنگ شانه خالی کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== حرفهٔ تجاری ==&lt;br /&gt;
ترامپ کار خود را در شرکت املاک خانواده‌اش، «الیزابت ترامپ و پسر»، آغاز کرد و در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار را به دست گرفت. او نام شرکت را به &#039;&#039;&#039;سازمان ترامپ&#039;&#039;&#039; تغییر داد و به ساخت و خرید آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. برجسته‌ترین پروژه‌های او شامل برج ترامپ در نیویورک و هتل و برج بین‌المللی ترامپ در لاس‌وگاس می‌شود. با این حال، کسب‌وکارهای او به دلیل سوء مدیریت در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ با شش مورد ورشکستگی تجاری مواجه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت رسانه‌ای ==&lt;br /&gt;
از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۵، ترامپ مجری برنامهٔ تلویزیونی &#039;&#039;&#039;«شاگرد»&#039;&#039;&#039; (The Apprentice) بود. مشهورترین عبارت این برنامه، «تو اخراج شدی!» (You&#039;re fired!) بود. تجربهٔ رسانه‌ای او نقش مهمی در شناخته شدنش به عنوان یک شخصیت میلیاردر ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ریاست‌جمهوری (دورهٔ اول: ۲۰۱۷–۲۰۲۱) ==&lt;br /&gt;
ترامپ که خود را یک سیاستمدار بیرون از حاکمیت معرفی می‌کرد، در &#039;&#039;&#039;انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶&#039;&#039;&#039; با پیروزی بر هیلاری کلینتون، نامزد حزب دموکرات، به عنوان چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست داخلی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اصلاحات مالیاتی:&#039;&#039;&#039; در دسامبر ۲۰۱۷، کنگرهٔ تحت کنترل جمهوری‌خواهان بزرگترین کاهش مالیات در ۳۱ سال گذشته را تصویب کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مرز مکزیک:&#039;&#039;&#039; ترامپ ساخت دیوار در مرز مکزیک را برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی کلید زد و مکزیک را به تامین مالی آن متعهد دانست.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;لغو مقررات:&#039;&#039;&#039; دولت او مقررات زیست‌محیطی و اقتصادی بسیاری را لغو کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست خارجی ===&lt;br /&gt;
ترامپ سیاست &#039;&#039;&#039;«اول آمریکا»&#039;&#039;&#039; را در پیش گرفت و بسیاری از تعهدات چندملیتی پیشین ایالات متحده را کنار گذاشت، از جمله خروج از &#039;&#039;&#039;پیمان تجارت ترنس-پسیفیک&#039;&#039;&#039; (TPP)، &#039;&#039;&#039;توافق اقلیمی پاریس&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;برجام&#039;&#039;&#039; (توافق هسته‌ای با ایران). او روابط نزدیکی با کره شمالی برقرار کرد و با رهبر این کشور دیدارهای تاریخی انجام داد، اما خروج از برجام و اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران، تنش‌ها با تهران را افزایش داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== استیضاح ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ یکی از سه رئیس‌جمهور تاریخ آمریکاست که توسط مجلس نمایندگان استیضاح شده و تنها رئیس‌جمهوری است که دو بار استیضاح شد&#039;&#039;&#039; – بار نخست در دسامبر ۲۰۱۹ به اتهام سوءاستفاده از قدرت در پروندهٔ اوکراین (سنا او را تبرئه کرد) و بار دوم در ژانویه ۲۰۲۱ به اتهام تحریک به شورش پس از حمله حامیانش به کنگره.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۰ و پیامدها ==&lt;br /&gt;
ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ به جو بایدن، نامزد دموکرات‌ها، باخت، اما او بدون ارائهٔ مدرک قانع‌کننده، مدعی تقلب در انتخابات شد. در ۶ ژانویه ۲۰۲۱، حامیان او به ساختمان کنگرهٔ آمریکا حمله کردند تا روند تأیید آرای الکترال را مختل کنند. این رویداد به دومین استیضاح او انجامید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۴ و بازگشت به قدرت ==&lt;br /&gt;
در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴، ترامپ با کسب ۳۱۲ رأی الکترال از مجموع ۵۳۸ رأی، در برابر کامالا هریس پیروز شد و به عنوان &#039;&#039;&#039;چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده&#039;&#039;&#039; بازگشت. مراسم تحلیف او در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ برگزار شد و معاونش &#039;&#039;&#039;جیدی ونس&#039;&#039;&#039; جانشین مایک پنس شد. ترامپ &#039;&#039;&#039;دومین رئیس‌جمهور در تاریخ آمریکاست که پس از یک دورهٔ فاصله، بار دیگر به کاخ سفید بازگشته است&#039;&#039;&#039; (پس از گروور کلیولند در سال ۱۸۹۳).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سال اول دورهٔ دوم (۲۰۲۵) ===&lt;br /&gt;
دور دوم ترامپ با سرعتی بسیار بالاتر از دورهٔ نخست پیش رفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;فرمان‌های اجرایی:&#039;&#039;&#039; تا پایان سال ۲۰۲۵، ترامپ ۲۳۸ فرمان اجرایی در سال اول خود امضا کرد – تقریباً چهار برابر ۵۸ فرمان دوره مشابه در ۲۰۱۷ و حتی بیشتر از ۲۲۰ فرمان کل چهار سال دورهٔ اولش.‌&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مهاجرت و مرز:&#039;&#039;&#039; او سیاست‌های سختگیرانهٔ مرزی را تشدید کرد، از جمله فعال‌سازی مجدد برنامهٔ «ماندن در مکزیک» و اعلام وضعیت اضطراری در مرز جنوبی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اقتصاد و تجارت:&#039;&#039;&#039; ترامپ تعرفه‌های گسترده‌ای بر واردات از چین، کانادا و مکزیک اعمال کرد و جنگ تجاری جدیدی را با متحدان سنتی آمریکا آغاز نمود.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بازسازی بوروکراسی:&#039;&#039;&#039; دولت او بر کاهش شدید نیروی کار فدرال، لغو وزارت آموزش و پرورش و اجرای دستورکار محافظه‌کارانه «پروژه ۲۰۲۵» متمرکز بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مواضع سیاسی ==&lt;br /&gt;
روزنامه نگاران و تحلیلگران سیاست و مواضع ترامپ را ریاکارنه می دانند. به نحوی که در گذر زمان گرایش‌ها و مواضع سیاسی خود را بر اساس منافع تغییر داده است. [[null|پلیتیکو]] مواضع او را «به‌گزینانه و غالباً ضدونقیض» توصیف کرده است. او در گذر زمان وابستگی حزبی خود را مابین جمهوری‌خواه، حزب استقلال، دمکرات تغیر داده است. به‌طور مشخص، او مواضع خود را در خصوص مالیات‌گیری از ثروتمندان، سقط جنین و بیمه به نسبت شرایط تغییر داده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گزارشی در سال ۲۰۱۱ نشان می‌داد که ترامپ در طول دو دهه از انتخابات در آمریکا به کارزارهای کاندیداهای هر دو حزب دمکرات و جمهوری‌خواه پول پرداخت کرده است. او در ۲۰۱۶ رسماً نامزدی خود را برای [[null|انتخابات مقدماتی ریاست جمهوری ۲۰۱۶]]، به‌عنوان یک [[null|جمهوری‌خواه]] اعلام کرد. کارزار ترامپ با شیوه های عوام فریبانه او پوشش گستردهٔ رسانه‌ای و توجه بین‌المللی را به خود جلب کرد. در مه ۲۰۱۶، پس از پیروزی در [[null|رقابت مقدماتی حزب جمهوری‌خواه]]، تنها رقبای باقیماندهٔ او کناره‌گیری کردند و ترامپ رسماً نامزد حزب جمهوری‌خواه شد. ترامپ در انتخابات سراسری [[null|نوامبر ۲۰۱۶]] با پیروزی بر [[null|هیلاری کلینتون]]، [[null|نامزد]] [[null|دموکرات]]، تنها کسی است که بدون هرگونه سابقه تصدی مناصب سیاسی یا نظامی به ریاست جمهوری آمریکا برگزیده شده و پنجمین کسی است که با کسب آرای مردمی کمتر از رقیبش ریاست جمهوری شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مسائل حقوقی و پرونده‌های قضایی ==&lt;br /&gt;
دونالد ترامپ، در طول فعالیت‌های تجاری و سیاسی خود با مجموعه گسترده‌ای از اتهامات و پرونده‌های قضایی در حوزه‌های فساد مالی، سوءرفتار جنسی، نقض قوانین انتخاباتی و تعارض منافع مواجه بوده است. گسترده‌ترین اتهامات اخلاقی علیه ترامپ در حوزه رفتار جنسی مطرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فساد جنسی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== محکومیت در دادگاه مدنی: پرونده ای. جین کارول ====&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۲۳، هیئت منصفه در یک دادگاه فدرال در نیویورک، دونالد ترامپ را &#039;&#039;&#039;مسئول تعرض جنسی و افترا&#039;&#039;&#039; نسبت به نویسندهٔ آمریکایی، ای. جین کارول، شناخت. این تعرض مربوط به رویدادی در سال ۱۹۹۶ در یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای منهتن بود. دادگاه به نفع کارول رأی داده و ترامپ را به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۵ میلیون دلار غرامت&#039;&#039;&#039; به عنوان خسارت محکوم کرد. این نخستین بار در تاریخ آمریکا بود که شخصی توانست یک رئیس‌جمهور  را به دلیل تعرض جنسی در دادگاه مدنی در برابر قانون پاسخگو  نماید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهامات متعدد از سوی زنان دیگر ====&lt;br /&gt;
بیش از &#039;&#039;&#039;۲۵ زن&#039;&#039;&#039; از دههٔ ۱۹۷۰ تاکنون، دونالد ترامپ را به &#039;&#039;&#039;انواع سوءرفتارهای جنسی&#039;&#039;&#039; از جمله تجاوز  و تعرض متهم کرده‌اند. این اتهامات در محیط‌های کاری، رویدادهای اجتماعی، مسابقات ملکه زیبایی و حتی در پروازها مطرح شده است. از جمله زنان متهم‌کننده می‌توان به &#039;&#039;&#039;جسیکا لیدز&#039;&#039;&#039; (متهم به آزار در هواپیما در سال ۲۰۰۵)، &#039;&#039;&#039;ایوانا ترامپ&#039;&#039;&#039; (همسر اول) و &#039;&#039;&#039;آلوا جانسون&#039;&#039;&#039; (رئیس ستاد انتخاباتی سابق) اشاره کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== رسوایی جنسی-سیاسی «استورمی دنیلز» و محکومیت کیفری ====&lt;br /&gt;
مهم‌ترین و تأثیرگذارترین پروندهٔ اخلاقی-قضایی ترامپ، ماجرای &#039;&#039;&#039;پرداخت «حق&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;السکوت» به بازیگر فیلم‌های بزرگسال، استورمی دنیلز&#039;&#039;&#039; است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طبق گزارش‌های معتبر، ترامپ در سال ۲۰۰۶، یعنی یک سال پس از ازدواج با ملانیا ترامپ، با استفانی کلیفورد (با نام مستعار استورمی دنیلز) رابطهٔ نامشروع داشته است. در آستانهٔ انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶، ترامپ از طریق وکیل شخصی اش، مایکل کوهن، &#039;&#039;&#039;۱۳۰ هزار دلار&#039;&#039;&#039; به دنیلز پرداخت کرد تا دربارهٔ این رابطه سکوت کند و از تأثیر آن بر نتایج انتخابات جلوگیری شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادستانی منهتن، ترامپ را در مورد این پرداخت‌ها به &#039;&#039;&#039;۳۴ فقره جعل اسناد تجاری درجه اول&#039;&#039;&#039; متهم کرد. هیئت منصفه در تاریخ &#039;&#039;&#039;۳۰ مه ۲۰۲۴&#039;&#039;&#039;، ترامپ را &#039;&#039;&#039;در هر ۳۴ فقره گناهکار&#039;&#039;&#039; تشخیص داد. این محکومیت، ترامپ را به نخستین رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا تبدیل کرد که با حکم قطعی «محکومیت جنایی» در دادگاه روبرو می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط با جفری اپستین؛ بحث‌انگیزترین پروندهٔ اخلاقی ===&lt;br /&gt;
جفری اپستین، سرمایه‌دار میلیاردر و قاچاقچی جنسی متهم به قاچاق جنسی دختران زیر سن قانونی، یکی از نزدیک‌ترین دوستان اجتماعی و تجاری ترامپ بود. ترامپ و اپستین به‌طور مکرر مهمانی‌های مختلط در ویلاهای مجلل یکدیگر (مانند مار-ئه-لاگو) برگزار می‌کردند. اسناد منتشرشده نشان می‌دهد که &#039;&#039;&#039;ترامپ چندین بار با جت خصوصی اپستین پرواز کرده&#039;&#039;&#039; بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ماهیت نزدیک این رابطه‌ی متمادی شخصیت‌های قدرتمند با یک مجرم محکوم، یکی از پایدارترین رسوایی‌های اخلاقی پیرامون ترامپ به شمار می‌رود. تا حدی که نام ترامپ دومین نام پر تکرار در پرونده اپستین است. رسانه‌ها حتی از آن به عنوان «بدترین رسوایی اخلاقی که می‌تواند ترامپ را نابود کند» یاد کرده‌اند. اپستین در اولین دوره ی ریاست جمهوری ترامپ به شکل مشکوکی در زندان خودکشی نمود. ولی تبعات آن تا سال ها بعد برای ترامپ باقی ماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرونده کلاهبرداری مدنی در نیویورک ===&lt;br /&gt;
ترامپ اتهامات گسترده ای در زمینه فعالیت‌های تجاری و مالی دارد. دادستان کل نیویورک، لتیتیا جیمز، در سال ۲۰۲۲ از دونالد ترامپ، سه فرزند بزرگش و سازمان ترامپ به اتهام &#039;&#039;&#039;«کلاهبرداری تجاری»&#039;&#039;&#039; و ارائهٔ اطلاعات نادرست دربارهٔ ارزش واقعی دارایی‌ها شکایت کرد. دادگاه پس از برگزاری جلسات طولانی در فوریه ۲۰۲۴، رأی به &#039;&#039;&#039;گناهکاری ترامپ و سازمانش&#039;&#039;&#039; داد. بر اساس این رأی، ترامپ به دلیل &#039;&#039;&#039;اغراق در ارزش دارایی‌ها تا سقف ۲.۲ میلیارد دلار&#039;&#039;&#039; برای دریافت وام و شرایط بهتر بیمه، به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۳۵۵ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;محرومیت سه‌ساله از هرگونه فعالیت تجاری در ایالت نیویورک&#039;&#039;&#039; محکوم شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این پرونده علاوه بر جنبه مالی، یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های اخلاقی و اعتباری برای چهرهٔ تجاری ترامپ محسوب می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تعارض منافع و فساد سیاسی در دوران ریاست‌جمهوری ===&lt;br /&gt;
گزارش‌های متعددی در دوران ریاست جمهوری ترامپ، وزارتخانه‌ها و مقامات دولتی را به نادیده گرفتن قوانین اخلاقی و ایجاد فساد مالی متهم کرده‌اند. برنی سندرز سناتور آمریکایی اعلام کرد که ترامپ و خانواده اش ۴ میلیارد دلار از ریاست جمهوری اش درآمد داشته اند. یاسمین انصاری نماینده کنگره بیان کرده که جرد کوشنر داماد ترامپ از میلیارد ها دلار از کشورهای طرف مذاکره درخواست می کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تعارض منافع:&#039;&#039;&#039; اقامت طولانی‌مدت در هتل‌های شخصی‌اش که هزینه‌اش را مالیات‌دهندگان تأمین می‌کرد و نقض آشکار توافقنامه‌های امنیتی دهه‌ها پیش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نقض قوانین اخلاقی:&#039;&#039;&#039; تصمیم‌گیری در سیاست خارجی و مالیات‌ها به نفع منافع شخصی و مالی خانواده‌اش.  یک گروه فعال در واشنگتن در ژانویه ۲۰۱۸ گزارشی ۳۶ صفحه‌ای منتشر کرد و &#039;&#039;&#039;ترامپ را «بی‌اخلاق‌ترین رئیس‌جمهور&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;زنده آمریکا»&#039;&#039;&#039; خواند و اعلام کرد که دولت او با ابعاد وسیعی از رسوایی‌های قانونی و اخلاقی بی‌سابقه روبروست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ۶. مجموع پرونده‌ها و تأثیرات کلی ===&lt;br /&gt;
با جمع این پرونده‌ها مشخص می‌شود دونالد ترامپ در مرکز &#039;&#039;&#039;چهار دهه&#039;&#039;&#039; اتهامات، تحقیقات و محکومیت‌های مالی و اخلاقی قرار داشته است. از جمله سوابق مهم عبارتند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دو استیضاح&#039;&#039;&#039; در دوران ریاست‌جمهوری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت کیفری&#039;&#039;&#039; در پرونده جعل اسناد تجاری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت در دادگاه مدنی به اتهام تعرض جنسی&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۰ زن&#039;&#039;&#039; متهم‌کننده به سوءرفتار جنسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۵۰ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; در پرونده کلاهبرداری تجاری.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه دروغگویی ترامپ ==&lt;br /&gt;
ترامپ، به دلیل ارائه حجم بسیار بالایی از ادعاهای نادرست و دروغ، به عنوان یک «دروغگوی سریالی» در تاریخ سیاسی این کشور شناخته می‌شود. این الگو از دوران مبارزات انتخاباتی او شروع شده و در طول سال‌های ریاست‌جمهوری و پس از آن نیز ادامه یافته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وسعت دروغ‌های ترامپ در یک نگاه ===&lt;br /&gt;
رسانه‌های مستقل و نهادهای راستی‌آزمایی (fact-checkers) تلاش گسترده‌ای برای ثبت و شمارش دروغ های ترامپ انجام داده‌اند. آمارهای منتشر شده نشان‌دهنده ابعاد عظیم این پدیده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آمار واشنگتن پست&#039;&#039;&#039;: این روزنامه که یکی از معتبرترین پایگاه‌های داده در این حوزه را دارد، اعلام کرد که ترامپ در طول &#039;&#039;&#039;دوره اول ریاست‌جمهوری خود (۴ سال)&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;۳۰,۵۷۳&#039;&#039;&#039; ادعای دروغ مطرح کرده است. این تعداد به طور متوسط معادل &#039;&#039;&#039;۲۱ دروغ در روز&#039;&#039;&#039; بوده است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;روند افزایشی&#039;&#039;&#039;: بررسی‌ها نشان می‌دهد که تعداد دروغ‌های ترامپ در طول زمان روندی صعودی داشته است. در ۲۷ ماه اول، او ۱۰ هزار ادعای نادرست مطرح کرده بود، اما این رقم در ۵ ماه آخر دوره ریاست‌جمهوری‌اش به ۱۰ هزار ادعای دیگر افزایش یافت و جهشی قابل توجه را نشان می‌دهد. به عنوان مثال، در اولین روز از بازگشت به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵، رسانه‌ها حداقل ۲۰ مورد را در سخنرانی‌هایش شمارش کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== 🎯 محورهای اصلی دروغ‌های ترامپ ===&lt;br /&gt;
برای درک بهتر، می‌توان محتوای دروغ‌های او را در چند دسته اصلی طبقه‌بندی کرد. جدول زیر، نمونه‌هایی از این موضوعات را ارائه می‌دهد:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
!موضوع اصلی&lt;br /&gt;
!روایت دروغین (ادعای ترامپ)&lt;br /&gt;
!واقعیت و مستندات&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;انتخابات ۲۰۲۰&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|ادعای «تقلب گسترده» و «دزدیده شدن انتخابات» توسط دموکرات‌ها.&lt;br /&gt;
|هیچ مدرک موثقی دال بر تقلب در سطحی که نتیجه انتخابات را تغییر دهد، پیدا نشد. دادگاه‌های متعدد، از جمله دادگاه عالی، این ادعاها را رد کردند. تکرار این دروغ یکی از عوامل اصلی حمله به کنگره در ۶ ژانویه ۲۰۲۱ بود.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;پاندمی کووید-۱۹&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|کم اهمیت جلوه دادن خطر ویروس، ارائه آمار اشتباه از موارد ابتلا و مرگ‌ومیر، ادعای آمادگی کامل برای مقابله و معرفی درمان‌های اثبات‌نشده.&lt;br /&gt;
|واشنگتن پست اعلام کرد که ترامپ تنها در این رابطه &#039;&#039;&#039;۲,۵۰۰ دروغ و اطلاع نادرست&#039;&#039;&#039; مطرح کرده است. سی‌ان‌ان نیز در ۱۴ هفته ابتدایی پاندمی، حداقل ۶۵۴ ادعای نادرست را تنها در این زمینه شمارش کرد.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;اقتصاد و اشتغال&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|مبالغه‌گویی در مورد عملکرد اقتصادی خود، مانند «بزرگترین اقتصاد تاریخ آمریکا» قبل از کرونا، و ارائه آمارهای نادرست درباره نرخ بیکاری و تورم.&lt;br /&gt;
|بررسی‌ها نشان داده که بسیاری از شاخص‌های اقتصادی در زمان او بهتر از دوران اوباما نبوده یا رشد مشابهی داشته است. ادعاهای او اغلب با آمارهای رسمی دولت فدرال در تضاد بوده است.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;تهدیدات خارجی (به‌ویژه ایران)&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|ادعای «پایان دادن به هشت جنگ» در جهان، اغراق در مورد توانایی‌های نظامی ایران برای توجیه اقدامات خود، یا بیان نادرست جزئیات مذاکرات هسته‌ای.&lt;br /&gt;
|سی‌ان‌ان ادعای او درباره پایان دادن به جنگ‌ها را «نادرست» ارزیابی کرد. دروغ‌های متعدد او درباره ایران به عنوان یک راهبرد تعریف شده در مواجهه با این کشور از سوی منابع تحلیلی شناخته شده است.&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ⚖️ مقایسه با دیگر رؤسای جمهور ===&lt;br /&gt;
برای درک مقیاس استثنایی این پدیده، مقایسه آمار ترامپ با سایر رؤسای جمهور مدرن ایالات متحده ضروری است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که رفتار او یک «انحراف ریشه‌ای از هنجارهای سیاسی» بوده است.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
!رئیس‌جمهور&lt;br /&gt;
!دوره&lt;br /&gt;
!تعداد دروغ‌ها و اطلاعات نادرست&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|۲۰۱۷ - ۲۰۲۱ (دوره اول)&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;۳۰,۵۷۳&#039;&#039;&#039; ادعای نادرست&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;جو بایدن&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|از ۲۰۲۱ تا کنون&lt;br /&gt;
|۵۲۴ ادعای نادرست &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;جورج دبلیو. بوش&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|۲۰۰۱ - ۲۰۰۹&lt;br /&gt;
|۲۵۹ ادعای نادرست&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;باراک اوباما&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|۲۰۰۹ - ۲۰۱۷&lt;br /&gt;
|~ ۵۰۰ ادعای نادرست&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;آخرین بروزرسانی جدول: خرداد ۱۴۰۳&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;منبع داده‌ها: پایگاه‌های داده Fact Checker واشنگتن پست، PolitiFact و سایر گزارش‌های خبری&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همان‌طور که جدول نشان می‌دهد، میانگین دروغ‌گویی روزانه ترامپ بیش از &#039;&#039;&#039;۲۰۰۰ درصد (۲۰ برابر)&#039;&#039;&#039; رقبای اصلی خود بوده است. حتی جو بایدن که سابقه گاف‌های لفظی دارد، در مقایسه با ترامپ، تعداد ادعاهای نادرستش بسیار پایین‌تر و معمولاً مربوط به فراموشی یا اشتباهات لفظی است، نه الگویی سیستماتیک از تحریف حقیقت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== چرا ترامپ دروغ می‌گوید؟ ===&lt;br /&gt;
تحلیل‌گران و روان‌شناسان سیاسی دلایل متعددی را برای این رفتار مطرح کرده‌اند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تکنیک شلنگ آتش نشانی دروغ (Firehose of Falsehood)&#039;&#039;&#039;: این تکنیک پروپاگاندا، مبتنی بر انتشار حجم عظیمی از دروغ‌ها و اطلاعات نادرست است تا رسانه‌های خبری نتوانند همه آن‌ها را به موقع پوشش و تکذیب کنند. هدف، خسته کردن شنونده و ایجاد شکاکیت نسبت به هر واقعیت یا رویدادی است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تثبیت هویت&#039;&#039;&#039;: روان‌شناسان معتقدند دروغ‌گویی به بخش جدایی‌ناپذیری از هویت تجاری و سیاسی او تبدیل شده است. این رفتار راهی برای بزرگ‌نمایی خود، تخریب رقبا و حفظ یک تصویر خاص از قدرت و موفقیت است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;توسل به احساسات برتر از حقایق&#039;&#039;&#039;: در نگاه ترامپ، هدف از هر سخنرانی، ارائه اطلاعات دقیق نیست، بلکه ایجاد یک «حقیقت عاطفی» است. در این رویکرد، یک دروغ به قدری قوی است که اگر از نظر &#039;&#039;احساسی&#039;&#039; برای هوادارانش «واقعی» به نظر برسد، به همان اندازه یک حقیقت عینی معنا پیدا می‌کند.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=888</id>
		<title>دونالد ترامپ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=888"/>
		<updated>2026-04-25T08:10:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;دونالد جان ترامپ&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار آمریکایی است که به‌عنوان چهل‌وپنجمین و چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت می‌کند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده بود و از سال ۲۰۲۵ بار دیگر به این سمت بازگشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در شهر نیویورک و در خانواده‌ای ثروتمند متولد شد. او در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار املاک خانواده‌اش را بر عهده گرفت، و به خرید و ساخت آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. پس از شش ورشکستگی تجاری در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، به پروژه‌های جانبی روی آورد. ترامپ شخصیتی بدون هرگونه سیاسی محسوب می‌شد، در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۶ در برابر هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات، با وجود تعداد رای کمتر به پیروزی رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در سال ۲۰۱۹ به‌دلیل سوءاستفاده از قدرت و ممانعت از کار کنگره و در سال ۲۰۲۱ به‌دلیل تحریک به شورش استیضاح شد، اما با کمک اکثریت سناتورهای جمهوری خواه در هر دو مورد او را تبرئه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از شکست در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰ در برابر جو بایدن، ترامپ تلاش کرد نتیجهٔ انتخابات را تغییر دهد که اوج آن در حملهٔ ۶ ژانویه به ساختمان کنگره بود. در سال ۲۰۲۳، ترامپ در پرونده‌های مدنی به‌دلیل سوءاستفادهٔ جنسی و افترا و تقلب در کسب‌وکار مسئول شناخته شد. در سال ۲۰۲۴، او به جرم جعل سوابق تجاری مجرم شناخته شد و به این ترتیب نخستین رئیس‌جمهور ایالات متحده شد که به جرم تبه‌کاری محکوم می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ در رسانه‌های بین‌المللی، به‌عنوان «فاسدترین سیاستمدار» توصیف می‌شود. این رسانه ها از او به دلایلی مانند فساد جنسی، تقلب و دروغ هایش انتقاد می کنند. کارشناسان بسیاری از بیانات و اقدامات او را نژادپرستانه یا زن‌ستیزانه می دانند و او به شکلی بی‌سابقه در سیاست آمریکا اظهارات نادرست و گمراه‌کننده بیان کرده است. اقدامات او، به‌ویژه در دورهٔ دوم ریاست‌جمهوری، اقتدارگرایانه توصیف شده و نشانه ای از دیکتاتوری بوده است. پس از دورهٔ نخست ریاست‌جمهوری، پژوهشگران و تاریخ‌دانان او را یکی از بدترین رؤسای جمهور در تاریخ آمریکا رتبه‌بندی کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اوایل زندگی ==&lt;br /&gt;
دونالد جان ترامپ در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶ در منطقهٔ کویینز، نیویورک سیتی متولد شد. او چهارمین فرزند از پنج فرزند &#039;&#039;&#039;فرد ترامپ&#039;&#039;&#039;، سرمایه‌گذار و توسعه‌دهندهٔ املاک و مستغلات، و &#039;&#039;&#039;مری آن مک‌لئود ترامپ&#039;&#039;&#039; بود. ترامپ دوران نوجوانی خود را در آکادمی نظامی نیویورک گذراند و پس از آن در مدرسهٔ کسب‌وکار وارتون دانشگاه پنسیلوانیا تحصیل کرد. او در سال ۱۹۶۸ با مدرک کارشناسی در رشتهٔ اقتصاد فارغ‌التحصیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترامپ دارای شرایط خدمت سربازی هنگام جنگ ویتنام بود. اسناد خدمت گزینشی به دست آمده توسط سایت ده اسموکینگ گان از دفتر ملی بایگانی و مدارک آمریکا نشان می‌دهند او به دلیل چهار معافیت تحصیلی حین تحصیل در دانشگاه، و پس از آن به دلیل معافیت پزشکی «خار پاشنه» که پس از فراغت از تحصیل در ۱۹۶۸ آن را اخذ کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== حرفهٔ تجاری ==&lt;br /&gt;
ترامپ پس از فارغ‌التحصیلی، حرفهٔ خود را در شرکت املاک خانواده‌اش، «الیزابت ترامپ و پسر»، آغاز کرد و در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار را بر عهده گرفت. او نام شرکت را به &#039;&#039;&#039;سازمان ترامپ&#039;&#039;&#039; تغییر داد و به ساخت و خرید آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. برجسته‌ترین پروژه‌های او شامل برج ترامپ در نیویورک و هتل و برج بین‌المللی ترامپ در لاس‌وگاس می‌شود. با این حال، کسب‌وکارهای او در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ با شش مورد ورشکستگی تجاری مواجه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت رسانه‌ای ==&lt;br /&gt;
از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۵، ترامپ مجری برنامهٔ تلویزیونی واقع‌نما &#039;&#039;&#039;«شاگرد»&#039;&#039;&#039; (The Apprentice) بود. شهرت‌آورترین عبارت این برنامه، «تو اخراج شدی!» (You&#039;re fired!) بود. تجربهٔ رسانه‌ای او نقش مهمی در شناخته شدنش به عنوان یک شخصیت میلیاردر ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ریاست‌جمهوری (دورهٔ اول: ۲۰۱۷–۲۰۲۱) ==&lt;br /&gt;
ترامپ که خود را یک سیاستمدار بیرون از حاکمیت معرفی می‌کرد، در &#039;&#039;&#039;انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶&#039;&#039;&#039; با پیروزی بر هیلاری کلینتون، نامزد حزب دموکرات، به عنوان چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده برگزیده شد و در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ سوگند یاد کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست داخلی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اصلاحات مالیاتی:&#039;&#039;&#039; در دسامبر ۲۰۱۷، کنگرهٔ تحت کنترل جمهوری‌خواهان بزرگترین کاهش مالیات در ۳۱ سال گذشته را تصویب کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مرز مکزیک:&#039;&#039;&#039; ترامپ ساخت دیوار در مرز مکزیک را برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی کلید زد و مکزیک را به تامین مالی آن متعهد دانست.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;لغو مقررات:&#039;&#039;&#039; دولت او مقررات زیست‌محیطی و اقتصادی بسیاری را لغو کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست خارجی ===&lt;br /&gt;
ترامپ سیاست &#039;&#039;&#039;«اول آمریکا»&#039;&#039;&#039; را در پیش گرفت و بسیاری از تعهدات چندملیتی پیشین ایالات متحده را کنار گذاشت، از جمله خروج از &#039;&#039;&#039;پیمان تجارت ترنس-پسیفیک&#039;&#039;&#039; (TPP)، &#039;&#039;&#039;توافق اقلیمی پاریس&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;برجام&#039;&#039;&#039; (توافق هسته‌ای با ایران). او روابط نزدیکی با کره شمالی برقرار کرد و با رهبر این کشور دیدارهای تاریخی انجام داد، اما خروج از برجام و اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران، تنش‌ها با تهران را افزایش داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== استیضاح ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ یکی از سه رئیس‌جمهور تاریخ آمریکاست که توسط مجلس نمایندگان استیضاح شده و تنها رئیس‌جمهوری است که دو بار استیضاح شد&#039;&#039;&#039; – بار نخست در دسامبر ۲۰۱۹ به اتهام سوءاستفاده از قدرت در پروندهٔ اوکراین (سنا او را تبرئه کرد) و بار دوم در ژانویه ۲۰۲۱ به اتهام تحریک به شورش پس از حمله حامیانش به کنگره.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۰ و پیامدها ==&lt;br /&gt;
ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ به جو بایدن، نامزد دموکرات‌ها، باخت، اما او بدون ارائهٔ مدرک قانع‌کننده، مدعی تقلب در انتخابات شد. در ۶ ژانویه ۲۰۲۱، حامیان او به ساختمان کنگرهٔ آمریکا حمله کردند تا روند تأیید آرای الکترال را مختل کنند. این رویداد به دومین استیضاح او انجامید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۴ و بازگشت به قدرت ==&lt;br /&gt;
در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴، ترامپ با کسب ۳۱۲ رأی الکترال از مجموع ۵۳۸ رأی، در برابر کامالا هریس پیروز شد و به عنوان &#039;&#039;&#039;چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده&#039;&#039;&#039; بازگشت. مراسم تحلیف او در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ برگزار شد و معاونش &#039;&#039;&#039;جیدی ونس&#039;&#039;&#039; جانشین مایک پنس شد. ترامپ &#039;&#039;&#039;دومین رئیس‌جمهور در تاریخ آمریکاست که پس از یک دورهٔ فاصله، بار دیگر به کاخ سفید بازگشته است&#039;&#039;&#039; (پس از گروور کلیولند در سال ۱۸۹۳).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سال اول دورهٔ دوم (۲۰۲۵) ===&lt;br /&gt;
دور دوم ترامپ با سرعتی بسیار بالاتر از دورهٔ نخست پیش رفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;فرمان‌های اجرایی:&#039;&#039;&#039; تا پایان سال ۲۰۲۵، ترامپ ۲۳۸ فرمان اجرایی در سال اول خود امضا کرد – تقریباً چهار برابر ۵۸ فرمان دوره مشابه در ۲۰۱۷ و حتی بیشتر از ۲۲۰ فرمان کل چهار سال دورهٔ اولش.‌&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مهاجرت و مرز:&#039;&#039;&#039; او سیاست‌های سختگیرانهٔ مرزی را تشدید کرد، از جمله فعال‌سازی مجدد برنامهٔ «ماندن در مکزیک» و اعلام وضعیت اضطراری در مرز جنوبی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اقتصاد و تجارت:&#039;&#039;&#039; ترامپ تعرفه‌های گسترده‌ای بر واردات از چین، کانادا و مکزیک اعمال کرد و جنگ تجاری جدیدی را با متحدان سنتی آمریکا آغاز نمود.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بازسازی بوروکراسی:&#039;&#039;&#039; دولت او بر کاهش شدید نیروی کار فدرال، لغو وزارت آموزش و پرورش و اجرای دستورکار محافظه‌کارانه «پروژه ۲۰۲۵» متمرکز بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مواضع سیاسی ==&lt;br /&gt;
مواضع سیاسی ترامپ عمدتاً &#039;&#039;&#039;محافظه‌کارانه&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;ناسیونالیستی&#039;&#039;&#039; است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اقتصاد:&#039;&#039;&#039; کاهش مالیات، حمایت از صنایع داخلی، بهره‌گیری از تعرفه‌ها برای افزایش درآمدهای دولتی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مهاجرت:&#039;&#039;&#039; کنترل شدید مرزها، اخراج گستردهٔ مهاجران غیرقانونی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اجتماعی:&#039;&#039;&#039; مخالف سقط جنین، حامی آزادی حمل سلاح و متمم دوم قانون اساسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تجارت:&#039;&#039;&#039; حامی «اول آمریکا»، مخالف پیمان‌های تجاری چندجانبه و نهادهای بین‌المللی که حاکمیت آمریکا را محدود می‌کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مسائل حقوقی و پرونده‌های قضایی ==&lt;br /&gt;
دونالد ترامپ، در طول فعالیت‌های تجاری و سیاسی خود با مجموعه گسترده‌ای از اتهامات و پرونده‌های قضایی در حوزه‌های فساد مالی، سوءرفتار جنسی، نقض قوانین انتخاباتی و تعارض منافع مواجه بوده است. گسترده‌ترین اتهامات اخلاقی علیه ترامپ در حوزه رفتار جنسی مطرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فساد جنسی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== محکومیت در دادگاه مدنی: پرونده ای. جین کارول ====&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۲۳، هیئت منصفه در یک دادگاه فدرال در نیویورک، دونالد ترامپ را &#039;&#039;&#039;مسئول تعرض جنسی و افترا&#039;&#039;&#039; نسبت به نویسندهٔ آمریکایی، ای. جین کارول، شناخت. این تعرض مربوط به رویدادی در سال ۱۹۹۶ در یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای منهتن بود. دادگاه به نفع کارول رأی داده و ترامپ را به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۵ میلیون دلار غرامت&#039;&#039;&#039; به عنوان خسارت محکوم کرد. این نخستین بار در تاریخ آمریکا بود که شخصی توانست یک رئیس‌جمهور  را به دلیل تعرض جنسی در دادگاه مدنی در برابر قانون پاسخگو  نماید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهامات متعدد از سوی زنان دیگر ====&lt;br /&gt;
بیش از &#039;&#039;&#039;۲۵ زن&#039;&#039;&#039; از دههٔ ۱۹۷۰ تاکنون، دونالد ترامپ را به &#039;&#039;&#039;انواع سوءرفتارهای جنسی&#039;&#039;&#039; از جمله تجاوز  و تعرض متهم کرده‌اند. این اتهامات در محیط‌های کاری، رویدادهای اجتماعی، مسابقات ملکه زیبایی و حتی در پروازها مطرح شده است. از جمله زنان متهم‌کننده می‌توان به &#039;&#039;&#039;جسیکا لیدز&#039;&#039;&#039; (متهم به آزار در هواپیما در سال ۲۰۰۵)، &#039;&#039;&#039;ایوانا ترامپ&#039;&#039;&#039; (همسر اول) و &#039;&#039;&#039;آلوا جانسون&#039;&#039;&#039; (رئیس ستاد انتخاباتی سابق) اشاره کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== رسوایی جنسی-سیاسی «استورمی دنیلز» و محکومیت کیفری ====&lt;br /&gt;
مهم‌ترین و تأثیرگذارترین پروندهٔ اخلاقی-قضایی ترامپ، ماجرای &#039;&#039;&#039;پرداخت «حق&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;السکوت» به بازیگر فیلم‌های بزرگسال، استورمی دنیلز&#039;&#039;&#039; است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طبق گزارش‌های معتبر، ترامپ در سال ۲۰۰۶، یعنی یک سال پس از ازدواج با ملانیا ترامپ، با استفانی کلیفورد (با نام مستعار استورمی دنیلز) رابطهٔ نامشروع داشته است. در آستانهٔ انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶، ترامپ از طریق وکیل شخصی اش، مایکل کوهن، &#039;&#039;&#039;۱۳۰ هزار دلار&#039;&#039;&#039; به دنیلز پرداخت کرد تا دربارهٔ این رابطه سکوت کند و از تأثیر آن بر نتایج انتخابات جلوگیری شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادستانی منهتن، ترامپ را در مورد این پرداخت‌ها به &#039;&#039;&#039;۳۴ فقره جعل اسناد تجاری درجه اول&#039;&#039;&#039; متهم کرد. هیئت منصفه در تاریخ &#039;&#039;&#039;۳۰ مه ۲۰۲۴&#039;&#039;&#039;، ترامپ را &#039;&#039;&#039;در هر ۳۴ فقره گناهکار&#039;&#039;&#039; تشخیص داد. این محکومیت، ترامپ را به نخستین رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا تبدیل کرد که با حکم قطعی «محکومیت جنایی» در دادگاه روبرو می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط با جفری اپستین؛ بحث‌انگیزترین پروندهٔ اخلاقی ===&lt;br /&gt;
جفری اپستین، سرمایه‌دار میلیاردر و قاچاقچی جنسی متهم به قاچاق جنسی دختران زیر سن قانونی، یکی از نزدیک‌ترین دوستان اجتماعی و تجاری ترامپ بود. ترامپ و اپستین به‌طور مکرر مهمانی‌های مختلط در ویلاهای مجلل یکدیگر (مانند مار-ئه-لاگو) برگزار می‌کردند. اسناد منتشرشده نشان می‌دهد که &#039;&#039;&#039;ترامپ چندین بار با جت خصوصی اپستین پرواز کرده&#039;&#039;&#039; بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ماهیت نزدیک این رابطه‌ی متمادی شخصیت‌های قدرتمند با یک مجرم محکوم، یکی از پایدارترین رسوایی‌های اخلاقی پیرامون ترامپ به شمار می‌رود. تا حدی که نام ترامپ دومین نام پر تکرار در پرونده اپستین است. رسانه‌ها حتی از آن به عنوان «بدترین رسوایی اخلاقی که می‌تواند ترامپ را نابود کند» یاد کرده‌اند. اپستین در اولین دوره ی ریاست جمهوری ترامپ به شکل مشکوکی در زندان خودکشی نمود. ولی تبعات آن تا سال ها بعد برای ترامپ باقی ماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرونده کلاهبرداری مدنی در نیویورک ===&lt;br /&gt;
ترامپ اتهامات گسترده ای در زمینه فعالیت‌های تجاری و مالی دارد. دادستان کل نیویورک، لتیتیا جیمز، در سال ۲۰۲۲ از دونالد ترامپ، سه فرزند بزرگش و سازمان ترامپ به اتهام &#039;&#039;&#039;«کلاهبرداری تجاری»&#039;&#039;&#039; و ارائهٔ اطلاعات نادرست دربارهٔ ارزش واقعی دارایی‌ها شکایت کرد. دادگاه پس از برگزاری جلسات طولانی در فوریه ۲۰۲۴، رأی به &#039;&#039;&#039;گناهکاری ترامپ و سازمانش&#039;&#039;&#039; داد. بر اساس این رأی، ترامپ به دلیل &#039;&#039;&#039;اغراق در ارزش دارایی‌ها تا سقف ۲.۲ میلیارد دلار&#039;&#039;&#039; برای دریافت وام و شرایط بهتر بیمه، به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۳۵۵ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;محرومیت سه‌ساله از هرگونه فعالیت تجاری در ایالت نیویورک&#039;&#039;&#039; محکوم شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این پرونده علاوه بر جنبه مالی، یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های اخلاقی و اعتباری برای چهرهٔ تجاری ترامپ محسوب می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تعارض منافع و فساد سیاسی در دوران ریاست‌جمهوری ===&lt;br /&gt;
گزارش‌های متعددی در دوران ریاست جمهوری ترامپ، وزارتخانه‌ها و مقامات دولتی را به نادیده گرفتن قوانین اخلاقی و ایجاد فساد مالی متهم کرده‌اند. برنی سندرز سناتور آمریکایی اعلام کرد که ترامپ و خانواده اش ۴ میلیارد دلار از ریاست جمهوری اش درآمد داشته اند. یاسمین انصاری نماینده کنگره بیان کرده که جرد کوشنر داماد ترامپ از میلیارد ها دلار از کشورهای طرف مذاکره درخواست می کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تعارض منافع:&#039;&#039;&#039; اقامت طولانی‌مدت در هتل‌های شخصی‌اش که هزینه‌اش را مالیات‌دهندگان تأمین می‌کرد و نقض آشکار توافقنامه‌های امنیتی دهه‌ها پیش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نقض قوانین اخلاقی:&#039;&#039;&#039; تصمیم‌گیری در سیاست خارجی و مالیات‌ها به نفع منافع شخصی و مالی خانواده‌اش.  یک گروه فعال در واشنگتن در ژانویه ۲۰۱۸ گزارشی ۳۶ صفحه‌ای منتشر کرد و &#039;&#039;&#039;ترامپ را «بی‌اخلاق‌ترین رئیس‌جمهور&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;زنده آمریکا»&#039;&#039;&#039; خواند و اعلام کرد که دولت او با ابعاد وسیعی از رسوایی‌های قانونی و اخلاقی بی‌سابقه روبروست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ۶. مجموع پرونده‌ها و تأثیرات کلی ===&lt;br /&gt;
با جمع این پرونده‌ها مشخص می‌شود دونالد ترامپ در مرکز &#039;&#039;&#039;چهار دهه&#039;&#039;&#039; اتهامات، تحقیقات و محکومیت‌های مالی و اخلاقی قرار داشته است. از جمله سوابق مهم عبارتند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دو استیضاح&#039;&#039;&#039; در دوران ریاست‌جمهوری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت کیفری&#039;&#039;&#039; در پرونده جعل اسناد تجاری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت در دادگاه مدنی به اتهام تعرض جنسی&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۰ زن&#039;&#039;&#039; متهم‌کننده به سوءرفتار جنسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۵۰ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; در پرونده کلاهبرداری تجاری.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;روندهٔ حقوقی نیویورک:&#039;&#039;&#039; در مه ۲۰۲۴، هیئت منصفهٔ نیویورک ترامپ را در ۳۴ فقره جعل اسناد تجاری مجرم شناخت. قاضی خوان مرچن او را به «آزادی مشروط بدون مجازات» محکوم کرد – به این معنی که محکومیت باقی می‌ماند اما مجازاتی اعمال نمی‌شود. ترامپ قصد اعتراض به این حکم را دارد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;پروندهٔ اسناد طبقه‌بندی‌شده:&#039;&#039;&#039; در آوریل ۲۰۲۶، قاضی فدرال پروندهٔ اسناد طبقه‌بندی‌شدهٔ مار-ئه-لاگو را که توسط جک اسمیت، بازپرس ویژه، علیه ترامپ مطرح شده بود، به دلیل «نقص در نحوهٔ انتصاب بازپرس ویژه» رد کرد. ترامپ متهم شده بود که در مار-ئه-لاگو اسناد مربوط به امنیت ملی از جمله برنامهٔ هسته‌ای آمریکا را به صورت غیرقانونی نگهداری کرده است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;پروندهٔ دخالت در انتخابات ۲۰۲۰:&#039;&#039;&#039; دادگاه تجدیدنظر روند این پرونده را در جورجیا متوقف کرده و هنوز تاریخی برای محاکمه تعیین نشده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادگستری آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری دوم ترامپ نیز به اتهامات علیه مخالفان سیاسی او ادامه داده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روابط با ایران ==&lt;br /&gt;
تنش‌های میان ایران و آمریکا در دوران ترامپ تشدید شده است. در مارس ۲۰۲۶، ترامپ نامه‌ای به سید علی خامنه‌ای، رهبر ایران، ارسال کرد و خواهان مذاکره بر سر توافق هسته‌ای جدید شد. ایران این پیشنهاد را رد کرد و ترامپ در واکنش تهدید کرد که در صورت عدم توافق، ایران با &#039;&#039;&#039;«بمباران‌های بی‌سابقه»&#039;&#039;&#039; روبه‌رو خواهد شد. همچنین در فوریه ۲۰۲۶، رسانه‌ها از اظهارات جدید ترامپ دربارهٔ «اولتیماتوم دیگر به ایران» پرده برداشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تلاش برای ترور ==&lt;br /&gt;
در جریان مبارزات انتخاباتی ۲۰۲۴، &#039;&#039;&#039;دو تلاش جدی برای ترور دونالد ترامپ&#039;&#039;&#039; صورت گرفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;۱۳ ژوئیه ۲۰۲۴ (پنسیلوانیا):&#039;&#039;&#039; در یک گردهمایی انتخاباتی در باتلر، پنسیلوانیا، توماس متیو کروکس، ۲۰ ساله، با یک تفنگ نیمه‌اتوماتیک شلیک کرد. یک گلوله به گوش راست ترامپ برخورد کرد و او مجروح شد. یک تماشاگر کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند. مهاجم توسط تیم‌های امنیتی بلافاصله کشته شد.&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴ (فلوریدا):&#039;&#039;&#039; در باشگاه بین‌المللی گلف ترامپ در وست پالم بیچ، فلوریدا، مأموران سرویس مخفی متوجه فردی مسلح شدند که در بوته‌ها کمین کرده بود. مهاجم قبل از شلیک متواری شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تحقیقات بعداً نشان داد که برخی از این سوءقصدها با &#039;&#039;&#039;دست داشتن ایران&#039;&#039;&#039; مرتبط بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی شخصی و خانواده ==&lt;br /&gt;
ترامپ &#039;&#039;&#039;سه بار ازدواج کرده و پنج فرزند دارد&#039;&#039;&#039;:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;همسر اول (۱۹۷۷–۱۹۹۲):&#039;&#039;&#039; ایوانا زرنیچکووا (Ivana Zelníčková)، مدل و اسکی‌باز چک. فرزندان: &#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ جونیور&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;ایوانکا ترامپ&#039;&#039;&#039; (مشاور ارشد ارشد در دولت اول) و &#039;&#039;&#039;اریک ترامپ&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;همسر دوم (۱۹۹۳–۱۹۹۹):&#039;&#039;&#039; مارلا میپلز (Marla Maples)، بازیگر و مجری تلویزیونی. فرزند: &#039;&#039;&#039;تیفانی ترامپ&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;همسر سوم (۲۰۰۵ تاکنون):&#039;&#039;&#039; ملانیا کناوس (Melania Knauss)، مدل اسلوونیایی. فرزند: &#039;&#039;&#039;بارون ترامپ&#039;&#039;&#039; (متولد ۲۰۰۶).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران ریاست‌جمهوری اول، دخترش ایوانکا و دامادش جرد کوشنر به عنوان مشاوران ارشد در کاخ سفید فعالیت کردند. در دولت دوم، اریک و دونالد جونیور مدیریت کسب‌وکار خانواده را بر عهده گرفته‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برادر بزرگتر ترامپ، فرد ترامپ جونیور، در سن ۴۳ سالگی بر اثر اعتیاد به الکل درگذشت – رویدادی که به ادعای ترامپ باعث شد او تا پایان عمر از مصرف سیگار و الکل پرهیز کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خانوادهٔ ترامپ یکی از شناخته‌شده‌ترین خاندان‌های تجاری و سیاسی در تاریخ معاصر آمریکاست.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=887</id>
		<title>دونالد ترامپ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=887"/>
		<updated>2026-04-25T05:21:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;دونالد جان ترامپ&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار، بازرگان و شخصیت رسانه‌ای آمریکایی است که به‌عنوان چهل‌وپنجمین و چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت می‌کند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده بود و از سال ۲۰۲۵ بار دیگر به این سمت بازگشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اوایل زندگی و تحصیلات ==&lt;br /&gt;
دونالد جان ترامپ در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶ در منطقهٔ کویینز، نیویورک سیتی متولد شد. او چهارمین فرزند از پنج فرزند &#039;&#039;&#039;فرد ترامپ&#039;&#039;&#039;، سرمایه‌گذار و توسعه‌دهندهٔ املاک و مستغلات، و &#039;&#039;&#039;مری آن مک‌لئود ترامپ&#039;&#039;&#039; بود. ترامپ دوران نوجوانی خود را در آکادمی نظامی نیویورک گذراند و پس از آن در مدرسهٔ کسب‌وکار وارتون دانشگاه پنسیلوانیا تحصیل کرد. او در سال ۱۹۶۸ با مدرک کارشناسی در رشتهٔ اقتصاد فارغ‌التحصیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== حرفهٔ تجاری ==&lt;br /&gt;
ترامپ پس از فارغ‌التحصیلی، حرفهٔ خود را در شرکت املاک خانواده‌اش، «الیزابت ترامپ و پسر»، آغاز کرد و در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار را بر عهده گرفت. او نام شرکت را به &#039;&#039;&#039;سازمان ترامپ&#039;&#039;&#039; تغییر داد و به ساخت و خرید آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. برجسته‌ترین پروژه‌های او شامل برج ترامپ در نیویورک و هتل و برج بین‌المللی ترامپ در لاس‌وگاس می‌شود. با این حال، کسب‌وکارهای او در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ با شش مورد ورشکستگی تجاری مواجه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت رسانه‌ای ==&lt;br /&gt;
از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۵، ترامپ مجری برنامهٔ تلویزیونی واقع‌نما &#039;&#039;&#039;«شاگرد»&#039;&#039;&#039; (The Apprentice) بود. شهرت‌آورترین عبارت این برنامه، «تو اخراج شدی!» (You&#039;re fired!) بود. تجربهٔ رسانه‌ای او نقش مهمی در شناخته شدنش به عنوان یک شخصیت میلیاردر ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ریاست‌جمهوری (دورهٔ اول: ۲۰۱۷–۲۰۲۱) ==&lt;br /&gt;
ترامپ که خود را یک سیاستمدار بیرون از حاکمیت معرفی می‌کرد، در &#039;&#039;&#039;انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶&#039;&#039;&#039; با پیروزی بر هیلاری کلینتون، نامزد حزب دموکرات، به عنوان چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده برگزیده شد و در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ سوگند یاد کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست داخلی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اصلاحات مالیاتی:&#039;&#039;&#039; در دسامبر ۲۰۱۷، کنگرهٔ تحت کنترل جمهوری‌خواهان بزرگترین کاهش مالیات در ۳۱ سال گذشته را تصویب کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مرز مکزیک:&#039;&#039;&#039; ترامپ ساخت دیوار در مرز مکزیک را برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی کلید زد و مکزیک را به تامین مالی آن متعهد دانست.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;لغو مقررات:&#039;&#039;&#039; دولت او مقررات زیست‌محیطی و اقتصادی بسیاری را لغو کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست خارجی ===&lt;br /&gt;
ترامپ سیاست &#039;&#039;&#039;«اول آمریکا»&#039;&#039;&#039; را در پیش گرفت و بسیاری از تعهدات چندملیتی پیشین ایالات متحده را کنار گذاشت، از جمله خروج از &#039;&#039;&#039;پیمان تجارت ترنس-پسیفیک&#039;&#039;&#039; (TPP)، &#039;&#039;&#039;توافق اقلیمی پاریس&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;برجام&#039;&#039;&#039; (توافق هسته‌ای با ایران). او روابط نزدیکی با کره شمالی برقرار کرد و با رهبر این کشور دیدارهای تاریخی انجام داد، اما خروج از برجام و اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران، تنش‌ها با تهران را افزایش داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== استیضاح ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ یکی از سه رئیس‌جمهور تاریخ آمریکاست که توسط مجلس نمایندگان استیضاح شده و تنها رئیس‌جمهوری است که دو بار استیضاح شد&#039;&#039;&#039; – بار نخست در دسامبر ۲۰۱۹ به اتهام سوءاستفاده از قدرت در پروندهٔ اوکراین (سنا او را تبرئه کرد) و بار دوم در ژانویه ۲۰۲۱ به اتهام تحریک به شورش پس از حمله حامیانش به کنگره.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۰ و پیامدها ==&lt;br /&gt;
ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ به جو بایدن، نامزد دموکرات‌ها، باخت، اما او بدون ارائهٔ مدرک قانع‌کننده، مدعی تقلب در انتخابات شد. در ۶ ژانویه ۲۰۲۱، حامیان او به ساختمان کنگرهٔ آمریکا حمله کردند تا روند تأیید آرای الکترال را مختل کنند. این رویداد به دومین استیضاح او انجامید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۴ و بازگشت به قدرت ==&lt;br /&gt;
در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴، ترامپ با کسب ۳۱۲ رأی الکترال از مجموع ۵۳۸ رأی، در برابر کامالا هریس پیروز شد و به عنوان &#039;&#039;&#039;چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده&#039;&#039;&#039; بازگشت. مراسم تحلیف او در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ برگزار شد و معاونش &#039;&#039;&#039;جیدی ونس&#039;&#039;&#039; جانشین مایک پنس شد. ترامپ &#039;&#039;&#039;دومین رئیس‌جمهور در تاریخ آمریکاست که پس از یک دورهٔ فاصله، بار دیگر به کاخ سفید بازگشته است&#039;&#039;&#039; (پس از گروور کلیولند در سال ۱۸۹۳).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سال اول دورهٔ دوم (۲۰۲۵) ===&lt;br /&gt;
دور دوم ترامپ با سرعتی بسیار بالاتر از دورهٔ نخست پیش رفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;فرمان‌های اجرایی:&#039;&#039;&#039; تا پایان سال ۲۰۲۵، ترامپ ۲۳۸ فرمان اجرایی در سال اول خود امضا کرد – تقریباً چهار برابر ۵۸ فرمان دوره مشابه در ۲۰۱۷ و حتی بیشتر از ۲۲۰ فرمان کل چهار سال دورهٔ اولش.‌&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مهاجرت و مرز:&#039;&#039;&#039; او سیاست‌های سختگیرانهٔ مرزی را تشدید کرد، از جمله فعال‌سازی مجدد برنامهٔ «ماندن در مکزیک» و اعلام وضعیت اضطراری در مرز جنوبی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اقتصاد و تجارت:&#039;&#039;&#039; ترامپ تعرفه‌های گسترده‌ای بر واردات از چین، کانادا و مکزیک اعمال کرد و جنگ تجاری جدیدی را با متحدان سنتی آمریکا آغاز نمود.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بازسازی بوروکراسی:&#039;&#039;&#039; دولت او بر کاهش شدید نیروی کار فدرال، لغو وزارت آموزش و پرورش و اجرای دستورکار محافظه‌کارانه «پروژه ۲۰۲۵» متمرکز بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مواضع سیاسی ==&lt;br /&gt;
مواضع سیاسی ترامپ عمدتاً &#039;&#039;&#039;محافظه‌کارانه&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;ناسیونالیستی&#039;&#039;&#039; است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اقتصاد:&#039;&#039;&#039; کاهش مالیات، حمایت از صنایع داخلی، بهره‌گیری از تعرفه‌ها برای افزایش درآمدهای دولتی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مهاجرت:&#039;&#039;&#039; کنترل شدید مرزها، اخراج گستردهٔ مهاجران غیرقانونی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اجتماعی:&#039;&#039;&#039; مخالف سقط جنین، حامی آزادی حمل سلاح و متمم دوم قانون اساسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تجارت:&#039;&#039;&#039; حامی «اول آمریکا»، مخالف پیمان‌های تجاری چندجانبه و نهادهای بین‌المللی که حاکمیت آمریکا را محدود می‌کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مسائل حقوقی و پرونده‌های قضایی ==&lt;br /&gt;
دونالد ترامپ، در طول فعالیت‌های تجاری و سیاسی خود با مجموعه گسترده‌ای از اتهامات و پرونده‌های قضایی در حوزه‌های فساد مالی، سوءرفتار جنسی، نقض قوانین انتخاباتی و تعارض منافع مواجه بوده است. گسترده‌ترین اتهامات اخلاقی علیه ترامپ در حوزه رفتار جنسی مطرح شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فساد جنسی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== محکومیت در دادگاه مدنی: پرونده ای. جین کارول ====&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۲۳، هیئت منصفه در یک دادگاه فدرال در نیویورک، دونالد ترامپ را &#039;&#039;&#039;مسئول تعرض جنسی و افترا&#039;&#039;&#039; نسبت به نویسندهٔ آمریکایی، ای. جین کارول، شناخت. این تعرض مربوط به رویدادی در سال ۱۹۹۶ در یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای منهتن بود. دادگاه به نفع کارول رأی داده و ترامپ را به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۵ میلیون دلار غرامت&#039;&#039;&#039; به عنوان خسارت محکوم کرد. این نخستین بار در تاریخ آمریکا بود که شخصی توانست یک رئیس‌جمهور  را به دلیل تعرض جنسی در دادگاه مدنی در برابر قانون پاسخگو  نماید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهامات متعدد از سوی زنان دیگر ====&lt;br /&gt;
بیش از &#039;&#039;&#039;۲۵ زن&#039;&#039;&#039; از دههٔ ۱۹۷۰ تاکنون، دونالد ترامپ را به &#039;&#039;&#039;انواع سوءرفتارهای جنسی&#039;&#039;&#039; از جمله تجاوز  و تعرض متهم کرده‌اند. این اتهامات در محیط‌های کاری، رویدادهای اجتماعی، مسابقات ملکه زیبایی و حتی در پروازها مطرح شده است. از جمله زنان متهم‌کننده می‌توان به &#039;&#039;&#039;جسیکا لیدز&#039;&#039;&#039; (متهم به آزار در هواپیما در سال ۲۰۰۵)، &#039;&#039;&#039;ایوانا ترامپ&#039;&#039;&#039; (همسر اول) و &#039;&#039;&#039;آلوا جانسون&#039;&#039;&#039; (رئیس ستاد انتخاباتی سابق) اشاره کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== رسوایی جنسی-سیاسی «استورمی دنیلز» و محکومیت کیفری ====&lt;br /&gt;
مهم‌ترین و تأثیرگذارترین پروندهٔ اخلاقی-قضایی ترامپ، ماجرای &#039;&#039;&#039;پرداخت «حق&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;السکوت» به بازیگر فیلم‌های بزرگسال، استورمی دنیلز&#039;&#039;&#039; است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طبق گزارش‌های معتبر، ترامپ در سال ۲۰۰۶، یعنی یک سال پس از ازدواج با ملانیا ترامپ، با استفانی کلیفورد (با نام مستعار استورمی دنیلز) رابطهٔ نامشروع داشته است. در آستانهٔ انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶، ترامپ از طریق وکیل شخصی اش، مایکل کوهن، &#039;&#039;&#039;۱۳۰ هزار دلار&#039;&#039;&#039; به دنیلز پرداخت کرد تا دربارهٔ این رابطه سکوت کند و از تأثیر آن بر نتایج انتخابات جلوگیری شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادستانی منهتن، ترامپ را در مورد این پرداخت‌ها به &#039;&#039;&#039;۳۴ فقره جعل اسناد تجاری درجه اول&#039;&#039;&#039; متهم کرد. هیئت منصفه در تاریخ &#039;&#039;&#039;۳۰ مه ۲۰۲۴&#039;&#039;&#039;، ترامپ را &#039;&#039;&#039;در هر ۳۴ فقره گناهکار&#039;&#039;&#039; تشخیص داد. این محکومیت، ترامپ را به نخستین رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا تبدیل کرد که با حکم قطعی «محکومیت جنایی» در دادگاه روبرو می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط با جفری اپستین؛ بحث‌انگیزترین پروندهٔ اخلاقی ===&lt;br /&gt;
جفری اپستین، سرمایه‌دار میلیاردر و قاچاقچی جنسی متهم به قاچاق جنسی دختران زیر سن قانونی، یکی از نزدیک‌ترین دوستان اجتماعی و تجاری ترامپ بود. ترامپ و اپستین به‌طور مکرر مهمانی‌های مختلط در ویلاهای مجلل یکدیگر (مانند مار-ئه-لاگو) برگزار می‌کردند. اسناد منتشرشده نشان می‌دهد که &#039;&#039;&#039;ترامپ چندین بار با جت خصوصی اپستین پرواز کرده&#039;&#039;&#039; بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ماهیت نزدیک این رابطه‌ی متمادی شخصیت‌های قدرتمند با یک مجرم محکوم، یکی از پایدارترین رسوایی‌های اخلاقی پیرامون ترامپ به شمار می‌رود. تا حدی که نام ترامپ دومین نام پر تکرار در پرونده اپستین است. رسانه‌ها حتی از آن به عنوان «بدترین رسوایی اخلاقی که می‌تواند ترامپ را نابود کند» یاد کرده‌اند. اپستین در اولین دوره ی ریاست جمهوری ترامپ به شکل مشکوکی در زندان خودکشی نمود. ولی تبعات آن تا سال ها بعد برای ترامپ باقی ماند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرونده کلاهبرداری مدنی در نیویورک ===&lt;br /&gt;
ترامپ اتهامات گسترده ای در زمینه فعالیت‌های تجاری و مالی دارد. دادستان کل نیویورک، لتیتیا جیمز، در سال ۲۰۲۲ از دونالد ترامپ، سه فرزند بزرگش و سازمان ترامپ به اتهام &#039;&#039;&#039;«کلاهبرداری تجاری»&#039;&#039;&#039; و ارائهٔ اطلاعات نادرست دربارهٔ ارزش واقعی دارایی‌ها شکایت کرد. دادگاه پس از برگزاری جلسات طولانی در فوریه ۲۰۲۴، رأی به &#039;&#039;&#039;گناهکاری ترامپ و سازمانش&#039;&#039;&#039; داد. بر اساس این رأی، ترامپ به دلیل &#039;&#039;&#039;اغراق در ارزش دارایی‌ها تا سقف ۲.۲ میلیارد دلار&#039;&#039;&#039; برای دریافت وام و شرایط بهتر بیمه، به &#039;&#039;&#039;پرداخت ۳۵۵ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;محرومیت سه‌ساله از هرگونه فعالیت تجاری در ایالت نیویورک&#039;&#039;&#039; محکوم شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این پرونده علاوه بر جنبه مالی، یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های اخلاقی و اعتباری برای چهرهٔ تجاری ترامپ محسوب می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تعارض منافع و فساد سیاسی در دوران ریاست‌جمهوری ===&lt;br /&gt;
گزارش‌های متعددی در دوران ریاست جمهوری ترامپ، وزارتخانه‌ها و مقامات دولتی را به نادیده گرفتن قوانین اخلاقی و ایجاد فساد مالی متهم کرده‌اند. برنی سندرز سناتور آمریکایی اعلام کرد که ترامپ و خانواده اش ۴ میلیارد دلار از ریاست جمهوری اش درآمد داشته اند. یاسمین انصاری نماینده کنگره بیان کرده که جرد کوشنر داماد ترامپ از میلیارد ها دلار از کشورهای طرف مذاکره درخواست می کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تعارض منافع:&#039;&#039;&#039; اقامت طولانی‌مدت در هتل‌های شخصی‌اش که هزینه‌اش را مالیات‌دهندگان تأمین می‌کرد و نقض آشکار توافقنامه‌های امنیتی دهه‌ها پیش.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نقض قوانین اخلاقی:&#039;&#039;&#039; تصمیم‌گیری در سیاست خارجی و مالیات‌ها به نفع منافع شخصی و مالی خانواده‌اش.  یک گروه فعال در واشنگتن در ژانویه ۲۰۱۸ گزارشی ۳۶ صفحه‌ای منتشر کرد و &#039;&#039;&#039;ترامپ را «بی‌اخلاق‌ترین رئیس‌جمهور&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;زنده آمریکا»&#039;&#039;&#039; خواند و اعلام کرد که دولت او با ابعاد وسیعی از رسوایی‌های قانونی و اخلاقی بی‌سابقه روبروست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ۶. مجموع پرونده‌ها و تأثیرات کلی ===&lt;br /&gt;
با جمع این پرونده‌ها مشخص می‌شود دونالد ترامپ در مرکز &#039;&#039;&#039;چهار دهه&#039;&#039;&#039; اتهامات، تحقیقات و محکومیت‌های مالی و اخلاقی قرار داشته است. از جمله سوابق مهم عبارتند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;دو استیضاح&#039;&#039;&#039; در دوران ریاست‌جمهوری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت کیفری&#039;&#039;&#039; در پرونده جعل اسناد تجاری.&lt;br /&gt;
* یک &#039;&#039;&#039;محکومیت در دادگاه مدنی به اتهام تعرض جنسی&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۰ زن&#039;&#039;&#039; متهم‌کننده به سوءرفتار جنسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بیش از ۳۵۰ میلیون دلار جریمه&#039;&#039;&#039; در پرونده کلاهبرداری تجاری.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;روندهٔ حقوقی نیویورک:&#039;&#039;&#039; در مه ۲۰۲۴، هیئت منصفهٔ نیویورک ترامپ را در ۳۴ فقره جعل اسناد تجاری مجرم شناخت. قاضی خوان مرچن او را به «آزادی مشروط بدون مجازات» محکوم کرد – به این معنی که محکومیت باقی می‌ماند اما مجازاتی اعمال نمی‌شود. ترامپ قصد اعتراض به این حکم را دارد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;پروندهٔ اسناد طبقه‌بندی‌شده:&#039;&#039;&#039; در آوریل ۲۰۲۶، قاضی فدرال پروندهٔ اسناد طبقه‌بندی‌شدهٔ مار-ئه-لاگو را که توسط جک اسمیت، بازپرس ویژه، علیه ترامپ مطرح شده بود، به دلیل «نقص در نحوهٔ انتصاب بازپرس ویژه» رد کرد. ترامپ متهم شده بود که در مار-ئه-لاگو اسناد مربوط به امنیت ملی از جمله برنامهٔ هسته‌ای آمریکا را به صورت غیرقانونی نگهداری کرده است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;پروندهٔ دخالت در انتخابات ۲۰۲۰:&#039;&#039;&#039; دادگاه تجدیدنظر روند این پرونده را در جورجیا متوقف کرده و هنوز تاریخی برای محاکمه تعیین نشده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادگستری آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری دوم ترامپ نیز به اتهامات علیه مخالفان سیاسی او ادامه داده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روابط با ایران ==&lt;br /&gt;
تنش‌های میان ایران و آمریکا در دوران ترامپ تشدید شده است. در مارس ۲۰۲۶، ترامپ نامه‌ای به سید علی خامنه‌ای، رهبر ایران، ارسال کرد و خواهان مذاکره بر سر توافق هسته‌ای جدید شد. ایران این پیشنهاد را رد کرد و ترامپ در واکنش تهدید کرد که در صورت عدم توافق، ایران با &#039;&#039;&#039;«بمباران‌های بی‌سابقه»&#039;&#039;&#039; روبه‌رو خواهد شد. همچنین در فوریه ۲۰۲۶، رسانه‌ها از اظهارات جدید ترامپ دربارهٔ «اولتیماتوم دیگر به ایران» پرده برداشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تلاش برای ترور ==&lt;br /&gt;
در جریان مبارزات انتخاباتی ۲۰۲۴، &#039;&#039;&#039;دو تلاش جدی برای ترور دونالد ترامپ&#039;&#039;&#039; صورت گرفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;۱۳ ژوئیه ۲۰۲۴ (پنسیلوانیا):&#039;&#039;&#039; در یک گردهمایی انتخاباتی در باتلر، پنسیلوانیا، توماس متیو کروکس، ۲۰ ساله، با یک تفنگ نیمه‌اتوماتیک شلیک کرد. یک گلوله به گوش راست ترامپ برخورد کرد و او مجروح شد. یک تماشاگر کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند. مهاجم توسط تیم‌های امنیتی بلافاصله کشته شد.&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴ (فلوریدا):&#039;&#039;&#039; در باشگاه بین‌المللی گلف ترامپ در وست پالم بیچ، فلوریدا، مأموران سرویس مخفی متوجه فردی مسلح شدند که در بوته‌ها کمین کرده بود. مهاجم قبل از شلیک متواری شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تحقیقات بعداً نشان داد که برخی از این سوءقصدها با &#039;&#039;&#039;دست داشتن ایران&#039;&#039;&#039; مرتبط بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی شخصی و خانواده ==&lt;br /&gt;
ترامپ &#039;&#039;&#039;سه بار ازدواج کرده و پنج فرزند دارد&#039;&#039;&#039;:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;همسر اول (۱۹۷۷–۱۹۹۲):&#039;&#039;&#039; ایوانا زرنیچکووا (Ivana Zelníčková)، مدل و اسکی‌باز چک. فرزندان: &#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ جونیور&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;ایوانکا ترامپ&#039;&#039;&#039; (مشاور ارشد ارشد در دولت اول) و &#039;&#039;&#039;اریک ترامپ&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;همسر دوم (۱۹۹۳–۱۹۹۹):&#039;&#039;&#039; مارلا میپلز (Marla Maples)، بازیگر و مجری تلویزیونی. فرزند: &#039;&#039;&#039;تیفانی ترامپ&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;همسر سوم (۲۰۰۵ تاکنون):&#039;&#039;&#039; ملانیا کناوس (Melania Knauss)، مدل اسلوونیایی. فرزند: &#039;&#039;&#039;بارون ترامپ&#039;&#039;&#039; (متولد ۲۰۰۶).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران ریاست‌جمهوری اول، دخترش ایوانکا و دامادش جرد کوشنر به عنوان مشاوران ارشد در کاخ سفید فعالیت کردند. در دولت دوم، اریک و دونالد جونیور مدیریت کسب‌وکار خانواده را بر عهده گرفته‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برادر بزرگتر ترامپ، فرد ترامپ جونیور، در سن ۴۳ سالگی بر اثر اعتیاد به الکل درگذشت – رویدادی که به ادعای ترامپ باعث شد او تا پایان عمر از مصرف سیگار و الکل پرهیز کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خانوادهٔ ترامپ یکی از شناخته‌شده‌ترین خاندان‌های تجاری و سیاسی در تاریخ معاصر آمریکاست.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=886</id>
		<title>دونالد ترامپ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE&amp;diff=886"/>
		<updated>2026-04-24T18:37:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دونالد جان ترامپ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار، بازرگان و شخصیت رسانه‌ای آمریکایی است که به‌عنوان چهل‌وپنجمین و چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت می‌کند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;دونالد جان ترامپ&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: Donald John Trump؛ زادهٔ ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶) سیاستمدار، بازرگان و شخصیت رسانه‌ای آمریکایی است که به‌عنوان چهل‌وپنجمین و چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا فعالیت می‌کند. او عضو حزب جمهوریخواه است و پیشتر از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده بود و از سال ۲۰۲۵ بار دیگر به این سمت بازگشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اوایل زندگی و تحصیلات ==&lt;br /&gt;
دونالد جان ترامپ در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۶ در منطقهٔ کویینز، نیویورک سیتی متولد شد. او چهارمین فرزند از پنج فرزند &#039;&#039;&#039;فرد ترامپ&#039;&#039;&#039;، سرمایه‌گذار و توسعه‌دهندهٔ املاک و مستغلات، و &#039;&#039;&#039;مری آن مک‌لئود ترامپ&#039;&#039;&#039; بود. ترامپ دوران نوجوانی خود را در آکادمی نظامی نیویورک گذراند و پس از آن در مدرسهٔ کسب‌وکار وارتون دانشگاه پنسیلوانیا تحصیل کرد. او در سال ۱۹۶۸ با مدرک کارشناسی در رشتهٔ اقتصاد فارغ‌التحصیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== حرفهٔ تجاری ==&lt;br /&gt;
ترامپ پس از فارغ‌التحصیلی، حرفهٔ خود را در شرکت املاک خانواده‌اش، «الیزابت ترامپ و پسر»، آغاز کرد و در سال ۱۹۷۱ ریاست کسب‌وکار را بر عهده گرفت. او نام شرکت را به &#039;&#039;&#039;سازمان ترامپ&#039;&#039;&#039; تغییر داد و به ساخت و خرید آسمان‌خراش‌ها، هتل‌ها، کازینوها و زمین‌های گلف پرداخت. برجسته‌ترین پروژه‌های او شامل برج ترامپ در نیویورک و هتل و برج بین‌المللی ترامپ در لاس‌وگاس می‌شود. با این حال، کسب‌وکارهای او در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ با شش مورد ورشکستگی تجاری مواجه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت رسانه‌ای ==&lt;br /&gt;
از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۵، ترامپ مجری برنامهٔ تلویزیونی واقع‌نما &#039;&#039;&#039;«شاگرد»&#039;&#039;&#039; (The Apprentice) بود. شهرت‌آورترین عبارت این برنامه، «تو اخراج شدی!» (You&#039;re fired!) بود. تجربهٔ رسانه‌ای او نقش مهمی در شناخته شدنش به عنوان یک شخصیت میلیاردر ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ریاست‌جمهوری (دورهٔ اول: ۲۰۱۷–۲۰۲۱) ==&lt;br /&gt;
ترامپ که خود را یک سیاستمدار بیرون از حاکمیت معرفی می‌کرد، در &#039;&#039;&#039;انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶&#039;&#039;&#039; با پیروزی بر هیلاری کلینتون، نامزد حزب دموکرات، به عنوان چهل‌وپنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده برگزیده شد و در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ سوگند یاد کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست داخلی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اصلاحات مالیاتی:&#039;&#039;&#039; در دسامبر ۲۰۱۷، کنگرهٔ تحت کنترل جمهوری‌خواهان بزرگترین کاهش مالیات در ۳۱ سال گذشته را تصویب کرد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مرز مکزیک:&#039;&#039;&#039; ترامپ ساخت دیوار در مرز مکزیک را برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی کلید زد و مکزیک را به تامین مالی آن متعهد دانست.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;لغو مقررات:&#039;&#039;&#039; دولت او مقررات زیست‌محیطی و اقتصادی بسیاری را لغو کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست خارجی ===&lt;br /&gt;
ترامپ سیاست &#039;&#039;&#039;«اول آمریکا»&#039;&#039;&#039; را در پیش گرفت و بسیاری از تعهدات چندملیتی پیشین ایالات متحده را کنار گذاشت، از جمله خروج از &#039;&#039;&#039;پیمان تجارت ترنس-پسیفیک&#039;&#039;&#039; (TPP)، &#039;&#039;&#039;توافق اقلیمی پاریس&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;برجام&#039;&#039;&#039; (توافق هسته‌ای با ایران). او روابط نزدیکی با کره شمالی برقرار کرد و با رهبر این کشور دیدارهای تاریخی انجام داد، اما خروج از برجام و اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران، تنش‌ها با تهران را افزایش داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== استیضاح ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ یکی از سه رئیس‌جمهور تاریخ آمریکاست که توسط مجلس نمایندگان استیضاح شده و تنها رئیس‌جمهوری است که دو بار استیضاح شد&#039;&#039;&#039; – بار نخست در دسامبر ۲۰۱۹ به اتهام سوءاستفاده از قدرت در پروندهٔ اوکراین (سنا او را تبرئه کرد) و بار دوم در ژانویه ۲۰۲۱ به اتهام تحریک به شورش پس از حمله حامیانش به کنگره.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۰ و پیامدها ==&lt;br /&gt;
ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ به جو بایدن، نامزد دموکرات‌ها، باخت، اما او بدون ارائهٔ مدرک قانع‌کننده، مدعی تقلب در انتخابات شد. در ۶ ژانویه ۲۰۲۱، حامیان او به ساختمان کنگرهٔ آمریکا حمله کردند تا روند تأیید آرای الکترال را مختل کنند. این رویداد به دومین استیضاح او انجامید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انتخابات ۲۰۲۴ و بازگشت به قدرت ==&lt;br /&gt;
در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴، ترامپ با کسب ۳۱۲ رأی الکترال از مجموع ۵۳۸ رأی، در برابر کامالا هریس پیروز شد و به عنوان &#039;&#039;&#039;چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده&#039;&#039;&#039; بازگشت. مراسم تحلیف او در ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ برگزار شد و معاونش &#039;&#039;&#039;جیدی ونس&#039;&#039;&#039; جانشین مایک پنس شد. ترامپ &#039;&#039;&#039;دومین رئیس‌جمهور در تاریخ آمریکاست که پس از یک دورهٔ فاصله، بار دیگر به کاخ سفید بازگشته است&#039;&#039;&#039; (پس از گروور کلیولند در سال ۱۸۹۳).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سال اول دورهٔ دوم (۲۰۲۵) ===&lt;br /&gt;
دور دوم ترامپ با سرعتی بسیار بالاتر از دورهٔ نخست پیش رفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;فرمان‌های اجرایی:&#039;&#039;&#039; تا پایان سال ۲۰۲۵، ترامپ ۲۳۸ فرمان اجرایی در سال اول خود امضا کرد – تقریباً چهار برابر ۵۸ فرمان دوره مشابه در ۲۰۱۷ و حتی بیشتر از ۲۲۰ فرمان کل چهار سال دورهٔ اولش.‌&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مهاجرت و مرز:&#039;&#039;&#039; او سیاست‌های سختگیرانهٔ مرزی را تشدید کرد، از جمله فعال‌سازی مجدد برنامهٔ «ماندن در مکزیک» و اعلام وضعیت اضطراری در مرز جنوبی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اقتصاد و تجارت:&#039;&#039;&#039; ترامپ تعرفه‌های گسترده‌ای بر واردات از چین، کانادا و مکزیک اعمال کرد و جنگ تجاری جدیدی را با متحدان سنتی آمریکا آغاز نمود.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بازسازی بوروکراسی:&#039;&#039;&#039; دولت او بر کاهش شدید نیروی کار فدرال، لغو وزارت آموزش و پرورش و اجرای دستورکار محافظه‌کارانه «پروژه ۲۰۲۵» متمرکز بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مواضع سیاسی ==&lt;br /&gt;
مواضع سیاسی ترامپ عمدتاً &#039;&#039;&#039;محافظه‌کارانه&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;ناسیونالیستی&#039;&#039;&#039; است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اقتصاد:&#039;&#039;&#039; کاهش مالیات، حمایت از صنایع داخلی، بهره‌گیری از تعرفه‌ها برای افزایش درآمدهای دولتی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مهاجرت:&#039;&#039;&#039; کنترل شدید مرزها، اخراج گستردهٔ مهاجران غیرقانونی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;اجتماعی:&#039;&#039;&#039; مخالف سقط جنین، حامی آزادی حمل سلاح و متمم دوم قانون اساسی.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تجارت:&#039;&#039;&#039; حامی «اول آمریکا»، مخالف پیمان‌های تجاری چندجانبه و نهادهای بین‌المللی که حاکمیت آمریکا را محدود می‌کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مسائل حقوقی و پرونده‌های قضایی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;پروندهٔ حقوقی نیویورک:&#039;&#039;&#039; در مه ۲۰۲۴، هیئت منصفهٔ نیویورک ترامپ را در ۳۴ فقره جعل اسناد تجاری مجرم شناخت. قاضی خوان مرچن او را به «آزادی مشروط بدون مجازات» محکوم کرد – به این معنی که محکومیت باقی می‌ماند اما مجازاتی اعمال نمی‌شود. ترامپ قصد اعتراض به این حکم را دارد.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;پروندهٔ اسناد طبقه‌بندی‌شده:&#039;&#039;&#039; در آوریل ۲۰۲۶، قاضی فدرال پروندهٔ اسناد طبقه‌بندی‌شدهٔ مار-ئه-لاگو را که توسط جک اسمیت، بازپرس ویژه، علیه ترامپ مطرح شده بود، به دلیل «نقص در نحوهٔ انتصاب بازپرس ویژه» رد کرد. ترامپ متهم شده بود که در مار-ئه-لاگو اسناد مربوط به امنیت ملی از جمله برنامهٔ هسته‌ای آمریکا را به صورت غیرقانونی نگهداری کرده است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;پروندهٔ دخالت در انتخابات ۲۰۲۰:&#039;&#039;&#039; دادگاه تجدیدنظر روند این پرونده را در جورجیا متوقف کرده و هنوز تاریخی برای محاکمه تعیین نشده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادگستری آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری دوم ترامپ نیز به اتهامات علیه مخالفان سیاسی او ادامه داده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روابط با ایران ==&lt;br /&gt;
تنش‌های میان ایران و آمریکا در دوران ترامپ تشدید شده است. در مارس ۲۰۲۶، ترامپ نامه‌ای به سید علی خامنه‌ای، رهبر ایران، ارسال کرد و خواهان مذاکره بر سر توافق هسته‌ای جدید شد. ایران این پیشنهاد را رد کرد و ترامپ در واکنش تهدید کرد که در صورت عدم توافق، ایران با &#039;&#039;&#039;«بمباران‌های بی‌سابقه»&#039;&#039;&#039; روبه‌رو خواهد شد. همچنین در فوریه ۲۰۲۶، رسانه‌ها از اظهارات جدید ترامپ دربارهٔ «اولتیماتوم دیگر به ایران» پرده برداشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تلاش برای ترور ==&lt;br /&gt;
در جریان مبارزات انتخاباتی ۲۰۲۴، &#039;&#039;&#039;دو تلاش جدی برای ترور دونالد ترامپ&#039;&#039;&#039; صورت گرفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;۱۳ ژوئیه ۲۰۲۴ (پنسیلوانیا):&#039;&#039;&#039; در یک گردهمایی انتخاباتی در باتلر، پنسیلوانیا، توماس متیو کروکس، ۲۰ ساله، با یک تفنگ نیمه‌اتوماتیک شلیک کرد. یک گلوله به گوش راست ترامپ برخورد کرد و او مجروح شد. یک تماشاگر کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند. مهاجم توسط تیم‌های امنیتی بلافاصله کشته شد.&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴ (فلوریدا):&#039;&#039;&#039; در باشگاه بین‌المللی گلف ترامپ در وست پالم بیچ، فلوریدا، مأموران سرویس مخفی متوجه فردی مسلح شدند که در بوته‌ها کمین کرده بود. مهاجم قبل از شلیک متواری شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تحقیقات بعداً نشان داد که برخی از این سوءقصدها با &#039;&#039;&#039;دست داشتن ایران&#039;&#039;&#039; مرتبط بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی شخصی و خانواده ==&lt;br /&gt;
ترامپ &#039;&#039;&#039;سه بار ازدواج کرده و پنج فرزند دارد&#039;&#039;&#039;:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;همسر اول (۱۹۷۷–۱۹۹۲):&#039;&#039;&#039; ایوانا زرنیچکووا (Ivana Zelníčková)، مدل و اسکی‌باز چک. فرزندان: &#039;&#039;&#039;دونالد ترامپ جونیور&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;ایوانکا ترامپ&#039;&#039;&#039; (مشاور ارشد ارشد در دولت اول) و &#039;&#039;&#039;اریک ترامپ&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;همسر دوم (۱۹۹۳–۱۹۹۹):&#039;&#039;&#039; مارلا میپلز (Marla Maples)، بازیگر و مجری تلویزیونی. فرزند: &#039;&#039;&#039;تیفانی ترامپ&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;همسر سوم (۲۰۰۵ تاکنون):&#039;&#039;&#039; ملانیا کناوس (Melania Knauss)، مدل اسلوونیایی. فرزند: &#039;&#039;&#039;بارون ترامپ&#039;&#039;&#039; (متولد ۲۰۰۶).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران ریاست‌جمهوری اول، دخترش ایوانکا و دامادش جرد کوشنر به عنوان مشاوران ارشد در کاخ سفید فعالیت کردند. در دولت دوم، اریک و دونالد جونیور مدیریت کسب‌وکار خانواده را بر عهده گرفته‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برادر بزرگتر ترامپ، فرد ترامپ جونیور، در سن ۴۳ سالگی بر اثر اعتیاد به الکل درگذشت – رویدادی که به ادعای ترامپ باعث شد او تا پایان عمر از مصرف سیگار و الکل پرهیز کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خانوادهٔ ترامپ یکی از شناخته‌شده‌ترین خاندان‌های تجاری و سیاسی در تاریخ معاصر آمریکاست.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=885</id>
		<title>محمدسعید ایزدی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=885"/>
		<updated>2026-04-23T07:51:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;محمدسعید ایزدی&#039;&#039;&#039; (۱۳۴۳ – ۳۱ خرداد ۱۴۰۴) معروف به &#039;&#039;&#039;حاج رمضان&#039;&#039;&#039;، [[null|سرتیپ]] [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] بود، که به‌عنوان مسئول بخش فلسطین در [[null|نیروی قدس]] فعالیت می‌کرد و در جریان [[null|جنگ ایران و اسرائیل]] به شهادت رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی یکی از چهره‌های کلیدی مقاومت بود و نقشی محوری در تأمین مالی، تسلیحاتی و آموزشی گروه‌های فلسطینی، از جمله حماس و جهاد اسلامی فلسطین، ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رژیم صهیونیستی سه بار در سوریه برای ترور او عملیات انجام داد؛ سه عملیات تروری که ناکام ماند. از جمله [[null|حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق]] که جان سالم به در برد. در آن حمله چند نفر از جمله سرتیپ [[null|محمدرضا زاهدی]]، از فرماندهان ارشد نیروی قدس شهید شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی و فعالیت ==&lt;br /&gt;
محمدسعید ایزدی در سال ۱۳۴۳ در شهرستان سنقر در استان کرمانشاه به دنیا آمد. بر اساس برخی منابع، او در خانواده‌ای مذهبی در استان قم بزرگ شد و مدرک کارشناسی مهندسی الکترونیک را از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی تهران دریافت کرد. همچنین برخی منابع از اخذ مدرک دکتری در رشته مهندسی الکترونیک از همان دانشگاه خبر داده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی از همان سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی به عضویت سپاه پاسداران درآمد و در طول بیش از سه دهه خدمت، به یکی از با تجربه‌ترین فرماندهان این نهاد تبدیل گردید. او در طول [[null|جنگ تحمیلی هشت ساله]] در جبهه‌های جنوب و غرب حضور داشت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از جنگ، فعالیت‌هایش به جنوب لبنان و فلسطین معطوف شد، جایی که به مدت سه دهه در تقویت زیرساخت‌های [[null|محور مقاومت]]، از جمله سامانه‌های موشکی، تونل‌ها و فناوری‌های ارتباطی، نقش محوری ایفا کرد. او با فرماندهانی مانند [[null|عماد مغنیه]] و [[null|یحیی سنوار]] همکاری نزدیک داشت و به عنوان یکی از ستون‌های مقاومت شناخته می‌شد.&lt;br /&gt;
== فعالیت در سپاه پاسداران ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آغاز خدمت و جنگ ایران و عراق ===&lt;br /&gt;
ایزدی در دهه ۱۳۶۰ و در جریان جنگ ایران و عراق به سپاه پاسداران پیوست و ابتدا در شاخه اطلاعاتی آن خدمت کرد. او پس از گذراندن دوره‌های افسری در آکادمی نظامی سپاه، به تدریج مسئولیت‌های عملیاتی مهمی را بر عهده گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مأموریت‌های فرامرزی ===&lt;br /&gt;
در دهه ۱۹۹۰ میلادی، ایزدی به عرصه‌های عملیاتی خارج از ایران از جمله لبنان اعزام شد و در آنجا با حزب‌الله بر روی توسعه زیرساخت‌های موشکی همکاری داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولیت بخش فلسطین در نیروی قدس ===&lt;br /&gt;
از اواخر دهه ۱۳۹۰ خورشیدی، ایزدی به عنوان مسئول «شاخه فلسطین» در نیروی قدس سپاه منصوب شد. در این سمت، او مسئول هماهنگی نظامی میان فرماندهان ارشد سپاه و چهره‌های کلیدی در حماس و جهاد اسلامی فلسطین بود. نقش او شامل کمک به حماس برای مقاومت و همچنین هدایت نیروهای حماس مستقر در لبنان می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی همچنین فرماندهی قرارگاه‌های «حمزه سیدالشهدا» و «نجف اشرف» و معاونت عملیات ستاد مشترک سپاه را نیز بر عهده داشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مأموریت در فلسطین ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ایجاد شبکه‌های پشتیبانی ===&lt;br /&gt;
سردار ایزدی در طول سه دهه و نیم فعالیت خود، تلاش‌های بی‌وقفه‌ای در تأمین تخصص‌های فنی، دانش روز، فناوری‌های پیشرفته و منابع مالی مورد نیاز برای توسعه سامانه‌های موشکی، شبکه‌های تونلی، پهپادها و دیگر تجهیزات راهبردی مقاومت فلسطین انجام داد. او با تمامی چهره‌های شاخص مقاومت از شهدای بزرگی چون عماد مغنیه، عبدالعزیز رنتیسی، محمود الزهار تا ابراهیم عقیل، فؤاد شکر، اسماعیل هنیه، محمد ضیف، صالح العاروری و یحیی السنوار همکاری نزدیک داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته کمیته‌های مقاومت فلسطین، ایزدی از سال ۱۹۹۲ مسئول ارتباط نزدیک با مقاومت فلسطین بود و این رابطه نقش عمده‌ای در حمایت از مردم فلسطین و مقاومت آنها ایفا کرد و به توسعه کارهای نظامی، امنیتی، علمی، برنامه‌ریزی و عملیاتی شاخه‌های نظامی فلسطین در غزه و سراسر فلسطین کمک نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نظارت بر آموزش هزاران نیروی مقاومت ===&lt;br /&gt;
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایزدی در مبارزات فلسطین، نظارت بر هزاران دوره آموزشی در تمام زمینه‌های نظامی، امنیتی و بسیج بود. او به توسعه کیفی نظامی بازوهای مقاومت فلسطین برای مقابله با دستگاه‌های نظامی و امنیتی صهیونیستی کمک کرد و نقش مؤثری در شکست دشمن در تمام نبردهایی که مردم فلسطین و مقاومت آنها انجام دادند، ایفا نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هماهنگی چندجبهه‌ای ===&lt;br /&gt;
ایزدی به عنوان هماهنگ‌کننده اصلی میان ایران و حماس، تلاش‌های خود را به بازسازی حماس در غزه معطوف کرده بود. به اعتراف ارتش اسرائیل، او مسئول تقویت هماهنگی میان گروه‌های مقاومت فلسطینی با حزب‌الله و سوریه بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط نزدیک با رهبران مقاومت ===&lt;br /&gt;
زیاد نخاله، دبیرکل جنبش جهاد اسلامی فلسطین، در یادداشتی در روزنامه الاخبار لبنان، ایزدی را به عنوان فرمانده‌ای توصیف کرد که در راه فلسطین و آزادی قدس شریف به شهادت رسید. نخاله گفت که ایزدی از اواخر دهه ۱۹۸۰ با آرمان فلسطین عجین بود و همواره بر این جمله تأکید داشت: «ما اینجا هستیم تا برای قدس بجنگیم.» او افزود که ایزدی به عنوان برجسته‌ترین نماینده حمایت بی‌وقفه ایران از آرمان فلسطین شناخته می‌شد و ارتباطات قوی و پایداری با تمامی گروه‌های فلسطینی برقرار کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نخاله در ادامه تصریح کرد: «هر زمان که برای دریافت کمک به او مراجعه می‌کردیم، پاسخش همیشه یکسان بود: &amp;quot;مشکلی نیست&amp;quot;.» او ایزدی را به سلمان فارسی تشبیه کرد؛&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== واکنش گروه‌های مقاومت فلسطین ===&lt;br /&gt;
پس از شهادت ایزدی، جنبش حماس و شاخه نظامی آن، گردان‌های قسام، با صدور بیانیه‌ای از نقش برجسته او در حمایت از آرمان فلسطین تجلیل کردند. در این بیانیه آمده بود: «او واقعاً یک رهبر منحصر به فرد با تأثیر بزرگ و مسئولیتی مقدس بود. او به ندای الهی برای حمایت از مقاومت [فلسطین] پاسخ داد، مستقیماً با رهبری آن تعامل داشت و در طول سال‌ها تمام امکانات کمک را در اختیار آنها قرار داد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیته‌های مقاومت فلسطین نیز در بیانیه‌ای اعلام کردند: «اثر انگشت‌های سردار شهید حاج رمضان در هر موشک، مواد منفجره، گلوله و تونلی که بینی و سر دشمن را به خاک مالید، روشن و تأثیرگذار باقی خواهد ماند.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تحریم‌های بین‌المللی ===&lt;br /&gt;
او توسط ایالات متحده و بریتانیا تحریم شده بود. بریتانیا در آذر ماه ۱۴۰۲ (نوامبر ۲۰۲۴) او را به همراه اسماعیل قاآنی و چند تن دیگر از اعضای شاخه فلسطین سپاه قدس به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ترور و شهادت ==&lt;br /&gt;
سردار محمدسعید ایزدی در ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، پس از حمله رژیم صهیونیستی به ایران و در جریان حملات هوایی ارتش اسرائیل به ایران و در منزل شخصی خود در شهر قم به همراه همسرش به شهادت رسید. اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که این حمله با هدف کشتن ایزدی انجام شده و او را «بنیان‌گذار طرح رژیم ایران برای نابودی اسرائیل» توصیف کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی پیش از این سه بار در سوریه توسط نیروی هوایی اسرائیل هدف ترور قرار گرفته بود که هر سه عملیات ناکام ماند. از جمله حمله اسرائیل به ساختمان جانبی سفارت ایران در دمشق که او از آن جان سالم به در برده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ارتش اسرائیل اعلام کرد که ایزدی دارای برنامه دو مرحله‌ای برای نابودی اسرائیل بود: مرحله اول از طریق حملات موشکی توسط ایران و گروه‌های نیابتی آن و مرحله دوم از طریق ورود ده‌ها هزار نیروی مقاومت از لبنان، غزه، سوریه و کرانه باختری به سرزمین های اشغالی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مراسم تشییع و خاکسپاری ==&lt;br /&gt;
مراسم تشییع سردار ایزدی در روز شنبه ۷ تیر ۱۴۰۴ در تهران به همراه دیگر فرماندهان شهید برگزار شد. پیکر او سپس برای تشییع در روز دوشنبه ۹ تیر به زادگاهش در شهر سنقر کلیایی (استان کرمانشاه) منتقل گردید. سرانجام در روز پنجشنبه ۱۲ تیر ۱۴۰۴، پیکر این فرمانده شهید در حرم حضرت معصومه (س) در شهر قم با حضور گسترده مردم به خاک سپرده شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و یادبود ==&lt;br /&gt;
سردار ایزدی به دلیل نقش بی‌بدیل خود در پشتیبانی از آرمان فلسطین و تقویت محور مقاومت، در میان گروه‌های فلسطینی به عنوان «شهید بزرگ فلسطین» شناخته می‌شود. زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، در وداع با او نوشت: «خداحافظ ای شهید راه قدس.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی که به دلیل پرهیز از حضور در رسانه‌ها، «ژنرال بی‌نام» خوانده می‌شد، بیش از دو دهه تحت تعقیب دستگاه‌های امنیتی اسرائیل بود. با این حال، او همواره خود را وقف فلسطین کرده بود و به گفته همرزمانش، «فلسطین در مرکز زندگی او قرار داشت.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گردان‌های قسام، شاخه نظامی حماس، در بیانیه خود تأکید کردند که «فلسطین و مقاومت آن، فقدان حاج رمضان و تلاش‌های صادقانه و کمک‌های او به مردم فلسطین و مقاومتشان را هرگز فراموش نخواهند کرد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ویکی‌پدیای فارسی&lt;br /&gt;
* Wikipedia English&lt;br /&gt;
* بی‌بی‌سی فارسی&lt;br /&gt;
* شبکه العالم&lt;br /&gt;
* خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)&lt;br /&gt;
* خبرگزاری تسنیم&lt;br /&gt;
* وب‌سایت ویکی‌وحدت&lt;br /&gt;
* وب‌سایت نو اندیش&lt;br /&gt;
* خبرگزاری صبا (یمن)&lt;br /&gt;
* پرس تی‌وی&lt;br /&gt;
* Jerusalem Post&lt;br /&gt;
* News18&lt;br /&gt;
* WION News&lt;br /&gt;
* GlobalSecurity.org&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=884</id>
		<title>محمدسعید ایزدی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=884"/>
		<updated>2026-04-22T09:42:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;محمدسعید ایزدی&#039;&#039;&#039; (۱۳۴۳ – ۳۱ خرداد ۱۴۰۴) معروف به &#039;&#039;&#039;حاج رمضان&#039;&#039;&#039;، [[null|سرتیپ]] [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] بود، که به‌عنوان مسئول بخش فلسطین در [[null|نیروی قدس]] فعالیت می‌کرد و در جریان [[null|جنگ ایران و اسرائیل]] به شهادت رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی یکی از چهره‌های کلیدی مقاومت بود و نقشی محوری در تأمین مالی، تسلیحاتی و آموزشی گروه‌های فلسطینی، از جمله حماس و جهاد اسلامی فلسطین، ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رژیم صهیونیستی سه بار در سوریه برای ترور او عملیات انجام داد؛ سه عملیات تروری که ناکام ماند. از جمله [[null|حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق]] که جان سالم به در برد. در آن حمله چند نفر از جمله سرتیپ [[null|محمدرضا زاهدی]]، از فرماندهان ارشد نیروی قدس شهید شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی و فعالیت ==&lt;br /&gt;
محمدسعید ایزدی در سال ۱۳۴۳ در شهرستان سنقر در استان کرمانشاه به دنیا آمد. بر اساس برخی منابع، او در خانواده‌ای مذهبی در استان قم بزرگ شد و مدرک کارشناسی مهندسی الکترونیک را از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی تهران دریافت کرد. همچنین برخی منابع از اخذ مدرک دکتری در رشته مهندسی الکترونیک از همان دانشگاه خبر داده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی از همان سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی به عضویت سپاه پاسداران درآمد و در طول بیش از سه دهه خدمت، به یکی از با تجربه‌ترین فرماندهان این نهاد تبدیل گردید. او در طول [[null|جنگ تحمیلی هشت ساله]] در جبهه‌های جنوب و غرب حضور داشت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از جنگ، فعالیت‌هایش به جنوب لبنان و فلسطین معطوف شد، جایی که به مدت سه دهه در تقویت زیرساخت‌های [[null|محور مقاومت]]، از جمله سامانه‌های موشکی، تونل‌ها و فناوری‌های ارتباطی، نقش محوری ایفا کرد. او با فرماندهانی مانند [[null|عماد مغنیه]] و [[null|یحیی سنوار]] همکاری نزدیک داشت و به عنوان یکی از ستون‌های مقاومت شناخته می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش اساسی در هماهنگی با حماس و ساخت «محور مقاومت» ===&lt;br /&gt;
سعید ایزدی به عنوان فرمانده «گُردان فلسطین» در [[null|نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، مسئول هماهنگی مالی، لجستیکی و آموزشی بین ایران و [[null|حماس]] بود و نقش محوری در شکل‌گیری و گسترش «[[null|محور مقاومت]]» شامل حماس، [[null|حزب‌الله]] [[null|لبنان]] و [[null|جهاد اسلامی]] [[null|فلسطین]] ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سابقه تلاش برای ترور در چندین عملیات پیشین ===&lt;br /&gt;
ایزدی پیش‌تر طی حملات هوایی [[null|اسرائیل]] در [[null|سوریه]] در سال ۲۰۲۴ و اوایل سال ۲۰۲۵، سه بار مورد هدف ترور اسرائیل قرار گرفت، اما زنده مانده بود. این حملات در مناطق مختلفی از [[null|دمشق]] گزارش شده بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شهادت ==&lt;br /&gt;
پس از آغاز [[null|جنگ ایران و اسرائیل]] ایزدی در سحرگاه ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ در منزل خود در [[null|قم]]، در پی عملیات اسرائیل کشته شد. این اقدام، که پس از دو دهه تلاش ناموفق اسرائیل برای ترور وی در سوریه و لبنان انجام شد، به گفته منابع اسرائیل، نقطه عطفی بود. مراسم تشییع او در ۹ تیر در سنقر و ۱۲ تیر در قم برگزار شد.&lt;br /&gt;
== فعالیت در سپاه پاسداران ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آغاز خدمت و جنگ ایران و عراق ===&lt;br /&gt;
ایزدی در دهه ۱۳۶۰ و در جریان جنگ ایران و عراق به سپاه پاسداران پیوست و ابتدا در شاخه اطلاعاتی آن خدمت کرد. او پس از گذراندن دوره‌های افسری در آکادمی نظامی سپاه، به تدریج مسئولیت‌های عملیاتی مهمی را بر عهده گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مأموریت‌های فرامرزی ===&lt;br /&gt;
در دهه ۱۹۹۰ میلادی، ایزدی به عرصه‌های عملیاتی خارج از ایران از جمله لبنان اعزام شد و در آنجا با حزب‌الله بر روی توسعه زیرساخت‌های موشکی همکاری داشت. او همچنین در سودان حضور یافت؛ کشوری که به عنوان یک کریدور قاچاق تسلیحات به خاورمیانه مورد استفاده قرار می‌گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولیت بخش فلسطین در نیروی قدس ===&lt;br /&gt;
از اواخر دهه ۱۳۹۰ خورشیدی، ایزدی به عنوان رئیس «شاخه فلسطین» در نیروی قدس سپاه منصوب شد. در این سمت، او مسئول هماهنگی نظامی میان فرماندهان ارشد سپاه و چهره‌های کلیدی در حماس و جهاد اسلامی فلسطین بود. نقش او شامل افزایش بودجه مالی ایران به حماس برای فعالیت‌های ضد اسرائیلی و همچنین هدایت نیروهای حماس مستقر در لبنان می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی همچنین فرماندهی قرارگاه‌های «حمزه سیدالشهدا» و «نجف اشرف» و معاونت عملیات ستاد مشترک سپاه را نیز بر عهده داشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مأموریت در فلسطین ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ایجاد شبکه‌های پشتیبانی ===&lt;br /&gt;
سردار ایزدی در طول سه دهه و نیم فعالیت خود، تلاش‌های بی‌وقفه‌ای در تأمین تخصص‌های فنی، دانش روز، فناوری‌های پیشرفته و منابع مالی مورد نیاز برای توسعه سامانه‌های موشکی، شبکه‌های تونلی، پهپادها و دیگر تجهیزات راهبردی مقاومت فلسطین انجام داد. او با تمامی چهره‌های شاخص مقاومت از شهدای بزرگی چون عماد مغنیه، عبدالعزیز رنتیسی، محمود الزهار تا ابراهیم عقیل، فؤاد شکر، اسماعیل هنیه، محمد ضیف، صالح العاروری و یحیی السنوار همکاری نزدیک داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته کمیته‌های مقاومت فلسطین، ایزدی از سال ۱۹۹۲ مسئول ارتباط نزدیک با مقاومت فلسطین بود و این رابطه صادقانه نقش عمده‌ای در حمایت از مردم فلسطین و مقاومت آنها ایفا کرد و به توسعه کارهای نظامی، امنیتی، علمی، برنامه‌ریزی و عملیاتی شاخه‌های نظامی فلسطین در غزه و سراسر فلسطین کمک نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نظارت بر آموزش هزاران نیروی مقاومت ===&lt;br /&gt;
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایزدی در مبارزات فلسطین، نظارت بر هزاران دوره آموزشی در تمام زمینه‌های نظامی، امنیتی و بسیج بود. او به توسعه کیفی نظامی بازوهای مقاومت فلسطین برای مقابله با دستگاه‌های نظامی و امنیتی صهیونیستی کمک کرد و نقش مؤثری در شکست دشمن در تمام نبردهایی که مردم فلسطین و مقاومت آنها انجام دادند، ایفا نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هماهنگی چندجبهه‌ای ===&lt;br /&gt;
ایزدی به عنوان هماهنگ‌کننده اصلی میان ایران و حماس، تلاش‌های خود را به بازسازی حماس در غزه معطوف کرده بود. بر اساس اظهارات ارتش اسرائیل، او مسئول تقویت هماهنگی میان گروه‌های مقاومت فلسطینی با حزب‌الله و سوریه بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط نزدیک با رهبران مقاومت ===&lt;br /&gt;
زیاد نخاله، دبیرکل جنبش جهاد اسلامی فلسطین، در یادداشتی در روزنامه الاخبار لبنان، ایزدی را به عنوان فرمانده‌ای توصیف کرد که در راه فلسطین و آزادی قدس شریف به شهادت رسید. نخاله گفت که ایزدی از اواخر دهه ۱۹۸۰ با آرمان فلسطین عجین بود و همواره بر این جمله تأکید داشت: «ما اینجا هستیم تا برای قدس بجنگیم.» او افزود که ایزدی به عنوان برجسته‌ترین نماینده حمایت بی‌وقفه ایران از آرمان فلسطین شناخته می‌شد و ارتباطات قوی و پایداری با تمامی گروه‌های فلسطینی برقرار کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نخاله در ادامه تصریح کرد: «هر زمان که برای کمک به او مراجعه می‌کردیم، پاسخش همیشه یکسان بود: &amp;quot;مشکلی نیست&amp;quot;.» او ایزدی را به سلمان فارسی تشبیه کرد؛ اولین یار ایرانی‌الاصل پیامبر اسلام که پیامبر او را «از ما اهل بیت» توصیف کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== واکنش گروه‌های مقاومت فلسطین ===&lt;br /&gt;
پس از شهادت ایزدی، جنبش حماس و شاخه نظامی آن، گردان‌های قسام، با صدور بیانیه‌ای از نقش برجسته او در حمایت از آرمان فلسطین تجلیل کردند. در این بیانیه آمده بود: «او واقعاً یک رهبر منحصر به فرد با تأثیر بزرگ و مسئولیتی مقدس بود. او به ندای الهی برای حمایت از مقاومت [فلسطین] پاسخ داد، مستقیماً با رهبری آن تعامل داشت و در طول سال‌ها تمام امکانات کمک را در اختیار آنها قرار داد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیته‌های مقاومت فلسطین نیز در بیانیه‌ای اعلام کردند: «اثر انگشت‌های سردار شهید حاج رمضان در هر موشک، مواد منفجره، گلوله و تونلی که بینی و سر دشمن را به خاک مالید، روشن و تأثیرگذار باقی خواهد ماند.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تحریم‌های بین‌المللی ===&lt;br /&gt;
به دلیل نقش مرکزی ایزدی در تأمین مالی و هماهنگی عملیات‌های نظامی، او توسط ایالات متحده و بریتانیا تحریم شده بود. بریتانیا در آذر ماه ۱۴۰۲ (نوامبر ۲۰۲۴) او را به همراه اسماعیل قاآنی و چند تن دیگر از اعضای شاخه فلسطین سپاه قدس به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ترور و شهادت ==&lt;br /&gt;
سردار محمدسعید ایزدی در ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، برابر با ۲۵ ذی‌الحجه، در جریان حملات هوایی ارتش اسرائیل به ایران و در منزل شخصی خود در شهر قم به همراه همسرش به شهادت رسید. اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که این حمله با هدف کشتن ایزدی انجام شده و او را «بنیان‌گذار طرح رژیم ایران برای نابودی اسرائیل» توصیف کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی پیش از این سه بار در سوریه توسط نیروی هوایی اسرائیل هدف قرار گرفته بود که هر سه عملیات ناکام ماند. از جمله حمله اسرائیل به ساختمان جانبی سفارت ایران در دمشق که او از آن جان سالم به در برده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ارتش اسرائیل اعلام کرد که ایزدی دارای برنامه دو مرحله‌ای برای نابودی اسرائیل بود: مرحله اول از طریق حملات موشکی توسط ایران و گروه‌های نیابتی آن و مرحله دوم از طریق نفوذ ده‌ها هزار تروریست از لبنان، غزه، سوریه و کرانه باختری به خاک اسرائیل.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مراسم تشییع و خاکسپاری ==&lt;br /&gt;
مراسم تشییع سردار ایزدی در روز شنبه ۷ تیر ۱۴۰۴ در تهران به همراه دیگر فرماندهان شهید برگزار شد. پیکر او سپس برای تشییع در روز دوشنبه ۹ تیر به زادگاهش در شهر سنقر کلیایی (استان کرمانشاه) منتقل گردید. سرانجام در روز پنجشنبه ۱۲ تیر ۱۴۰۴، پیکر این فرمانده شهید در حرم حضرت معصومه (س) در شهر قم به خاک سپرده شد. شورای اطلاع‌رسانی دولت ایران برای حضور گسترده مردم در این مراسم فراخوان عمومی داده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و یادبود ==&lt;br /&gt;
سردار ایزدی به دلیل نقش بی‌بدیل خود در پشتیبانی از آرمان فلسطین و تقویت محور مقاومت، در میان گروه‌های فلسطینی به عنوان «شهید بزرگ فلسطین» شناخته می‌شود. زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، در وداع با او نوشت: «خداحافظ ای شهید راه قدس.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی که به دلیل فعالیت‌های پشت‌پرده و پرهیز از حضور در رسانه‌ها، «ژنرال بی‌نام» خوانده می‌شد، بیش از دو دهه تحت تعقیب دستگاه‌های امنیتی اسرائیل بود. با این حال، او همواره خود را وقف آرمان فلسطین کرده بود و به گفته همرزمانش، «فلسطین در مرکز زندگی او قرار داشت.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گردان‌های قسام، شاخه نظامی حماس، در بیانیه خود تأکید کردند که «فلسطین و مقاومت آن، فقدان حاج رمضان و تلاش‌های صادقانه و کمک‌های او به مردم فلسطین و مقاومتشان را هرگز فراموش نخواهند کرد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ویکی‌پدیای فارسی&lt;br /&gt;
* Wikipedia English&lt;br /&gt;
* بی‌بی‌سی فارسی&lt;br /&gt;
* شبکه العالم&lt;br /&gt;
* خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)&lt;br /&gt;
* خبرگزاری تسنیم&lt;br /&gt;
* وب‌سایت ویکی‌وحدت&lt;br /&gt;
* وب‌سایت نو اندیش&lt;br /&gt;
* خبرگزاری صبا (یمن)&lt;br /&gt;
* پرس تی‌وی&lt;br /&gt;
* Jerusalem Post&lt;br /&gt;
* News18&lt;br /&gt;
* WION News&lt;br /&gt;
* GlobalSecurity.org&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=883</id>
		<title>محمدسعید ایزدی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=883"/>
		<updated>2026-04-22T07:45:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;محمدسعید ایزدی&#039;&#039;&#039; (۱۳۴۳ – ۳۱ خرداد ۱۴۰۴) معروف به &#039;&#039;&#039;حاج رمضان&#039;&#039;&#039;، [[null|سرتیپ]] [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] بود، که به‌عنوان مسئول بخش فلسطین در [[null|نیروی قدس]] فعالیت می‌کرد و در جریان [[null|جنگ ایران و اسرائیل]] به شهادت رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی یکی از چهره‌های کلیدی مقاومت بود و نقشی محوری در تأمین مالی، تسلیحاتی و آموزشی گروه‌های فلسطینی، از جمله حماس و جهاد اسلامی فلسطین، ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رژیم صهیونیستی سه بار در سوریه برای ترور او عملیات انجام داد؛ سه عملیات تروری که ناکام ماند. از جمله [[null|حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق]] که جان سالم به در برد. در آن حمله چند نفر از جمله سرتیپ [[null|محمدرضا زاهدی]]، از فرماندهان ارشد نیروی قدس شهید شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی و فعالیت ==&lt;br /&gt;
محمدسعید ایزدی در سال ۱۳۴۳ در شهرستان سنقر در استان کرمانشاه به دنیا آمد. بر اساس برخی منابع، او در خانواده‌ای مذهبی در استان قم بزرگ شد و مدرک کارشناسی مهندسی الکترونیک را از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی تهران دریافت کرد. همچنین برخی منابع از اخذ مدرک دکتری در رشته مهندسی الکترونیک از همان دانشگاه خبر داده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی از همان سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی به عضویت سپاه پاسداران درآمد و در طول بیش از سه دهه خدمت، به یکی از با تجربه‌ترین فرماندهان این نهاد تبدیل گردید. او در طول [[null|جنگ تحمیلی هشت ساله]] در جبهه‌های جنوب و غرب حضور داشت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از جنگ، فعالیت‌هایش به جنوب لبنان و فلسطین معطوف شد، جایی که به مدت سه دهه در تقویت زیرساخت‌های [[null|محور مقاومت]]، از جمله سامانه‌های موشکی، تونل‌ها و فناوری‌های ارتباطی، نقش محوری ایفا کرد. او با فرماندهانی مانند [[null|عماد مغنیه]] و [[null|یحیی سنوار]] همکاری نزدیک داشت و به عنوان یکی از ستون‌های مقاومت شناخته می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش اساسی در هماهنگی با حماس و ساخت «محور مقاومت» ===&lt;br /&gt;
سعید ایزدی به عنوان فرمانده «گُردان فلسطین» در [[null|نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، مسئول هماهنگی مالی، لجستیکی و آموزشی بین ایران و [[null|حماس]] بود و نقش محوری در شکل‌گیری و گسترش «[[null|محور مقاومت]]» شامل حماس، [[null|حزب‌الله]] [[null|لبنان]] و [[null|جهاد اسلامی]] [[null|فلسطین]] ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سابقه تلاش برای ترور در چندین عملیات پیشین ===&lt;br /&gt;
ایزدی پیش‌تر طی حملات هوایی [[null|اسرائیل]] در [[null|سوریه]] در سال ۲۰۲۴ و اوایل سال ۲۰۲۵، سه بار مورد هدف ترور اسرائیل قرار گرفت، اما زنده مانده بود. این حملات در مناطق مختلفی از [[null|دمشق]] گزارش شده بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شهادت ==&lt;br /&gt;
پس از آغاز [[null|جنگ ایران و اسرائیل]] ایزدی در سحرگاه ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ در منزل خود در [[null|قم]]، در پی عملیات اسرائیل کشته شد. این اقدام، که پس از دو دهه تلاش ناموفق اسرائیل برای ترور وی در سوریه و لبنان انجام شد، به گفته منابع اسرائیل، نقطه عطفی بود. مراسم تشییع او در ۹ تیر در سنقر و ۱۲ تیر در قم برگزار شد.&lt;br /&gt;
== فعالیت در سپاه پاسداران ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آغاز خدمت و جنگ ایران و عراق ===&lt;br /&gt;
ایزدی در دهه ۱۳۶۰ و در جریان جنگ ایران و عراق به سپاه پاسداران پیوست و ابتدا در شاخه اطلاعاتی آن خدمت کرد. او پس از گذراندن دوره‌های افسری در آکادمی نظامی سپاه، به تدریج مسئولیت‌های عملیاتی مهمی را بر عهده گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مأموریت‌های فرامرزی ===&lt;br /&gt;
در دهه ۱۹۹۰ میلادی، ایزدی به عرصه‌های عملیاتی خارج از ایران از جمله لبنان اعزام شد و در آنجا با حزب‌الله بر روی توسعه زیرساخت‌های موشکی همکاری داشت. او همچنین در سودان حضور یافت؛ کشوری که به عنوان یک کریدور قاچاق تسلیحات به خاورمیانه مورد استفاده قرار می‌گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولیت بخش فلسطین در نیروی قدس ===&lt;br /&gt;
از اواخر دهه ۱۳۹۰ خورشیدی، ایزدی به عنوان رئیس «شاخه فلسطین» در نیروی قدس سپاه منصوب شد. در این سمت، او مسئول هماهنگی نظامی میان فرماندهان ارشد سپاه و چهره‌های کلیدی در حماس و جهاد اسلامی فلسطین بود. نقش او شامل افزایش بودجه مالی ایران به حماس برای فعالیت‌های ضد اسرائیلی و همچنین هدایت نیروهای حماس مستقر در لبنان می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی همچنین فرماندهی قرارگاه‌های «حمزه سیدالشهدا» و «نجف اشرف» و معاونت عملیات ستاد مشترک سپاه را نیز بر عهده داشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مأموریت در فلسطین ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ایجاد شبکه‌های پشتیبانی ===&lt;br /&gt;
سردار ایزدی در طول سه دهه و نیم فعالیت خود، تلاش‌های بی‌وقفه‌ای در تأمین تخصص‌های فنی، دانش روز، فناوری‌های پیشرفته و منابع مالی مورد نیاز برای توسعه سامانه‌های موشکی، شبکه‌های تونلی، پهپادها و دیگر تجهیزات راهبردی مقاومت فلسطین انجام داد. او با تمامی چهره‌های شاخص مقاومت از شهدای بزرگی چون عماد مغنیه، عبدالعزیز رنتیسی، محمود الزهار تا ابراهیم عقیل، فؤاد شکر، اسماعیل هنیه، محمد ضیف، صالح العاروری و یحیی السنوار همکاری نزدیک داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته کمیته‌های مقاومت فلسطین، ایزدی از سال ۱۹۹۲ مسئول ارتباط نزدیک با مقاومت فلسطین بود و این رابطه صادقانه نقش عمده‌ای در حمایت از مردم فلسطین و مقاومت آنها ایفا کرد و به توسعه کارهای نظامی، امنیتی، علمی، برنامه‌ریزی و عملیاتی شاخه‌های نظامی فلسطین در غزه و سراسر فلسطین کمک نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نظارت بر آموزش هزاران نیروی مقاومت ===&lt;br /&gt;
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایزدی در راه آرمان فلسطین، نظارت بر هزاران دوره آموزشی در تمام زمینه‌های نظامی، امنیتی و بسیج بود. او به توسعه کیفی نظامی بازوهای مقاومت فلسطین برای مقابله با دستگاه‌های نظامی و امنیتی صهیونیستی کمک کرد و نقش مؤثری در شکست دشمن در تمام نبردهایی که مردم فلسطین و مقاومت آنها انجام دادند، ایفا نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هماهنگی چندجبهه‌ای ===&lt;br /&gt;
ایزدی به عنوان هماهنگ‌کننده اصلی میان رژیم ایران و حماس، تلاش‌های خود را به بازسازی شاخه نظامی حماس و اطمینان از باقی ماندن حماس به عنوان قدرت حاکم در غزه معطوف کرده بود. بر اساس اظهارات ارتش اسرائیل، او مسئول تقویت هماهنگی میان گروه‌های تروریستی فلسطینی با حزب‌الله و همچنین رژیم پیشین اسد در سوریه بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط نزدیک با رهبران مقاومت ===&lt;br /&gt;
زیاد نخاله، دبیرکل جنبش جهاد اسلامی فلسطین، در یادداشتی در روزنامه الاخبار لبنان، ایزدی را به عنوان فرمانده‌ای توصیف کرد که در راه آرمان فلسطین و آزادی قدس شریف به شهادت رسید. نخاله گفت که ایزدی از اواخر دهه ۱۹۸۰ با آرمان فلسطین عجین بود و همواره بر این جمله تأکید داشت: «ما اینجا هستیم تا برای قدس بجنگیم.» او افزود که ایزدی به عنوان برجسته‌ترین نماینده حمایت بی‌وقفه ایران از آرمان فلسطین شناخته می‌شد و ارتباطات قوی و پایداری با تمامی گروه‌های فلسطینی برقرار کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نخاله در ادامه تصریح کرد: «هر زمان که برای کمک به او مراجعه می‌کردیم، پاسخش همیشه یکسان بود: &amp;quot;مشکلی نیست&amp;quot;.» او ایزدی را به سلمان فارسی تشبیه کرد؛ اولین یار ایرانی‌الاصل پیامبر اسلام که پیامبر او را «از ما اهل بیت» توصیف کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== واکنش گروه‌های مقاومت فلسطین ===&lt;br /&gt;
پس از شهادت ایزدی، جنبش حماس و شاخه نظامی آن، گردان‌های قسام، با صدور بیانیه‌ای از نقش برجسته او در حمایت از آرمان فلسطین تجلیل کردند. در این بیانیه آمده بود: «او واقعاً یک رهبر منحصر به فرد با تأثیر بزرگ و مسئولیتی مقدس بود. او به ندای الهی برای حمایت از مقاومت [فلسطین] پاسخ داد، مستقیماً با رهبری آن تعامل داشت و در طول سال‌ها تمام امکانات کمک را در اختیار آنها قرار داد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیته‌های مقاومت فلسطین نیز در بیانیه‌ای اعلام کردند: «اثر انگشت‌های سردار شهید حاج رمضان در هر موشک، مواد منفجره، گلوله و تونلی که بینی و سر دشمن را به خاک مالید، روشن و تأثیرگذار باقی خواهد ماند.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تحریم‌های بین‌المللی ===&lt;br /&gt;
به دلیل نقش مرکزی ایزدی در تأمین مالی و هماهنگی عملیات‌های نظامی، او توسط ایالات متحده و بریتانیا تحریم شده بود. بریتانیا در آذر ماه ۱۴۰۲ (نوامبر ۲۰۲۴) او را به همراه اسماعیل قاآنی و چند تن دیگر از اعضای شاخه فلسطین سپاه قدس به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ترور و شهادت ==&lt;br /&gt;
سردار محمدسعید ایزدی در ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، برابر با ۲۵ ذی‌الحجه، در جریان حملات هوایی ارتش اسرائیل به ایران و در منزل شخصی خود در شهر قم به همراه همسرش به شهادت رسید. اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که این حمله با هدف کشتن ایزدی انجام شده و او را «بنیان‌گذار طرح رژیم ایران برای نابودی اسرائیل» توصیف کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی پیش از این سه بار در سوریه توسط نیروی هوایی اسرائیل هدف قرار گرفته بود که هر سه عملیات ناکام ماند. از جمله حمله اسرائیل به ساختمان جانبی سفارت ایران در دمشق که او از آن جان سالم به در برده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ارتش اسرائیل اعلام کرد که ایزدی دارای برنامه دو مرحله‌ای برای نابودی اسرائیل بود: مرحله اول از طریق حملات موشکی توسط ایران و گروه‌های نیابتی آن و مرحله دوم از طریق نفوذ ده‌ها هزار تروریست از لبنان، غزه، سوریه و کرانه باختری به خاک اسرائیل.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مراسم تشییع و خاکسپاری ==&lt;br /&gt;
مراسم تشییع سردار ایزدی در روز شنبه ۷ تیر ۱۴۰۴ در تهران به همراه دیگر فرماندهان شهید برگزار شد. پیکر او سپس برای تشییع در روز دوشنبه ۹ تیر به زادگاهش در شهر سنقر کلیایی (استان کرمانشاه) منتقل گردید. سرانجام در روز پنجشنبه ۱۲ تیر ۱۴۰۴، پیکر این فرمانده شهید در حرم حضرت معصومه (س) در شهر قم به خاک سپرده شد. شورای اطلاع‌رسانی دولت ایران برای حضور گسترده مردم در این مراسم فراخوان عمومی داده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و یادبود ==&lt;br /&gt;
سردار ایزدی به دلیل نقش بی‌بدیل خود در پشتیبانی از آرمان فلسطین و تقویت محور مقاومت، در میان گروه‌های فلسطینی به عنوان «شهید بزرگ فلسطین» شناخته می‌شود. زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، در وداع با او نوشت: «خداحافظ ای شهید راه قدس.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی که به دلیل فعالیت‌های پشت‌پرده و پرهیز از حضور در رسانه‌ها، «ژنرال بی‌نام» خوانده می‌شد، بیش از دو دهه تحت تعقیب دستگاه‌های امنیتی اسرائیل بود. با این حال، او همواره خود را وقف آرمان فلسطین کرده بود و به گفته همرزمانش، «فلسطین در مرکز زندگی او قرار داشت.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گردان‌های قسام، شاخه نظامی حماس، در بیانیه خود تأکید کردند که «فلسطین و مقاومت آن، فقدان حاج رمضان و تلاش‌های صادقانه و کمک‌های او به مردم فلسطین و مقاومتشان را هرگز فراموش نخواهند کرد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ویکی‌پدیای فارسی&lt;br /&gt;
* Wikipedia English&lt;br /&gt;
* بی‌بی‌سی فارسی&lt;br /&gt;
* شبکه العالم&lt;br /&gt;
* خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)&lt;br /&gt;
* خبرگزاری تسنیم&lt;br /&gt;
* وب‌سایت ویکی‌وحدت&lt;br /&gt;
* وب‌سایت نو اندیش&lt;br /&gt;
* خبرگزاری صبا (یمن)&lt;br /&gt;
* پرس تی‌وی&lt;br /&gt;
* Jerusalem Post&lt;br /&gt;
* News18&lt;br /&gt;
* WION News&lt;br /&gt;
* GlobalSecurity.org&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=882</id>
		<title>محمدسعید ایزدی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=882"/>
		<updated>2026-04-21T16:10:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;محمدسعید ایزدی&#039;&#039;&#039; (۱۳۴۳ – ۳۱ خرداد ۱۴۰۴) معروف به &#039;&#039;&#039;حاج رمضان&#039;&#039;&#039;، [[null|سرتیپ]] [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] بود، که به‌عنوان مسئول بخش فلسطین در [[null|نیروی قدس]] فعالیت می‌کرد و در جریان [[null|جنگ ایران و اسرائیل]] به شهادت رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی یکی از چهره‌های کلیدی مقاومت بود و نقشی محوری در تأمین مالی، تسلیحاتی و آموزشی گروه‌های فلسطینی، از جمله حماس و جهاد اسلامی فلسطین، ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رژیم صهیونیستی سه بار در سوریه برای ترور او عملیات انجام داد؛ سه عملیات تروری که ناکام ماند. از جمله [[null|حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق]] که جان سالم به در برد. در آن حمله چند نفر از جمله سرتیپ [[null|محمدرضا زاهدی]]، از فرماندهان ارشد نیروی قدس شهید شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی و فعالیت ==&lt;br /&gt;
محمدسعید ایزدی در سال ۱۳۴۳ در شهرستان سنقر در استان کرمانشاه به دنیا آمد. بر اساس برخی منابع، او در خانواده‌ای مذهبی در استان قم بزرگ شد و مدرک کارشناسی مهندسی الکترونیک را از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی تهران دریافت کرد. همچنین برخی منابع از اخذ مدرک دکتری در رشته مهندسی الکترونیک از همان دانشگاه خبر داده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی از همان سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی به عضویت سپاه پاسداران درآمد و در طول بیش از سه دهه خدمت، به یکی از با تجربه‌ترین فرماندهان این نهاد تبدیل گردید. او در طول [[null|جنگ تحمیلی هشت ساله]] در جبهه‌های جنوب و غرب حضور داشت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از جنگ، فعالیت‌هایش به جنوب لبنان و فلسطین معطوف شد، جایی که به مدت سه دهه در تقویت زیرساخت‌های [[null|محور مقاومت]]، از جمله سامانه‌های موشکی، تونل‌ها و فناوری‌های ارتباطی، نقش محوری ایفا کرد. او با فرماندهانی مانند [[null|عماد مغنیه]] و [[null|یحیی سنوار]] همکاری نزدیک داشت و به عنوان یکی از ستون‌های مقاومت شناخته می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش اساسی در هماهنگی با حماس و ساخت «محور مقاومت» ===&lt;br /&gt;
سعید ایزدی به عنوان فرمانده «گُردان فلسطین» در [[null|نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، مسئول هماهنگی مالی، لجستیکی و آموزشی بین ایران و [[null|حماس]] بود و نقش محوری در شکل‌گیری و گسترش «[[null|محور مقاومت]]» شامل حماس، [[null|حزب‌الله]] [[null|لبنان]] و [[null|جهاد اسلامی]] [[null|فلسطین]] ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سابقه تلاش برای ترور در چندین عملیات پیشین ===&lt;br /&gt;
ایزدی پیش‌تر طی حملات هوایی [[null|اسرائیل]] در [[null|سوریه]] در سال ۲۰۲۴ و اوایل سال ۲۰۲۵، سه بار مورد هدف ترور اسرائیل قرار گرفت، اما زنده مانده بود. این حملات در مناطق مختلفی از [[null|دمشق]] گزارش شده بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شهادت ==&lt;br /&gt;
پس از آغاز [[null|جنگ ایران و اسرائیل]] ایزدی در سحرگاه ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ در منزل خود در [[null|قم]]، در پی عملیات اسرائیل کشته شد. این اقدام، که پس از دو دهه تلاش ناموفق اسرائیل برای ترور وی در سوریه و لبنان انجام شد، به گفته منابع اسرائیل، نقطه عطفی بود. مراسم تشییع او در ۹ تیر در سنقر و ۱۲ تیر در قم برگزار شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی شخصی و تحصیلات ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت در سپاه پاسداران ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آغاز خدمت و جنگ ایران و عراق ===&lt;br /&gt;
ایزدی در دهه ۱۳۶۰ و در جریان جنگ ایران و عراق به سپاه پاسداران پیوست و ابتدا در شاخه اطلاعاتی آن خدمت کرد. او پس از گذراندن دوره‌های افسری در آکادمی نظامی سپاه، به تدریج مسئولیت‌های عملیاتی مهمی را بر عهده گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مأموریت‌های فرامرزی ===&lt;br /&gt;
در دهه ۱۹۹۰ میلادی، ایزدی به عرصه‌های عملیاتی خارج از ایران از جمله لبنان اعزام شد و در آنجا با حزب‌الله بر روی توسعه زیرساخت‌های موشکی همکاری داشت. او همچنین در سودان حضور یافت؛ کشوری که به عنوان یک کریدور قاچاق تسلیحات به خاورمیانه مورد استفاده قرار می‌گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولیت بخش فلسطین در نیروی قدس ===&lt;br /&gt;
از اواخر دهه ۱۳۹۰ خورشیدی، ایزدی به عنوان رئیس «شاخه فلسطین» در نیروی قدس سپاه منصوب شد. در این سمت، او مسئول هماهنگی نظامی میان فرماندهان ارشد سپاه و چهره‌های کلیدی در حماس و جهاد اسلامی فلسطین بود. نقش او شامل افزایش بودجه مالی ایران به حماس برای فعالیت‌های ضد اسرائیلی و همچنین هدایت نیروهای حماس مستقر در لبنان می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی همچنین فرماندهی قرارگاه‌های «حمزه سیدالشهدا» و «نجف اشرف» و معاونت عملیات ستاد مشترک سپاه را نیز بر عهده داشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تلاش‌ها در راه آرمان فلسطین ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ایجاد شبکه‌های پشتیبانی ===&lt;br /&gt;
سردار ایزدی در طول سه دهه و نیم فعالیت خود، تلاش‌های بی‌وقفه‌ای در تأمین تخصص‌های فنی، دانش روز، فناوری‌های پیشرفته و منابع مالی مورد نیاز برای توسعه سامانه‌های موشکی، شبکه‌های تونلی، پهپادها و دیگر تجهیزات راهبردی مقاومت فلسطین انجام داد. او با تمامی چهره‌های شاخص مقاومت از شهدای بزرگی چون عماد مغنیه، عبدالعزیز رنتیسی، محمود الزهار تا ابراهیم عقیل، فؤاد شکر، اسماعیل هنیه، محمد ضیف، صالح العاروری و یحیی السنوار همکاری نزدیک داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته کمیته‌های مقاومت فلسطین، ایزدی از سال ۱۹۹۲ مسئول ارتباط نزدیک با مقاومت فلسطین بود و این رابطه صادقانه نقش عمده‌ای در حمایت از مردم فلسطین و مقاومت آنها ایفا کرد و به توسعه کارهای نظامی، امنیتی، علمی، برنامه‌ریزی و عملیاتی شاخه‌های نظامی فلسطین در غزه و سراسر فلسطین کمک نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نظارت بر آموزش هزاران نیروی مقاومت ===&lt;br /&gt;
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایزدی در راه آرمان فلسطین، نظارت بر هزاران دوره آموزشی در تمام زمینه‌های نظامی، امنیتی و بسیج بود. او به توسعه کیفی نظامی بازوهای مقاومت فلسطین برای مقابله با دستگاه‌های نظامی و امنیتی صهیونیستی کمک کرد و نقش مؤثری در شکست دشمن در تمام نبردهایی که مردم فلسطین و مقاومت آنها انجام دادند، ایفا نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هماهنگی چندجبهه‌ای ===&lt;br /&gt;
ایزدی به عنوان هماهنگ‌کننده اصلی میان رژیم ایران و حماس، تلاش‌های خود را به بازسازی شاخه نظامی حماس و اطمینان از باقی ماندن حماس به عنوان قدرت حاکم در غزه معطوف کرده بود. بر اساس اظهارات ارتش اسرائیل، او مسئول تقویت هماهنگی میان گروه‌های تروریستی فلسطینی با حزب‌الله و همچنین رژیم پیشین اسد در سوریه بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط نزدیک با رهبران مقاومت ===&lt;br /&gt;
زیاد نخاله، دبیرکل جنبش جهاد اسلامی فلسطین، در یادداشتی در روزنامه الاخبار لبنان، ایزدی را به عنوان فرمانده‌ای توصیف کرد که در راه آرمان فلسطین و آزادی قدس شریف به شهادت رسید. نخاله گفت که ایزدی از اواخر دهه ۱۹۸۰ با آرمان فلسطین عجین بود و همواره بر این جمله تأکید داشت: «ما اینجا هستیم تا برای قدس بجنگیم.» او افزود که ایزدی به عنوان برجسته‌ترین نماینده حمایت بی‌وقفه ایران از آرمان فلسطین شناخته می‌شد و ارتباطات قوی و پایداری با تمامی گروه‌های فلسطینی برقرار کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نخاله در ادامه تصریح کرد: «هر زمان که برای کمک به او مراجعه می‌کردیم، پاسخش همیشه یکسان بود: &amp;quot;مشکلی نیست&amp;quot;.» او ایزدی را به سلمان فارسی تشبیه کرد؛ اولین یار ایرانی‌الاصل پیامبر اسلام که پیامبر او را «از ما اهل بیت» توصیف کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== واکنش گروه‌های مقاومت فلسطین ===&lt;br /&gt;
پس از شهادت ایزدی، جنبش حماس و شاخه نظامی آن، گردان‌های قسام، با صدور بیانیه‌ای از نقش برجسته او در حمایت از آرمان فلسطین تجلیل کردند. در این بیانیه آمده بود: «او واقعاً یک رهبر منحصر به فرد با تأثیر بزرگ و مسئولیتی مقدس بود. او به ندای الهی برای حمایت از مقاومت [فلسطین] پاسخ داد، مستقیماً با رهبری آن تعامل داشت و در طول سال‌ها تمام امکانات کمک را در اختیار آنها قرار داد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیته‌های مقاومت فلسطین نیز در بیانیه‌ای اعلام کردند: «اثر انگشت‌های سردار شهید حاج رمضان در هر موشک، مواد منفجره، گلوله و تونلی که بینی و سر دشمن را به خاک مالید، روشن و تأثیرگذار باقی خواهد ماند.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تحریم‌های بین‌المللی ===&lt;br /&gt;
به دلیل نقش مرکزی ایزدی در تأمین مالی و هماهنگی عملیات‌های نظامی، او توسط ایالات متحده و بریتانیا تحریم شده بود. بریتانیا در آذر ماه ۱۴۰۲ (نوامبر ۲۰۲۴) او را به همراه اسماعیل قاآنی و چند تن دیگر از اعضای شاخه فلسطین سپاه قدس به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ترور و شهادت ==&lt;br /&gt;
سردار محمدسعید ایزدی در ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، برابر با ۲۵ ذی‌الحجه، در جریان حملات هوایی ارتش اسرائیل به ایران و در منزل شخصی خود در شهر قم به همراه همسرش به شهادت رسید. اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که این حمله با هدف کشتن ایزدی انجام شده و او را «بنیان‌گذار طرح رژیم ایران برای نابودی اسرائیل» توصیف کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی پیش از این سه بار در سوریه توسط نیروی هوایی اسرائیل هدف قرار گرفته بود که هر سه عملیات ناکام ماند. از جمله حمله اسرائیل به ساختمان جانبی سفارت ایران در دمشق که او از آن جان سالم به در برده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ارتش اسرائیل اعلام کرد که ایزدی دارای برنامه دو مرحله‌ای برای نابودی اسرائیل بود: مرحله اول از طریق حملات موشکی توسط ایران و گروه‌های نیابتی آن و مرحله دوم از طریق نفوذ ده‌ها هزار تروریست از لبنان، غزه، سوریه و کرانه باختری به خاک اسرائیل.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مراسم تشییع و خاکسپاری ==&lt;br /&gt;
مراسم تشییع سردار ایزدی در روز شنبه ۷ تیر ۱۴۰۴ در تهران به همراه دیگر فرماندهان شهید برگزار شد. پیکر او سپس برای تشییع در روز دوشنبه ۹ تیر به زادگاهش در شهر سنقر کلیایی (استان کرمانشاه) منتقل گردید. سرانجام در روز پنجشنبه ۱۲ تیر ۱۴۰۴، پیکر این فرمانده شهید در حرم حضرت معصومه (س) در شهر قم به خاک سپرده شد. شورای اطلاع‌رسانی دولت ایران برای حضور گسترده مردم در این مراسم فراخوان عمومی داده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و یادبود ==&lt;br /&gt;
سردار ایزدی به دلیل نقش بی‌بدیل خود در پشتیبانی از آرمان فلسطین و تقویت محور مقاومت، در میان گروه‌های فلسطینی به عنوان «شهید بزرگ فلسطین» شناخته می‌شود. زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، در وداع با او نوشت: «خداحافظ ای شهید راه قدس.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی که به دلیل فعالیت‌های پشت‌پرده و پرهیز از حضور در رسانه‌ها، «ژنرال بی‌نام» خوانده می‌شد، بیش از دو دهه تحت تعقیب دستگاه‌های امنیتی اسرائیل بود. با این حال، او همواره خود را وقف آرمان فلسطین کرده بود و به گفته همرزمانش، «فلسطین در مرکز زندگی او قرار داشت.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گردان‌های قسام، شاخه نظامی حماس، در بیانیه خود تأکید کردند که «فلسطین و مقاومت آن، فقدان حاج رمضان و تلاش‌های صادقانه و کمک‌های او به مردم فلسطین و مقاومتشان را هرگز فراموش نخواهند کرد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ویکی‌پدیای فارسی&lt;br /&gt;
* Wikipedia English&lt;br /&gt;
* بی‌بی‌سی فارسی&lt;br /&gt;
* شبکه العالم&lt;br /&gt;
* خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)&lt;br /&gt;
* خبرگزاری تسنیم&lt;br /&gt;
* وب‌سایت ویکی‌وحدت&lt;br /&gt;
* وب‌سایت نو اندیش&lt;br /&gt;
* خبرگزاری صبا (یمن)&lt;br /&gt;
* پرس تی‌وی&lt;br /&gt;
* Jerusalem Post&lt;br /&gt;
* News18&lt;br /&gt;
* WION News&lt;br /&gt;
* GlobalSecurity.org&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=881</id>
		<title>محمدسعید ایزدی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C&amp;diff=881"/>
		<updated>2026-04-21T10:44:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;محمدسعید ایزدی&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (۱۳۴۳ – ۳۱ خرداد ۱۴۰۴) معروف به &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;حاج رمضان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود، که به‌عنوان مسئول بخش فلسطین در نیروی قدس فعالیت می‌کرد و در جریان جنگ ایران و اسرائیل کشته شد.  ایزدی، سه بار در سوریه...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;محمدسعید ایزدی&#039;&#039;&#039; (۱۳۴۳ – ۳۱ خرداد ۱۴۰۴) معروف به &#039;&#039;&#039;حاج رمضان&#039;&#039;&#039;، [[null|سرتیپ]] [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] بود، که به‌عنوان مسئول بخش فلسطین در [[null|نیروی قدس]] فعالیت می‌کرد و در جریان [[null|جنگ ایران و اسرائیل]] کشته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی، سه بار در سوریه توسط [[null|نیروی هوایی اسرائیل]] هدف قرار گرفت؛ سه عملیاتی که ناکام ماند. از جمله [[null|حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق]] که جان سالم به در برد. در آن حمله چند نفر از جمله سرتیپ [[null|محمدرضا زاهدی]]، از فرماندهان ارشد نیروی قدس کشته شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی شهریور ۱۳۹۸ به‌عنوان «یکی از رهبران گروه‌های تروریستی» در فهرست تحریم [[null|وزارت خزانه‌داری آمریکا]] قرار گرفت. بریتانیا نیز آذر ۱۴۰۲ او را به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی و فعالیت ==&lt;br /&gt;
محمدسعید ایزدی در ۱۳۴۳ در [[null|شهرستان سنقر]] به دنیا آمد. او از دهه ۱۳۵۰ با پیوستن به [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، فعالیت نظامی خود را آغاز کرد. او در طول [[null|جنگ ایران و عراق]] در جبهه‌های جنوب و غرب حضور داشت. پس از جنگ، فعالیت‌هایش به جنوب لبنان و فلسطین معطوف شد، جایی که به مدت سه دهه در تقویت زیرساخت‌های [[null|محور مقاومت]]، از جمله سامانه‌های موشکی، تونل‌ها و فناوری‌های ارتباطی، نقش محوری ایفا کرد. او با فرماندهانی مانند [[null|عماد مغنیه]] و [[null|یحیی سنوار]] همکاری نزدیک داشت و به عنوان یکی از ستون‌های پنهان مقاومت شناخته می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش اساسی در هماهنگی با حماس و ساخت «محور مقاومت» ===&lt;br /&gt;
سعید ایزدی به عنوان فرمانده «گُردان فلسطین» در [[null|نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، مسئول هماهنگی مالی، لجستیکی و آموزشی بین ایران و [[null|حماس]] بود و نقش محوری در شکل‌گیری و گسترش «[[null|محور مقاومت]]» شامل حماس، [[null|حزب‌الله]] [[null|لبنان]] و [[null|جهاد اسلامی]] [[null|فلسطین]] ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پروژه‌های توفان ۱ و ۲ برای انتقال تسلیحات ===&lt;br /&gt;
اسناد منتشر شده توسط [[null|ارتش اسرائیل]] نشان می‌دهد که ایزدی در پروژه‌هایی نظیر «توفان ۱» (&#039;&#039;نزدیک به ۲۱ میلیون دلار سلاح&#039;&#039;) و «توفان ۲» (&#039;&#039;حدود ۲۵ میلیون دلار سلاح&#039;&#039;) نقش داشته است. این اسناد نشان می‌دهد که ایزدی قصد داشت تسلیحات پیشرفته به [[null|حماس]] منتقل کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سابقه تلاش برای ترور در چندین عملیات پیشین ===&lt;br /&gt;
ایزدی پیش‌تر طی حملات هوایی [[null|اسرائیل]] در [[null|سوریه]] در سال ۲۰۲۴ و اوایل سال ۲۰۲۵، سه بار مورد هدف حمله نیروهای نظامی اسرائیل قرار گرفت، اما زنده مانده بود. این حملات در مناطق مختلفی از [[null|دمشق]] گزارش شده بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شهادت ==&lt;br /&gt;
پس از آغاز [[null|جنگ ایران و اسرائیل]] ایزدی در سحرگاه ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ در منزل خود در [[null|قم]]، در پی عملیات اسرائیل کشته شد. این اقدام، که پس از دو دهه تلاش ناموفق اسرائیل برای ترور وی در سوریه و لبنان انجام شد، به گفته منابع اسرائیل، نقطه عطفی بود. مراسم تشییع او در ۹ تیر در سنقر و ۱۲ تیر در قم برگزار شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحریم‌ها ==&lt;br /&gt;
ایزدی در شهریور ۱۳۹۸ به‌عنوان «یکی از رهبران گروه‌های تروریستی» در فهرست تحریم [[null|وزارت خزانه‌داری آمریکا]] قرار گرفت. بریتانیا نیز آذر ۱۴۰۲ او را به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;&#039;&#039;&#039;محمدسعید ایزدی&#039;&#039;&#039; (۱۳۴۳ – ۳۱ خرداد ۱۴۰۴) معروف به &#039;&#039;&#039;حاج رمضان&#039;&#039;&#039;&amp;lt;/nowiki&amp;gt;، سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که به عنوان مسئول بخش فلسطین در نیروی قدس فعالیت می‌کرد. او در جریان جنگ ایران و اسرائیل توسط نیروی هوایی ارتش اسرائیل کشته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی یکی از چهره‌های کلیدی و پشت‌پرده محور مقاومت بود و نقشی محوری در تأمین مالی، تسلیحاتی و آموزشی گروه‌های فلسطینی، از جمله حماس و جهاد اسلامی فلسطین، ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی شخصی و تحصیلات ==&lt;br /&gt;
محمدسعید ایزدی در سال ۱۳۴۳ در شهرستان سنقر در استان کرمانشاه به دنیا آمد. بر اساس برخی منابع، او در خانواده‌ای مذهبی در استان قم بزرگ شد و مدرک کارشناسی مهندسی الکترونیک را از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی تهران دریافت کرد. همچنین برخی منابع از اخذ مدرک دکتری در رشته مهندسی الکترونیک از همان دانشگاه خبر داده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی از همان سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی جذب سپاه پاسداران شد و در طول بیش از سه دهه خدمت، به یکی از با تجربه‌ترین فرماندهان این نهاد تبدیل گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت در سپاه پاسداران ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آغاز خدمت و جنگ ایران و عراق ===&lt;br /&gt;
ایزدی در دهه ۱۳۶۰ و در جریان جنگ ایران و عراق به سپاه پاسداران پیوست و ابتدا در شاخه اطلاعاتی آن خدمت کرد. او پس از گذراندن دوره‌های افسری در آکادمی نظامی سپاه، به تدریج مسئولیت‌های عملیاتی مهمی را بر عهده گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مأموریت‌های فرامرزی ===&lt;br /&gt;
در دهه ۱۹۹۰ میلادی، ایزدی به عرصه‌های عملیاتی خارج از ایران از جمله لبنان اعزام شد و در آنجا با حزب‌الله بر روی توسعه زیرساخت‌های موشکی همکاری داشت. او همچنین در سودان حضور یافت؛ کشوری که به عنوان یک کریدور قاچاق تسلیحات به خاورمیانه مورد استفاده قرار می‌گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولیت بخش فلسطین در نیروی قدس ===&lt;br /&gt;
از اواخر دهه ۱۳۹۰ خورشیدی، ایزدی به عنوان رئیس «شاخه فلسطین» در نیروی قدس سپاه منصوب شد. در این سمت، او مسئول هماهنگی نظامی میان فرماندهان ارشد سپاه و چهره‌های کلیدی در حماس و جهاد اسلامی فلسطین بود. نقش او شامل افزایش بودجه مالی ایران به حماس برای فعالیت‌های ضد اسرائیلی و همچنین هدایت نیروهای حماس مستقر در لبنان می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی همچنین فرماندهی قرارگاه‌های «حمزه سیدالشهدا» و «نجف اشرف» و معاونت عملیات ستاد مشترک سپاه را نیز بر عهده داشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تلاش‌ها در راه آرمان فلسطین ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ایجاد شبکه‌های پشتیبانی ===&lt;br /&gt;
سردار ایزدی در طول سه دهه و نیم فعالیت خود، تلاش‌های بی‌وقفه‌ای در تأمین تخصص‌های فنی، دانش روز، فناوری‌های پیشرفته و منابع مالی مورد نیاز برای توسعه سامانه‌های موشکی، شبکه‌های تونلی، پهپادها و دیگر تجهیزات راهبردی مقاومت فلسطین انجام داد. او با تمامی چهره‌های شاخص مقاومت از شهدای بزرگی چون عماد مغنیه، عبدالعزیز رنتیسی، محمود الزهار تا ابراهیم عقیل، فؤاد شکر، اسماعیل هنیه، محمد ضیف، صالح العاروری و یحیی السنوار همکاری نزدیک داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته کمیته‌های مقاومت فلسطین، ایزدی از سال ۱۹۹۲ مسئول ارتباط نزدیک با مقاومت فلسطین بود و این رابطه صادقانه نقش عمده‌ای در حمایت از مردم فلسطین و مقاومت آنها ایفا کرد و به توسعه کارهای نظامی، امنیتی، علمی، برنامه‌ریزی و عملیاتی شاخه‌های نظامی فلسطین در غزه و سراسر فلسطین کمک نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نظارت بر آموزش هزاران نیروی مقاومت ===&lt;br /&gt;
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایزدی در راه آرمان فلسطین، نظارت بر هزاران دوره آموزشی در تمام زمینه‌های نظامی، امنیتی و بسیج بود. او به توسعه کیفی نظامی بازوهای مقاومت فلسطین برای مقابله با دستگاه‌های نظامی و امنیتی صهیونیستی کمک کرد و نقش مؤثری در شکست دشمن در تمام نبردهایی که مردم فلسطین و مقاومت آنها انجام دادند، ایفا نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هماهنگی چندجبهه‌ای ===&lt;br /&gt;
ایزدی به عنوان هماهنگ‌کننده اصلی میان رژیم ایران و حماس، تلاش‌های خود را به بازسازی شاخه نظامی حماس و اطمینان از باقی ماندن حماس به عنوان قدرت حاکم در غزه معطوف کرده بود. بر اساس اظهارات ارتش اسرائیل، او مسئول تقویت هماهنگی میان گروه‌های تروریستی فلسطینی با حزب‌الله و همچنین رژیم پیشین اسد در سوریه بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارتباط نزدیک با رهبران مقاومت ===&lt;br /&gt;
زیاد نخاله، دبیرکل جنبش جهاد اسلامی فلسطین، در یادداشتی در روزنامه الاخبار لبنان، ایزدی را به عنوان فرمانده‌ای توصیف کرد که در راه آرمان فلسطین و آزادی قدس شریف به شهادت رسید. نخاله گفت که ایزدی از اواخر دهه ۱۹۸۰ با آرمان فلسطین عجین بود و همواره بر این جمله تأکید داشت: «ما اینجا هستیم تا برای قدس بجنگیم.» او افزود که ایزدی به عنوان برجسته‌ترین نماینده حمایت بی‌وقفه ایران از آرمان فلسطین شناخته می‌شد و ارتباطات قوی و پایداری با تمامی گروه‌های فلسطینی برقرار کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نخاله در ادامه تصریح کرد: «هر زمان که برای کمک به او مراجعه می‌کردیم، پاسخش همیشه یکسان بود: &amp;quot;مشکلی نیست&amp;quot;.» او ایزدی را به سلمان فارسی تشبیه کرد؛ اولین یار ایرانی‌الاصل پیامبر اسلام که پیامبر او را «از ما اهل بیت» توصیف کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== واکنش گروه‌های مقاومت فلسطین ===&lt;br /&gt;
پس از شهادت ایزدی، جنبش حماس و شاخه نظامی آن، گردان‌های قسام، با صدور بیانیه‌ای از نقش برجسته او در حمایت از آرمان فلسطین تجلیل کردند. در این بیانیه آمده بود: «او واقعاً یک رهبر منحصر به فرد با تأثیر بزرگ و مسئولیتی مقدس بود. او به ندای الهی برای حمایت از مقاومت [فلسطین] پاسخ داد، مستقیماً با رهبری آن تعامل داشت و در طول سال‌ها تمام امکانات کمک را در اختیار آنها قرار داد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیته‌های مقاومت فلسطین نیز در بیانیه‌ای اعلام کردند: «اثر انگشت‌های سردار شهید حاج رمضان در هر موشک، مواد منفجره، گلوله و تونلی که بینی و سر دشمن را به خاک مالید، روشن و تأثیرگذار باقی خواهد ماند.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تحریم‌های بین‌المللی ===&lt;br /&gt;
به دلیل نقش مرکزی ایزدی در تأمین مالی و هماهنگی عملیات‌های نظامی، او توسط ایالات متحده و بریتانیا تحریم شده بود. بریتانیا در آذر ماه ۱۴۰۲ (نوامبر ۲۰۲۴) او را به همراه اسماعیل قاآنی و چند تن دیگر از اعضای شاخه فلسطین سپاه قدس به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ترور و شهادت ==&lt;br /&gt;
سردار محمدسعید ایزدی در ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، برابر با ۲۵ ذی‌الحجه، در جریان حملات هوایی ارتش اسرائیل به ایران و در منزل شخصی خود در شهر قم به همراه همسرش به شهادت رسید. اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که این حمله با هدف کشتن ایزدی انجام شده و او را «بنیان‌گذار طرح رژیم ایران برای نابودی اسرائیل» توصیف کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌ها، ایزدی پیش از این سه بار در سوریه توسط نیروی هوایی اسرائیل هدف قرار گرفته بود که هر سه عملیات ناکام ماند. از جمله حمله اسرائیل به ساختمان جانبی سفارت ایران در دمشق که او از آن جان سالم به در برده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ارتش اسرائیل اعلام کرد که ایزدی دارای برنامه دو مرحله‌ای برای نابودی اسرائیل بود: مرحله اول از طریق حملات موشکی توسط ایران و گروه‌های نیابتی آن و مرحله دوم از طریق نفوذ ده‌ها هزار تروریست از لبنان، غزه، سوریه و کرانه باختری به خاک اسرائیل.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مراسم تشییع و خاکسپاری ==&lt;br /&gt;
مراسم تشییع سردار ایزدی در روز شنبه ۷ تیر ۱۴۰۴ در تهران به همراه دیگر فرماندهان شهید برگزار شد. پیکر او سپس برای تشییع در روز دوشنبه ۹ تیر به زادگاهش در شهر سنقر کلیایی (استان کرمانشاه) منتقل گردید. سرانجام در روز پنجشنبه ۱۲ تیر ۱۴۰۴، پیکر این فرمانده شهید در حرم حضرت معصومه (س) در شهر قم به خاک سپرده شد. شورای اطلاع‌رسانی دولت ایران برای حضور گسترده مردم در این مراسم فراخوان عمومی داده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و یادبود ==&lt;br /&gt;
سردار ایزدی به دلیل نقش بی‌بدیل خود در پشتیبانی از آرمان فلسطین و تقویت محور مقاومت، در میان گروه‌های فلسطینی به عنوان «شهید بزرگ فلسطین» شناخته می‌شود. زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، در وداع با او نوشت: «خداحافظ ای شهید راه قدس.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایزدی که به دلیل فعالیت‌های پشت‌پرده و پرهیز از حضور در رسانه‌ها، «ژنرال بی‌نام» خوانده می‌شد، بیش از دو دهه تحت تعقیب دستگاه‌های امنیتی اسرائیل بود. با این حال، او همواره خود را وقف آرمان فلسطین کرده بود و به گفته همرزمانش، «فلسطین در مرکز زندگی او قرار داشت.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گردان‌های قسام، شاخه نظامی حماس، در بیانیه خود تأکید کردند که «فلسطین و مقاومت آن، فقدان حاج رمضان و تلاش‌های صادقانه و کمک‌های او به مردم فلسطین و مقاومتشان را هرگز فراموش نخواهند کرد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ویکی‌پدیای فارسی&lt;br /&gt;
* Wikipedia English&lt;br /&gt;
* بی‌بی‌سی فارسی&lt;br /&gt;
* شبکه العالم&lt;br /&gt;
* خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)&lt;br /&gt;
* خبرگزاری تسنیم&lt;br /&gt;
* وب‌سایت ویکی‌وحدت&lt;br /&gt;
* وب‌سایت نو اندیش&lt;br /&gt;
* خبرگزاری صبا (یمن)&lt;br /&gt;
* پرس تی‌وی&lt;br /&gt;
* Jerusalem Post&lt;br /&gt;
* News18&lt;br /&gt;
* WION News&lt;br /&gt;
* GlobalSecurity.org&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D8%B5%D8%AF%D8%B1&amp;diff=880</id>
		<title>امام موسی صدر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D8%B5%D8%AF%D8%B1&amp;diff=880"/>
		<updated>2026-04-18T07:35:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;امام سید موسی صدر&#039;&#039;&#039; (زاده ۴ ژوئن ۱۹۲۸ – ناپدیدشده ۳۱ اوت ۱۹۷۸) روحانی برجستهٔ شیعه و رهبر سیاسی ایرانی‌الاصل بود که بخش عمدهٔ زندگی خود را در لبنان گذراند. او از چهره‌های تأثیرگذار در بیداری اجتماعی و سیاسی شیعیان لبنان و از پیشگامان گفتمان وحدت اسلامی-مسیحی و مقاومت در برابر استعمار و امپریالیسم در خاورمیانه به شمار می‌رود. وی بنیانگذار «جنبش محرومان» (حرکة المحرومین) و شاخهٔ نظامی آن «امل» (امواج) بود که بعدها به یکی از اصلی‌ترین نیروهای سیاسی و مقاومت در لبنان تبدیل شد. امام موسی صدر در جریان سفر رسمی به لیبی در سال ۱۹۷۸ ناپدید شد و سرنوشت او همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| **عنوان** | **دوران تصدی** |&lt;br /&gt;
|---|---|&lt;br /&gt;
| رهبر جنبش امل | ۶ ژوئیه ۱۹۷۴ – ۳۱ اوت ۱۹۷۸ |&lt;br /&gt;
| نخستین رئیس مجلس اعلای شیعیان | ۲۳ مه ۱۹۶۹ – ۳۱ اوت ۱۹۷۸ |&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی و خانواده ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تبار و نسب ===&lt;br /&gt;
موسی صدر در ۴ ژوئن ۱۹۲۸ در شهر مقدس قم و در خانواده‌ای سرشناس از علمای شیعه دیده به جهان گشود. پدر او آیت الله سید صدرالدین صدر، از مراجع تقلید شیعه و جانشین مؤسس حوزهٔ علمیهٔ قم بود. خاندان صدر از نوادگان امام موسی کاظم، امام هفتم شیعیان، هستند و بدین ترتیب موسی صدر سید محسوب می‌شود. ریشه‌های خانوادگی او به جبل عامل در جنوب لبنان بازمی‌گردد؛ نیای او سید صالح شرف‌الدین عاملی، از علمای برجستهٔ جبل عامل، در قرن هجدهم به عراق مهاجرت کرد و سپس فرزندانش به ایران رفتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تحصیلات ===&lt;br /&gt;
موسی صدر تحصیلات مقدماتی را در قم گذراند و همزمان با فراگیری دروس حوزوی، به تحصیلات جدید نیز علاقه نشان داد. او برای آشنایی با علوم روز و تأثیرگذاری در جامعه، به تهران رفت و در دانشگاه تهران به تحصیل در رشتهٔ حقوق و علوم سیاسی پرداخت و همزمان زبان‌های انگلیسی و فرانسه را آموخت. سپس به قم بازگشت و دروس عالی حوزوی را نزد علامه سید محمدحسین طباطبایی، نویسندهٔ تفسیر المیزان، و دیگر استادان برجسته پی گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۵۳، پس از درگذشت پدرش، رهسپار نجف اشرف شد و نزد آیات عظام سید محسن حکیم و سید ابوالقاسم خویی به تکمیل درجات اجتهاد پرداخت. او در نجف به درجهٔ اجتهاد نائل آمد و در همین دوران با سید موسی صدر، روحانی جوان و آینده‌دار، آشنا شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هجرت به لبنان و رهبری شیعیان ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پذیرش دعوت جبل عامل ===&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۵۹، امام موسی صدر به دعوت سید جعفر شرف‌الدین و با تأیید و توصیهٔ آیات عظام بروجردی و حکیم، برای جانشینی سید عبدالحسین شرف‌الدین (عموی سید جعفر و از علمای بزرگ جبل عامل) راهی شهر صور در جنوب لبنان شد. او در شرایطی پا به لبنان گذاشت که جامعهٔ شیعیان این کشور از نظر سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در وضعیت محرومیت شدیدی به سر می‌برد و از حقوق اولیهٔ شهروندی محروم بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بنای نهادهای مدنی ===&lt;br /&gt;
امام صدر بلافاصله کار خود را با سامان‌دهی امور اجتماعی آغاز کرد. او با احیای جمعیت خیریهٔ «البر و الاحسان» و تأسیس مؤسسه‌های گوناگون از جمله «خانهٔ دختران» (مرکز آموزش خیاطی و پرورشگاه) و «مؤسسهٔ صنعتی جبل عامل»، گام‌های عملی برای بهبود معیشت و توانمندسازی محرومان، به ویژه در جنوب لبنان، برداشت. این اقدامات بی‌نظیر او را به چهره‌ای محبوب و مورد اعتماد در میان تمامی طوائف تبدیل کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مجلس اعلای شیعیان ===&lt;br /&gt;
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سیاسی امام موسی صدر، تأسیس «مجلس اعلای اسلامی شیعیان» در سال ۱۹۶۹ بود. این نهاد که با حمایت و پیگیری‌های او به رسمیت شناخته شد، برای اولین بار به شیعیان لبنان هویت سیاسی مستقل و نمایندگی قانونی در ساختار قدرت بخشید. امام صدر به عنوان نخستین رئیس این مجلس انتخاب شد و از این جایگاه برای مطالبهٔ حقوق عادلانهٔ شیعیان و دیگر محرومان لبنان بهره گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اندیشه و مبارزه: تلفیق اسلام، عدالت و مقاومت ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنبش محرومان ===&lt;br /&gt;
امام موسی صدر با درک عمیق از رنج‌های طبقات فرودست، در سال ۱۹۷۴ «جنبش محرومان» (حرکة المحرومین) را بنیان نهاد. این جنبش فراتر از مرزهای مذهبی عمل می‌کرد و خواستار اصلاحات اساسی در ساختار سیاسی لبنان، توزیع عادلانهٔ ثروت و پایان دادن به تبعیض علیه مناطق محروم، به ویژه جنوب و بقاع، بود. او با شعار «محرومان را یاری کنید تا مبادا روزی شما را یاری نکنند»، هشدار می‌داد که بی‌عدالتی اجتماعی، امنیت و آیندهٔ کل کشور را به خطر می‌اندازد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ضدیت با امپریالیسم و صهیونیسم ===&lt;br /&gt;
امام موسی صدر از نخستین کسانی بود که ماهیت توسعه‌طلبانهٔ رژیم صهیونیستی و خطر آن برای لبنان و کل منطقه را گوشزد کرد. او اسرائیل را «شر مطلق» خواند و بر ضرورت اتحاد همهٔ طوائف لبنان در برابر این خطر تأکید داشت. وی در سخنرانی‌های خود، حملات رژیم صهیونیستی به روستاهای مرزی جنوب را نه تنها تجاوز به شیعیان، بلکه تجاوزی علیه کل لبنان و کرامت آن می‌دانست و می‌گفت: «هر گلوله‌ای که به روستایی مسیحی اصابت کند، چنان است که به خانه و قلب و فرزندان من اصابت کرده است».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او با آگاهی از نقش قدرت‌های استعماری در عقب‌ماندگی و تفرقهٔ کشورهای اسلامی، بر لزوم وحدت و مقاومت در برابر سلطه‌طلبی غرب تأکید می‌کرد. اندیشهٔ سیاسی او مبتنی بر نفی نظام سلطنتی و موروثی، تأکید بر حاکمیت الهی و در عین حال نقش محوری مشارکت و رضایت مردم در مشروعیت نظام سیاسی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وحدت اسلامی-مسیحی ===&lt;br /&gt;
یکی از بارزترین ویژگی‌های اندیشه و عمل امام موسی صدر، تلاش خستگی‌ناپذیر برای گفت‌وگو و همزیستی مسالمت‌آمیز میان مسلمانان و مسیحیان در لبنان بود. او معتقد بود لبنان وطن نهایی برای همهٔ فرزندانش است و این کشور تنها با اتحاد پیروان ادیان می‌تواند در برابر طوفان‌های منطقه مقاومت کند. جملهٔ معروف او که بعدها در مقدمهٔ پیمان ملی (پیمان طائف) گنجانده شد، گواه این باور عمیق است: «لبنان وطن نهایی برای همهٔ فرزندانش است». او هشدار می‌داد که «تعصبی‌ترین مردم لبنان، از دین دورترین افراد هستند؛ چرا که نه به کلیسا می‌روند و نه به مسجد».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ناپدیدشدن مرموز ==&lt;br /&gt;
در ۲۵ اوت ۱۹۷۸، امام موسی صدر به همراه دو تن از یارانش، شیخ محمد یعقوب و خبرنگاری به نام عباس بدرالدین، به دعوت رسمی معمر قذافی، رهبر لیبی، راهی طرابلس شدند. آخرین بار که آنان دیده شدند، ۳۱ اوت ۱۹۷۸ بود و از آن زمان تاکنون هیچ‌گونه خبر موثقی از سرنوشت آنان به دست نیامده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ناپدیدشدن امام صدر و همراهانش به یکی از معماهای حل‌نشدهٔ تاریخ معاصر خاورمیانه تبدیل شد. دولت لیبی هرگونه نقشی در این ماجرا را رد کرده است، اما بسیاری از ناظران و مقامات لبنانی، رژیم قذافی را مسئول این ناپدیدشدن می‌دانند. پروندهٔ ناپدیدشدن امام صدر همچنان یکی از محورهای مناقشه در روابط دوجانبهٔ لبنان و لیبی است و رؤسای جمهور لبنان در ادوار مختلف بر پیگیری جدی این موضوع تأکید کرده‌اند. رئیس‌جمهور لبنان، ژوزف عون، در سال ۲۰۲۵ این پرونده را «زخمی باز در دل تمامی لبنانیان و پرونده‌ای عدالت‌خواهانه که هنوز حل نشده» توصیف کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== میراث و تأثیرات ==&lt;br /&gt;
امام موسی صدر اگرچه نیم‌قرن پیش ناپدید شد، اما میراث او همچنان در لبنان و فراتر از آن زنده و پویا است. مهم‌ترین دستاورد او تبدیل جامعه‌ای منفعل و محروم به نیرویی سیاسی و اجتماعی فعال و بااعتمادبه‌نفس بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جنبش امل که او بنیان نهاد، به یکی از اصلی‌ترین جریان‌های سیاسی لبنان تبدیل شد و بعدها شاخه‌ای از آن (به رهبری جمعی از اعضای پیشین) در تأسیس حزب‌الله در سال ۱۹۸۲ مشارکت کرد که مقاومت در برابر اشغال‌گری اسرائیل را تا خروج آن از لبنان در سال ۲۰۰۰ و پس از آن ادامه داد. به تعبیر بسیاری، امام صدر «بذر مقاومت» را در برابر سلطهٔ آمریکا و اسرائیل در منطقه کاشت و پیروانش بعدها درخت تناوری را آبیاری کردند که ثمرهٔ آن نبردهای آزادی‌بخش بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او همچنین الگویی ماندگار از روحانی‌ای ارائه داد که دین را نه در انزوا، که در متن جامعه و برای دفاع از مظلومان و مقابله با ظالمان تفسیر می‌کند. اندیشهٔ او دربارهٔ عدالت اجتماعی، وحدت ملی و مقاومت در برابر استعمار، همچنان چراغ راه بسیاری از جنبش‌های عدالت‌خواهانه در جهان اسلام است. سرنوشت نامعلوم او نیز خود به نمادی در فرهنگ شیعی بدل شده و او را در اذهان پیروانش به «امام غایب»ی تشبیه کرده است که روزی بازخواهد گشت.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AD%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=879</id>
		<title>محمدرضا فلاح‌زاده</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AD%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=879"/>
		<updated>2026-04-18T04:52:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;محمدرضا فلاح‌زاده&#039;&#039;&#039; (زاده ۱۳۴۱ [[null|ابرکوه]]) [[null|سرتیپ]] [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] و سیاستمدار ایرانی است که از فروردین ۱۴۰۰ به‌عنوان جانشین فرمانده [[null|نیروی قدس]] فعالیت می‌کند. وی در فاصله سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۲ [[null|استاندار یزد]] بود و از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ معاونت هماهنگ‌کننده سپاه قدس را برعهده داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فلاح‌زاده فعالیت نظامی را در طول [[null|جنگ ایران و عراق]] در [[null|سپاه پاسداران]] آغاز کرد. وی از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۳ فرماندهی [[null|تیپ ۱۸ الغدیر]] را برعهده داشت، در فاصله ی ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴ فرمانده [[null|لشکر ۱۹ فجر]] بود و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶ به‌عنوان فرمانده قرارگاه قرب کربلا (از قرارگاه‌های زیرمجموعهٔ [[null|قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء]]) فعالیت می‌کرد. وی از  ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ به سمت جانشین فرمانده [[null|نیروی قدس سپاه]] منصوب شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی ==&lt;br /&gt;
فلاح‌زاده در سال ۱۳۴۱ در ابرکوه، استان یزد، زاده شد. خانوادهٔ او پیشینه‌ای نظامی دارند؛ او در سال ۱۳۵۹ هم‌زمان با آغاز [[null|جنگ ایران و عراق]]، به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست. یکی از برادرانش در سال ۱۳۶۶ در جنگ ایران و عراق به شهادت رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سوابق مدیریتی ==&lt;br /&gt;
او در دوران فعالیت در سپاه پاسداران، به‌تدریج در رده‌های فرماندهی ارتقا یافت و فرماندهی چندین لشکر استانی، از جمله [[null|لشکر ۳۳ المهدی]] و [[null|لشکر ۱۹ فجر]] را برعهده داشت. سپس مسئولیت نیروهای سپاه در استان‌های یزد، اصفهان و فارس را به عهده گرفت. از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳، در دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، به‌عنوان استاندار یزد فعالیت کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از سال ۲۰۱۳، او مدیریت شرکت «راه و توسعه کربلا» را بر عهده گرفت؛ این شرکت از زیرمجموعه قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء محسوب می‌شود. پس از آن، به سوریه اعزام شد. در جریان حضورش در سوریه، به سمت جانشین فرمانده نیروی قدس ارتقا یافت و به‌ویژه در [[null|نبرد حلب]] نقش فعالی ایفا کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او در این کشور به یکی از دستیاران نزدیک قاسم سلیمانی در تمامی محورهای درگیری تبدیل شد و در عملیات‌های مهمی چون آزادسازی فرودگاه دمشق و شهر حلب حضور داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برجسته‌ترین بخش کارنامه نظامی او در سوریه، فرماندهی در &#039;&#039;&#039;نبرد حلب (۲۰۱۴-۲۰۱۶)&#039;&#039;&#039; است. در این دوره، فلاح‌زاده یکی از پنج فرمانده اصلی سپاه پاسداران در این عملیات بود که به آزادسازی حلب از اشغال گروه‌های تروریستی منجر شد. این عملیات که توسط سپاه «عملیات نصر» نامگذاری شد، نقش تعیین‌کننده‌ای در تغییر موازنه قدرت به نفع دولت ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نقش مؤثر و مدیریت میدانی او در این نبرد و دیگر صحنه‌های درگیری در سوریه، موجب شد تا در اسفند ۱۳۹۵ (مارس ۲۰۱۷) با پیشنهاد قاسم سلیمانی و تأیید رهبر جمهوری اسلامی، به درجه &#039;&#039;&#039;سرتیپی&#039;&#039;&#039; ارتقا یابد. پس از آن، او به عنوان معاون هماهنگ‌کننده و سپس در فروردین ۱۴۰۰ به عنوان &#039;&#039;&#039;جانشین فرمانده نیروی قدس&#039;&#039;&#039; منصوب شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جانشین فرمانده نیروی قدس ==&lt;br /&gt;
در آوریل ۲۰۲۱، پس از درگذشت محمد حجازی، جانشین پیشین، فلاح‌زاده به‌عنوان جانشین فرمانده نیروی قدس ـ شاخه نخبه عملیات برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ـ منصوب شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از اواخر سال ۲۰۲۳، رسانه‌های اسرائیلی بارها او را هدف حملات هوایی در لبنان و دمشق معرفی کرده‌اند، اما منابع ایرانی همواره ترور او را تکذیب کرده‌اند. در اکتبر ۲۰۲۴، گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه او به عنوان ناظر موقت رهبری حزب‌الله منصوب شده است.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AD%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=878</id>
		<title>محمدرضا فلاح‌زاده</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AD%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=878"/>
		<updated>2026-04-15T08:58:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;محمدرضا فلاح‌زاده&#039;&#039;&#039; (زاده ۱۳۴۱ [[null|ابرکوه]]) [[null|سرتیپ]] [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] و سیاستمدار ایرانی است که از فروردین ۱۴۰۰ به‌عنوان جانشین فرمانده [[null|نیروی قدس]] فعالیت می‌کند. وی در فاصله سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۲ [[null|استاندار یزد]] بود و از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ معاونت هماهنگ‌کننده سپاه قدس را برعهده داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فلاح‌زاده فعالیت نظامی را در طول [[null|جنگ ایران و عراق]] در [[null|سپاه پاسداران]] آغاز کرد. وی از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۳ فرماندهی [[null|تیپ ۱۸ الغدیر]] را برعهده داشت، در فاصله ی ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴ فرمانده [[null|لشکر ۱۹ فجر]] بود و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶ به‌عنوان فرمانده قرارگاه قرب کربلا (از قرارگاه‌های زیرمجموعهٔ [[null|قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء]]) فعالیت می‌کرد. وی از  ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ به سمت جانشین فرمانده [[null|نیروی قدس سپاه]] منصوب شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی ==&lt;br /&gt;
فلاح‌زاده در سال ۱۳۴۱ در ابرکوه، استان یزد، زاده شد. خانوادهٔ او پیشینه‌ای نظامی دارند؛ یکی از برادرانش در سال ۱۳۶۶ در جنگ ایران و عراق کشته شد و برادر دیگرش همچنان در نیروی قدس فعالیت می‌کند. خود او در سال ۱۳۵۹ هم‌زمان با آغاز [[null|جنگ ایران و عراق]]، به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سوابق مدیریتی ==&lt;br /&gt;
او در دوران فعالیت در سپاه پاسداران، به‌تدریج در رده‌های فرماندهی ارتقا یافت و فرماندهی چندین لشکر استانی، از جمله [[null|لشکر ۳۳ المهدی]] و [[null|لشکر ۱۹ فجر]] را برعهده داشت. سپس مسئولیت نیروهای سپاه در استان‌های یزد، اصفهان و فارس را به عهده گرفت. از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳، در دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، به‌عنوان استاندار یزد فعالیت کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پروژه‌های اقتصادی و نظامی ==&lt;br /&gt;
پس از سال ۲۰۱۳، او مدیریت شرکت «راه و توسعه کربلا» را بر عهده گرفت؛ این شرکت از زیرمجموعه قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء محسوب می‌شود. پس از آن، به سوریه اعزام شد. در جریان حضورش در سوریه، به سمت جانشین فرمانده نیروی قدس ارتقا یافت و به‌ویژه در [[null|نبرد حلب]] نقش فعالی ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جانشین فرمانده نیروی قدس ==&lt;br /&gt;
در آوریل ۲۰۲۱، پس از درگذشت محمد حجازی، جانشین پیشین، فلاح‌زاده به‌عنوان جانشین فرمانده نیروی قدس ـ شاخه نخبه عملیات برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ـ منصوب شد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AD%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=877</id>
		<title>محمدرضا فلاح‌زاده</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AD%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=877"/>
		<updated>2026-04-13T06:43:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;محمدرضا فلاح‌زاده&#039;&#039;&#039; (زاده ۱۳۴۱ [[null|ابرکوه]]) [[null|سرتیپ]] [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران]] است که از فروردین ۱۴۰۰ به‌عنوان جانشین فرمانده [[null|نیروی قدس]] فعالیت می‌کند. وی در فاصله سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۲ [[null|استاندار یزد]] بود و از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ معاونت هماهنگ‌کننده سپاه قدس را برعهده داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فلاح‌زاده فعالیت نظامی را در طول [[null|جنگ ایران و عراق]] در [[null|سپاه پاسداران]] آغاز کرد. وی از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۳ فرماندهی [[null|تیپ ۱۸ الغدیر]] را برعهده داشت، در فاصله ی ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴ فرمانده [[null|لشکر ۱۹ فجر]] بود و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶ به‌عنوان فرمانده قرارگاه قرب کربلا (از قرارگاه‌های زیرمجموعهٔ [[null|قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء]]) فعالیت می‌کرد. وی از  ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ به سمت جانشین فرمانده [[null|نیروی قدس سپاه]] منصوب شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی ==&lt;br /&gt;
فلاح‌زاده در سال ۱۳۴۱ در ابرکوه، استان یزد، زاده شد. خانوادهٔ او پیشینه‌ای نظامی دارند؛ یکی از برادرانش در سال ۱۳۶۶ در جنگ ایران و عراق کشته شد و برادر دیگرش همچنان در نیروی قدس فعالیت می‌کند. خود او در سال ۱۳۵۹ هم‌زمان با آغاز [[null|جنگ ایران و عراق]]، به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سوابق مدیریتی ==&lt;br /&gt;
او در دوران فعالیت در سپاه پاسداران، به‌تدریج در رده‌های فرماندهی ارتقا یافت و فرماندهی چندین لشکر استانی، از جمله [[null|لشکر ۳۳ المهدی]] و [[null|لشکر ۱۹ فجر]] را برعهده داشت. سپس مسئولیت نیروهای سپاه در استان‌های یزد، اصفهان و فارس را به عهده گرفت. از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳، در دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، به‌عنوان استاندار یزد فعالیت کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پروژه‌های اقتصادی و نظامی ==&lt;br /&gt;
پس از سال ۲۰۱۳، او مدیریت شرکت «راه و توسعه کربلا» را بر عهده گرفت؛ این شرکت از زیرمجموعه قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء محسوب می‌شود. پس از آن، به سوریه اعزام شد. در جریان حضورش در سوریه، به سمت جانشین فرمانده نیروی قدس ارتقا یافت و به‌ویژه در [[null|نبرد حلب]] نقش فعالی ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جانشین فرمانده نیروی قدس ==&lt;br /&gt;
در آوریل ۲۰۲۱، پس از درگذشت محمد حجازی، جانشین پیشین، فلاح‌زاده به‌عنوان جانشین فرمانده نیروی قدس ـ شاخه نخبه عملیات برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ـ منصوب شد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AD%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=876</id>
		<title>محمدرضا فلاح‌زاده</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AD%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=876"/>
		<updated>2026-04-13T06:15:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;محمدرضا فلاح‌زاده&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (زاده ۱۳۴۱ ابرکوه) سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که از فروردین ۱۴۰۰ به‌عنوان جانشین فرمانده نیروی قدس فعالیت می‌کند. وی در فاصله سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۲ استاندار یزد بود و از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ م...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;محمدرضا فلاح‌زاده&#039;&#039;&#039; (زاده ۱۳۴۱ [[null|ابرکوه]]) [[null|سرتیپ]] [[null|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] است که از فروردین ۱۴۰۰ به‌عنوان جانشین فرمانده [[null|نیروی قدس]] فعالیت می‌کند. وی در فاصله سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۲ [[null|استاندار یزد]] بود و از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ معاونت هماهنگ‌کننده سپاه قدس را برعهده داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فلاح‌زاده در طول [[null|جنگ ایران و عراق]] از اعضای [[null|سپاه پاسداران]] بود. وی پس از جنگ از ابتدای دهه ۱۳۸۰ تا سال ۱۳۸۳ فرماندهی [[null|تیپ ۱۸ الغدیر]] را برعهده داشت، از ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴ فرمانده [[null|لشکر ۱۹ فجر]] بود و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶ به‌عنوان فرمانده قرارگاه قرب کربلا (از قرارگاه‌های زیرمجموعهٔ [[null|قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء]]) فعالیت می‌کرد. وی پس از درگذشت [[null|سید محمد حجازی]]، در ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ به سمت جانشین فرمانده [[null|نیروی قدس سپاه]] منصوب شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی ==&lt;br /&gt;
فلاح‌زاده در سال ۱۳۴۱ در ابرکوه، استان یزد، زاده شد. خانوادهٔ او پیشینه‌ای نظامی دارند؛ یکی از برادرانش در سال ۱۳۶۶ در جنگ ایران و عراق کشته شد و برادر دیگرش همچنان در نیروی قدس فعالیت می‌کند. خود او در سال ۱۳۵۹ هم‌زمان با آغاز [[null|جنگ ایران و عراق]]، به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست، هرچند گزارش‌ها حاکی از آن است که او در جریان این جنگ، درگیرِ نبردهای رزمی چندانی نبوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نقش‌ها در سپاه پاسداران ==&lt;br /&gt;
او در دوران فعالیت در سپاه پاسداران، به‌تدریج در رده‌های فرماندهی ارتقا یافت و فرماندهی چندین لشکر استانی، از جمله [[null|لشکر ۳۳ المهدی]] و [[null|لشکر ۱۹ فجر]] را برعهده داشت. سپس مسئولیت نیروهای سپاه در استان‌های یزد، اصفهان و فارس را به عهده گرفت. از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳، در دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، به‌عنوان استاندار یزد فعالیت کرد. دوره مسئولیت او با انتقادهایی همراه بود؛ از جمله به‌دلیل جایگزینی مدیران غیرنظامی با نیروهای سپاه و تمرکز بر پیشبرد اهداف سیاسی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پروژه‌های اقتصادی و نظامی ==&lt;br /&gt;
پس از سال ۲۰۱۳، او ریاست شرکت «راه و توسعه کربلا» را بر عهده گرفت؛ شرکتی عمرانی وابسته به سپاه پاسداران که زیرمجموعه قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء محسوب می‌شود. پس از آن، به سوریه اعزام شد. در جریان حضورش در سوریه، به سمت جانشین فرمانده نیروی قدس ارتقا یافت و به‌ویژه در [[null|نبرد حلب]] نقش فعالی ایفا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جانشین فرمانده نیروی قدس ==&lt;br /&gt;
در آوریل ۲۰۲۱، پس از درگذشت محمد حجازی، جانشین پیشین، فلاح‌زاده به‌عنوان جانشین فرمانده نیروی قدس ـ شاخه نخبه عملیات برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ـ منصوب شد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88&amp;diff=875</id>
		<title>بنیامین نتانیاهو</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88&amp;diff=875"/>
		<updated>2026-04-07T07:59:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Infobox officeholder&lt;br /&gt;
| name = بنیامین نتانیاهو&lt;br /&gt;
| office = [[نخست‌وزیر اسرائیل]]&lt;br /&gt;
| birth_date = {{تاریخ تولد و سن|۱۹۴۹|۱۰|۲۱|df=y}}&lt;br /&gt;
| birth_place = [[تل‌آویو]]، [[اسرائیل]]&lt;br /&gt;
| death_date =&lt;br /&gt;
| death_place =&lt;br /&gt;
| spouse = {{فهرست ناگلوله‌ای|{{marriage|میریام وایزمن|۱۹۷۲|۱۹۷۸|reason=divorced}}|{{Marriage|فلور کیتس|۱۹۸۱|۱۹۸۸|reason=divorced}}|{{Marriage|[[سارا نتانیاهو|سارا بن-آرتزی]]|۱۹۹۱}}}}&lt;br /&gt;
| branch = {{نیروهای مسلح|اسرائیل}}&lt;br /&gt;
| serviceyears = ۱۹۶۷–۱۹۷۳&lt;br /&gt;
| rank = کاپیتان&lt;br /&gt;
| unit = [[سایرت متکل]]&lt;br /&gt;
| battles = {{tree list}}&lt;br /&gt;
* [[جنگ فرسایشی (۱۹۶۷–۱۹۷۰)|جنگ فرسایشی]]&lt;br /&gt;
** [[نبرد کرامه]]&lt;br /&gt;
* [[حمله ۱۹۶۸ اسرائیل به فرودگاه بیروت]]&lt;br /&gt;
* [[جنگ یوم کیپور]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;بنیامین نتانیاهو&#039;&#039;&#039; ( &amp;lt;bdi&amp;gt;زادهٔ ۲۱ اکتبر ۱۹۴۹&amp;lt;/bdi&amp;gt;)، سیاستمدار صهیونیست و نظامی اهل اسرائیل است که از سال ۲۰۰۹ به جز مدت کوتاهی به عنوان نخست‌وزیر اسرائیل قدرت را در اختیار دارد. او پیش‌تر از ۱۸ ژوئن ۱۹۹۶ تا ۶ ژوئیه ۱۹۹۹ نیز در این سمت بوده است. نتانیاهو طولانی‌ترین دوران حضور در قدرت را در میان نخست‌وزیران اسرائیل داشته و رییس کنونی حزب راست گرای افراطی لیکود است.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نتانیاهو در دوران ریاست خود با موج های اعتراض بین المللی گسترده‌ای از جمله به دلیل گسترش شهرک‌سازی‌های غیرقانونی در فلسطین، محاصره غزه و حمله به لبنان مواجه شده است. در سال ۲۰۱۹ به دلیل نقض اعتماد، رشوه و کلاهبرداری تحت پیگرد قرار گرفت. در نظرسنجی ای در سال ۲۰۲۰ در  ایالات متحده ۶۲ درصد او را به عنوان فاسدترین سیاستمدار دنیا معرفی کردند، در این نظرسنجی دونالد ترامپ در جایگاه دوم قرار گرفت. بحران سیاسی اسرائیل بین ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ منجر به قدرت گرفتن بنی گانتس شد که در سال ۲۰۲۰ فروپاشید و به انتخابات مارس ۲۰۲۱ انجامید. نتانیاهو در ژوئن ۲۰۲۱ از نخست‌وزیری کنار رفت، اما پس از انتخابات ۲۰۲۲ دوباره به قدرت بازگشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۶۷ به نیروهای نظامی اسرائیل پیوست. در سال ۱۹۷۲ به آمریکا رفت و  پس از کار در گروه  بوستون، در سال ۱۹۷۸ به اسرائیل بازگشت و به کمک نفوذ پدر و برادرش مؤسسه یوناتان نتانیاهو را تأسیس کرد. بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ سفیر اسرائیل در سازمان ملل بود. در سال ۱۹۹۳ با ترویج شعارهای افراطی رئیس حزب لیکود شد و در سال ۱۹۹۶ به عنوان نخست‌وزیر اسرائیل انتخاب‌شد. ولی پس از دوره ای کوتاه و با شکست در انتخابات ۱۹۹۹ از سیاست کنار گذاشته شد و به بخش خصوصی پیوست. او بعداً با قدرت گیری همفکران به عنوان وزیر امور خارجه و دارایی به سیاست بازگشت، اما به دلیل طرح خروج از غزه استعفا داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نتانیاهو در سال ۲۰۰۵ دوباره کنترل لیکود را به دست گرفت و بین ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ رییس اپوزیسیون بود. پس از انتخابات ۲۰۰۹، با تشکیل ائتلافی از احزاب راست‌گرای افراطی، بار دیگر نخست‌وزیر شد. او از سال ۲۰۱۶ با کمک ایجاد منافع مالی و روابط با نزدیکان دونالد ترامپ با سیاست های او و آمریکا هماهنگ شد. ترامپ پیش از پایان دوره اول ریاست‌جمهوری، با وجود تقابل با قوانین بین الملل بیت المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل معرفی نمود، و از حاکمیت اسرائیل بر سرزمین های اشغالی جولان سوریه حمایت کرد و نقش تسهیل‌کننده توافق‌نامه‌های ابراهیم بین اسرائیل و اعراب را اجرا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دوره‌های نخست‌وزیری‌های نتانیاهو به‌علت افزایش دیکتاتوری مورد انتقاد قرار گرفته است و  سبک حکومتی او اقتدارگرایانه توصیف می شود. ائتلاف او تغییرات قضایی ۲۰۲۳ را برای مصون سازی او و همراهانش را از تعقیب حقوقی دنبال کرد که با اعتراضات گسترده مواجه شد. نتانیاهو پس از عملیات ۷ اکتبر در پاسخ  به محدودیت های شدید در غزه، یکی از خونین ترین جنگ ها در قرن اخیر را  به غزه انجام داد. نتانیاهو به خاطر عجز در پیش‌بینی این عملیات به عنوان رهبر اسرائیل و بزرگ‌ترین شکست اطلاعاتی این کشور در ۵۰ سال گذشته مورد انتقادات بسیاری قرار گرفته است، و با اعتراضات طولانی مدت روبه‌رو بوده که برکناری او را خواستار شده‌اند. در اکتبر ۲۰۲۴، با حمله به لبنان، تلاش برای گسترش جنگ به تمام منطقه را آغاز کرد. پس از سقوط دولت اسد در دسامبر ۲۰۲۴، نتانیاهو به دولت کنونی سوریه حمله کرد. او همچنین مسئول حملات ۲۰۲۵ اسرائیل به ایران بود که با پاسخ ایران به جنگ تمام‌عیار اسرائیل و ایران منجر شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسراییل و دولت نتانیاهو در میان مردم جهان به نسل‌کشی در غزه محکوم شده و پرونده نسل‌کشی آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری در دسامبر ۲۰۲۳ مطرح شد. دیوان کیفری بین‌المللی نیز در نوامبر ۲۰۲۴ به دلیل جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در  فلسطین، حکم بازداشت نتانیاهو را صادر کرد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88&amp;diff=874</id>
		<title>بنیامین نتانیاهو</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88&amp;diff=874"/>
		<updated>2026-04-07T07:46:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Infobox officeholder&lt;br /&gt;
| name = بنیامین نتانیاهو&lt;br /&gt;
| office = [[نخست‌وزیر اسرائیل]]&lt;br /&gt;
| birth_date = {{تاریخ تولد و سن|۱۹۴۹|۱۰|۲۱|df=y}}&lt;br /&gt;
| birth_place = [[تل‌آویو]]، [[اسرائیل]]&lt;br /&gt;
| death_date =&lt;br /&gt;
| death_place =&lt;br /&gt;
| spouse = {{فهرست ناگلوله‌ای|{{marriage|میریام وایزمن|۱۹۷۲|۱۹۷۸|reason=divorced}}|{{Marriage|فلور کیتس|۱۹۸۱|۱۹۸۸|reason=divorced}}|{{Marriage|[[سارا نتانیاهو|سارا بن-آرتزی]]|۱۹۹۱}}}}&lt;br /&gt;
| branch = {{نیروهای مسلح|اسرائیل}}&lt;br /&gt;
| serviceyears = ۱۹۶۷–۱۹۷۳&lt;br /&gt;
| rank = کاپیتان&lt;br /&gt;
| unit = [[سایرت متکل]]&lt;br /&gt;
| battles = {{tree list}}&lt;br /&gt;
* [[جنگ فرسایشی (۱۹۶۷–۱۹۷۰)|جنگ فرسایشی]]&lt;br /&gt;
** [[نبرد کرامه]]&lt;br /&gt;
* [[حمله ۱۹۶۸ اسرائیل به فرودگاه بیروت]]&lt;br /&gt;
* [[جنگ یوم کیپور]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;بنیامین نتانیاهو&#039;&#039;&#039; ( &amp;lt;bdi&amp;gt;زادهٔ ۲۱ اکتبر ۱۹۴۹&amp;lt;/bdi&amp;gt;)، سیاستمدار و نظامی اهل اسرائیل است که از سال ۲۰۰۹ به جز مدت کوتاهی به عنوان نخست‌وزیر اسرائیل قدرت را در اختیار دارد. او پیش‌تر از ۱۸ ژوئن ۱۹۹۶ تا ۶ ژوئیه ۱۹۹۹ نیز در این سمت بوده است. نتانیاهو طولانی‌ترین دوران حضور در قدرت را در میان نخست‌وزیران اسرائیل داشته و رییس کنونی حزب راست گرای لیکود است.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نتانیاهو در دوران ریاست خود با موج های اعتراضی بین المللی گسترده‌ای از جمله به دلیل گسترش شهرک‌سازی‌های غیرقانونی در فلسطین، محاصره غزه و حمله به لبنان مواجه شده است. در سال ۲۰۱۹ به دلیل نقض اعتماد، رشوه و کلاهبرداری تحت پیگرد قرار گرفت. در نظرسنجی ای در سال ۲۰۲۰ در  ایالات متحده ۶۲ درصد او را به عنوان فاسدترین سیاستمدار دنیا معرفی کردند، در این نظرسنجی دونالد ترامپ در جایگاه دوم قرار گرفت. بحران سیاسی اسرائیل بین ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ منجر به قدرت گرفتن بنی گانتس شد که در سال ۲۰۲۰ فروپاشید و به انتخابات مارس ۲۰۲۱ انجامید. نتانیاهو در ژوئن ۲۰۲۱ از نخست‌وزیری کنار رفت، اما پس از انتخابات ۲۰۲۲ دوباره به قدرت بازگشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۶۷  از آمریکا به اسرائیل رفت و به نیروهای نظامی اسرائیل پیوست. او در سال ۱۹۷۲  مجددا به آمریکا رفت و  پس از کار در گروه  بوستون، در سال ۱۹۷۸ به اسرائیل بازگشت و به کمک نفوذ پدر و برادرش مؤسسه یوناتان نتانیاهو را تأسیس کرد. بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ سفیر اسرائیل در سازمان ملل بود. در سال ۱۹۹۳ رئیس حزب لیکود شد و در سال ۱۹۹۶ به عنوان نخست‌وزیر اسرائیل انتخاب‌شد. ولی پس از دوره ای کوتاه و با شکست در انتخابات ۱۹۹۹ از سیاست کنار گذاشته شد و به بخش خصوصی پیوست. او بعداً با قدرت گیری همفکران به عنوان وزیر امور خارجه و دارایی به سیاست بازگشت، اما به دلیل طرح خروج از غزه استعفا داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نتانیاهو در سال ۲۰۰۵ دوباره کنترل لیکود را به دست گرفت و بین ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ رییس اپوزیسیون بود. پس از انتخابات ۲۰۰۹، با تشکیل ائتلافی از احزاب راست‌گرای افراطی، بار دیگر نخست‌وزیر شد. او از سال ۲۰۱۶ با کمک ایجاد منافع مالی و روابط با نزدیکان دونالد ترامپ با سیاست های او و آمریکا هماهنگ شد. ترامپ پیش از پایان دوره اول ریاست‌جمهوری، با وجود تقابل با قوانین بین الملل بیت المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل معرفی نمود، و از حاکمیت اسرائیل بر سرزمین های اشغالی جولان سوریه حمایت کرد و نقش تسهیل‌کننده توافق‌نامه‌های ابراهیم بین اسرائیل و اعراب را اجرا کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دوره‌های نخست‌وزیری‌های نتانیاهو به‌علت افزایش دیکتاتوری مورد انتقاد قرار گرفته است و  سبک حکومتی او اقتدارگرایانه توصیف می شود. ائتلاف او تغییرات قضایی ۲۰۲۳ را برای مصون سازی او و همراهانش را از تعقیب حقوقی دنبال کرد که با اعتراضات گسترده مواجه شد. نتانیاهو پس از عملیات ۷ اکتبر در پاسخ  به محدودیت های شدید در غزه، یکی از خونین ترین جنگ ها در قرن اخیر را  به غزه انجام داد. نتانیاهو به خاطر عجز در پیش‌بینی این عملیات به عنوان رهبر اسرائیل و بزرگ‌ترین شکست اطلاعاتی این کشور در ۵۰ سال گذشته مورد انتقادات بسیاری قرار گرفته است، و با اعتراضات طولانی مدت روبه‌رو بوده که برکناری او را خواستار شده‌اند. در اکتبر ۲۰۲۴، با حمله به لبنان، تلاش برای گسترش جنگ به تمام منطقه را آغاز کرد. پس از سقوط دولت اسد در دسامبر ۲۰۲۴، نتانیاهو به دولت کنونی سوریه حمله کرد. او همچنین مسئول حملات ۲۰۲۵ اسرائیل به ایران بود که با پاسخ ایران به جنگ تمام‌عیار اسرائیل و ایران منجر شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسراییل و دولت نتانیاهو در میان مردم جهان به نسل‌کشی در غزه محکوم شده و پرونده نسل‌کشی آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری در دسامبر ۲۰۲۳ مطرح شد. دیوان کیفری بین‌المللی نیز در نوامبر ۲۰۲۴ به دلیل جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در  فلسطین، حکم بازداشت نتانیاهو را صادر کرد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B1&amp;diff=873</id>
		<title>المنار</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B1&amp;diff=873"/>
		<updated>2026-04-07T07:22:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;المَنار&#039;&#039;&#039; با شعار «شمعی که هرگز خاموش نمی‌شود»  یکی از بزرگترین و پر بیننده ترین شبکه های تلویزیونی ماهواره‌ای لبنان است. این شبکه از سال ۱۹۹۱  به پوشش اخبار و دیدگاه‌های جبهه مقاومت در منطقه غرب آسیا می پردازد. المنار به عنوان رسانه‌ای نزدیک به جنبش حزب‌الله لبنان شناخته می‌شود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این شبکه دارای اعتبار ویژه ای درباره ی مسائل مرتبط با درگیریهای حزب الله و اسرائیل می باشد. در یک نظرسنجی ۵۴ درصد از اهالی شمال سرزمین های اشغالی صحت روایت المنار را از رسانه های صهیونیستی بیشتر می دانند. المنار چهار دفتر در دبی، مصر، ایران و اردن دارد. کارکنان این شبکه، لبنانی، مصری، اردنی، فلسطینی، مراکشی و امریکایی هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ==&lt;br /&gt;
شبکه المنار در سال ۱۹۹۱ و در پی آزادسازی جنوب لبنان از اشغال اسرائیل، با حمایت حزب‌الله لبنان راه‌اندازی شد. هدف اولیه آن ارائه پوشش رسانه‌ای مستقل و متعهد به آرمان‌های مقاومت در برابر اشغالگری بود. این شبکه به سرعت به یکی از منابع اصلی خبری در لبنان و منطقه تبدیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= محتوا و اهداف =&lt;br /&gt;
المنار به‌طور عمده بر پوشش اخبار سیاسی، تحولات منطقه‌ای و موضوعات مرتبط با مقاومت تمرکز دارد. برنامه‌های خبری، مستندهای سیاسی، تحلیل‌های راهبردی و برنامه‌های مذهبی از جمله تولیدات این شبکه است. روایت المنار، از جبهه مقاومت و جنایات اشغالگران اسرائیلی و نفوذ قدرت‌های خارجی مانند آمریکا و فرانسه در منطقه متمرکز است. این شبکه به‌طور اختصاصی اخبار عملیات‌های نظامی و مواضع سیاسی گروه‌های مقاومت در لبنان، فلسطین و دیگر نقاط منطقه را پوشش می‌دهد. این شبکه همواره بر حق مقاومت در برابر اشغال و دفاع از حقوق ملت‌های منطقه تأکید دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تمرکز شبکه المنار بر روی مسائل:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اشاعه و تقویت فرهنگ مقاومت در برابر رویکردهای استعماری&lt;br /&gt;
* حفظ وحدت و عدم ایجاد تفرقه&lt;br /&gt;
* تقویت روحیه مردم در برابر دشمنان&lt;br /&gt;
* پوشش مقاومت فلسطین و لبنان، و سایر نیروهای ضد استعماری در منطقه.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= پوشش جغرافیایی =&lt;br /&gt;
المنار از طریق ماهواره و اینترنت در سراسر جهان قابل دریافت است و مخاطبان گسترده‌ای در کشورهای عربی، اسلامی و دیگر نقاط جهان دارد. این شبکه به چندین زبان از جمله عربی، فارسی و انگلیسی برنامه تولید می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= انتقادات و واکنش‌ها =&lt;br /&gt;
شبکه المنار از سوی برخی کشورهای غربی و هم‌پیمانانشان مورد انتقاد قرار گرفته و حتی در برخی کشورها تحریم شده است. بسیاری رفتار این کشورها را در تضاد با شعارهای آزادی بیان و رفتار آنها در قبال رسانه های همسو با خود می دانند. در مقابل، حامیان این شبکه آن را صدای مقاومت در برابر ظلم و اشغال می‌دانند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پخش سریالی به نام «دیاسپورا» در شبکه المنار در اکتبر ۲۰۰۳م، درباره توطئه صهیونیست‌ها برای کنترل جهان، دولت فرانسه پخش برنامه‌های این شبکه در خاک خود را ممنوع کرد. پیش از آن، وزارت امور خارجه امریکا، شبکه المنار را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داده بود و هیچ اپراتور ماهواره‌ای در اروپا و امریکا نمی‌توانست پخش آن را به عهده بگیرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۱۵م، عرب‌ست، تلویزیون المنار را از فهرست پخش خود حذف کرد. در سال ۲۰۰۶م، ساختمان اصلی و ایستگاه‌های آن در مناطقی از لبنان و در سال ۲۰۲۴م در حمله اسرائیل به لبنان نیز ساختمان مرکزی المنار بمباران شد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B1&amp;diff=872</id>
		<title>المنار</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B1&amp;diff=872"/>
		<updated>2026-04-07T07:03:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;المَنار&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; با شعار «شمعی که هرگز خاموش نمی‌شود» (به‌عربی: شعة لن تنطفئ)  یکی از بزرگترین و پر بیننده ترین شبکه های تلویزیونی ماهواره‌ای لبنان است. این شبکه از سال ۱۹۹۱  به پوشش اخبار و دیدگاه‌های جبهه مقاومت در منطقه غرب آسیا می پردازد. المنا...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;المَنار&#039;&#039;&#039; با شعار «شمعی که هرگز خاموش نمی‌شود» (به‌عربی: شعة لن تنطفئ)  یکی از بزرگترین و پر بیننده ترین شبکه های تلویزیونی ماهواره‌ای لبنان است. این شبکه از سال ۱۹۹۱  به پوشش اخبار و دیدگاه‌های جبهه مقاومت در منطقه غرب آسیا می پردازد. المنار به عنوان رسانه‌ای نزدیک به جنبش حزب‌الله لبنان شناخته می‌شود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این شبکه دارای اعتبار ویژه ای درباره ی مسائل مرتبط با درگیریهای حزب الله و اسرائیل می باشد. در یک نظرسنجی ۵۴ درصد از اهالی شمال سرزمین های اشغالی صحت روایت المنار را از رسانه های صهیونیستی بیشتر می دانند. المنار چهار دفتر در دبی، مصر، ایران و اردن دارد. کارکنان این شبکه، لبنانی، مصری، اردنی، فلسطینی، مراکشی و امریکایی هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اهداف اعلام‌شده شبکه المنار عبارتند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اشاعه و تقویت فرهنگ مقاومت در برابر رویکردهای استعماری&lt;br /&gt;
* حفظ وحدت و عدم ایجاد تفرقه&lt;br /&gt;
* تقویت روحیه مردم در برابر دشمنان&lt;br /&gt;
* پوشش مقاومت فلسطین و لبنان، و برجسته‌سازی مواضع حامیان.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پخش سریالی به نام «دیاسپورا» در شبکه المنار در اکتبر ۲۰۰۳م، درباره توطئه صهیونیست‌ها برای کنترل جهان، و اعتراض یهودیان، دولت فرانسه در سال ۲۰۰۴م، پخش برنامه‌های این شبکه در خاک خود را ممنوع کرد. پیش از آن، وزارت امور خارجه امریکا، شبکه المنار را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داده بود و هیچ اپراتور ماهواره‌ای در اروپا و امریکا نمی‌توانست پخش آن را به عهده بگیرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۱۵م، عرب‌ست، تلویزیون المنار را با اتهام «نقض شرایط و ضوابط قرارداد»، از فهرست پخش خود حذف کرد. در سال ۲۰۰۶م، ساختمان اصلی و ایستگاه‌های آن در مناطقی از لبنان و در سال ۲۰۲۴م در حمله اسرائیل به لبنان نیز ساختمان مرکزی المنار بمباران شد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4&amp;diff=871</id>
		<title>داعش</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4&amp;diff=871"/>
		<updated>2026-04-05T06:51:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;داعش&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; یا دولت اسلامی عراق و شام، گروه تروریستی، تکفیری منشعب از القاعده است، که در ۱۳۹۲ در عراق با حمایت اسرائیل و آمریکا ایجاد شد و توانست در ابتدا بخش‌هایی از این کشور و سوریه را تصرف کند ولی تا پاییز ۱۳۹۶ با تلاش اعضای محور مقاومت در ایرا...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;داعش&#039;&#039;&#039; یا دولت اسلامی عراق و شام، گروه تروریستی، تکفیری منشعب از القاعده است، که در ۱۳۹۲ در عراق با حمایت اسرائیل و آمریکا ایجاد شد و توانست در ابتدا بخش‌هایی از این کشور و سوریه را تصرف کند ولی تا پاییز ۱۳۹۶ با تلاش اعضای محور مقاومت در ایران، عراق، سوریه و لبنان تمام آنها را از دست داد. بنیان‌گذار و اولین رئیس این گروه، ابوبکر بغدادی بود. داعش ابتدا هدف خود را احیای خلافت اسلامی عنوان کرده ولی در عمل با تکفیر مسلمانان مخالف خود، حملات مرگبار بسیاری علیه جوامع اسلامی منطقه انجام داد. اطلاعاتی نیز درباره ی نقش این گروه در قاچاق مواد مخدر و سلاح گزارش شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آمریکا و اسرائیل در ابتدا هرگونه ارتباطی را با این گروه تروریستی رد می نمودند. ولی به مرور تصاویر مربوط به روابط آنها افشا شد. دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا و جوزف کنت رییس سازمان مبارزه با تروریست نیز این موضوع را در رسانه ها بیان کرده اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
داعش به مرور توانست با جذب طرفدار و عضوهای جدید که بخشی از آنها در دیگر گروه‌های سلفی فعالیت می‌کردند، فعالیت خود را در خاورمیانه، شرق آسیا، شمال آفریقا و حتی اروپا گسترش دهد. پاییز ۱۳۹۳ شاخه این گروه در افغانستان و آسیای میانه با نام دولت اسلامی ولایت خراسان یا شاخه خراسان به‌وجود آمد که مسئولیت ده‌ها حمله را در این کشور بویژه علیه شیعیان هزاره به‌عهده گرفته است.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D8%A8%D8%AA&amp;diff=870</id>
		<title>نکبت</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D8%A8%D8%AA&amp;diff=870"/>
		<updated>2026-02-24T08:35:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نکبت (به عربی: النکبة، به معنای «فاجعه» ) اصطلاحی است که اشاره به آوارگی اجباری و پاکسازی قومی حدود ۷۵۰٬۰۰۰ فلسطینی از سرزمین‌های خود در جریان شورش ۱۹۴۸  یهودیان و ایجاد رژیم اسرائیل به کار می‌برند. این رویداد که شامل بسیاری موارد از قتل عام ها، غارت ها و جنایات یهودیان که از دسامبر ۱۹۴۷ تا ژانویه ۱۹۴۹ به طول انجامید، منجر به کشتار ده ها هزاران نفر و نابودی، تخلیه اجباری و ویرانی صدها شهر و روستای فلسطینی و تغییر بنیادین ترکیب جمعیتی فلسطین شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نکبت نه تنها یک رویداد تاریخی، بلکه زخمی باز و فرآیندی مداوم در تاریخ فلسطین و خاورمیانه است. پاکسازی قومی حدود ۸۰۰٬۰۰۰ فلسطینی، تخریب بیش از ۵۰۰ شهر و روستا، و کشتار هزاران غیرنظامی در سال‌های ۱۹۴۷-۱۹۴۹، زیربنای جنایاتی را شکل داد که تا امروز ادامه دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سکوت و انکار غرب در قبال این فاجعه، چه در سال‌های ۱۹۴۸ و چه در دهه‌های بعد، نقش مهمی در تداوم آن داشته است. از تغییر موضع تدریجی آمریکا در دهه ۱۹۶۰ تا خودداری اتحادیه اروپا از به رسمیت شناختن نکبت، و از حمایت نظامی و سیاسی بی‌دریغ از اسرائیل تا وتوی قطعنامه‌های شورای امنیت، قدرت‌های غربی با اقدامات خود نه تنها در پاکسازی قومی ۱۹۴۸ شریک بوده‌اند، بلکه زمینه را برای تداوم آن تا امروز فراهم کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همانطور که مورخ ایلان پاپه تأکید می‌کند، انکار امروز نکبت و جنایات جاری علیه فلسطینیان، با وجود تصاویری که هر روز از غزه و کرانه باختری مخابره می‌شود، «شوم‌تر» از دوران نکبت است . هشدارهای اخیر نهادهای سازمان ملل درباره «نکبت دوم» نشان می‌دهد که خاطره ۱۹۴۸ نه تنها زنده است، بلکه ممکن است به زودی در مقیاسی وسیع‌تر تکرار شود. به رسمیت شناختن نکبت و پایان دادن به انکار آن، نخستین گام برای درک ریشه‌های جنایات و حرکت به سوی عدالت و صلحی پایدار است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تعریف و ریشه‌های تاریخی ===&lt;br /&gt;
واژه «نکبت» در معنای لغوی به بلایای طبیعی مانند زلزله یا طوفان اشاره دارد، اما در مورد فلسطین، این اصطلاح جنایتی برنامه‌ریزی‌شده از پاکسازی قومی توسط صهیونیست را توصیف می‌کند که طی آن یک ملت غیرمسلح تخریب و جمعیت آن آواره شدند تا قومی دیگر بر پایه اعتقادات نژادی به‌صورت سیستماتیک جایگزین آنها شود. برخلاف بلایای طبیعی، نکبت فلسطین نتیجه یک طرح نظامی و خشن توسط آژانس یهود و با موافقت دولت‌های غربی بود که به تراژدی بزرگی برای مردم فلسطین انجامید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیشینه این رویداد به دهه‌ها قبل و ظهور ایدٔولوژی نژادپرستانه صهیونیسم در اروپا بازمی‌گردد. ایده «انتقال» ملت فلسطین، مفهومی بود که از دیرباز در ایدٔولوژی صهیونیسم حضور داشتند. در سال ۱۹۴۷، قدرتهای غربی تقسیم فلسطین به دو دولت یهودی و عربی را تصویب کردند، طرحی که از سوی صهیونیست ها پذیرفته و از سوی کشورهای عربی و مردم فلسطین رد شد. این طرح زمینه‌ساز تشدید خشونت‌ها توسط پناهندگان یهود و در نهایت اجرای طرح‌های از پیش‌طراحی‌شده برای پاکسازی قومی فلسطین شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آوارگی و کشتارها در سال ۱۹۴۸ ===&lt;br /&gt;
بر اساس آمار رسمی، در سال ۱۹۴۸ حدود ۱٫۴ میلیون فلسطینی در ۱٬۳۰۰ شهر و روستای فلسطین زندگی می‌کردند. از این تعداد، بیش از ۸۰۰٬۰۰۰ نفر از سرزمین‌های خود رانده شده و به کرانه باختری، نوار غزه، کشورهای عربی همسایه و سایر نقاط جهان گسیل شدند. هزاران فلسطینی دیگر از خانه‌های خود آواره شدند اما در سرزمین‌های تحت کنترل رژیم باقی ماندند و به «عرب‌های داخلی» معروف شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تخریب شهرها و روستاها ====&lt;br /&gt;
بر اساس شواهد مستند، شورشیان یهودی کنترل ۷۷۴ شهر و روستای فلسطینی را به دست گرفته و ۵۳۱ شهر و روستا را در جریان نکبت ویران کردند. بسیاری از این مناطق کاملاً از روی نقشه محو شدند و نام‌های عبری جایگزین نام‌های عربی گردید. از میان حدود ۱۶۰٬۰۰۰ فلسطینی که در سرزمین‌های تحت کنترل اسرائیل باقی ماندند، بسیاری نیز به «آوارگان داخلی» تبدیل شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== کشتارها ====&lt;br /&gt;
جنایات یهودیان شامل بیش از ۷۰ قتل عام بود که در آنها ۱۵۰٬۰۰۰ فلسطینی به شکلی خشن به قتل رسیدند. مشهورترین این جنایات در روستای دیر یاسین در نزدیکی بیت‌المقدس رخ داد. در ۹ آوریل ۱۹۴۸، تروریست های سازمان‌های صهیونیست ایرگون و لِحی بیش از ۲۰۰ مرد، زن و کودک فلسطینی را در این روستا به قتل رساندند. خبر این کشتار به‌سرعت در سراسر کشور فلسطین منتشر شد و نقش مؤثری در ایجاد وحشت و فرار مردم از مناطق دیگر داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قتل عام های دیگری نیز رخ داد، از جمله در روستای الطنطوره در ۲۲ مه ۱۹۴۸ که بنا بر برخی تخمین‌ها ۲۳۰ نفر در آن کشته شدند. در شهر لِد (اللد) در ماه ژوئیه ۱۹۴۸، اسرائیلی ها پس از بمباران هوایی، وارد شهر شده و ۴۲۶ نفر از ساکنان غیر نظامی را که بیشترشان در مسجد شهر پناه گرفته بودند، به قتل رساندند. بازماندگان مجبور به ترک شهر با پای پیاده به سمت کرانه باختری شدند و بسیاری در راه بر اثر گرسنگی و تشنگی جان باختند. همچنین گزارش‌های دقیقی از مسموم کردن چاه‌های آب روستاها به عنوان بخشی از برنامه جنایات بیولوژیک وجود دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== طرح‌ریزی سازمان‌یافته: نقش «طرح دالت» ===&lt;br /&gt;
یکی از اسناد کلیدی در درک سازمان‌یافتگی نکبت، «طرح دالت» (Plan Dalet) است که در مارس ۱۹۴۸ توسط اسرائیل به تصویب رسید. این طرح که توسط ایلان پاپه، تاریخ‌دان اسرائیلی، به عنوان «طرح جامع برای اخراج فلسطینیان» توصیف شده، دستورالعمل‌هایی برای تصرف و پاکسازی مردم فلسطینی‌ ارائه می‌داد. بر اساس این طرح، در صورت مقاومت، جمعیت روستاهای تصرف‌شده باید به خارج از مرزهای رژیم یهودی اخراج می‌شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اجرای طرح دالت در آوریل ۱۹۴۸ با عملیات نحشون آغاز شد و طی آن واحدهای پالماخ (نیروی ضربت هاگانا) به روستاهای اطراف اورشلیم یورش بردند. پس از اجرای این طرح، موج عظیمی از آوارگی شکل گرفت و تا اول مه ۱۹۴۸، یعنی دو هفته پیش از اعلام ایجاد رژیم اسرائیل، نزدیک به ۱۷۵٬۰۰۰ فلسطینی (حدود ۲۵ درصد) آواره شده بودند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ماه‌های آوریل و مه ۱۹۴۸، شهرهای اصلی فلسطین یکی پس از دیگری سقوط کردند. طبریه در ۱۸ آوریل، حیفا در ۲۱-۲۲ آوریل، صفد در اوایل مه، و یافا در ۱۳ مه به تصرف درآمدند و ساکنان فلسطینی آنها اخراج شدند. در حیفا، جمعیت ۵۵٬۰۰۰ نفری فلسطینی با قایق به لبنان گسیل شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ادامه نکبت: از ۱۹۴۸ تا امروز ===&lt;br /&gt;
نکبت تنها به جنایات ۱۹۴۸ محدود نمی‌شود، بلکه فرآیندی مداوم از آوارگی و محرومیت فلسطینیان است. در جنگ ۱۹۶۷، موج جدیدی از آوارگی رخ داد و ده‌ها هزار فلسطینی دیگر آواره شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== وضعیت کنونی آوارگان ====&lt;br /&gt;
بر اساس آمار آنروا (آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی)، در اواسط سال ۲۰۱۳ حدود ۵٫۳۵ میلیون آواره فلسطینی ثبت‌شده وجود داشت. حدود ۲۹ درصد از این آوارگان در ۵۸ اردوگاه آوارگان زندگی می‌کنند که ۱۹ اردوگاه در کرانه باختری، ۸ اردوگاه در نوار غزه، و بقیه در اردن، سوریه و لبنان قرار دارند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جمعیت فلسطین از ۱٫۴ میلیون نفر در سال ۱۹۴۸ به حدود ۱۱٫۸ میلیون نفر در سال ۲۰۱۳ رسیده است، اما همچنان نزدیک به نیمی از این جمعیت (۴۴٫۲ درصد) در سرزمین‌های فلسطینی آواره هستند. در سرزمین‌های اشغالی ۱۹۴۸ ، جمعیت فلسطینیان از ۱۵۴ هزار نفر در سال ۱۹۴۸ به ۱٫۴۳ میلیون نفر در سال ۲۰۱۳ افزایش یافته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== شهرک‌سازی و مصادره زمین ====&lt;br /&gt;
در کرانه باختری، تا پایان سال ۲۰۱۳ حدود ۴۸۲ شهرک و پایگاه نظامی اسرائیلی وجود داشت و شمار شهرک‌نشینان حدود ۵۶۳٬۵۴۶ نفر بود. حدود ۴۹٫۲ درصد از این شهرک‌نشینان در استان قدس ساکن هستند. شهرک‌نشینان اسرائیلی سالانه ۵۰ میلیون مترمکعب آب از فلسطینیان می‌دزدند تا زمین‌های تصرف‌شده را آبیاری کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در مجموع، رژیم اسرائیل بیش از ۸۵ درصد از مساحت ۲۷٬۰۰۰ کیلومترمربعی فلسطین را تحت کنترل دارد. دیوار حائل و ضمیمه‌سازی نیز حدود ۱۲ درصد از اراضی کرانه باختری را از این منطقه جدا کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سکوت و انکار غرب ===&lt;br /&gt;
یکی از جنبه‌های برجسته نکبت، سکوت و انکار طولانی مدت جامعه بین‌المللی، به ویژه قدرت‌های غربی، در قبال این فاجعه بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== انکار تاریخی ====&lt;br /&gt;
در سال‌های پس از ۱۹۴۸، رسانه‌ها و محافل سیاسی غرب از گزارش و محکومیت جنایات علیه فلسطینیان خودداری کردند. پیام واضح به اسرائیل این بود که پاکسازی قومی فلسطینیان توسط غرب، به ویژه ایالات متحده، تحمل خواهد شد . این سکوت ریشه در عوامل متعددی از جمله استعمارگری، اسلام‌هراسی، و تمایل اروپا برای اخراج یهودیان از سرزمینهای خود بوده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تغییر موضع آمریکا ====&lt;br /&gt;
تحلیل اسناد تاریخی نشان می‌دهد که دولت آمریکا در ابتدا به صورت نمایشی از حق بازگشت آوارگان فلسطینی صحبت می‌کرد. دیپلمات‌ها و مقامات اطلاعاتی آمریکا در جریان نکبت، تحولات را از نزدیک زیر نظر داشتند و به خوبی از ماهیت فاجعه آگاه بودند. جرج مارشال، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، در نامه‌ای به وضوح تأکید کرد که علت آوارگی فلسطینیان نه ورود ارتش‌های عربی، بلکه جنایات و تصرف حیفا و یافا توسط یهودیان بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اما این موضع‌گیری به تدریج تغییر کرد. با تلاش لابی صیونیسم و با روی کار آمدن لیندون جانسون پس از ترور جان اف. کندی، آمریکا به تدریج از حمایت ظاهری از حق بازگشت آوارگان کنار گذاشت. در سال ۱۹۶۶، هنگامی که دیپلمات‌های اسرائیلی به وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کردند که دیگر به پیشنهادهای مربوط به اسکان مجدد آوارگان فلسطینی علاقه‌ای ندارند و چنین پیشنهادهایی را «فراخوانی برای نابودی اسرائیل» می‌دانند، دولت جانسون هیچ واکنشی نشان نداد. اینگونه بود که دوره مسئولیت‌شناسی اسرائیل در قبال تراژدی آوارگان فلسطینی پایان یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، انکار نکبت ابعاد تازه‌ای یافت. دولت او نه تنها از راهکار دو کشوری فاصله گرفت، بلکه در گزارش‌های سالانه خود درباره حقوق بشر، دیگر کرانه باختری و نوار غزه را «سرزمین‌های اشغالی» نخواند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سکوت اروپا ====&lt;br /&gt;
اتحادیه اروپا نیز هرگز به طور رسمی سالگرد نکبت را به رسمیت نشناخته است. در سال ۲۰۲۳، اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، ویدئویی منتشر کرد که در آن روایت اسرائیلی از «شکوفا کردن بیابان» را تأیید می‌کرد. این در حالی است که تنها چند ماه بعد، وزیر خارجه وقت اسرائیل، نخست‌وزیر اسپانیا را «دلقک» و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا را «یهودستیز» خواند، اما کمیسیون اروپا هرگز بابت استفاده از شعارهایی که پاکسازی قومی فلسطین را سفید می‌شوید، عذرخواهی نکرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== انکار امروز: وخیم‌تر از گذشته ====&lt;br /&gt;
ایلان پاپه، تاریخ‌دان اسرائیلی، معتقد است که نقش همراهی‌کننده کشورهای غربی در بمباران غزه، حتی از موضع آنها در زمان نکبت نیز وخیم‌تر است. او می‌گوید: «در سال ۱۹۴۸ تلویزیونی وجود نداشت. مردم تلفن هوشمند نداشتند و نسبتاً آسان بود که نکبت، پاکسازی قومی، را پنهان کنند و ادعا کنند وجود نداشته است. اما اکنون نمی‌توان گفت مردم نمی‌دانند چه می‌گذرد، در حالی که تصاویر آن روی صفحه‌های ما ظاهر می‌شود. بنابراین سطح انکار امروز بسیار شوم‌تر و خشمگین‌کننده‌تر است» .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نکبت دوم: هشدار سازمان ملل در ۲۰۲۵ ===&lt;br /&gt;
در مه ۲۰۲۵، کمیته ویژه سازمان ملل متحد برای بررسی جنایات اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی، هشدار داد که رویه اسرائیل در غزه و کرانه باختری به «نکبت دوم» منجر می شود. این کمیته که در دسامبر ۱۹۶۸ توسط مجمع عمومی سازمان ملل تأسیس شده، در بیانیه پایانی مأموریت میدانی خود در امان تأکید کرد: «اسرائیل همچنان به اعمال رنج‌های غیرقابل تصور بر مردمی که زیر اشغال زندگی می‌کنند، ادامه می‌دهد، در حالی که به سرعت مصادره زمین‌ها را به عنوان بخشی از جاه‌طلبی‌های استعماری گسترده‌تر خود توسعه می‌دهد. آنچه ما شاهد آن هستیم به‌خوبی می‌تواند نکبت دیگری باشد» .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیته ویژه با استناد به گزارش های متعدد، تأکید کرد که استفاده از شکنجه و سایر اشکال مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز، از جمله خشونت جنسی، یک رویه سیستماتیک ارتش و نیروهای امنیتی اسرائیل است و در زندان‌ها و اردوگاه‌های بازداشت اسرائیل گسترده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این کمیته همچنین از محاصره کامل کمک‌رسانی به غزه و «سلاحی کردن حق غذا» انتقاد کرد و گفت: «تصور جهانی که در آن دولتی چنین سیاست‌های فاسدی را برای به گرسنگی کشاندن یک جمعیت اجرا کند، در حالی که کامیون‌های غذا تنها چند کیلومتر دورتر هستند، دشوار است. با این حال، این واقعیت دردناک برای مردم غزه است» .&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D8%A8%D8%AA&amp;diff=869</id>
		<title>نکبت</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D8%A8%D8%AA&amp;diff=869"/>
		<updated>2026-02-24T07:51:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;# نکبت (فاجعه ۱۹۴۸ فلسطین)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
**نکبت** (به عربی: النکبة، به معنای «فاجعه» یا «کاتاستروف») اصطلاحی است که فلسطینیان برای اشاره به آوارگی اجباری و پاکسازی قومی حدود ۷۵۰٬۰۰۰ فلسطینی از سرزمین‌های خود در جریان جنگ ۱۹۴۸ و تأسیس دولت اسرائیل به کار می‌برند. این رویداد که از دسامبر ۱۹۴۷ تا ژانویه ۱۹۴۹ به طول انجامید، منجر به نابودی، تخلیه اجباری و ویرانی صدها شهر و روستای فلسطینی و تغییر بنیادین ترکیب جمعیتی فلسطین تاریخی شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
## تعریف و ریشه‌های تاریخی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
واژه «نکبت» در معنای لغوی به بلایای طبیعی مانند زلزله یا طوفان اشاره دارد، اما در مورد فلسطین، این اصطلاح فرآیندی برنامه‌ریزی‌شده از پاکسازی قومی را توصیف می‌کند که طی آن یک ملت غیرمسلح تخریب و جمعیت آن آواره شدند تا ملتی دیگر به‌صورت سیستماتیک جایگزین آنها شود . برخلاف بلایای طبیعی، نکبت فلسطین نتیجه یک طرح نظامی انسان‌ساز با موافقت دولت‌های دیگر بود که به تراژدی بزرگی برای مردم فلسطین انجامید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیشینه این رویداد به دهه‌ها قبل و ظهور جنبش صهیونیسم در اروپا بازمی‌گردد. ایده «انتقال» جمعیت عرب فلسطین، مفهومی بود که رهبران صهیونیست از دیرباز در اندیشه داشتند. در سال ۱۹۴۷، سازمان ملل طرح تقسیم فلسطین به دو دولت یهودی و عربی را تصویب کرد، طرحی که از سوی رهبران صهیونیست پذیرفته و از سوی کشورهای عربی و رهبران فلسطین رد شد . این طرح زمینه‌ساز تشدید خشونت‌ها و در نهایت اجرای طرح‌های از پیش‌طراحی‌شده برای پاکسازی قومی فلسطین شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
## آوارگی و کشتارها در سال ۱۹۴۸&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس آمار رسمی، در سال ۱۹۴۸ حدود ۱٫۴ میلیون فلسطینی در ۱٬۳۰۰ شهر و روستای فلسطین زندگی می‌کردند. از این تعداد، بیش از ۸۰۰٬۰۰۰ نفر از سرزمین‌های خود رانده شده و به کرانه باختری، نوار غزه، کشورهای عربی همسایه و سایر نقاط جهان گسیل شدند . هزاران فلسطینی دیگر از خانه‌های خود آواره شدند اما در سرزمین‌های تحت کنترل اسرائیل باقی ماندند و به «عرب‌های داخلی» معروف شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### تخریب شهرها و روستاها&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس شواهد مستند، نیروهای اسرائیلی کنترل ۷۷۴ شهر و روستا را به دست گرفته و ۵۳۱ شهر و روستای فلسطینی را در جریان نکبت ویران کردند . بسیاری از این مناطق کاملاً از روی نقشه محو شدند و نام‌های عبری جایگزین نام‌های عربی گردید . از میان حدود ۱۶۰٬۰۰۰ فلسطینی که در سرزمین‌های تحت کنترل اسرائیل باقی ماندند، بسیاری نیز به «آوارگان داخلی» تبدیل شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### کشتارها&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جنایات نیروهای اسرائیلی شامل بیش از ۷۰ کشتار بود که در آنها ۱۵٬۰۰۰ فلسطینی کشته شدند . مشهورترین این کشتارها در روستای دیر یاسین در نزدیکی اورشلیم (بیت‌المقدس) رخ داد. در ۹ آوریل ۱۹۴۸، جنگجویان سازمان‌های ایرگون و لِحی بیش از ۱۰۰ مرد، زن و کودک فلسطینی را در این روستا به قتل رساندند. خبر این کشتار به‌سرعت در سراسر فلسطین منتشر شد و نقش مؤثری در ایجاد وحشت و فرار مردم از مناطق دیگر داشت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کشتارهای دیگری نیز رخ داد، از جمله در روستای الطنطوره در ۲۲ مه ۱۹۴۸ که بنا بر برخی تخمین‌ها ۲۳۰ نفر در آن کشته شدند . در شهر لِد (اللد) در ماه ژوئیه ۱۹۴۸، نیروهای اسرائیلی پس از بمباران هوایی، وارد شهر شده و ۴۲۶ نفر از ساکنان را که بیشترشان در مسجد شهر پناه گرفته بودند، به قتل رساندند. بازماندگان مجبور به ترک شهر با پای پیاده به سمت کرانه باختری شدند و بسیاری در راه بر اثر گرسنگی و تشنگی جان باختند . همچنین گزارش‌هایی از مسموم کردن چاه‌های آب روستاها به عنوان بخشی از برنامه جنگ بیولوژیک وجود دارد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
## طرح‌ریزی سازمان‌یافته: نقش «طرح دالت»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یکی از اسناد کلیدی در درک سازمان‌یافتگی نکبت، «طرح دالت» (Plan Dalet) است که در مارس ۱۹۴۸ توسط رهبری صهیونیست به تصویب رسید. این طرح که توسط ایلان پاپه، تاریخ‌دان اسرائیلی، به عنوان «طرح جامع برای اخراج فلسطینیان» توصیف شده ، دستورالعمل‌هایی برای تصرف و پاکسازی مناطق فلسطینی‌نشین ارائه می‌داد. بر اساس این طرح، در صورت مقاومت، جمعیت روستاهای تصرف‌شده باید به خارج از مرزهای دولت یهودی اخراج می‌شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اجرای طرح دالت در آوریل ۱۹۴۸ با عملیات نحشون آغاز شد و طی آن واحدهای پالماخ (نیروی ضربت هاگانا) به روستاهای اطراف اورشلیم یورش بردند . پس از اجرای این طرح، موج عظیمی از آوارگی شکل گرفت و تا اول مه ۱۹۴۸، یعنی دو هفته پیش از اعلام استقلال اسرائیل، نزدیک به ۱۷۵٬۰۰۰ فلسطینی (حدود ۲۵ درصد) آواره شده بودند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ماه‌های آوریل و مه ۱۹۴۸، شهرهای اصلی فلسطین یکی پس از دیگری سقوط کردند. طبریه در ۱۸ آوریل، حیفا در ۲۱-۲۲ آوریل، صفد در اوایل مه، و یافا در ۱۳ مه به تصرف درآمدند و ساکنان عرب آنها اخراج یا گریختند . در حیفا، جمعیت ۵۵٬۰۰۰ نفری فلسطینی با قایق به لبنان گسیل شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
## ادامه نکبت: از ۱۹۴۸ تا امروز&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نکبت تنها به رویدادهای ۱۹۴۸ محدود نمی‌شود، بلکه فرآیندی مداوم از آوارگی و محرومیت فلسطینیان است. در جنگ ۱۹۶۷، موج جدیدی از آوارگی رخ داد و ده‌ها هزار فلسطینی دیگر آواره شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### وضعیت کنونی آوارگان&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس آمار آنروا (آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی)، در اواسط سال ۲۰۱۳ حدود ۵٫۳۵ میلیون آواره فلسطینی ثبت‌شده وجود داشت. حدود ۲۹ درصد از این آوارگان در ۵۸ اردوگاه آوارگان زندگی می‌کنند که ۱۹ اردوگاه در کرانه باختری، ۸ اردوگاه در نوار غزه، و بقیه در اردن، سوریه و لبنان قرار دارند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جمعیت فلسطین از ۱٫۴ میلیون نفر در سال ۱۹۴۸ به حدود ۱۱٫۸ میلیون نفر در سال ۲۰۱۳ رسیده است، اما همچنان نزدیک به نیمی از این جمعیت (۴۴٫۲ درصد) در سرزمین‌های فلسطینی آواره هستند . در سرزمین‌های اشغالی ۱۹۴۸ (اسرائیل)، جمعیت فلسطینیان از ۱۵۴ هزار نفر در سال ۱۹۴۸ به ۱٫۴۳ میلیون نفر در سال ۲۰۱۳ افزایش یافته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### شهرک‌سازی و مصادره زمین&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در کرانه باختری، تا پایان سال ۲۰۱۳ حدود ۴۸۲ شهرک و پایگاه نظامی اسرائیلی وجود داشت و شمار شهرک‌نشینان حدود ۵۶۳٬۵۴۶ نفر بود. حدود ۴۹٫۲ درصد از این شهرک‌نشینان در استان قدس (اورشلیم) ساکن هستند . شهرک‌نشینان اسرائیلی سالانه ۵۰ میلیون مترمکعب آب از فلسطینیان می‌دزدند تا زمین‌های تصرف‌شده را آبیاری کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در مجموع، اسرائیل بیش از ۸۵ درصد از مساحت ۲۷٬۰۰۰ کیلومترمربعی فلسطین تاریخی را تحت کنترل دارد . دیوار حائل و ضمیمه‌سازی (دیوار حائل) نیز حدود ۱۲ درصد از اراضی کرانه باختری را از این منطقه جدا کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
## سکوت و انکار غرب&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یکی از جنبه‌های برجسته نکبت، سکوت و انکار طولانی مدت جامعه بین‌المللی، به ویژه قدرت‌های غربی، در قبال این فاجعه بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### انکار تاریخی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال‌های پس از ۱۹۴۸، رسانه‌ها و محافل سیاسی غرب از گزارش و محکومیت جنایات علیه فلسطینیان خودداری کردند. پیام واضح به اسرائیل این بود که پاکسازی قومی فلسطینیان توسط غرب، به ویژه ایالات متحده، تحمل خواهد شد . این سکوت ریشه در عوامل متعددی از جمله استعمارگری، اسلام‌هراسی، و تمایل اروپا برای کنار آمدن با میراث هولوکاست از طریق حمایت از پروژه صهیونیسم داشت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### تغییر موضع آمریکا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تحلیل اسناد تاریخی نشان می‌دهد که دولت آمریکا در ابتدا از حق بازگشت آوارگان فلسطینی دفاع می‌کرد. دیپلمات‌ها و مقامات اطلاعاتی آمریکا در جریان نکبت، تحولات را از نزدیک زیر نظر داشتند و به خوبی از ماهیت فاجعه آگاه بودند. جرج مارشال، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، در نامه‌ای به وضوح تأکید کرد که علت آوارگی فلسطینیان نه ورود ارتش‌های عربی، بلکه تصرف حیفا و یافا توسط نیروهای یهودی بوده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اما این موضع‌گیری به تدریج تغییر کرد. با روی کار آمدن لیندون جانسون پس از ترور جان اف. کندی، آمریکا به تدریج از حمایت از حق بازگشت آوارگان فاصله گرفت. در سال ۱۹۶۶، هنگامی که دیپلمات‌های اسرائیلی به وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کردند که دیگر به پیشنهادهای مربوط به اسکان مجدد آوارگان فلسطینی علاقه‌ای ندارند و چنین پیشنهادهایی را «فراخوانی برای نابودی اسرائیل» می‌دانند، دولت جانسون هیچ واکنشی نشان نداد . اینگونه بود که دوره مسئولیت‌شناسی اسرائیل در قبال تراژدی آوارگان فلسطینی پایان یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، انکار نکبت ابعاد تازه‌ای یافت. دولت او نه تنها از راهکار دو کشوری فاصله گرفت، بلکه در گزارش‌های سالانه خود درباره حقوق بشر، دیگر کرانه باختری و نوار غزه را «سرزمین‌های اشغالی» نخواند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### سکوت اروپا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اتحادیه اروپا نیز هرگز به طور رسمی سالگرد نکبت را به رسمیت نشناخته است. در سال ۲۰۲۳، اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، ویدئویی منتشر کرد که در آن روایت اسرائیلی از «شکوفا کردن بیابان» را تأیید می‌کرد. این در حالی است که تنها چند ماه بعد، وزیر خارجه وقت اسرائیل، نخست‌وزیر اسپانیا را «دلقک» و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا را «یهودستیز» خواند، اما کمیسیون اروپا هرگز بابت استفاده از شعارهایی که پاکسازی قومی فلسطین را سفید می‌شوید، عذرخواهی نکرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
### انکار امروز: وخیم‌تر از گذشته&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایلان پاپه، تاریخ‌دان اسرائیلی، معتقد است که نقش همراهی‌کننده کشورهای غربی در بمباران غزه، حتی از موضع آنها در زمان نکبت نیز وخیم‌تر است. او می‌گوید: «در سال ۱۹۴۸ تلویزیونی وجود نداشت. مردم تلفن هوشمند نداشتند و نسبتاً آسان بود که نکبت، پاکسازی قومی، را پنهان کنند و ادعا کنند وجود نداشته است. اما اکنون نمی‌توان گفت مردم نمی‌دانند چه می‌گذرد، در حالی که تصاویر آن روی صفحه‌های ما ظاهر می‌شود. بنابراین سطح انکار امروز بسیار شوم‌تر و خشمگین‌کننده‌تر است» .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
## نکبت دوم: هشدار سازمان ملل در ۲۰۲۵&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در مه ۲۰۲۵، کمیته ویژه سازمان ملل متحد برای بررسی اقدامات اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی، هشدار داد که سیاست‌های اسرائیل در غزه و کرانه باختری ممکن است به «نکبت دوم» منجر شود. این کمیته که در دسامبر ۱۹۶۸ توسط مجمع عمومی سازمان ملل تأسیس شده، در بیانیه پایانی مأموریت میدانی خود در امان تأکید کرد: «اسرائیل همچنان به اعمال رنج‌های غیرقابل تصور بر مردمی که زیر اشغال زندگی می‌کنند، ادامه می‌دهد، در حالی که به سرعت مصادره زمین‌ها را به عنوان بخشی از جاه‌طلبی‌های استعماری گسترده‌تر خود توسعه می‌دهد. آنچه ما شاهد آن هستیم به‌خوبی می‌تواند نکبت دیگری باشد» .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیته ویژه با استناد به شهادت‌های متعدد، تأکید کرد که استفاده از شکنجه و سایر اشکال مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز، از جمله خشونت جنسی، یک رویه سیستماتیک ارتش و نیروهای امنیتی اسرائیل است و در زندان‌ها و اردوگاه‌های بازداشت نظامی اسرائیل گسترده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این کمیته همچنین از محاصره کامل کمک‌رسانی به غزه و «سلاحی کردن حق غذا» انتقاد کرد و گفت: «تصور جهانی که در آن دولتی چنین سیاست‌های فاسدی را برای به گرسنگی کشاندن یک جمعیت اجرا کند، در حالی که کامیون‌های غذا تنها چند کیلومتر دورتر هستند، دشوار است. با این حال، این واقعیت دردناک برای مردم غزه است» .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
## نتیجه‌گیری&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نکبت نه تنها یک رویداد تاریخی، بلکه زخمی باز و فرآیندی مداوم در تاریخ فلسطین و خاورمیانه است. پاکسازی قومی حدود ۸۰۰٬۰۰۰ فلسطینی، تخریب بیش از ۵۰۰ شهر و روستا، و کشتار هزاران غیرنظامی در سال‌های ۱۹۴۷-۱۹۴۹، زیربنای منازعه‌ای را شکل داد که تا امروز ادامه دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سکوت و انکار غرب در قبال این فاجعه، چه در سال‌های ۱۹۴۸ و چه در دهه‌های بعد، نقش مهمی در تداوم آن داشته است. از تغییر موضع تدریجی آمریکا در دهه ۱۹۶۰ تا خودداری اتحادیه اروپا از به رسمیت شناختن نکبت، و از حمایت نظامی و سیاسی بی‌دریغ از اسرائیل تا وتوی قطعنامه‌های شورای امنیت، قدرت‌های غربی با اقدامات خود نه تنها در پاکسازی قومی ۱۹۴۸ شریک بوده‌اند، بلکه زمینه را برای تداوم آن تا امروز فراهم کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همانطور که مورخ ایلان پاپه تأکید می‌کند، انکار امروز نکبت و جنایات جاری علیه فلسطینیان، با وجود تصاویری که هر روز از غزه و کرانه باختری مخابره می‌شود، «شوم‌تر» از دوران نکبت است . هشدارهای اخیر نهادهای سازمان ملل درباره «نکبت دوم» نشان می‌دهد که خاطره ۱۹۴۸ نه تنها زنده است، بلکه ممکن است به زودی در مقیاسی وسیع‌تر تکرار شود . به رسمیت شناختن نکبت و پایان دادن به انکار آن، نخستین گام برای درک ریشه‌های منازعه و حرکت به سوی عدالت و صلحی پایدار است.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D8%A8%D8%AA&amp;diff=868</id>
		<title>نکبت</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%86%DA%A9%D8%A8%D8%AA&amp;diff=868"/>
		<updated>2026-02-24T07:50:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;lt;nowiki&amp;gt;#&amp;lt;/nowiki&amp;gt; نکبت (فاجعه ۱۹۴۸ فلسطین)  &amp;lt;nowiki&amp;gt;**&amp;lt;/nowiki&amp;gt;نکبت** (به عربی: النکبة، به معنای «فاجعه» یا «کاتاستروف») اصطلاحی است که فلسطینیان برای اشاره به آوارگی اجباری و پاکسازی قومی حدود ۷۵۰٬۰۰۰ فلسطینی از سرزمین‌های خود در جریان جنگ ۱۹۴۸ و تأسیس دولت ا...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;nowiki&amp;gt;#&amp;lt;/nowiki&amp;gt; نکبت (فاجعه ۱۹۴۸ فلسطین)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;**&amp;lt;/nowiki&amp;gt;نکبت** (به عربی: النکبة، به معنای «فاجعه» یا «کاتاستروف») اصطلاحی است که فلسطینیان برای اشاره به آوارگی اجباری و پاکسازی قومی حدود ۷۵۰٬۰۰۰ فلسطینی از سرزمین‌های خود در جریان جنگ ۱۹۴۸ و تأسیس دولت اسرائیل به کار می‌برند. این رویداد که از دسامبر ۱۹۴۷ تا ژانویه ۱۹۴۹ به طول انجامید، منجر به نابودی، تخلیه اجباری و ویرانی صدها شهر و روستای فلسطینی و تغییر بنیادین ترکیب جمعیتی فلسطین تاریخی شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; تعریف و ریشه‌های تاریخی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
واژه «نکبت» در معنای لغوی به بلایای طبیعی مانند زلزله یا طوفان اشاره دارد، اما در مورد فلسطین، این اصطلاح فرآیندی برنامه‌ریزی‌شده از پاکسازی قومی را توصیف می‌کند که طی آن یک ملت غیرمسلح تخریب و جمعیت آن آواره شدند تا ملتی دیگر به‌صورت سیستماتیک جایگزین آنها شود . برخلاف بلایای طبیعی، نکبت فلسطین نتیجه یک طرح نظامی انسان‌ساز با موافقت دولت‌های دیگر بود که به تراژدی بزرگی برای مردم فلسطین انجامید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پیشینه این رویداد به دهه‌ها قبل و ظهور جنبش صهیونیسم در اروپا بازمی‌گردد. ایده «انتقال» جمعیت عرب فلسطین، مفهومی بود که رهبران صهیونیست از دیرباز در اندیشه داشتند. در سال ۱۹۴۷، سازمان ملل طرح تقسیم فلسطین به دو دولت یهودی و عربی را تصویب کرد، طرحی که از سوی رهبران صهیونیست پذیرفته و از سوی کشورهای عربی و رهبران فلسطین رد شد . این طرح زمینه‌ساز تشدید خشونت‌ها و در نهایت اجرای طرح‌های از پیش‌طراحی‌شده برای پاکسازی قومی فلسطین شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; آوارگی و کشتارها در سال ۱۹۴۸&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس آمار رسمی، در سال ۱۹۴۸ حدود ۱٫۴ میلیون فلسطینی در ۱٬۳۰۰ شهر و روستای فلسطین زندگی می‌کردند. از این تعداد، بیش از ۸۰۰٬۰۰۰ نفر از سرزمین‌های خود رانده شده و به کرانه باختری، نوار غزه، کشورهای عربی همسایه و سایر نقاط جهان گسیل شدند . هزاران فلسطینی دیگر از خانه‌های خود آواره شدند اما در سرزمین‌های تحت کنترل اسرائیل باقی ماندند و به «عرب‌های داخلی» معروف شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;###&amp;lt;/nowiki&amp;gt; تخریب شهرها و روستاها&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس شواهد مستند، نیروهای اسرائیلی کنترل ۷۷۴ شهر و روستا را به دست گرفته و ۵۳۱ شهر و روستای فلسطینی را در جریان نکبت ویران کردند . بسیاری از این مناطق کاملاً از روی نقشه محو شدند و نام‌های عبری جایگزین نام‌های عربی گردید . از میان حدود ۱۶۰٬۰۰۰ فلسطینی که در سرزمین‌های تحت کنترل اسرائیل باقی ماندند، بسیاری نیز به «آوارگان داخلی» تبدیل شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;###&amp;lt;/nowiki&amp;gt; کشتارها&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جنایات نیروهای اسرائیلی شامل بیش از ۷۰ کشتار بود که در آنها ۱۵٬۰۰۰ فلسطینی کشته شدند . مشهورترین این کشتارها در روستای دیر یاسین در نزدیکی اورشلیم (بیت‌المقدس) رخ داد. در ۹ آوریل ۱۹۴۸، جنگجویان سازمان‌های ایرگون و لِحی بیش از ۱۰۰ مرد، زن و کودک فلسطینی را در این روستا به قتل رساندند. خبر این کشتار به‌سرعت در سراسر فلسطین منتشر شد و نقش مؤثری در ایجاد وحشت و فرار مردم از مناطق دیگر داشت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کشتارهای دیگری نیز رخ داد، از جمله در روستای الطنطوره در ۲۲ مه ۱۹۴۸ که بنا بر برخی تخمین‌ها ۲۳۰ نفر در آن کشته شدند . در شهر لِد (اللد) در ماه ژوئیه ۱۹۴۸، نیروهای اسرائیلی پس از بمباران هوایی، وارد شهر شده و ۴۲۶ نفر از ساکنان را که بیشترشان در مسجد شهر پناه گرفته بودند، به قتل رساندند. بازماندگان مجبور به ترک شهر با پای پیاده به سمت کرانه باختری شدند و بسیاری در راه بر اثر گرسنگی و تشنگی جان باختند . همچنین گزارش‌هایی از مسموم کردن چاه‌های آب روستاها به عنوان بخشی از برنامه جنگ بیولوژیک وجود دارد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; طرح‌ریزی سازمان‌یافته: نقش «طرح دالت»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یکی از اسناد کلیدی در درک سازمان‌یافتگی نکبت، «طرح دالت» (Plan Dalet) است که در مارس ۱۹۴۸ توسط رهبری صهیونیست به تصویب رسید. این طرح که توسط ایلان پاپه، تاریخ‌دان اسرائیلی، به عنوان «طرح جامع برای اخراج فلسطینیان» توصیف شده ، دستورالعمل‌هایی برای تصرف و پاکسازی مناطق فلسطینی‌نشین ارائه می‌داد. بر اساس این طرح، در صورت مقاومت، جمعیت روستاهای تصرف‌شده باید به خارج از مرزهای دولت یهودی اخراج می‌شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اجرای طرح دالت در آوریل ۱۹۴۸ با عملیات نحشون آغاز شد و طی آن واحدهای پالماخ (نیروی ضربت هاگانا) به روستاهای اطراف اورشلیم یورش بردند . پس از اجرای این طرح، موج عظیمی از آوارگی شکل گرفت و تا اول مه ۱۹۴۸، یعنی دو هفته پیش از اعلام استقلال اسرائیل، نزدیک به ۱۷۵٬۰۰۰ فلسطینی (حدود ۲۵ درصد) آواره شده بودند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ماه‌های آوریل و مه ۱۹۴۸، شهرهای اصلی فلسطین یکی پس از دیگری سقوط کردند. طبریه در ۱۸ آوریل، حیفا در ۲۱-۲۲ آوریل، صفد در اوایل مه، و یافا در ۱۳ مه به تصرف درآمدند و ساکنان عرب آنها اخراج یا گریختند . در حیفا، جمعیت ۵۵٬۰۰۰ نفری فلسطینی با قایق به لبنان گسیل شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; ادامه نکبت: از ۱۹۴۸ تا امروز&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نکبت تنها به رویدادهای ۱۹۴۸ محدود نمی‌شود، بلکه فرآیندی مداوم از آوارگی و محرومیت فلسطینیان است. در جنگ ۱۹۶۷، موج جدیدی از آوارگی رخ داد و ده‌ها هزار فلسطینی دیگر آواره شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;###&amp;lt;/nowiki&amp;gt; وضعیت کنونی آوارگان&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس آمار آنروا (آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی)، در اواسط سال ۲۰۱۳ حدود ۵٫۳۵ میلیون آواره فلسطینی ثبت‌شده وجود داشت. حدود ۲۹ درصد از این آوارگان در ۵۸ اردوگاه آوارگان زندگی می‌کنند که ۱۹ اردوگاه در کرانه باختری، ۸ اردوگاه در نوار غزه، و بقیه در اردن، سوریه و لبنان قرار دارند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جمعیت فلسطین از ۱٫۴ میلیون نفر در سال ۱۹۴۸ به حدود ۱۱٫۸ میلیون نفر در سال ۲۰۱۳ رسیده است، اما همچنان نزدیک به نیمی از این جمعیت (۴۴٫۲ درصد) در سرزمین‌های فلسطینی آواره هستند . در سرزمین‌های اشغالی ۱۹۴۸ (اسرائیل)، جمعیت فلسطینیان از ۱۵۴ هزار نفر در سال ۱۹۴۸ به ۱٫۴۳ میلیون نفر در سال ۲۰۱۳ افزایش یافته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;###&amp;lt;/nowiki&amp;gt; شهرک‌سازی و مصادره زمین&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در کرانه باختری، تا پایان سال ۲۰۱۳ حدود ۴۸۲ شهرک و پایگاه نظامی اسرائیلی وجود داشت و شمار شهرک‌نشینان حدود ۵۶۳٬۵۴۶ نفر بود. حدود ۴۹٫۲ درصد از این شهرک‌نشینان در استان قدس (اورشلیم) ساکن هستند . شهرک‌نشینان اسرائیلی سالانه ۵۰ میلیون مترمکعب آب از فلسطینیان می‌دزدند تا زمین‌های تصرف‌شده را آبیاری کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در مجموع، اسرائیل بیش از ۸۵ درصد از مساحت ۲۷٬۰۰۰ کیلومترمربعی فلسطین تاریخی را تحت کنترل دارد . دیوار حائل و ضمیمه‌سازی (دیوار حائل) نیز حدود ۱۲ درصد از اراضی کرانه باختری را از این منطقه جدا کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; سکوت و انکار غرب&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یکی از جنبه‌های برجسته نکبت، سکوت و انکار طولانی مدت جامعه بین‌المللی، به ویژه قدرت‌های غربی، در قبال این فاجعه بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;###&amp;lt;/nowiki&amp;gt; انکار تاریخی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال‌های پس از ۱۹۴۸، رسانه‌ها و محافل سیاسی غرب از گزارش و محکومیت جنایات علیه فلسطینیان خودداری کردند. پیام واضح به اسرائیل این بود که پاکسازی قومی فلسطینیان توسط غرب، به ویژه ایالات متحده، تحمل خواهد شد . این سکوت ریشه در عوامل متعددی از جمله استعمارگری، اسلام‌هراسی، و تمایل اروپا برای کنار آمدن با میراث هولوکاست از طریق حمایت از پروژه صهیونیسم داشت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;###&amp;lt;/nowiki&amp;gt; تغییر موضع آمریکا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تحلیل اسناد تاریخی نشان می‌دهد که دولت آمریکا در ابتدا از حق بازگشت آوارگان فلسطینی دفاع می‌کرد. دیپلمات‌ها و مقامات اطلاعاتی آمریکا در جریان نکبت، تحولات را از نزدیک زیر نظر داشتند و به خوبی از ماهیت فاجعه آگاه بودند. جرج مارشال، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، در نامه‌ای به وضوح تأکید کرد که علت آوارگی فلسطینیان نه ورود ارتش‌های عربی، بلکه تصرف حیفا و یافا توسط نیروهای یهودی بوده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اما این موضع‌گیری به تدریج تغییر کرد. با روی کار آمدن لیندون جانسون پس از ترور جان اف. کندی، آمریکا به تدریج از حمایت از حق بازگشت آوارگان فاصله گرفت. در سال ۱۹۶۶، هنگامی که دیپلمات‌های اسرائیلی به وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کردند که دیگر به پیشنهادهای مربوط به اسکان مجدد آوارگان فلسطینی علاقه‌ای ندارند و چنین پیشنهادهایی را «فراخوانی برای نابودی اسرائیل» می‌دانند، دولت جانسون هیچ واکنشی نشان نداد . اینگونه بود که دوره مسئولیت‌شناسی اسرائیل در قبال تراژدی آوارگان فلسطینی پایان یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، انکار نکبت ابعاد تازه‌ای یافت. دولت او نه تنها از راهکار دو کشوری فاصله گرفت، بلکه در گزارش‌های سالانه خود درباره حقوق بشر، دیگر کرانه باختری و نوار غزه را «سرزمین‌های اشغالی» نخواند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;###&amp;lt;/nowiki&amp;gt; سکوت اروپا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اتحادیه اروپا نیز هرگز به طور رسمی سالگرد نکبت را به رسمیت نشناخته است. در سال ۲۰۲۳، اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، ویدئویی منتشر کرد که در آن روایت اسرائیلی از «شکوفا کردن بیابان» را تأیید می‌کرد. این در حالی است که تنها چند ماه بعد، وزیر خارجه وقت اسرائیل، نخست‌وزیر اسپانیا را «دلقک» و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا را «یهودستیز» خواند، اما کمیسیون اروپا هرگز بابت استفاده از شعارهایی که پاکسازی قومی فلسطین را سفید می‌شوید، عذرخواهی نکرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;###&amp;lt;/nowiki&amp;gt; انکار امروز: وخیم‌تر از گذشته&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایلان پاپه، تاریخ‌دان اسرائیلی، معتقد است که نقش همراهی‌کننده کشورهای غربی در بمباران غزه، حتی از موضع آنها در زمان نکبت نیز وخیم‌تر است. او می‌گوید: «در سال ۱۹۴۸ تلویزیونی وجود نداشت. مردم تلفن هوشمند نداشتند و نسبتاً آسان بود که نکبت، پاکسازی قومی، را پنهان کنند و ادعا کنند وجود نداشته است. اما اکنون نمی‌توان گفت مردم نمی‌دانند چه می‌گذرد، در حالی که تصاویر آن روی صفحه‌های ما ظاهر می‌شود. بنابراین سطح انکار امروز بسیار شوم‌تر و خشمگین‌کننده‌تر است» .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; نکبت دوم: هشدار سازمان ملل در ۲۰۲۵&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در مه ۲۰۲۵، کمیته ویژه سازمان ملل متحد برای بررسی اقدامات اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی، هشدار داد که سیاست‌های اسرائیل در غزه و کرانه باختری ممکن است به «نکبت دوم» منجر شود. این کمیته که در دسامبر ۱۹۶۸ توسط مجمع عمومی سازمان ملل تأسیس شده، در بیانیه پایانی مأموریت میدانی خود در امان تأکید کرد: «اسرائیل همچنان به اعمال رنج‌های غیرقابل تصور بر مردمی که زیر اشغال زندگی می‌کنند، ادامه می‌دهد، در حالی که به سرعت مصادره زمین‌ها را به عنوان بخشی از جاه‌طلبی‌های استعماری گسترده‌تر خود توسعه می‌دهد. آنچه ما شاهد آن هستیم به‌خوبی می‌تواند نکبت دیگری باشد» .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیته ویژه با استناد به شهادت‌های متعدد، تأکید کرد که استفاده از شکنجه و سایر اشکال مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز، از جمله خشونت جنسی، یک رویه سیستماتیک ارتش و نیروهای امنیتی اسرائیل است و در زندان‌ها و اردوگاه‌های بازداشت نظامی اسرائیل گسترده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این کمیته همچنین از محاصره کامل کمک‌رسانی به غزه و «سلاحی کردن حق غذا» انتقاد کرد و گفت: «تصور جهانی که در آن دولتی چنین سیاست‌های فاسدی را برای به گرسنگی کشاندن یک جمعیت اجرا کند، در حالی که کامیون‌های غذا تنها چند کیلومتر دورتر هستند، دشوار است. با این حال، این واقعیت دردناک برای مردم غزه است» .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; نتیجه‌گیری&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نکبت نه تنها یک رویداد تاریخی، بلکه زخمی باز و فرآیندی مداوم در تاریخ فلسطین و خاورمیانه است. پاکسازی قومی حدود ۸۰۰٬۰۰۰ فلسطینی، تخریب بیش از ۵۰۰ شهر و روستا، و کشتار هزاران غیرنظامی در سال‌های ۱۹۴۷-۱۹۴۹، زیربنای منازعه‌ای را شکل داد که تا امروز ادامه دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سکوت و انکار غرب در قبال این فاجعه، چه در سال‌های ۱۹۴۸ و چه در دهه‌های بعد، نقش مهمی در تداوم آن داشته است. از تغییر موضع تدریجی آمریکا در دهه ۱۹۶۰ تا خودداری اتحادیه اروپا از به رسمیت شناختن نکبت، و از حمایت نظامی و سیاسی بی‌دریغ از اسرائیل تا وتوی قطعنامه‌های شورای امنیت، قدرت‌های غربی با اقدامات خود نه تنها در پاکسازی قومی ۱۹۴۸ شریک بوده‌اند، بلکه زمینه را برای تداوم آن تا امروز فراهم کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همانطور که مورخ ایلان پاپه تأکید می‌کند، انکار امروز نکبت و جنایات جاری علیه فلسطینیان، با وجود تصاویری که هر روز از غزه و کرانه باختری مخابره می‌شود، «شوم‌تر» از دوران نکبت است . هشدارهای اخیر نهادهای سازمان ملل درباره «نکبت دوم» نشان می‌دهد که خاطره ۱۹۴۸ نه تنها زنده است، بلکه ممکن است به زودی در مقیاسی وسیع‌تر تکرار شود . به رسمیت شناختن نکبت و پایان دادن به انکار آن، نخستین گام برای درک ریشه‌های منازعه و حرکت به سوی عدالت و صلحی پایدار است.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%D8%AA%D9%84_%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D8%B1_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86&amp;diff=867</id>
		<title>قتل عام دیر یاسین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%D8%AA%D9%84_%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D8%B1_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86&amp;diff=867"/>
		<updated>2026-02-24T07:47:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;قتل‌عام دیر یاسین&#039;&#039;&#039; (به عربی: مذبحة دیر یاسین) به &#039;&#039;&#039;قتل‌عام&#039;&#039;&#039; خونین ساکنان فلسطینی روستای دیر یاسین در نزدیکی اورشلیم در تاریخ ۹ آوریل ۱۹۴۸ (۲۰ فروردین ۱۳۲۷) توسط شبه‌نظامیان صهیونیست اشاره دارد. این واقعه که در جریان شورش یهودیان صهیونیست در فلسطین تحت استعمار بریتانیا رخ داد، به یکی از نمادهای اصلی &#039;&#039;&#039;پاک‌سازی قومی&#039;&#039;&#039; در جریان &#039;&#039;&#039;نکبت (فاجعه)&#039;&#039;&#039; ۱۹۴۸ فلسطین تبدیل شد . تخمین‌ها دربارهٔ تعداد قربانیان این جنایت متفاوت است و از ۱۰۰ تا ۲۵۴ نفر، که عمدتاً غیرنظامیان شامل زنان، کودکان و سالخوردگان بودند، گزارش شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیش‌زمینه ===&lt;br /&gt;
روستای دیر یاسین در غرب اورشلیم و بر فراز تپه‌ای راهبردی قرار داشت که مسیر ارتباطی بین اورشلیم و دشت ساحلی را زیر نظر داشت . پیش از حمله، این روستا با همسایگان یهودی خود در شهرک گیوات شائول پیمان عدم تعارض امضا کرده بود و درگیر درگیری‌های نظامی نشده بود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ماه‌های منتهی به پایان استعمار بریتانیا، آژانس یهود و شورشیان هاگانا، طرحی جامع با نام &#039;&#039;&#039;طرح دالت (Plan Dalet)&#039;&#039;&#039; را به اجرا گذاشتند. هدف این طرح، پاکسازی مناطق راهبردی و نواحی تعیین‌شده برای رژیم صهیونیست از ساکنان فلسطینی بود . عملیات نحشون، که برای تسلط کامل بر منطقه طراحی شده بود، زمینه‌ساز قتل عام در دیر یاسین شد، هرچند خود روستا مستقیماً در مسیر اصلی نبود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شرح واقعه ===&lt;br /&gt;
در سحرگاه ۹ آوریل ۱۹۴۸، شورشیان با ترکیبی از دو گروه شبه‌نظامی صهیونیست، &#039;&#039;&#039;ایرگون (اتزل)&#039;&#039;&#039; به ریاست مناخیم بگین و &#039;&#039;&#039;لِهی (استرن گنگ)&#039;&#039;&#039; تحت فرمان اسحاق شامیر، به روستای دیر یاسین حمله کردند. هاگانا مستقیماً در با شلیک خمپاره و ارسال یک گروه برای پشتیبانی، به تداوم جنایات شورشیان کمک کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مهاجمان پس درگیری‌ای کوتاه با دفاع محلی روستاییان، روستا را تصرف و اقدام به پاکسازی خانه‌ها کردند. گزارش های بسیاری از بازماندگان و ناظران بین‌المللی از صحنه‌هایی از وحشیگری بی‌سابقه خبر دادند. بر اساس گزارش‌های جمع‌آوری‌شده، صدها غیرنظامی از جمله زنان و کودکان در خانه‌های خود یا پس از تسلیم شدن، به صورت دسته‌جمعی تیرباران شدند. سر هنری گورنی، فرماندهٔ نیروهای بریتانیا در فلسطین، در یکی از گزارش‌های محرمانه خود این حمله را چنین توصیف کرده است: «...با تمام مظاهر وحشیگری همراه بود. زنان و کودکان را برهنه کردند، به صف نشاندند، از آن‌ها عکس گرفتند و سپس سلاخی کردند.».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گزارش‌های متعددی از &#039;&#039;&#039;تجاوز جنسی&#039;&#039;&#039;، مثله کردن اجساد و غارت اموال توسط شورشیان صهیونیست وجود دارد. ژاک دو رنیر، نمایندهٔ صلیب سرخ که اندکی پس از کشتار وارد روستا شد، از مشاهدهٔ اجساد زنان باردار شکم‌دریده و کودکان قطعه‌قطعه‌شده خبر داد. حدود ۲۵ تن از بازماندگان، شامل زنان و کودکان، سوار بر کامیون‌ها در خیابان‌های اورشلیم به عنوان «رژهٔ پیروزی» گردانده شدند و سپس اعدام شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پاک‌سازی قومی و پیامدها ===&lt;br /&gt;
قتل‌عام دیر یاسین و جنایات شورشیان صهیونیست تأثیر روانی عمیقی بر مردم فلسطین گذاشت و به موجی از وحشت دامن زد. مناخیم بگین بعدها در خاطرات خود نوشت: «عرب‌ها در سراسر کشور، باورمند به داستان‌های وحشیانهٔ &#039;قصاب‌های ایرگون&#039;، دچار وحشتی بی‌نهایت شدند و برای نجات جان خود گریختند. این فرار دسته‌جمعی به سرعت به یک ازدحام جنون‌آمیز و غیرقابل کنترل تبدیل شد.». این جنایات نقشی کلیدی در تسریع فرار و و شروع پاکسازی قومی صدها هزار فلسطینی از خانه‌های خود ایفا کرد و به یکی از سنگ‌بنای &#039;&#039;&#039;پاک‌سازی قومی فلسطین (۱۹۴۸–۱۹۴۹)&#039;&#039;&#039; تبدیل شد که در تاریخ فلسطین به عنوان &#039;&#039;&#039;نکبت&#039;&#039;&#039; شناخته می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بازماندگان دیر یاسین آواره شدند و بسیاری از آن‌ها تا امروز در اردوگاه‌های آوارگان فلسطینی در کرانهٔ باختری و اردن به سر می‌برند. گروهی از کودکان یتیم شده توسط هندی الحسینی در اورشلیم جمع‌آوری و در مؤسسهٔ «دار الطفل العربی» (خانهٔ کودک عرب) اسکان داده شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش و حمایت‌های بریتانیا ===&lt;br /&gt;
استعمار بریتانیا بر فلسطین تا ۱۵ مه ۱۹۴۸ ادامه داشت، بنابراین دیر یاسین در دورهٔ مسئولیت مستقیم بریتانیا به وقوع پیوست. با این حال، بریتانیایی های حاضر در منطقه برای جلوگیری از قتل عام هیچ مداخله‌ای نکردند و پس از وقوع فاجعه، از ورود نیروهای امدادی صلیب سرخ به روستا برای درمان مجروحان جلوگیری به عمل آمد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از سوی دیگر، بریتانیا در طول سال‌های استعمار، نقشی دوسویه ایفا کرده بود. اگرچه گروه‌هایی تروریستی مانند ایرگون و لهی به دلیل اقدامات تروریستی علیه نیروهای بریتانیایی (مانند بمب‌گذاری در هتل کینگ دیوید) مبارزه می‌کردند ، اما نیروی اصلی شورشیان صهیونیست، یعنی &#039;&#039;&#039;هاگانا&#039;&#039;&#039;، توسط افسران بریتانیایی &#039;&#039;&#039;آموزش دیده، مسلح شده و تجهیز می‌شد&#039;&#039;&#039;. جنایتکاران هاگانا بعدها هستهٔ اصلی ارتش اسرائیل را تشکیل داد. اسناد بریتانیایی نشان می‌دهد که مقامات این کشور، گروه‌های یهودی را تا پایان استعمار، «تروریست» می‌خواندند و به وحشیگری آن‌ها اذعان داشتند، اما در عمل از توانایی یا ارادهٔ کافی برای توقف آن‌ها برخوردار نبودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرنوشت عاملان و محکومیت بین‌المللی ===&lt;br /&gt;
هیچ‌یک از عاملان این قتل‌عام هرگز محاکمه نشدند. در عوض، مسٔولین این عملیات بعدها به مقامات بالای قدرت در اسرائیل دست یافتند. مناخیم بگین (فرمانده ایرگون) بعدها به عنوان نخست‌وزیر اسرائیل (۱۹۷۷–۱۹۸۳) و اسحاق شامیر (رییس لهی) نیز به عنوان نخست‌وزیر (۱۹۸۳–۱۹۸۴ و ۱۹۸۶–۱۹۹۲) در قدرت بود. دیوید بن گوریون، مسٔول سیاسی آژانس یهود که بعدها نخست‌وزیر شد، به صورت نمایشی این کشتار را محکوم کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اتحادیهٔ عرب و سازمان ملل بارها این رویداد را محکوم کرده‌اند. در نامه‌ای که اتحادیهٔ عرب در ۱۵ مه ۱۹۴۸ به شورای امنیت فرستاد، از «جنایات وحشیانه علیه ساکنان صلح‌طلب عرب، به ویژه در دیر یاسین» به عنوان یکی از دلایل مداخلهٔ ارتش‌های عربی یاد شده است. جامعهٔ بین‌المللی و مورخان امروزه به اتفاق، دیر یاسین را نمونه‌ای بارز از جنایت جنگی و بخشی از سیاست پاک‌سازی قومی رژیم صهیونیستی می‌دانند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
- [[نکبت]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- طرح دالت&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- ایرگون&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- لهای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- جنگ داخلی در فلسطین تحت استعمار بریتانیا (۱۹۴۸–۱۹۴۷)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== منابع ===&lt;br /&gt;
&amp;lt;section class=&amp;quot;references&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1. Negotiations Affairs Department (NAD). &amp;quot;The Massacre of Deir Yassin: Atrocity, Displacement and Impunity.&amp;quot; 9 April 2015. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2. Gerry Bowler. &amp;quot;April 9 – Deir Yassin Massacre.&amp;quot; GerryBowler.com. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3. Encyclopædia Britannica. &amp;quot;Deir Yassin.&amp;quot; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4. The Guardian. &amp;quot;Letters: Contested history that haunts the Middle East peace process.&amp;quot; 1 May 2008. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5. The Jewish Chronicle. &amp;quot;British saw 1948 Jewish fighters as &#039;like those of Nazi Germany&#039;.&amp;quot; 26 April 2013. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
6. Arab News Japan. &amp;quot;Worse than the Naksa and Nakba combined? One year on and no hope in sight.&amp;quot; 7 October 2024. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
7. Qatar News Agency (QNA). &amp;quot;On Anniversary of Deir Yassin Massacre.. Arab League Condemns Israeli Aggression Against Palestinians.&amp;quot; 9 April 2023. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
8. Shlaim, Avi. &amp;quot;The Tortuous Road to War.&amp;quot; *The Politics of Partition: King Abdullah, the Zionists, and Palestine 1921-1951*. Oxford Academic, 1998. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
9. Akleh, Elias. &amp;quot;Israeli Massacre Of Deir Yassin.&amp;quot; Just International, 15 April 2013. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
10. 法務部調查局 (Ministry of Justice Investigation Bureau, Taiwan). &amp;quot;清流雙月刊 NO.53.&amp;quot; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/section&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%D8%AA%D9%84_%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D8%B1_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86&amp;diff=866</id>
		<title>قتل عام دیر یاسین</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%82%D8%AA%D9%84_%D8%B9%D8%A7%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D8%B1_%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%86&amp;diff=866"/>
		<updated>2026-02-24T07:34:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;قتل‌عام دیر یاسین&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (به عربی: مذبحة دیر یاسین) به &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;قتل‌عام&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; خونین ساکنان فلسطینی روستای دیر یاسین در نزدیکی اورشلیم در تاریخ ۹ آوریل ۱۹۴۸ (۲۰ فروردین ۱۳۲۷) توسط شبه‌نظامیان صهیونیست اشاره دارد. این واقعه که در جریان شورش یهودیان صهیونیست د...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;قتل‌عام دیر یاسین&#039;&#039;&#039; (به عربی: مذبحة دیر یاسین) به &#039;&#039;&#039;قتل‌عام&#039;&#039;&#039; خونین ساکنان فلسطینی روستای دیر یاسین در نزدیکی اورشلیم در تاریخ ۹ آوریل ۱۹۴۸ (۲۰ فروردین ۱۳۲۷) توسط شبه‌نظامیان صهیونیست اشاره دارد. این واقعه که در جریان شورش یهودیان صهیونیست در فلسطین تحت استعمار بریتانیا رخ داد، به یکی از نمادهای اصلی &#039;&#039;&#039;پاک‌سازی قومی&#039;&#039;&#039; در جریان &#039;&#039;&#039;نکبت (فاجعه)&#039;&#039;&#039; ۱۹۴۸ فلسطین تبدیل شد . تخمین‌ها دربارهٔ تعداد قربانیان این جنایت متفاوت است و از ۱۰۰ تا ۲۵۴ نفر، که عمدتاً غیرنظامیان شامل زنان، کودکان و سالخوردگان بودند، گزارش شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیش‌زمینه ===&lt;br /&gt;
روستای دیر یاسین در غرب اورشلیم و بر فراز تپه‌ای راهبردی قرار داشت که مسیر ارتباطی بین اورشلیم و دشت ساحلی را زیر نظر داشت . پیش از حمله، این روستا با همسایگان یهودی خود در شهرک گیوات شائول پیمان عدم تعارض امضا کرده بود و درگیر درگیری‌های نظامی نشده بود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ماه‌های منتهی به پایان استعمار بریتانیا، آژانس یهود و شورشیان هاگانا، طرحی جامع با نام &#039;&#039;&#039;طرح دالت (Plan Dalet)&#039;&#039;&#039; را به اجرا گذاشتند. هدف این طرح، پاکسازی مناطق راهبردی و نواحی تعیین‌شده برای رژیم صهیونیست از ساکنان فلسطینی بود . عملیات نحشون، که برای تسلط کامل بر منطقه طراحی شده بود، زمینه‌ساز قتل عام در دیر یاسین شد، هرچند خود روستا مستقیماً در مسیر اصلی نبود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شرح واقعه ===&lt;br /&gt;
در سحرگاه ۹ آوریل ۱۹۴۸، شورشیان با ترکیبی از دو گروه شبه‌نظامی صهیونیست، &#039;&#039;&#039;ایرگون (اتزل)&#039;&#039;&#039; به ریاست مناخیم بگین و &#039;&#039;&#039;لِهی (استرن گنگ)&#039;&#039;&#039; تحت فرمان اسحاق شامیر، به روستای دیر یاسین حمله کردند. هاگانا مستقیماً در با شلیک خمپاره و ارسال یک گروه برای پشتیبانی، به تداوم جنایات شورشیان کمک کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مهاجمان پس درگیری‌ای کوتاه با دفاع محلی روستاییان، روستا را تصرف و اقدام به پاکسازی خانه‌ها کردند. گزارش های بسیاری از بازماندگان و ناظران بین‌المللی از صحنه‌هایی از وحشیگری بی‌سابقه خبر دادند. بر اساس گزارش‌های جمع‌آوری‌شده، صدها غیرنظامی از جمله زنان و کودکان در خانه‌های خود یا پس از تسلیم شدن، به صورت دسته‌جمعی تیرباران شدند. سر هنری گورنی، فرماندهٔ نیروهای بریتانیا در فلسطین، در یکی از گزارش‌های محرمانه خود این حمله را چنین توصیف کرده است: «...با تمام مظاهر وحشیگری همراه بود. زنان و کودکان را برهنه کردند، به صف نشاندند، از آن‌ها عکس گرفتند و سپس سلاخی کردند.».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گزارش‌های متعددی از &#039;&#039;&#039;تجاوز جنسی&#039;&#039;&#039;، مثله کردن اجساد و غارت اموال توسط شورشیان صهیونیست وجود دارد. ژاک دو رنیر، نمایندهٔ صلیب سرخ که اندکی پس از کشتار وارد روستا شد، از مشاهدهٔ اجساد زنان باردار شکم‌دریده و کودکان قطعه‌قطعه‌شده خبر داد. حدود ۲۵ تن از بازماندگان، شامل زنان و کودکان، سوار بر کامیون‌ها در خیابان‌های اورشلیم به عنوان «رژهٔ پیروزی» گردانده شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پاک‌سازی قومی و پیامدها ===&lt;br /&gt;
قتل‌عام دیر یاسین و جنایات شورشیان صهیونیست تأثیر روانی عمیقی بر مردم فلسطین گذاشت و به موجی از وحشت دامن زد. مناخیم بگین بعدها در خاطرات خود نوشت: «عرب‌ها در سراسر کشور، باورمند به داستان‌های وحشیانهٔ &#039;قصاب‌های ایرگون&#039;، دچار وحشتی بی‌نهایت شدند و برای نجات جان خود گریختند. این فرار دسته‌جمعی به سرعت به یک ازدحام جنون‌آمیز و غیرقابل کنترل تبدیل شد.». این جنایات نقشی کلیدی در تسریع فرار و و شروع پاکسازی قومی صدها هزار فلسطینی از خانه‌های خود ایفا کرد و به یکی از سنگ‌بنای &#039;&#039;&#039;پاک‌سازی قومی فلسطین (۱۹۴۸–۱۹۴۹)&#039;&#039;&#039; تبدیل شد که در تاریخ فلسطین به عنوان &#039;&#039;&#039;نکبت&#039;&#039;&#039; شناخته می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بازماندگان دیر یاسین آواره شدند و بسیاری از آن‌ها تا امروز در اردوگاه‌های آوارگان فلسطینی در کرانهٔ باختری و اردن به سر می‌برند. گروهی از کودکان یتیم شده توسط هندی الحسینی در اورشلیم جمع‌آوری و در مؤسسهٔ «دار الطفل العربی» (خانهٔ کودک عرب) اسکان داده شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش و حمایت‌های بریتانیا ===&lt;br /&gt;
استعمار بریتانیا بر فلسطین تا ۱۵ مه ۱۹۴۸ ادامه داشت، بنابراین دیر یاسین در دورهٔ مسئولیت مستقیم بریتانیا به وقوع پیوست. با این حال، بریتانیایی های حاضر در منطقه برای جلوگیری از قتل عام هیچ مداخله‌ای نکردند و پس از وقوع فاجعه، از ورود نیروهای امدادی صلیب سرخ به روستا برای درمان مجروحان جلوگیری به عمل آمد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از سوی دیگر، بریتانیا در طول سال‌های استعمار، نقشی دوسویه ایفا کرده بود. اگرچه گروه‌هایی تروریستی مانند ایرگون و لهی به دلیل اقدامات تروریستی علیه نیروهای بریتانیایی (مانند بمب‌گذاری در هتل کینگ دیوید) مبارزه می‌کردند ، اما نیروی اصلی شورشیان صهیونیست، یعنی &#039;&#039;&#039;هاگانا&#039;&#039;&#039;، توسط افسران بریتانیایی &#039;&#039;&#039;آموزش دیده، مسلح شده و تجهیز می‌شد&#039;&#039;&#039;. جنایتکاران هاگانا بعدها هستهٔ اصلی ارتش اسرائیل را تشکیل داد. اسناد بریتانیایی نشان می‌دهد که مقامات این کشور، گروه‌های یهودی را تا پایان استعمار، «تروریست» می‌خواندند و به وحشیگری آن‌ها اذعان داشتند، اما در عمل از توانایی یا ارادهٔ کافی برای توقف آن‌ها برخوردار نبودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرنوشت عاملان و محکومیت بین‌المللی ===&lt;br /&gt;
هیچ‌یک از عاملان این قتل‌عام هرگز محاکمه نشدند. در عوض، مسٔولین این عملیات بعدها به مقامات بالای قدرت در اسرائیل دست یافتند. مناخیم بگین (فرمانده ایرگون) بعدها به عنوان نخست‌وزیر اسرائیل (۱۹۷۷–۱۹۸۳) و اسحاق شامیر (رییس لهی) نیز به عنوان نخست‌وزیر (۱۹۸۳–۱۹۸۴ و ۱۹۸۶–۱۹۹۲) در قدرت بود. دیوید بن گوریون، مسٔول سیاسی آژانس یهود که بعدها نخست‌وزیر شد، به صورت نمایشی این کشتار را محکوم کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اتحادیهٔ عرب و سازمان ملل بارها این رویداد را محکوم کرده‌اند. در نامه‌ای که اتحادیهٔ عرب در ۱۵ مه ۱۹۴۸ به شورای امنیت فرستاد، از «جنایات وحشیانه علیه ساکنان صلح‌طلب عرب، به ویژه در دیر یاسین» به عنوان یکی از دلایل مداخلهٔ ارتش‌های عربی یاد شده است. جامعهٔ بین‌المللی و مورخان امروزه به اتفاق، دیر یاسین را نمونه‌ای بارز از جنایت جنگی و بخشی از سیاست پاک‌سازی قومی می‌دانند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; جستارهای وابسته&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- نکبت&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- طرح دالت&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- ایرگون&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- لهای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- جنگ داخلی در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا (۱۹۴۸–۱۹۴۷)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; منابع&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;section class=&amp;quot;references&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1. Negotiations Affairs Department (NAD). &amp;quot;The Massacre of Deir Yassin: Atrocity, Displacement and Impunity.&amp;quot; 9 April 2015. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2. Gerry Bowler. &amp;quot;April 9 – Deir Yassin Massacre.&amp;quot; GerryBowler.com. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3. Encyclopædia Britannica. &amp;quot;Deir Yassin.&amp;quot; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4. The Guardian. &amp;quot;Letters: Contested history that haunts the Middle East peace process.&amp;quot; 1 May 2008. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5. The Jewish Chronicle. &amp;quot;British saw 1948 Jewish fighters as &#039;like those of Nazi Germany&#039;.&amp;quot; 26 April 2013. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
6. Arab News Japan. &amp;quot;Worse than the Naksa and Nakba combined? One year on and no hope in sight.&amp;quot; 7 October 2024. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
7. Qatar News Agency (QNA). &amp;quot;On Anniversary of Deir Yassin Massacre.. Arab League Condemns Israeli Aggression Against Palestinians.&amp;quot; 9 April 2023. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
8. Shlaim, Avi. &amp;quot;The Tortuous Road to War.&amp;quot; *The Politics of Partition: King Abdullah, the Zionists, and Palestine 1921-1951*. Oxford Academic, 1998. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
9. Akleh, Elias. &amp;quot;Israeli Massacre Of Deir Yassin.&amp;quot; Just International, 15 April 2013. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
10. 法務部調查局 (Ministry of Justice Investigation Bureau, Taiwan). &amp;quot;清流雙月刊 NO.53.&amp;quot; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/section&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;##&amp;lt;/nowiki&amp;gt; پیوند به بیرون&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- گزارش صلیب سرخ از کشتار دیر یاسین (بایگانی)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- فیلم &amp;quot;میرال&amp;quot; (۲۰۱۰) به کارگردانی جولیان اشنابل، دربارهٔ نجات یتیمان دیر یاسین توسط هندی الحسینی&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=865</id>
		<title>جنوب جهانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=865"/>
		<updated>2026-02-22T04:24:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;جنوب جهانی&#039;&#039;&#039; (Global South) اصطلاحی است که در دهه‌های اخیر برای توصیف کشورهایی با تاریخچه‌های مشترک استعماری، چالش‌های توسعه‌ی مشابه، و دیدگاه‌های همسو در عرصه بین‌المللی به کار گرفته شده است . این مفهوم که جایگزینی برای اصطلاحات قدیمی‌تری چون «جهان سوم» محسوب می‌شود، بر پویایی‌های ژئوپلیتیک جدید و تلاش این کشورها برای بازتعریف نظم جهانی تمرکز دارد. در این میان، تحولات مرتبط با فلسطین و کنشگری فعال جمهوری اسلامی ایران، نقشی کلیدی در شکل‌دهی به هویت و دستور کار جنوب جهانی ایفا کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ریشه‌ها و تعریف جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
استفاده معاصر از اصطلاح جنوب جهانی به اواخر دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد . با این حال، ریشه‌های سیاسی آن را می‌توان در کنفرانس باندونگ در سال ۱۹۵۵ جستجو کرد، جایی که کشورهای آسیایی و آفریقایی تازه استقلال‌یافته به‌عنوان نیرویی جمعی در سیاست جهانی ظهور کردند. این جنبش با تأسیس جنبش عدم تعهد در سال ۱۹۶۱ و گروه ۷۷ در سال ۱۹۶۴ تداوم یافت و بستری برای همکاری کشورهای در حال توسعه (معروف به همکاری جنوب-جنوب) فراهم آورد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جنوب جهانی صرفاً یک مفهوم جغرافیایی نیست؛ زیرا بسیاری از کشورهای این گروه در نیمکره شمالی (مانند هند و چین) قرار دارند . این اصطلاح بیشتر بر اشتراکات سیاسی و اقتصادی دلالت دارد: تجربه مشترک استعمار، تلاش برای توسعه و صنعتی‌شدن، و احساس نادیده گرفته شدن در نظام‌های حکمرانی جهانی که به نفع کشورهای شمال (عمدتاً آمریکای شمالی و اروپا) طراحی شده‌اند . افزایش چشمگیر سهم این کشورها در تولید ناخالص جهانی و رشد همکاری‌های چندجانبه در چارچوب نهادهایی مانند بریکس، بر اهمیت روزافزون این بلوک در صحنه بین‌المللی صحه می‌گذارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش غرب در آشفتگی جهان و ایجاد جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
وضعیت فعلی جهان، ریشه در تداوم رویکردهای استعماری و استثماری در قالبی نوین دارد. استاندارد دوگانه در قبال مسائلی مانند حقوق بشر و جنگ‌ها، مداخلات نظامی، و تلاش برای حفظ هژمونی اقتصادی، بی اعتباری اخلاقی غرب را نزد افکار عمومی جهان و به ویژه جنوب جهانی به شدت افزایش داده است. این شکاف فزاینده، موتور محرکه اصلی برای حرکت به سمت جهانی چندقطبی است که در آن کشورهای جنوب جهانی به دنبال ایفای نقشی تعیین‌کننده و عادلانه‌تر هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== دخالت غرب در سایر کشورها ====&lt;br /&gt;
در حالی که غرب خود را مهد آزادی و حقوق بشر معرفی می‌کند، تاریخ و عملکرد کنونی آن سرشار از نمونه‌هایی است که در تضاد کامل با این ارزش‌ها قرار دارد. ساموئل هانتینگتون به خوبی این واقعیت را خلاصه می‌کند: &#039;&#039;&#039;&amp;quot;غرب با برتری ایده‌ها یا دین خود جهان را فتح نکرد، بلکه از طریق برتری در کاربرد خشونت سازمان‌یافته این کار را انجام داد. غربی‌ها اغلب این واقعیت را فراموش می‌کنند؛ اما غیرغربی‌ها هرگز آن را فراموش نمی‌کنند.&amp;quot;&#039;&#039;&#039; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;میراث استعماری&#039;&#039;&#039;: کشورهای اروپایی مانند انگلیس و فرانسه قرن‌ها مستعمرات خود در هند، آفریقا و آسیا را به شکلی وحشیانه بهره‌کشی کردند و مردم این سرزمین‌ها برای رهایی مجبور به مبارزه مسلحانه شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;مداخلات نظامی و کودتاها&#039;&#039;&#039;: آمریکا با حمایت از کودتاها در سراسر آمریکای لاتین (در چارچوب عملیاتی مانند &amp;quot;کندور&amp;quot;) و مداخلات نظامی گسترده از ویتنام تا عراق، نقش کلیدی در سرنگونی دولت‌های منتخب و ایجاد بی‌ثباتی داشته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== استاندارد دوگانه و ریاکاری در قبال جنوب جهانی ====&lt;br /&gt;
شاید بزرگترین عامل بی‌اعتمادی جنوب جهانی به غرب، &#039;&#039;&#039;استانداردهای دوگانه&#039;&#039;&#039; در سیاست خارجی آن باشد. بحران‌های اخیر جهانی این شکاف را بیش از پیش آشکار کرده است :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;جنگ غزه&#039;&#039;&#039;: رفتار غرب در قبال جنگ غزه به عنوان یک &amp;quot;آینه بحرانی&amp;quot; عمل کرده است. جنوب جهانی به وضوح شاهد نادیده گرفته شدن حقوق بین‌الملل و جان غیرنظامیان فلسطینی در سایه حمایت‌های بی‌دریغ آمریکا و اروپا از جنایات جنگی و حملات خونبار اسرائیل است. اقدامی مانند شکایت آفریقای جنوبی علیه جنایات اسرائیل به جرم &#039;&#039;&#039;نسل‌کشی&#039;&#039;&#039; در دیوان بین‌المللی دادگستری، که با استقبال گسترده جنوب جهانی مواجه شد، نمادی از این واکنش به استاندارد دوگانه غرب است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;بحران اوکراین&#039;&#039;&#039;: از آغاز در حالی که غرب و آمریکا برای جنگ اوکراین بسیج شده است، بسیاری از کشورهای جنوب جهانی از پیوستن به ائتلاف غربی ضد روسی سرباز زدند و این را نشانه‌ای دیگر از تمرکز غرب بر منافع خود و بی‌تفاوتی نسبت به بحران‌های دیگر نقاط جهان می‌دانند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;نظام مالی بین‌المللی&#039;&#039;&#039;: نهادهای مانند صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی که تحت سلطه غرب اداره می‌شوند، به دلیل اعمال سیاست‌های ناعادلانه و تشدید نابرابری‌ها در کشورهای در حال توسعه به شدت مورد انتقاد هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== غرب به عنوان &amp;quot;نیروی منفی&amp;quot; حتی از نگاه متحدانش ====&lt;br /&gt;
افکار عمومی در خود کشورهای غربی نیز نگاه بسیار منفی به نقش آمریکا دارند. نظرسنجی‌های متعدد نشان می‌دهد که بخش بزرگی از مردم متحدان اصلی آمریکا در اروپا، این کشور را &#039;&#039;&#039;&amp;quot;نیروی منفی&amp;quot; در جهان&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;&amp;quot;متحدی غیرقابل اعتماد&amp;quot;&#039;&#039;&#039; می‌دانند که دائما به مشکلات جهان می‌افزاید. این واقعیت ناشی از تصمیمات یکجانبه، خروج از توافق‌های بین‌المللی، و تنش‌های تجاری و سیاسی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;افزایش بی‌اعتمادی&#039;&#039;&#039;: نظرسنجی‌ها در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که در کشورهایی مانند دانمارک، فرانسه و آلمان، درصد بسیار بالایی از مردم (در دانمارک تا ۸۴٪) دیدگاهی منفی نسبت به آمریکا دارند و خواهان فاصله گرفتن اروپا از واشنگتن هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;خودبرتری‌بینی غرب&#039;&#039;&#039;: &amp;quot;یورگن اوسترهامل&amp;quot;، تاریخ‌نگار آلمانی، معتقد است که در هسته مفهوم &amp;quot;غرب&amp;quot;، ایده &amp;quot;&#039;&#039;&#039;خودبرتری&#039;&#039;&#039;&amp;quot; و نژادپرستی نهفته که همواره غیرغربی‌ها را &#039;&#039;&#039;پست‌تر&#039;&#039;&#039; ارزیابی می‌کند. به همین دلیل، جنوب جهانی به غرب به عنوان &#039;&#039;&#039;&amp;quot;مفهومی منفی و گناهکار&amp;quot;&#039;&#039;&#039; می‌نگرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== واگرایی جنوب جهانی و پاسخ به سلطه‌گری غرب ====&lt;br /&gt;
در واکنش به این نقش منفی، جنوب جهانی در حال سازماندهی مجدد خود برای ایجاد &#039;&#039;&#039;نظمی چندقطبی&#039;&#039;&#039; و عادلانه‌تر است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;ائتلاف‌های جدید&#039;&#039;&#039;: گروه‌هایی مانند &#039;&#039;&#039;بریکس&#039;&#039;&#039; و سازمان همکاری شانگهای که آشکارا در برابر سلطه‌گری غرب شکل گرفته‌اند، وزن سیاسی و اقتصادی فزاینده‌ای پیدا کرده‌اند. این نهادها به دنبال جایگزینی برای سازوکارهای مالی و سیاسی تحت سلطه غرب هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;دفاع از منافع ملی&#039;&#039;&#039;: کشورهای جنوب جهانی امروز واقع‌گرایانه‌تر از گذشته به دنبال منافع ملی خود هستند و با بازیگری هوشمندانه میان قدرت‌ها، سهم بیشتری از قدرت جهانی را طلب می‌کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تأثیر فلسطین بر وحدت و کنشگری جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
مسئله فلسطین به نمادی قدرتمند از مبارزه با بی‌عدالتی و استانداردهای دوگانه در نظام بین‌الملل تبدیل شده و نقشی اساسی در بیداری و همگرایی جنوب جهانی ایفا کرده است . جنگ غزه که از اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، به عنوان یک &amp;quot;آینه بحرانی&amp;quot; عمل کرد و شکست اخلاقی عمیق جامعه بین‌المللی و انفعال یا همدستی قدرت‌های غربی را در معرض دید همگان قرار داد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این رویداد، کشورهای جنوب جهانی را به کنشگری جمعی واداشت. برجسته‌ترین نمونه این کنش‌ها، شکایت آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) در دسامبر ۲۰۲۳ بود که در آن جنایت نسل‌کشی در غزه مطرح شد . آفریقای جنوبی با استفاده از سرمایه‌ی اخلاقی خود به عنوان کشوری که از آپارتاید عبور کرده، عملاً رهبری تلاش‌ها برای پاسخگو کردن قدرت‌ها در برابر جنایات علیه بشریت را بر عهده گرفت . متعاقباً، حداقل دوازده کشور دیگر از جنوب جهانی برای پیوستن به این پرونده اعلام آمادگی کردند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علاوه بر اقدامات حقوقی، تأثیر جنگ در غزه بر افکار عمومی و سیاست بین‌الملل، منجر به تغییراتی در مواضع برخی کشورها شد. بسیاری از کشورها روند عادی‌سازی روابط با اسرائیل را متوقف یا کند کردند و ابتکارات اقتصادی منطقه‌ای مانند کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا (IMEC) تحت تأثیر تنش‌های ناشی از جنگ قرار گرفت . همچنین، تشکیل گروه‌هایی مانند &amp;quot;گروه لاهه&amp;quot; توسط کشورهای جنوب جهانی، نشان‌دهنده عزمی جدی برای حمایت از فلسطین و تلاش برای پایان دادن به اشغال‌گری از طریق سازوکارهای بین‌المللی بود . گسترش جنبش‌های تحریم (BDS) در سراسر جهان نیز نشان از قدرت بسیج‌گری جنوب جهانی در حمایت از آرمان فلسطین دارد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فلسطین به نمادی از &amp;quot;مقاومت در برابر ریاکاری غرب و نظام کهنه استعماری&amp;quot; تبدیل شده است . جنوب جهانی، با به چالش کشیدن مصونیت تلقی‌شدن اسرائیل، خواستار اصلاح نظام قضایی بین‌المللی و گذار از &amp;quot;عدالت پیروزمندان&amp;quot; به &amp;quot;عدالت قربانیان&amp;quot; است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش و رویکرد ایران در پویایی جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
جمهوری اسلامی ایران خود را به عنوان عضوی فعال و تأثیرگذار در جنوب جهانی تعریف کرده و رویکردی راهبردی برای تعمیق روابط با این کشورها در پیش گرفته است. این رویکرد که با شعار &amp;quot;نه شرقی، نه غربی&amp;quot; انقلاب اسلامی نیز همخوانی دارد، بر ساختن نظم جهانی چندقطبی و عاری از سلطه غرب تأکید می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== پیگیری چندجانبه‌گرایی و عضویت در نهادهای بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
تهران به‌طور جدی به دنبال استفاده از ظرفیت سازمان‌های بین‌المللی همسو با جنوب جهانی است. عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای (SCO) و گروه بریکس (BRICS) نقطه عطفی در این مسیر محسوب می‌شود . مقامات ایرانی این نهادها را &amp;quot;فرصتی بی‌نظیر&amp;quot; برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی و تقویت همکاری‌های چندجانبه می‌دانند و تأکید می‌کنند که این رویکرد فراتر از بخش خصوصی و شامل نهادهای دولتی نیز می‌شود . حضور در این پیمان‌ها، بخشی از استراتژی &amp;quot;نگاه به شرق&amp;quot; و &amp;quot;نگاه به جنوب&amp;quot; ایران در پاسخ به فشارها و تحریم‌های غربی است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== دیپلماسی مبتنی بر آرمان‌های مشترک ====&lt;br /&gt;
ایران رویکرد خود را در قبال جنوب جهانی، فراتر از منافع مادی و بر پایه اصولی چون &amp;quot;کرامت انسانی&amp;quot;، &amp;quot;حاکمیت ملت‌ها&amp;quot; و &amp;quot;مبارزه با ظلم&amp;quot; تعریف می‌کند . نمونه بارز این رویکرد، تلاش برای احیای روابط با سودان است. تهران پس از سال‌ها قطع رابطه ناشی از فشارهای خارجی، در اکتبر ۲۰۲۳ روابط دیپلماتیک خود با خارطوم را از سر گرفت . تحلیلگران این اقدام را نه صرفاً یک تبادل دیپلماتیک معمولی، بلکه نمادی از &amp;quot;بیداری سیاسی و تمدنی جنوب جهانی در برابر نظام سلطه&amp;quot; و بازگشت ایران به &amp;quot;ریشه‌های تاریخی و تمدنی خود&amp;quot; ارزیابی می‌کنند . ایران در بحران سودان، خود را مدافع تمامیت ارضی و مخالف خشونت علیه غیرنظامیان معرفی کرده و آن را ادامه سیاست اصولی خود در قبال بحران‌های منطقه (مانند سوریه، یمن و فلسطین) می‌داند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== همکاری اقتصادی برای عبور از تحریم‌ها ====&lt;br /&gt;
جنبه اقتصادی برای ایران در تعامل با جنوب جهانی حیاتی است. این کشور در پی استفاده از توافق‌های پایاپای و تجارت با ارزهای محلی برای دور زدن تحریم‌های آمریکا و کاهش انزوای اقتصادی خود است . با وجود آنکه کارشناسان معتقدند این توافقات در مقیاس کوچک قادر به حل تمام مشکلات ساختاری اقتصاد ایران (مانند نیاز به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی) نیست، اما همچنان به عنوان یک راهبرد کلیدی دنبال می‌شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== میانجی‌گری چین و عادی‌سازی روابط با عربستان ====&lt;br /&gt;
یکی از موفقیت‌های بزرگ دیپلماسی ایران در چارچوب جنوب جهانی، توافق برای از سرگیری روابط با عربستان سعودی در مارس ۲۰۲۳ بود که با میانجی‌گری چین به دست آمد. این رویداد از منظر ایران، &amp;quot;اوج موفقیت در روابط با جنوب جهانی&amp;quot; و نشانه‌ای از ظهور &amp;quot;نظمی جایگزین&amp;quot; بود؛ نظمی که در آن قدرت‌های غربی نقشی نداشتند و همکاری جنوب-جنوب تقویت می‌شد . این توافق نه تنها تنش‌های منطقه‌ای را کاهش داد، بلکه الگویی برای حل و فصل مناقشات توسط بازیگران جنوب جهانی ارائه کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همکاری های ایران، چین و روسیه در سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی تحول در نظم بین‌المللی و شکل‌دهی به بلوک جنوب جهانی تبدیل شده است. این همکاری‌ها که در قالب نهادهای چندجانبه، پروژه‌های زیرساختی و رزمایش‌های نظامی دنبال می‌شود، پاسخی به سلطه‌گری غرب و تلاشی برای ایجاد نظمی چندقطبی محسوب می‌شود. در ادامه، ابعاد مختلف این همکاری‌ها را بررسی می‌کنیم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== همکاری‌های امنیتی و نظامی: رزمایش‌های مشترک ====&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;رزمایش &amp;quot;کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۶&amp;quot; (Maritime Security Belt 2026):&#039;&#039;&#039; این رزمایش در فوریه ۲۰۲۶ به میزبانی ایران در تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های استراتژیک جهان، برگزار شد . نیروهای دریایی روسیه، چین و ایران در این مانور شرکت کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;رزمایش &amp;quot;اراده برای صلح ۲۰۲۶&amp;quot; (Will for Peace 2026):&#039;&#039;&#039; در ژانویه ۲۰۲۶، نخستین رزمایش دریایی بریکس در اقیانوس اطلس جنوبی برگزار شد که در آن روسیه، چین، ایران، امارات و آفریقای جنوبی شرکت داشتند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نیکلای پاتروشف، دستیار رئیس‌جمهور روسیه، هدف از این رزمایش‌ها را &amp;quot;حفاظت از مسیرهای تجاری در برابر دزدی دریایی غربی&amp;quot; و تلاش برای &amp;quot;ساخت نظم جهانی چندقطبی در اقیانوس‌ها&amp;quot; در پاسخ به هژمونی غرب اعلام کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برگزاری این رزمایش‌ها با واکنش منفی ایالات متحده مواجه شده است. سفارت آمریکا در آفریقای جنوبی، مشارکت ایران در این مانورها را &amp;quot;تضعیف کننده امنیت دریایی&amp;quot; خواند . این موضوع نشان‌دهنده حساسیت بالای همکاری‌های نظامی سه کشور در محاسبات قدرت‌های غربی است.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=864</id>
		<title>جنوب جهانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=864"/>
		<updated>2026-02-18T07:12:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;جنوب جهانی&#039;&#039;&#039; (Global South) اصطلاحی است که در دهه‌های اخیر برای توصیف کشورهایی با تاریخچه‌های مشترک استعماری، چالش‌های توسعه‌ی مشابه، و دیدگاه‌های همسو در عرصه بین‌المللی به کار گرفته شده است . این مفهوم که جایگزینی برای اصطلاحات قدیمی‌تری چون «جهان سوم» محسوب می‌شود، بر پویایی‌های ژئوپلیتیک جدید و تلاش این کشورها برای بازتعریف نظم جهانی تمرکز دارد. در این میان، تحولات مرتبط با فلسطین و کنشگری فعال جمهوری اسلامی ایران، نقشی کلیدی در شکل‌دهی به هویت و دستور کار جنوب جهانی ایفا کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ریشه‌ها و تعریف جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
استفاده معاصر از اصطلاح جنوب جهانی به اواخر دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد . با این حال، ریشه‌های سیاسی آن را می‌توان در کنفرانس باندونگ در سال ۱۹۵۵ جستجو کرد، جایی که کشورهای آسیایی و آفریقایی تازه استقلال‌یافته به‌عنوان نیرویی جمعی در سیاست جهانی ظهور کردند. این جنبش با تأسیس جنبش عدم تعهد در سال ۱۹۶۱ و گروه ۷۷ در سال ۱۹۶۴ تداوم یافت و بستری برای همکاری کشورهای در حال توسعه (معروف به همکاری جنوب-جنوب) فراهم آورد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جنوب جهانی صرفاً یک مفهوم جغرافیایی نیست؛ زیرا بسیاری از کشورهای این گروه در نیمکره شمالی (مانند هند و چین) قرار دارند . این اصطلاح بیشتر بر اشتراکات سیاسی و اقتصادی دلالت دارد: تجربه مشترک استعمار، تلاش برای توسعه و صنعتی‌شدن، و احساس نادیده گرفته شدن در نظام‌های حکمرانی جهانی که به نفع کشورهای شمال (عمدتاً آمریکای شمالی و اروپا) طراحی شده‌اند . افزایش چشمگیر سهم این کشورها در تولید ناخالص جهانی و رشد همکاری‌های چندجانبه در چارچوب نهادهایی مانند بریکس، بر اهمیت روزافزون این بلوک در صحنه بین‌المللی صحه می‌گذارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ادامه بحث درباره جنوب جهانی و نقش کلیدی فلسطین و ایران، به پرسش شما درباره **نقش منفی آمریکا و اروپا در وضعیت فعلی جهان و جنوب جهانی** می‌پردازم. این نقش را می‌توان در چند محور اساسی تحلیل کرد که ریشه در تاریخ استعمار، سیاست‌های معاصر و استانداردهای دوگانه در نظام بین‌الملل دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش غرب در آشفتگی جهان و ایجاد جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
وضعیت فعلی جهان، ریشه در تداوم رویکردهای استعماری و استثماری در قالبی نوین دارد. استاندارد دوگانه در قبال مسائلی مانند حقوق بشر و جنگ‌ها، مداخلات نظامی، و تلاش برای حفظ هژمونی اقتصادی، بی اعتباری اخلاقی غرب را نزد افکار عمومی جهان و به ویژه جنوب جهانی به شدت افزایش داده است. این شکاف فزاینده، موتور محرکه اصلی برای حرکت به سمت جهانی چندقطبی است که در آن کشورهای جنوب جهانی به دنبال ایفای نقشی تعیین‌کننده و عادلانه‌تر هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== دخالت غرب در سایر کشورها ====&lt;br /&gt;
در حالی که غرب خود را مهد آزادی و حقوق بشر معرفی می‌کند، تاریخ و عملکرد کنونی آن سرشار از نمونه‌هایی است که در تضاد کامل با این ارزش‌ها قرار دارد. ساموئل هانتینگتون به خوبی این واقعیت را خلاصه می‌کند: &#039;&#039;&#039;&amp;quot;غرب با برتری ایده‌ها یا دین خود جهان را فتح نکرد، بلکه از طریق برتری در کاربرد خشونت سازمان‌یافته این کار را انجام داد. غربی‌ها اغلب این واقعیت را فراموش می‌کنند؛ اما غیرغربی‌ها هرگز آن را فراموش نمی‌کنند.&amp;quot;&#039;&#039;&#039; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;میراث استعماری&#039;&#039;&#039;: کشورهای اروپایی مانند انگلیس و فرانسه قرن‌ها مستعمرات خود در هند، آفریقا و آسیا را به شکلی وحشیانه بهره‌کشی کردند و مردم این سرزمین‌ها برای رهایی مجبور به مبارزه مسلحانه شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;مداخلات نظامی و کودتاها&#039;&#039;&#039;: آمریکا با حمایت از کودتاها در سراسر آمریکای لاتین (در چارچوب عملیاتی مانند &amp;quot;کندور&amp;quot;) و مداخلات نظامی گسترده از ویتنام تا عراق، نقش کلیدی در سرنگونی دولت‌های منتخب و ایجاد بی‌ثباتی داشته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== استاندارد دوگانه و ریاکاری در قبال جنوب جهانی ====&lt;br /&gt;
شاید بزرگترین عامل بی‌اعتمادی جنوب جهانی به غرب، &#039;&#039;&#039;استانداردهای دوگانه&#039;&#039;&#039; در سیاست خارجی آن باشد. بحران‌های اخیر جهانی این شکاف را بیش از پیش آشکار کرده است :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;جنگ غزه&#039;&#039;&#039;: رفتار غرب در قبال جنگ غزه به عنوان یک &amp;quot;آینه بحرانی&amp;quot; عمل کرده است. جنوب جهانی به وضوح شاهد نادیده گرفته شدن حقوق بین‌الملل و جان غیرنظامیان فلسطینی در سایه حمایت‌های بی‌دریغ آمریکا و اروپا از جنایات جنگی و حملات خونبار اسرائیل است. اقدامی مانند شکایت آفریقای جنوبی علیه جنایات اسرائیل به جرم &#039;&#039;&#039;نسل‌کشی&#039;&#039;&#039; در دیوان بین‌المللی دادگستری، که با استقبال گسترده جنوب جهانی مواجه شد، نمادی از این واکنش به استاندارد دوگانه غرب است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;بحران اوکراین&#039;&#039;&#039;: از آغاز در حالی که غرب و آمریکا برای جنگ اوکراین بسیج شده است، بسیاری از کشورهای جنوب جهانی از پیوستن به ائتلاف غربی ضد روسی سرباز زدند و این را نشانه‌ای دیگر از تمرکز غرب بر منافع خود و بی‌تفاوتی نسبت به بحران‌های دیگر نقاط جهان می‌دانند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;نظام مالی بین‌المللی&#039;&#039;&#039;: نهادهای مانند صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی که تحت سلطه غرب اداره می‌شوند، به دلیل اعمال سیاست‌های ناعادلانه و تشدید نابرابری‌ها در کشورهای در حال توسعه به شدت مورد انتقاد هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== غرب به عنوان &amp;quot;نیروی منفی&amp;quot; حتی از نگاه متحدانش ====&lt;br /&gt;
افکار عمومی در خود کشورهای غربی نیز نگاه بسیار منفی به نقش آمریکا دارند. نظرسنجی‌های متعدد نشان می‌دهد که بخش بزرگی از مردم متحدان اصلی آمریکا در اروپا، این کشور را &#039;&#039;&#039;&amp;quot;نیروی منفی&amp;quot; در جهان&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;&amp;quot;متحدی غیرقابل اعتماد&amp;quot;&#039;&#039;&#039; می‌دانند که دائما به مشکلات جهان می‌افزاید. این واقعیت ناشی از تصمیمات یکجانبه، خروج از توافق‌های بین‌المللی، و تنش‌های تجاری و سیاسی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;افزایش بی‌اعتمادی&#039;&#039;&#039;: نظرسنجی‌ها در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که در کشورهایی مانند دانمارک، فرانسه و آلمان، درصد بسیار بالایی از مردم (در دانمارک تا ۸۴٪) دیدگاهی منفی نسبت به آمریکا دارند و خواهان فاصله گرفتن اروپا از واشنگتن هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;خودبرتری‌بینی غرب&#039;&#039;&#039;: &amp;quot;یورگن اوسترهامل&amp;quot;، تاریخ‌نگار آلمانی، معتقد است که در هسته مفهوم &amp;quot;غرب&amp;quot;، ایده &amp;quot;&#039;&#039;&#039;خودبرتری&#039;&#039;&#039;&amp;quot; و نژادپرستی نهفته که همواره غیرغربی‌ها را &#039;&#039;&#039;پست‌تر&#039;&#039;&#039; ارزیابی می‌کند. به همین دلیل، جنوب جهانی به غرب به عنوان &#039;&#039;&#039;&amp;quot;مفهومی منفی و گناهکار&amp;quot;&#039;&#039;&#039; می‌نگرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== واگرایی جنوب جهانی و پاسخ به سلطه‌گری غرب ====&lt;br /&gt;
در واکنش به این نقش منفی، جنوب جهانی در حال سازماندهی مجدد خود برای ایجاد &#039;&#039;&#039;نظمی چندقطبی&#039;&#039;&#039; و عادلانه‌تر است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;ائتلاف‌های جدید&#039;&#039;&#039;: گروه‌هایی مانند &#039;&#039;&#039;بریکس&#039;&#039;&#039; و سازمان همکاری شانگهای که آشکارا در برابر سلطه‌گری غرب شکل گرفته‌اند، وزن سیاسی و اقتصادی فزاینده‌ای پیدا کرده‌اند. این نهادها به دنبال جایگزینی برای سازوکارهای مالی و سیاسی تحت سلطه غرب هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;دفاع از منافع ملی&#039;&#039;&#039;: کشورهای جنوب جهانی امروز واقع‌گرایانه‌تر از گذشته به دنبال منافع ملی خود هستند و با بازیگری هوشمندانه میان قدرت‌ها، سهم بیشتری از قدرت جهانی را طلب می‌کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تأثیر فلسطین بر وحدت و کنشگری جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
مسئله فلسطین به نمادی قدرتمند از مبارزه با بی‌عدالتی و استانداردهای دوگانه در نظام بین‌الملل تبدیل شده و نقشی اساسی در بیداری و همگرایی جنوب جهانی ایفا کرده است . جنگ غزه که از اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، به عنوان یک &amp;quot;آینه بحرانی&amp;quot; عمل کرد و شکست اخلاقی عمیق جامعه بین‌المللی و انفعال یا همدستی قدرت‌های غربی را در معرض دید همگان قرار داد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این رویداد، کشورهای جنوب جهانی را به کنشگری جمعی واداشت. برجسته‌ترین نمونه این کنش‌ها، شکایت آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) در دسامبر ۲۰۲۳ بود که در آن جنایت نسل‌کشی در غزه مطرح شد . آفریقای جنوبی با استفاده از سرمایه‌ی اخلاقی خود به عنوان کشوری که از آپارتاید عبور کرده، عملاً رهبری تلاش‌ها برای پاسخگو کردن قدرت‌ها در برابر جنایات علیه بشریت را بر عهده گرفت . متعاقباً، حداقل دوازده کشور دیگر از جنوب جهانی برای پیوستن به این پرونده اعلام آمادگی کردند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علاوه بر اقدامات حقوقی، تأثیر جنگ در غزه بر افکار عمومی و سیاست بین‌الملل، منجر به تغییراتی در مواضع برخی کشورها شد. بسیاری از کشورها روند عادی‌سازی روابط با اسرائیل را متوقف یا کند کردند و ابتکارات اقتصادی منطقه‌ای مانند کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا (IMEC) تحت تأثیر تنش‌های ناشی از جنگ قرار گرفت . همچنین، تشکیل گروه‌هایی مانند &amp;quot;گروه لاهه&amp;quot; توسط کشورهای جنوب جهانی، نشان‌دهنده عزمی جدی برای حمایت از فلسطین و تلاش برای پایان دادن به اشغال‌گری از طریق سازوکارهای بین‌المللی بود . گسترش جنبش‌های تحریم (BDS) در سراسر جهان نیز نشان از قدرت بسیج‌گری جنوب جهانی در حمایت از آرمان فلسطین دارد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فلسطین به نمادی از &amp;quot;مقاومت در برابر ریاکاری غرب و نظام کهنه استعماری&amp;quot; تبدیل شده است . جنوب جهانی، با به چالش کشیدن مصونیت تلقی‌شدن اسرائیل، خواستار اصلاح نظام قضایی بین‌المللی و گذار از &amp;quot;عدالت پیروزمندان&amp;quot; به &amp;quot;عدالت قربانیان&amp;quot; است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش و رویکرد ایران در پویایی جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
جمهوری اسلامی ایران خود را به عنوان عضوی فعال و تأثیرگذار در جنوب جهانی تعریف کرده و رویکردی راهبردی برای تعمیق روابط با این کشورها در پیش گرفته است. این رویکرد که با شعار &amp;quot;نه شرقی، نه غربی&amp;quot; انقلاب اسلامی نیز همخوانی دارد، بر ساختن نظم جهانی چندقطبی و عاری از سلطه غرب تأکید می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== پیگیری چندجانبه‌گرایی و عضویت در نهادهای بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
تهران به‌طور جدی به دنبال استفاده از ظرفیت سازمان‌های بین‌المللی همسو با جنوب جهانی است. عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای (SCO) و گروه بریکس (BRICS) نقطه عطفی در این مسیر محسوب می‌شود . مقامات ایرانی این نهادها را &amp;quot;فرصتی بی‌نظیر&amp;quot; برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی و تقویت همکاری‌های چندجانبه می‌دانند و تأکید می‌کنند که این رویکرد فراتر از بخش خصوصی و شامل نهادهای دولتی نیز می‌شود . حضور در این پیمان‌ها، بخشی از استراتژی &amp;quot;نگاه به شرق&amp;quot; و &amp;quot;نگاه به جنوب&amp;quot; ایران در پاسخ به فشارها و تحریم‌های غربی است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== دیپلماسی مبتنی بر آرمان‌های مشترک ====&lt;br /&gt;
ایران رویکرد خود را در قبال جنوب جهانی، فراتر از منافع مادی و بر پایه اصولی چون &amp;quot;کرامت انسانی&amp;quot;، &amp;quot;حاکمیت ملت‌ها&amp;quot; و &amp;quot;مبارزه با ظلم&amp;quot; تعریف می‌کند . نمونه بارز این رویکرد، تلاش برای احیای روابط با سودان است. تهران پس از سال‌ها قطع رابطه ناشی از فشارهای خارجی، در اکتبر ۲۰۲۳ روابط دیپلماتیک خود با خارطوم را از سر گرفت . تحلیلگران این اقدام را نه صرفاً یک تبادل دیپلماتیک معمولی، بلکه نمادی از &amp;quot;بیداری سیاسی و تمدنی جنوب جهانی در برابر نظام سلطه&amp;quot; و بازگشت ایران به &amp;quot;ریشه‌های تاریخی و تمدنی خود&amp;quot; ارزیابی می‌کنند . ایران در بحران سودان، خود را مدافع تمامیت ارضی و مخالف خشونت علیه غیرنظامیان معرفی کرده و آن را ادامه سیاست اصولی خود در قبال بحران‌های منطقه (مانند سوریه، یمن و فلسطین) می‌داند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== همکاری اقتصادی برای عبور از تحریم‌ها ====&lt;br /&gt;
جنبه اقتصادی برای ایران در تعامل با جنوب جهانی حیاتی است. این کشور در پی استفاده از توافق‌های پایاپای و تجارت با ارزهای محلی برای دور زدن تحریم‌های آمریکا و کاهش انزوای اقتصادی خود است . با وجود آنکه کارشناسان معتقدند این توافقات در مقیاس کوچک قادر به حل تمام مشکلات ساختاری اقتصاد ایران (مانند نیاز به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی) نیست، اما همچنان به عنوان یک راهبرد کلیدی دنبال می‌شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== میانجی‌گری چین و عادی‌سازی روابط با عربستان ====&lt;br /&gt;
یکی از موفقیت‌های بزرگ دیپلماسی ایران در چارچوب جنوب جهانی، توافق برای از سرگیری روابط با عربستان سعودی در مارس ۲۰۲۳ بود که با میانجی‌گری چین به دست آمد. این رویداد از منظر ایران، &amp;quot;اوج موفقیت در روابط با جنوب جهانی&amp;quot; و نشانه‌ای از ظهور &amp;quot;نظمی جایگزین&amp;quot; بود؛ نظمی که در آن قدرت‌های غربی نقشی نداشتند و همکاری جنوب-جنوب تقویت می‌شد . این توافق نه تنها تنش‌های منطقه‌ای را کاهش داد، بلکه الگویی برای حل و فصل مناقشات توسط بازیگران جنوب جهانی ارائه کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همکاری های ایران، چین و روسیه در سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی تحول در نظم بین‌المللی و شکل‌دهی به بلوک جنوب جهانی تبدیل شده است. این همکاری‌ها که در قالب نهادهای چندجانبه، پروژه‌های زیرساختی و رزمایش‌های نظامی دنبال می‌شود، پاسخی به سلطه‌گری غرب و تلاشی برای ایجاد نظمی چندقطبی محسوب می‌شود. در ادامه، ابعاد مختلف این همکاری‌ها را بررسی می‌کنیم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== همکاری‌های امنیتی و نظامی: رزمایش‌های مشترک ====&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;رزمایش &amp;quot;کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۶&amp;quot; (Maritime Security Belt 2026):&#039;&#039;&#039; این رزمایش در فوریه ۲۰۲۶ به میزبانی ایران در تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های استراتژیک جهان، برگزار شد . نیروهای دریایی روسیه، چین و ایران در این مانور شرکت کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;رزمایش &amp;quot;اراده برای صلح ۲۰۲۶&amp;quot; (Will for Peace 2026):&#039;&#039;&#039; در ژانویه ۲۰۲۶، نخستین رزمایش دریایی بریکس در اقیانوس اطلس جنوبی برگزار شد که در آن روسیه، چین، ایران، امارات و آفریقای جنوبی شرکت داشتند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نیکلای پاتروشف، دستیار رئیس‌جمهور روسیه، هدف از این رزمایش‌ها را &amp;quot;حفاظت از مسیرهای تجاری در برابر دزدی دریایی غربی&amp;quot; و تلاش برای &amp;quot;ساخت نظم جهانی چندقطبی در اقیانوس‌ها&amp;quot; در پاسخ به هژمونی غرب اعلام کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برگزاری این رزمایش‌ها با واکنش منفی ایالات متحده مواجه شده است. سفارت آمریکا در آفریقای جنوبی، مشارکت ایران در این مانورها را &amp;quot;تضعیف کننده امنیت دریایی&amp;quot; خواند . این موضوع نشان‌دهنده حساسیت بالای همکاری‌های نظامی سه کشور در محاسبات قدرت‌های غربی است.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=863</id>
		<title>جنوب جهانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=863"/>
		<updated>2026-02-18T06:56:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;جنوب جهانی&#039;&#039;&#039; (Global South) اصطلاحی است که در دهه‌های اخیر برای توصیف کشورهایی با تاریخچه‌های مشترک استعماری، چالش‌های توسعه‌ی مشابه، و دیدگاه‌های همسو در عرصه بین‌المللی به کار گرفته شده است . این مفهوم که جایگزینی برای اصطلاحات قدیمی‌تری چون «جهان سوم» محسوب می‌شود، بر پویایی‌های ژئوپلیتیک جدید و تلاش این کشورها برای بازتعریف نظم جهانی تمرکز دارد. در این میان، تحولات مرتبط با فلسطین و کنشگری فعال جمهوری اسلامی ایران، نقشی کلیدی در شکل‌دهی به هویت و دستور کار جنوب جهانی ایفا کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ریشه‌ها و تعریف جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
استفاده معاصر از اصطلاح جنوب جهانی به اواخر دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد . با این حال، ریشه‌های سیاسی آن را می‌توان در کنفرانس باندونگ در سال ۱۹۵۵ جستجو کرد، جایی که کشورهای آسیایی و آفریقایی تازه استقلال‌یافته به‌عنوان نیرویی جمعی در سیاست جهانی ظهور کردند. این جنبش با تأسیس جنبش عدم تعهد در سال ۱۹۶۱ و گروه ۷۷ در سال ۱۹۶۴ تداوم یافت و بستری برای همکاری کشورهای در حال توسعه (معروف به همکاری جنوب-جنوب) فراهم آورد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جنوب جهانی صرفاً یک مفهوم جغرافیایی نیست؛ زیرا بسیاری از کشورهای این گروه در نیمکره شمالی (مانند هند و چین) قرار دارند . این اصطلاح بیشتر بر اشتراکات سیاسی و اقتصادی دلالت دارد: تجربه مشترک استعمار، تلاش برای توسعه و صنعتی‌شدن، و احساس نادیده گرفته شدن در نظام‌های حکمرانی جهانی که به نفع کشورهای شمال (عمدتاً آمریکای شمالی و اروپا) طراحی شده‌اند . افزایش چشمگیر سهم این کشورها در تولید ناخالص جهانی و رشد همکاری‌های چندجانبه در چارچوب نهادهایی مانند بریکس، بر اهمیت روزافزون این بلوک در صحنه بین‌المللی صحه می‌گذارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ادامه بحث درباره جنوب جهانی و نقش کلیدی فلسطین و ایران، به پرسش شما درباره **نقش منفی آمریکا و اروپا در وضعیت فعلی جهان و جنوب جهانی** می‌پردازم. این نقش را می‌توان در چند محور اساسی تحلیل کرد که ریشه در تاریخ استعمار، سیاست‌های معاصر و استانداردهای دوگانه در نظام بین‌الملل دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش غرب در آشفتگی جهان و ایجاد جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
وضعیت فعلی جهان، ریشه در تداوم رویکردهای استعماری و استثماری در قالبی نوین دارد. استاندارد دوگانه در قبال مسائلی مانند حقوق بشر و جنگ‌ها، مداخلات نظامی، و تلاش برای حفظ هژمونی اقتصادی، بی اعتباری اخلاقی غرب را نزد افکار عمومی جهان و به ویژه جنوب جهانی به شدت افزایش داده است. این شکاف فزاینده، موتور محرکه اصلی برای حرکت به سمت جهانی چندقطبی است که در آن کشورهای جنوب جهانی به دنبال ایفای نقشی تعیین‌کننده و عادلانه‌تر هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== دخالت غرب در سایر کشورها ====&lt;br /&gt;
در حالی که غرب خود را مهد آزادی و حقوق بشر معرفی می‌کند، تاریخ و عملکرد کنونی آن سرشار از نمونه‌هایی است که در تضاد کامل با این ارزش‌ها قرار دارد. ساموئل هانتینگتون به خوبی این واقعیت را خلاصه می‌کند: &#039;&#039;&#039;&amp;quot;غرب با برتری ایده‌ها یا دین خود جهان را فتح نکرد، بلکه از طریق برتری در کاربرد خشونت سازمان‌یافته این کار را انجام داد. غربی‌ها اغلب این واقعیت را فراموش می‌کنند؛ اما غیرغربی‌ها هرگز آن را فراموش نمی‌کنند.&amp;quot;&#039;&#039;&#039; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;میراث استعماری&#039;&#039;&#039;: کشورهای اروپایی مانند انگلیس و فرانسه قرن‌ها مستعمرات خود در هند، آفریقا و آسیا را به شکلی وحشیانه بهره‌کشی کردند و مردم این سرزمین‌ها برای رهایی مجبور به مبارزه مسلحانه شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;مداخلات نظامی و کودتاها&#039;&#039;&#039;: آمریکا با حمایت از کودتاها در سراسر آمریکای لاتین (در چارچوب عملیاتی مانند &amp;quot;کندور&amp;quot;) و مداخلات نظامی گسترده از ویتنام تا عراق، نقش کلیدی در سرنگونی دولت‌های منتخب و ایجاد بی‌ثباتی داشته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== استاندارد دوگانه و ریاکاری در قبال جنوب جهانی ====&lt;br /&gt;
شاید بزرگترین عامل بی‌اعتمادی جنوب جهانی به غرب، &#039;&#039;&#039;استانداردهای دوگانه&#039;&#039;&#039; در سیاست خارجی آن باشد. بحران‌های اخیر جهانی این شکاف را بیش از پیش آشکار کرده است :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;جنگ غزه&#039;&#039;&#039;: رفتار غرب در قبال جنگ غزه به عنوان یک &amp;quot;آینه بحرانی&amp;quot; عمل کرده است. جنوب جهانی به وضوح شاهد نادیده گرفته شدن حقوق بین‌الملل و جان غیرنظامیان فلسطینی در سایه حمایت‌های بی‌دریغ آمریکا و اروپا از جنایات جنگی و حملات خونبار اسرائیل است. اقدامی مانند شکایت آفریقای جنوبی علیه جنایات اسرائیل به جرم &#039;&#039;&#039;نسل‌کشی&#039;&#039;&#039; در دیوان بین‌المللی دادگستری، که با استقبال گسترده جنوب جهانی مواجه شد، نمادی از این واکنش به استاندارد دوگانه غرب است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;بحران اوکراین&#039;&#039;&#039;: از آغاز در حالی که غرب و آمریکا برای جنگ اوکراین بسیج شده است، بسیاری از کشورهای جنوب جهانی از پیوستن به ائتلاف غربی ضد روسی سرباز زدند و این را نشانه‌ای دیگر از تمرکز غرب بر منافع خود و بی‌تفاوتی نسبت به بحران‌های دیگر نقاط جهان می‌دانند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;نظام مالی بین‌المللی&#039;&#039;&#039;: نهادهای مانند صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی که تحت سلطه غرب اداره می‌شوند، به دلیل اعمال سیاست‌های ناعادلانه و تشدید نابرابری‌ها در کشورهای در حال توسعه به شدت مورد انتقاد هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== غرب به عنوان &amp;quot;نیروی منفی&amp;quot; حتی از نگاه متحدانش ====&lt;br /&gt;
افکار عمومی در خود کشورهای غربی نیز نگاه بسیار منفی به نقش آمریکا دارند. نظرسنجی‌های متعدد نشان می‌دهد که بخش بزرگی از مردم متحدان اصلی آمریکا در اروپا، این کشور را &#039;&#039;&#039;&amp;quot;نیروی منفی&amp;quot; در جهان&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;&amp;quot;متحدی غیرقابل اعتماد&amp;quot;&#039;&#039;&#039; می‌دانند که دائما به مشکلات جهان می‌افزاید. این واقعیت ناشی از تصمیمات یکجانبه، خروج از توافق‌های بین‌المللی، و تنش‌های تجاری و سیاسی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;افزایش بی‌اعتمادی&#039;&#039;&#039;: نظرسنجی‌ها در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که در کشورهایی مانند دانمارک، فرانسه و آلمان، درصد بسیار بالایی از مردم (در دانمارک تا ۸۴٪) دیدگاهی منفی نسبت به آمریکا دارند و خواهان فاصله گرفتن اروپا از واشنگتن هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;خودبرتری‌بینی غرب&#039;&#039;&#039;: &amp;quot;یورگن اوسترهامل&amp;quot;، تاریخ‌نگار آلمانی، معتقد است که در هسته مفهوم &amp;quot;غرب&amp;quot;، ایده &amp;quot;&#039;&#039;&#039;خودبرتری&#039;&#039;&#039;&amp;quot; و نژادپرستی نهفته که همواره غیرغربی‌ها را &#039;&#039;&#039;پست‌تر&#039;&#039;&#039; ارزیابی می‌کند. به همین دلیل، جنوب جهانی به غرب به عنوان &#039;&#039;&#039;&amp;quot;مفهومی منفی و گناهکار&amp;quot;&#039;&#039;&#039; می‌نگرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== واگرایی جنوب جهانی و پاسخ به سلطه‌گری غرب ====&lt;br /&gt;
در واکنش به این نقش منفی، جنوب جهانی در حال سازماندهی مجدد خود برای ایجاد &#039;&#039;&#039;نظمی چندقطبی&#039;&#039;&#039; و عادلانه‌تر است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;ائتلاف‌های جدید&#039;&#039;&#039;: گروه‌هایی مانند &#039;&#039;&#039;بریکس&#039;&#039;&#039; و سازمان همکاری شانگهای که آشکارا در برابر سلطه‌گری غرب شکل گرفته‌اند، وزن سیاسی و اقتصادی فزاینده‌ای پیدا کرده‌اند. این نهادها به دنبال جایگزینی برای سازوکارهای مالی و سیاسی تحت سلطه غرب هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   &#039;&#039;&#039;دفاع از منافع ملی&#039;&#039;&#039;: کشورهای جنوب جهانی امروز واقع‌گرایانه‌تر از گذشته به دنبال منافع ملی خود هستند و با بازیگری هوشمندانه میان قدرت‌ها، سهم بیشتری از قدرت جهانی را طلب می‌کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تأثیر فلسطین بر وحدت و کنشگری جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
مسئله فلسطین به نمادی قدرتمند از مبارزه با بی‌عدالتی و استانداردهای دوگانه در نظام بین‌الملل تبدیل شده و نقشی اساسی در بیداری و همگرایی جنوب جهانی ایفا کرده است . جنگ غزه که از اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، به عنوان یک &amp;quot;آینه بحرانی&amp;quot; عمل کرد و شکست اخلاقی عمیق جامعه بین‌المللی و انفعال یا همدستی قدرت‌های غربی را در معرض دید همگان قرار داد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این رویداد، کشورهای جنوب جهانی را به کنشگری جمعی واداشت. برجسته‌ترین نمونه این کنش‌ها، شکایت آفریقای جنوبی علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) در دسامبر ۲۰۲۳ بود که در آن جنایت نسل‌کشی در غزه مطرح شد . آفریقای جنوبی با استفاده از سرمایه‌ی اخلاقی خود به عنوان کشوری که از آپارتاید عبور کرده، عملاً رهبری تلاش‌ها برای پاسخگو کردن قدرت‌ها در برابر جنایات علیه بشریت را بر عهده گرفت . متعاقباً، حداقل دوازده کشور دیگر از جنوب جهانی برای پیوستن به این پرونده اعلام آمادگی کردند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علاوه بر اقدامات حقوقی، تأثیر جنگ در غزه بر افکار عمومی و سیاست بین‌الملل، منجر به تغییراتی در مواضع برخی کشورها شد. بسیاری از کشورها روند عادی‌سازی روابط با اسرائیل را متوقف یا کند کردند و ابتکارات اقتصادی منطقه‌ای مانند کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا (IMEC) تحت تأثیر تنش‌های ناشی از جنگ قرار گرفت . همچنین، تشکیل گروه‌هایی مانند &amp;quot;گروه لاهه&amp;quot; توسط کشورهای جنوب جهانی، نشان‌دهنده عزمی جدی برای حمایت از فلسطین و تلاش برای پایان دادن به اشغال‌گری از طریق سازوکارهای بین‌المللی بود . گسترش جنبش‌های تحریم (BDS) در سراسر جهان نیز نشان از قدرت بسیج‌گری جنوب جهانی در حمایت از آرمان فلسطین دارد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فلسطین به نمادی از &amp;quot;مقاومت در برابر ریاکاری غرب و نظام کهنه استعماری&amp;quot; تبدیل شده است . جنوب جهانی، با به چالش کشیدن مصونیت تلقی‌شدن اسرائیل، خواستار اصلاح نظام قضایی بین‌المللی و گذار از &amp;quot;عدالت پیروزمندان&amp;quot; به &amp;quot;عدالت قربانیان&amp;quot; است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش و رویکرد ایران در پویایی جنوب جهانی ===&lt;br /&gt;
جمهوری اسلامی ایران خود را به عنوان عضوی فعال و تأثیرگذار در جنوب جهانی تعریف کرده و رویکردی راهبردی برای تعمیق روابط با این کشورها در پیش گرفته است. این رویکرد که با شعار &amp;quot;نه شرقی، نه غربی&amp;quot; انقلاب اسلامی نیز همخوانی دارد، بر ساختن نظم جهانی چندقطبی و عاری از سلطه غرب تأکید می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== پیگیری چندجانبه‌گرایی و عضویت در نهادهای بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
تهران به‌طور جدی به دنبال استفاده از ظرفیت سازمان‌های بین‌المللی همسو با جنوب جهانی است. عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای (SCO) و گروه بریکس (BRICS) نقطه عطفی در این مسیر محسوب می‌شود . مقامات ایرانی این نهادها را &amp;quot;فرصتی بی‌نظیر&amp;quot; برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی و تقویت همکاری‌های چندجانبه می‌دانند و تأکید می‌کنند که این رویکرد فراتر از بخش خصوصی و شامل نهادهای دولتی نیز می‌شود . حضور در این پیمان‌ها، بخشی از استراتژی &amp;quot;نگاه به شرق&amp;quot; و &amp;quot;نگاه به جنوب&amp;quot; ایران در پاسخ به فشارها و تحریم‌های غربی است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== دیپلماسی مبتنی بر آرمان‌های مشترک ====&lt;br /&gt;
ایران رویکرد خود را در قبال جنوب جهانی، فراتر از منافع مادی و بر پایه اصولی چون &amp;quot;کرامت انسانی&amp;quot;، &amp;quot;حاکمیت ملت‌ها&amp;quot; و &amp;quot;مبارزه با ظلم&amp;quot; تعریف می‌کند . نمونه بارز این رویکرد، تلاش برای احیای روابط با سودان است. تهران پس از سال‌ها قطع رابطه ناشی از فشارهای خارجی، در اکتبر ۲۰۲۳ روابط دیپلماتیک خود با خارطوم را از سر گرفت . تحلیلگران این اقدام را نه صرفاً یک تبادل دیپلماتیک معمولی، بلکه نمادی از &amp;quot;بیداری سیاسی و تمدنی جنوب جهانی در برابر نظام سلطه&amp;quot; و بازگشت ایران به &amp;quot;ریشه‌های تاریخی و تمدنی خود&amp;quot; ارزیابی می‌کنند . ایران در بحران سودان، خود را مدافع تمامیت ارضی و مخالف خشونت علیه غیرنظامیان معرفی کرده و آن را ادامه سیاست اصولی خود در قبال بحران‌های منطقه (مانند سوریه، یمن و فلسطین) می‌داند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== همکاری اقتصادی برای عبور از تحریم‌ها ====&lt;br /&gt;
جنبه اقتصادی برای ایران در تعامل با جنوب جهانی حیاتی است. این کشور در پی استفاده از توافق‌های پایاپای و تجارت با ارزهای محلی برای دور زدن تحریم‌های آمریکا و کاهش انزوای اقتصادی خود است . با وجود آنکه کارشناسان معتقدند این توافقات در مقیاس کوچک قادر به حل تمام مشکلات ساختاری اقتصاد ایران (مانند نیاز به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی) نیست، اما همچنان به عنوان یک راهبرد کلیدی دنبال می‌شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== میانجی‌گری چین و عادی‌سازی روابط با عربستان ====&lt;br /&gt;
یکی از موفقیت‌های بزرگ دیپلماسی ایران در چارچوب جنوب جهانی، توافق برای از سرگیری روابط با عربستان سعودی در مارس ۲۰۲۳ بود که با میانجی‌گری چین به دست آمد. این رویداد از منظر ایران، &amp;quot;اوج موفقیت در روابط با جنوب جهانی&amp;quot; و نشانه‌ای از ظهور &amp;quot;نظمی جایگزین&amp;quot; بود؛ نظمی که در آن قدرت‌های غربی نقشی نداشتند و همکاری جنوب-جنوب تقویت می‌شد . این توافق نه تنها تنش‌های منطقه‌ای را کاهش داد، بلکه الگویی برای حل و فصل مناقشات توسط بازیگران جنوب جهانی ارائه کرد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%B5%D8%A8%D8%B1%D8%A7_%D9%88_%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7&amp;diff=862</id>
		<title>کشتار صبرا و شتیلا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%B5%D8%A8%D8%B1%D8%A7_%D9%88_%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7&amp;diff=862"/>
		<updated>2026-02-17T10:24:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;کشتار صبرا و شتیلا&#039;&#039;&#039; (به عربی: &#039;&#039;&#039;مذبحة صبرا وشاتيلا&#039;&#039;&#039;) به قتل عام و پاکسازی قومی غیرنظامیان فلسطینی و لبنانی‌تبار به فرماندهی [[الی حبیقه]] و [[آریل شارون]] در اردوگاه‌های صبرا و شتیلا در [[بیروت]] [[لبنان]] بین روزهای ۱۶ تا ۱۸ سپتامبر ۱۹۸۲ گفته می‌شود. این قتل عام توسط سربازان و شبه‌نظامیان صهیونیست و [[فالانژ]] لبنان  و با پشتیبانی، هماهنگی و نظارت ارتش [[اسرائیل]] به وقوع پیوست. برآوردهای مختلف تعداد قربانیان را بین ۱۳۰۰ تا ۳۵۰۰ نفر اعلام کرده‌اند که عمدتاً زنان، کودکان و سالخوردگان بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کشتار صبرا و شتیلا نمونه‌ای از همکاری نزدیک نظامی و سیاسی میان اسرائیل و متحدان غربی‌اش به ویژه آمریکا بود. اسناد فاش شده نشان می‌دهد که ایالات متحده با وجود آگاهی از وقوع کشتار، از اعمال فشار موثر بر اسرائیل خودداری کرد و در عمل به کشتار ادامه‌یافته چراغ سبز نشان داد. بریتانیا و دیگر قدرت‌های اروپایی نیز از هرگونه اقدام عملی برای توقف کشتار یا محاکمه عاملان آن خودداری کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این رویداد به نمادی از معافیت اسرائیل از مسئولیت در قبال جنایات جنگی تبدیل شد و نشان داد که تعهدات غرب به «حمایت از غیرنظامیان» در برابر اتحاد با اسرائیل رنگ می‌بازد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیش‌زمینه ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تهاجم اسرائیل به لبنان ====&lt;br /&gt;
از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۹۰، لبنان صحنه جنگ داخلی میان گروه‌های مختلف با اتحادهای گوناگون با کشورهای همسایه بود. در این جنگ، گروه‌های فلسطینی مستقر در لبنان به رهبری سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) به اهدافی در اسرائیل حمله می‌کردند و اسرائیل نیز مواضع آنان را در جنوب لبنان بمباران می‌کرد  .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسرائیل با گروه‌های مسیحی مارونی به رهبری حزب کتائب و نیروهای لبنانی (فالانژها) ائتلافی استراتژیک تشکیل داده بود. این گروه‌ها که دشمن مشترکی به نام ساف و جنبش‌های چپ گرای لبنان داشتند، از حمایت نظامی، مالی و لجستیکی اسرائیل برخوردار بودند. بشار جمیل، رهبر فالانژها، متحد کلیدی اسرائیل محسوب می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۶ ژوئن ۱۹۸۲، اسرائیل با بهانه قرار دادن ترور نافرجام سفیر خود در لندن توسط گروه ابو نضال، عملیات گسترده‌ای را با نام «عملیات صلح برای جلیل» آغاز کرد و تا بیروت پیشروی کرد  .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از هفته‌ها محاصره و بمباران شدید بیروت غربی، با میانجیگری آمریکا توافقی حاصل شد که بر اساس آن نیروهای ساف به رهبری یاسر عرفات در ۳۰ اوت ۱۹۸۲ از بیروت خارج شدند. خروج آنان تحت نظارت نیروهای چندملیتی شامل آمریکا، فرانسه، ایتالیا و بریتانیا انجام گرفت. این نیروها متعهد شده بودند که از امنیت غیرنظامیان فلسطینی ساکن در اردوگاه‌ها محافظت کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۱۴ سپتامبر ۱۹۸۲، بشار جمیل رئیس‌جمهور لبنان در انفجار دفتر حزب کتائب کشته شد. اگرچه عامل این ترور یکی از اعضای سوری‌تبار حزب سوسیال ناسیونالیست سوری بود، اسرائیل از این رویداد به عنوان بهانه‌ای برای نقض توافق آتش‌بس و اشغال مجدد بیروت غربی استفاده کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش اسرائیل در کشتار ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===== تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی =====&lt;br /&gt;
شب ۱۴ سپتامبر، رافائل ایتان، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، به بیروت پرواز کرد و مستقیماً به مقر فالانژها رفت. او به آنان دستور داد تا نیروهای خود را برای ورود به بیروت غربی و پاکسازی اردوگاه‌های فلسطینی از «تروریست‌ها» آماده کنند و این ماموریت باید توسط فالانژها انجام شود  .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صبح ۱۵ سپتامبر، آریل شارون وزیر دفاع اسرائیل وارد مقر فرماندهی پیشروی اسرائیل در ۲۰۰ متری اردوگاه شتیلا شد و دستور نهایی را صادر کرد. ارتش اسرائیل محاصره کامل اردوگاه‌ها را آغاز کرد و تمام راه‌های خروجی را مسدود نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===== هماهنگی و پشتیبانی مستقیم =====&lt;br /&gt;
پشتیبانی ارتش اسرائیل از قتل عام:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;محاصره کامل اردوگاه‌ها&#039;&#039;&#039;: نیروهای اسرائیلی تمام راه‌های خروجی را بستند تا کسی نتواند فرار کند. تانک‌های اسرائیلی در ورودی‌های اصلی مستقر شدند  .&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;روشن‌سازی با نورافکن&#039;&#039;&#039;: در طول شب، ارتش اسرائیل با شلیک مداوم گلوله‌های نورافکن از بالای مواضع خود، آسمان اردوگاه‌ها را روشن نگه می‌داشت تا فالانژها و صهیونیستها بتوانند به عملیات خود ادامه دهند  .&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;ارتباط و هماهنگی&#039;&#039;&#039;: افسران رابط اسرائیلی در طول سه روز کشتار با فرماندهان فالانژ در تماس بودند و گزارش‌های پیشرفت را دریافت می‌کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===== ایالات متحده آمریکا =====&lt;br /&gt;
اسناد محرمانه منتشر شده بعدها نشان داد که آمریکا در جریان کشتار قرار داشته و با وجود آگاهی از وقوع جنایت، از اعمال فشار موثر بر اسرائیل خودداری کرده است  .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در نخستین روز کشتار، موریس دریپر، فرستاده ویژه آمریکا به خاورمیانه، با آریل شارون دیدار کرد. هنگامی که دریپر درباره احتمال کشتار فلسطینی‌ها هشدار داد، شارون پاسخ داد: «پس ما آنها را خواهیم کشت. شما نمی‌خواهید آنها را نجات دهید. شما نمی‌خواهید این گروه‌های تروریستی بین‌المللی را نجات دهید.» پاسخ دریپر تکان‌دهنده بود: &#039;&#039;&#039;«ما علاقه‌ای به نجات این مردم نداریم»&#039;&#039;&#039; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از این گفتگو، دریپر عقب‌نشینی کرد و موضع آمریکا تضعیف شد. رونالد ریگان رئیس‌جمهور آمریکا تا ۱۸ سپتامبر، یعنی دو روز پس از پایان کشتار، بیانیه‌ای صادر نکرد  .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===== سازمان ملل و واکنش بین‌المللی =====&lt;br /&gt;
مجمع عمومی سازمان ملل در ۱۶ دسامبر ۱۹۸۲ کشتار صبرا و شتیلا را محکوم کرد و آن را «&#039;&#039;&#039;اقدامی نسل‌کشی&#039;&#039;&#039;» نامید. با این حال، شورای امنیت اقدامی علیه اسرائیل انجام نداد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیسیون بین‌المللی مک‌براید به ریاست شان مک‌براید، دستیار دبیرکل سازمان ملل، در فوریه ۱۹۸۳ نتیجه گرفت که اسرائیل به عنوان قدرت اشغالگر، مسئولیت مستقیم کشتار را بر عهده دارد و این رویداد مصداق نسل‌کشی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کمیسیون کهان اسرائیل ===&lt;br /&gt;
در پی تظاهرات ۴۰۰ هزار نفری در تل‌آویو (بزرگ‌ترین تظاهرات تاریخ اسرائیل تا آن زمان) که خواستار تحقیق رسمی بودند، دولت اسرائیل برای ساکت کردن افکار عمومی کمیسیون تحقیق به ریاست ییتزهاک کهان، رئیس دیوان عالی کشور، تشکیل داد.که در انتها هیچ‌یک از مسئولین سیاسی یا نظامی اسرائیل به دادگاه معرفی نشدند. شارون نیز به صورت نمایشی از سمت خود برکنار شد، اما به عنوان وزیر بدون پورتفوی در کابینه باقی ماند و بعدها به نخست‌وزیری رسید. ییتزهاک شامیر، وزیر خارجه وقت، که کمیسیون او را به «بی‌توجهی به اطلاعات دریافتی» متهم کرده بود، بعدها نخست‌وزیر شد  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرنوشت عاملان ===&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;الی حبیقه&#039;&#039;&#039; فرمانده عملیات، بعدها به مجلس لبنان راه یافت و چندین بار وزیر شد. او در سال ۲۰۰۲ در انفجار بمب در بیروت در حالیکه قصد داشت در دادگاه بلژیک علیه اسرائیل و شارون شهادت دهد، کشته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;&#039;آریل شارون&#039;&#039;&#039; در سال ۲۰۰۱ به نخست‌وزیری اسرائیل رسید و تا ۲۰۰۶ در قدرت باقی ماند. او در جریان انتفاضه دوم و عملیات «دیوار دفاعی» نقش کلیدی داشت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انفعال اروپا: محکومیت زبانی در برابر بی‌عملی ===&lt;br /&gt;
بر اساس اسناد طبقه‌بندی‌شده دولت بریتانیا که پس از ۳۰ سال منتشر شد، واکنش قدرت‌های اروپایی به کشتار صبرا و شتیلا عمدتاً در سطح محکومیت زبانی متوقف ماند و این فاجعه تأثیر چندانی بر محاسبات سیاسی و راهبردی آن‌ها در قبال مناقشه فلسطین و اسرائیل نداشت. این الگوی رفتاری، تداوم نابرابری در اعمال استانداردهای حقوق بشر و اولویت منافع سیاسی بر عدالت‌خواهی را در سیاست خارجی غرب به وضوح نشان می‌دهد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*   &#039;&#039;&#039;بریتانیا و مارگارت تاچر&#039;&#039;&#039;: مارگارت تاچر، نخست‌وزیر وقت، در بیانیه‌ای نمایشی کشتار را &amp;quot;اقدامی وحشیانه&amp;quot; خواند که باید &amp;quot;محکومیتی کامل&amp;quot; به همراه داشته باشد، اما در عمل، دولت او هرگونه مشارکت جدی برای جلوگیری از فاجعه یا اقدام علیه عاملان آن را رد کرد. فرانسیس پیم، وزیر خارجه بریتانیا، &amp;quot;این ایده که اسرائیلی‌ها مستقیماً در کشتار دست داشته‌اند&amp;quot; را کنار گذاشت. او حتی پیش‌بینی کرد که اسرائیل هرگونه مسئولیتی را رد خواهد کرد، اما هیچ اقدامی برای مقابله با این انکار انجام نداد. مهم‌تر از همه، هنگامی که آمریکا از بریتانیا خواست سهم خود را در نیروهای چندملیتی برای محافظت از غیرنظامیان افزایش دهد، تاچر با دست‌نوشته‌ای پاسخ داد: &amp;quot;ما نمی‌توانیم. ما بیش از حد درگیر هستیم.&amp;quot; او تنها با یک مشارکت &amp;quot;صرفاً نمادین&amp;quot; موافقت کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*   &#039;&#039;&#039;سایر قدرت‌های اروپایی&#039;&#039;&#039;: اسناد نشان می‌دهد که انفعال بریتانیا منحصر به فرد نبود و دیگر قدرت‌های اروپایی نیز از هرگونه اقدام برای توقف کشتار یا محاکمه عاملان آن خودداری کردند. تمرکز اصلی آن‌ها بر عدم درگیری در مناقشات داخلی اسرائیل و پرهیز از هرگونه اقدامی بود که ممکن بود به بحثی داخلی درباره عملکرد اسرائیل دامن بزند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نهادهای حقوق بشری و تلاش‌های نافرجام برای عدالت ====&lt;br /&gt;
در حالی که دولت‌های اروپایی انفعال پیشه کردند، نهادهای مدنی و برخی فعالان حقوق بشر تلاش‌هایی را برای پیگیری عدالت آغاز نمودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*   &#039;&#039;&#039;تلاش برای پیگرد قانونی در اروپا&#039;&#039;&#039;: برجسته‌ترین تلاش، طرح شکایت‌هایی در چارچوب &amp;quot;صلاحیت جهانی&amp;quot; در دادگاه‌های اروپا، به ویژه بلژیک، بود. در ژوئن ۲۰۰۱، بازماندگان کشتار با استناد به قانونی در بلژیک که به دادگاه‌های این کشور اجازه می‌داد به جنایات جنگی صرف‌نظر از محل وقوع رسیدگی کنند، علیه آریل شارون به اتهام جنایت علیه بشریت، نسل‌کشی و جنایات جنگی شکایت کردند. سازمان دیده‌بان حقوق بشر (Human Rights Watch) نیز در ژوئن ۲۰۰۱ با انتشار بیانیه‌ای خواستار تحقیقات کیفری بین‌المللی علیه شارون شد و تأکید کرد که یافته‌های کمیسیون کهان، نمی‌تواند جایگزین محاکمه در دادگاه کیفری شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*   &#039;&#039;&#039;شکست پیگرد قانونی و محدودیت‌های صلاحیت جهانی&#039;&#039;&#039;: این پرونده حقوقی سرنوشت‌ساز در نهایت با مانع مواجه شد. در ژوئن ۲۰۰۲، دادگاه تجدیدنظر بلژیک حکم داد که این کشور نمی‌تواند به اتهامات جنایت جنگی علیه شارون که در خاک بلژیک حضور نداشت، رسیدگی کند. اگرچه وکلای خواهان‌ها به دادگاه عالی بلژیک اعتراض کردند، اما این رأی نشان‌دهنده محدودیت‌های عملی و سیاسی در اعمال صلاحیت جهانی، به ویژه هنگامی که متهمان، مقامات ارشد یک کشور متحد غرب باشند، بود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*   &#039;&#039;&#039;انکار رسمی نسل‌کشی توسط اتحادیه اروپا&#039;&#039;&#039;: شاید فراتر از انفعال، یک نمونه از &amp;quot;انکار&amp;quot; رسمی توسط مقامات ارشد اتحادیه اروپا رخ داد. در سال ۲۰۱۴، کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در پاسخی کتبی به یک نماینده پارلمان اروپا اعلام کرد که &amp;quot;هیچ اقدامی از این دست [نسل‌کشی] تاکنون توسط دولت اسرائیل انجام نشده است.&amp;quot; این اظهارنظر در حالی بود که مجمع عمومی سازمان ملل در قطعنامه ۳۷/۱۲۳ مورخ ۱۶ دسامبر ۱۹۸۲، کشتار صبرا و شتیلا را به صراحت &amp;quot;اقدامی نسل‌کشی&amp;quot; خوانده بود. این موضع‌گیری اشتون، به عنوان نماینده عالی اتحادیه اروپا، نشان‌دهنده بیارزشی کامل برای قطعنامه رسمی مهمترین مجمع بین‌المللی بود .&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=861</id>
		<title>جنایات جنگی اسرائیل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=861"/>
		<updated>2026-02-17T09:27:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[پرونده:بیمارستان الشفا.png|بندانگشتی|تخریب بیمارستان الشفا در غزه]]&lt;br /&gt;
اسرائیل در ۶ ژوئیه ۱۹۵۱ کنوانسیون‌های ژنو را پذیرفت. با این حال، از زمان ایجاد این رژیم در سال ۱۹۴۸، ارتش اسرائیل بارها دست به نقض قوانین بین‌المللی و جنایات جنگی زده است. این رفتار شامل قتل، هدف‌قراردادن عمدی غیرنظامیان، کشتن اسیران جنگی، مجازات دسته‌جمعی، استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح، استفاده از سپر انسانی، شکنجه، غارت، انتقال اجباری، هدف‌قراردادن خبرنگاران و تأسیسات پزشکی، و حتی نسل‌کشی می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۲ ژانویه ۲۰۱۵، دولت فلسطین به اساسنامه رم پیوست و به دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) اجازه داد تا بر جنایات جنگی انجام‌شده در سرزمین‌های اشغالی فلسطین رسیدگی کند. از سال ۲۰۲۱، ICC تحقیقات فعالی در این زمینه آغاز کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ ۱۹۴۸ و قتل عام ها ===&lt;br /&gt;
در جریان جنگ ۱۹۴۸، بین ۱۰ تا ۷۰ قتل عام علیه فلسطینیان رخ داد . بنی موریس، تاریخ‌دان اسرائیلی، تخمین می‌زند که سربازان اسرائیل حدود ۸۰۰۰ غیرنظامی و اسیر جنگی را تنها در ۲۴ قتل عام در این سال به قتل رساندند. از جمله مهم‌ترین این کشتارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!نام کشتار &lt;br /&gt;
!تاریخ &lt;br /&gt;
!تلفات تخمینی &lt;br /&gt;
!توضیحات &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دیر یاسین &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|حدود ۱۱۰۲ نفر &lt;br /&gt;
|مشهورترین کشتار این دوره  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اللد &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|حدود ۲۵۰۰ نفر &lt;br /&gt;
|در جریان عملیات دانی  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|صالحیه &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|۶۰۰-۷۰۰ نفر &lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|الدویمه &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|۱۰۰۰-۴۵۵۰ نفر &lt;br /&gt;
|آمارهای متفاوت از منابع مختلف  &lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
بیشتر این کشتارها هنگام اشغال روستاها در جریان جنگ داخلی و عملیات‌هایی مانند عملیات دانی، عملیات هیرام و عملیات یوآو رخ دادند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بحران سوئز ۱۹۵۶ ===&lt;br /&gt;
در جریان بحران سوئز در سال ۱۹۵۶، ارتش اسرائیل مرتکب قتل عام و اعدام‌های خودسرانه در خان یونس و رفح شد. همچنین پلیس مرزی اسرائیل قتل عام کفر قاسم را انجام داد که در آن ۴۷ غیرنظامی، به شکل خشنی به قتل رسیدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ ===&lt;br /&gt;
در جنگ ۱۹۶۷، ارتش اسرائیل سربازان مصریِ تسلیم‌شده و فراری و نیز غیرنظامیان را به قتل رساند. گبی برون، روزنامه‌نگار یدیعوت آحارونوت، شاهد اعدام خیابانی ده ها اسیر مصری بود که ابتدا مجبور به کندن قبر خود شدند. مایکل بار زوهر نیز شاهد قتل سه اسیر جنگی مصری توسط یک آشپز بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس برآورد آریه ایتسحاکی، مورخ نظامی اسرائیل، سربازان اسرائیلی بیش از ۱۰۰۰ مصری را پس از تسلیم‌شدن در جنگ ۱۹۶۷ کشتند. در سپتامبر ۱۹۹۵، نیویورک تایمز گزارش داد که دولت مصر دو گور دسته‌جمعی در کنار مرز اسراییل کشف کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تهاجم به لبنان در ۱۹۸۲ ===&lt;br /&gt;
در ۶ ژوئن ۱۹۸۲، اسرائیل با نام &amp;quot;عملیات صلح جلیل&amp;quot; به لبنان حمله کرد که در این جریان بیش از ۲۰ هزار غیرنظامی لبنانی که بیشتر شامل زنان و کودکان بودند بدست نظامیان اسراییلی به قتل رسیدند و منجر به زخمی شدن ۳۰ هزار نفر شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== قتل عام صبرا و شتیلا ====&lt;br /&gt;
در ۱۶ سپتامبر ۱۹۸۲، ارتش اسرائیل با همراهی شبه‌نظامیان فالانژیست وارداردوگاه‌های آوارگان فلسطینی صبرا و شتیلا شدند. این سربازان و شبه‌نظامیان صهیونیست به مدت دو روز دست به قتل عام گسترده‌ای زدند، در حالی که محوطه را محاصره کرده بودند و با شلیک نورافکن در شب، منطقه را روشن نگه می داشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تعداد قربانیان این قتل عام بین بیش از ۳۵۰۰ نفر تخمین زده می‌شود که بیشتر آن‌ها فلسطینی و شیعه لبنانی بودند. بسیاری از قربانیان پیش از مرگ شکنجه شدند، زنان مورد تجاوز قرار گرفتند و برخی قربانیان زنده‌زنده پوست‌کنده شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۱۶ دسامبر ۱۹۸۲، مجمع عمومی سازمان ملل این کشتار را محکوم و آن را نسل‌کشی اعلام کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنایات در سرزمین‌های اشغالی ===&lt;br /&gt;
در ۸ اکتبر ۱۹۹۰، در جریان تنش‌ها بر سر راهپیمایی عید سوکوت، پلیس مرزی اسرائیل با شلیک سلاح‌های خودکار به سمت جمعیت فلسطینی، حداقل ۲۱ نفر را به قتل و ۱۵۰ نفر را زخمی کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تجاوز نظامی به ایران ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله عمدی به مناطق مسکونی و غیرنظامیان ====&lt;br /&gt;
گزارش رسمی ایران که به شورای امنیت سازمان ملل ارائه شده، حاکی از آن است که رژیم صهیونیستی &amp;quot;مراکز غیرنظامی، زیرساخت‌های حیاتی، بیمارستان‌ها، رسانه‌ها و خانواده‌های ایرانی&amp;quot; را به طور عمدی هدف قرار داده است . در این گزارش نمونه‌هایی از &amp;quot;نابودی کامل خانواده‌ها&amp;quot; مانند خانواده‌های صدیقی صابر، زاکاریان، ساداتی ارمکی و نیازمند ذکر شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی ====&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;بیمارستان کودکان حکیم&#039;&#039;&#039;: هدف حمله قرار گرفت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;کلینیک کودکان اوتیسم&#039;&#039;&#039;: در جریان حملات آسیب دید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;بیمارستان در کرمانشاه&#039;&#039;&#039;: مورد اصابت قرار گرفت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;مرکز درمانی زندان اوین&#039;&#039;&#039;: در حمله ۲۳ ژوئن به شدت آسیب دید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به زندان اوین (تهران) ====&lt;br /&gt;
[[پرونده:اوین.jpg|بندانگشتی|حمله اسراییل به زندان اوین]]&lt;br /&gt;
در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۵، اسرائیل حملات هوایی متعددی به مجتمع زندان اوین در تهران انجام داد. سازمان عفو بین‌الملل پس از تحقیقات میدانی اعلام کرد که این حمله &amp;quot;نقض جدی حقوق بین‌الملل&amp;quot; بوده و &amp;quot;جنایت جنگی&amp;quot; بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس شواهد ویدئویی، تصاویر ماهواره‌ای و مصاحبه با شاهدان عینی، در این حمله که در ساعات اداری و زمان ملاقات انجام شد، &#039;&#039;&#039;حداقل ۸۰ غیرنظامی از جمله یک پسر ۵ ساله جان باختند&#039;&#039;&#039;. این حمله شش نقطه مختلف مجتمع زندان را هدف قرار داد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به تأسیسات هسته‌ای غیرنظامی ====&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش ها، ایالات متحده با همکاری کامل رژیم اسرائیل، حملاتی را علیه تأسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای ایران که تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بودند، در فردو، نطنز و اصفهان انجام داد . این اقدام  &amp;quot;تجاوز آشکار&amp;quot; و نقض فاحش منشور ملل متحد است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ترور دانشمندان و نخبگان ====&lt;br /&gt;
در گزارش ها آمده است که در نتیجه &amp;quot;هدف‌گیری عمدی و هدایت حملات علیه غیرنظامیان&amp;quot;، صدها غیرنظامی از جمله &amp;quot;دانشمندان، نخبگان، اساتید دانشگاه&amp;quot; جان خود را از دست دادند . گزارش هه‌نگاو نیز کشته شدن ۱۲ دانشمند هسته‌ای را تأیید کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به خبرنگاران و رسانه‌ها ====&lt;br /&gt;
سازمان ملل تأیید کرده است که حمله به مقر سازمان صدا و سیما منجر به کشته شدن سه نفر شد. این اقدام به عنوان &amp;quot;نقض اصل تفکیک&amp;quot; تحت قوانین بین‌المللی بشردوستانه ارزیابی شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== واکنش‌های بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;دفتر حقوق بشر سازمان ملل&#039;&#039;&#039;: ولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، اعلام کرد که حملات گسترده &amp;quot;منجر به تلفات غیرنظامی قابل توجه و خسارت گسترده به زیرساخت‌های غیرنظامی شده است&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;عفو بین‌الملل&#039;&#039;&#039;: خواستار تحقیقات کیفری بین‌المللی درباره حمله به زندان اوین شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;اقدامات حقوقی ایران&#039;&#039;&#039;: قوه قضائیه ایران اعلام کرد که ۴۵ پرونده حقوقی (۱۵ پرونده کیفری و ۳۰ پرونده مدنی) علیه اسرائیل و آمریکا به اتهام جنایات جنگی تشکیل شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حملات فرامرزی به کشورهای دیگر ====&lt;br /&gt;
اسرائیل به نقض حاکمیت کشورهای متعدد از جمله ایران، عراق، تونس، سوریه، لبنان، اردن، امارات متحده عربی، مالزی و قطر متهم شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== عراق ====&lt;br /&gt;
[[پرونده:تموز.jpg|بندانگشتی|رآکتور هسته ای عراق]]&lt;br /&gt;
در ۷ ژوئن ۱۹۸۱، جنگنده‌های اسرائیلی به رآکتور هسته‌ای تموز در عراق حمله کردند و آن را نابود کردند. شورای امنیت این حمله را در قطعنامه ۴۸۷ محکوم کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تونس ====&lt;br /&gt;
در ۱ اکتبر ۱۹۸۵ (عملیات پای چوبین)، جنگنده‌های اسرائیلی به مقر سازمان آزادی‌بخش فلسطین در حمام‌الشط حمله کردند که منجر به کشته شدن  ۵۰ فلسطینی و ۱۸ تونسی شد . همچنین در سال‌های ۱۹۸۸ و ۲۰۱۶، اسرائیل دست به ترور رهبران فلسطینی در تونس زد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سوریه ====&lt;br /&gt;
اسرائیل صدها بار حاکمیت سوریه را نقض کرده است، از جمله بمباران کنسولگری ایران در دمشق در آوریل ۲۰۲۴ که منجر به کشته شدن ۷ شهروند ایرانی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== امارات متحده عربی ====&lt;br /&gt;
در ژانویه ۲۰۱۰، محمود المبحوح، رهبر حماس، در هتلی در دبی ترور شد. پلیس دبی موساد را مسئول این ترور دانست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ غزه (۲۰۲۳-۲۰۲۵) ===&lt;br /&gt;
از زمان شروع حملات ۲۰۲۳  اسرائیل به غزه، ارتش اسرائیل عملیات گسترده‌ای را در غزه آغاز کرده که تا ژانویه ۲۰۲۵ بیش از ۷۴ هزار کشته بر جای گذاشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== گزارش‌های سازمان ملل ====&lt;br /&gt;
کمیته تحقیق سازمان ملل در ژوئن ۲۰۲۴ نتیجه‌گیری کرد که اسرائیل مرتکب جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت شده است، از جمله :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;نابودسازی (extermination)&#039;&#039;&#039;: بمباران گسترده و سیستماتیک مناطق مسکونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح&#039;&#039;&#039;: محروم کردن غیرنظامیان از غذا، آب، دارو و برق &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;شکنجه و رفتار غیرانسانی&#039;&#039;&#039;: با زندانیان فلسطینی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;آزار و شکنجه بر اساس جنسیت&#039;&#039;&#039;: علیه مردان و پسران فلسطینی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;انتقال اجباری&#039;&#039;&#039;: آواره کردن بیش از ۱.۹ میلیون نفر &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;هدف قرار دادن غیرنظامیان و تأسیسات غیرنظامی&#039;&#039;&#039;: بیمارستان‌ها، مدارس و اردوگاه‌های آوارگان &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== خشونت جنسی ====&lt;br /&gt;
گزارش سازمان ملل نشان می‌دهد که بسیاری موارد خشونت جنسی علیه فلسطینیان توسط نیروهای امنیتی اسرائیل به‌قدری مکرر و شدید بوده که نشانه‌ دهنده &amp;quot;بخشی از رویه‌های عملیاتی&amp;quot; بودن آن است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== شکایت آفریقای جنوبی و دیوان بین‌المللی دادگستری ====&lt;br /&gt;
در دسامبر ۲۰۲۳، آفریقای جنوبی با استناد به کنوانسیون نسل‌کشی ۱۹۴۸، از اسرائیل به جرم نسل‌کشی در غزه نزد دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) شکایت کرد. در ژانویه ۲۰۲۴، دیوان به صورت محافظه کارانه تنها حکم داد که خطر &amp;quot;نسل‌کشی&amp;quot; در غزه قابل‌قبول است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴، دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین، را به جرم جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت صادر کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جرایم شامل:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!جرم&lt;br /&gt;
!توضیحات &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت جنگی استفاده از گرسنگی به عنوان روش جنگی &lt;br /&gt;
|محروم کردن عمدی غیرنظامیان غزه از غذا، آب، دارو و برق  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت علیه بشریت (قتل) &lt;br /&gt;
|مرگ غیرنظامیان بر اثر سوءتغذیه و کم‌آبی  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت علیه بشریت (اعمال غیرانسانی) &lt;br /&gt;
|انجام عمل‌های جراحی بدون بیهوشی بر روی کودکان  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت علیه بشریت (آزار و شکنجه) &lt;br /&gt;
|محروم کردن فلسطینیان از حقوق اساسی بر اساس هویت ملی و سیاسی  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت جنگی (حمله عمدی به غیرنظامیان) &lt;br /&gt;
|حمله به غیرنظامیان به عنوان مافوق مسئول  &lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%85%D9%88%D8%B2.jpg&amp;diff=860</id>
		<title>پرونده:تموز.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D9%85%D9%88%D8%B2.jpg&amp;diff=860"/>
		<updated>2026-02-17T09:26:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تموز&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=859</id>
		<title>جنایات جنگی اسرائیل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=859"/>
		<updated>2026-02-17T09:19:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;اسرائیل در ۶ ژوئیه ۱۹۵۱ کنوانسیون‌های ژنو را پذیرفت. با این حال، از زمان ایجاد این رژیم در سال ۱۹۴۸، ارتش اسرائیل بارها دست به نقض قوانین بین‌المللی و جنایات جنگی زده است. این رفتار شامل قتل، هدف‌قراردادن عمدی غیرنظامیان، کشتن اسیران جنگی، مجازات دسته‌جمعی، استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح، استفاده از سپر انسانی، شکنجه، غارت، انتقال اجباری، هدف‌قراردادن خبرنگاران و تأسیسات پزشکی، و حتی نسل‌کشی می‌شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۲ ژانویه ۲۰۱۵، دولت فلسطین به اساسنامه رم پیوست و به دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) اجازه داد تا بر جنایات جنگی انجام‌شده در سرزمین‌های اشغالی فلسطین رسیدگی کند. از سال ۲۰۲۱، ICC تحقیقات فعالی در این زمینه آغاز کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ ۱۹۴۸ و قتل عام ها ===&lt;br /&gt;
در جریان جنگ ۱۹۴۸، بین ۱۰ تا ۷۰ قتل عام علیه فلسطینیان رخ داد . بنی موریس، تاریخ‌دان اسرائیلی، تخمین می‌زند که سربازان اسرائیل حدود ۸۰۰۰ غیرنظامی و اسیر جنگی را تنها در ۲۴ قتل عام در این سال به قتل رساندند. از جمله مهم‌ترین این کشتارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!نام کشتار &lt;br /&gt;
!تاریخ &lt;br /&gt;
!تلفات تخمینی &lt;br /&gt;
!توضیحات &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دیر یاسین &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|حدود ۱۱۰۲ نفر &lt;br /&gt;
|مشهورترین کشتار این دوره  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اللد &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|حدود ۲۵۰۰ نفر &lt;br /&gt;
|در جریان عملیات دانی  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|صالحیه &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|۶۰۰-۷۰۰ نفر &lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|الدویمه &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|۱۰۰۰-۴۵۵۰ نفر &lt;br /&gt;
|آمارهای متفاوت از منابع مختلف  &lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
بیشتر این کشتارها هنگام اشغال روستاها در جریان جنگ داخلی و عملیات‌هایی مانند عملیات دانی، عملیات هیرام و عملیات یوآو رخ دادند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بحران سوئز ۱۹۵۶ ===&lt;br /&gt;
در جریان بحران سوئز در سال ۱۹۵۶، ارتش اسرائیل مرتکب قتل عام و اعدام‌های خودسرانه در خان یونس و رفح شد. همچنین پلیس مرزی اسرائیل قتل عام کفر قاسم را انجام داد که در آن ۴۷ غیرنظامی، به شکل خشنی به قتل رسیدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ ===&lt;br /&gt;
در جنگ ۱۹۶۷، ارتش اسرائیل سربازان مصریِ تسلیم‌شده و فراری و نیز غیرنظامیان را به قتل رساند. گبی برون، روزنامه‌نگار یدیعوت آحارونوت، شاهد اعدام خیابانی ده ها اسیر مصری بود که ابتدا مجبور به کندن قبر خود شدند. مایکل بار زوهر نیز شاهد قتل سه اسیر جنگی مصری توسط یک آشپز بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس برآورد آریه ایتسحاکی، مورخ نظامی اسرائیل، سربازان اسرائیلی بیش از ۱۰۰۰ مصری را پس از تسلیم‌شدن در جنگ ۱۹۶۷ کشتند. در سپتامبر ۱۹۹۵، نیویورک تایمز گزارش داد که دولت مصر دو گور دسته‌جمعی در کنار مرز اسراییل کشف کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تهاجم به لبنان در ۱۹۸۲ ===&lt;br /&gt;
در ۶ ژوئن ۱۹۸۲، اسرائیل با نام &amp;quot;عملیات صلح جلیل&amp;quot; به لبنان حمله کرد که در این جریان بیش از ۲۰ هزار غیرنظامی لبنانی که بیشتر شامل زنان و کودکان بودند بدست نظامیان اسراییلی به قتل رسیدند و منجر به زخمی شدن ۳۰ هزار نفر شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== کشتار صبرا و شتیلا ====&lt;br /&gt;
در ۱۶ سپتامبر ۱۹۸۲، ارتش اسرائیل با همراهی شبه‌نظامیان فالانژیست وارداردوگاه‌های آوارگان فلسطینی صبرا و شتیلا شدند. این سربازان و شبه‌نظامیان صهیونیست به مدت دو روز دست به قتل عام گسترده‌ای زدند، در حالی که محوطه را محاصره کرده بودند و با شلیک نورافکن در شب، منطقه را روشن نگه می داشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تعداد قربانیان این قتل عام بین بیش از ۳۵۰۰ نفر تخمین زده می‌شود که بیشتر آن‌ها فلسطینی و شیعه لبنانی بودند. بسیاری از قربانیان پیش از مرگ شکنجه شدند، زنان مورد تجاوز قرار گرفتند و برخی قربانیان زنده‌زنده پوست‌کنده شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۱۶ دسامبر ۱۹۸۲، مجمع عمومی سازمان ملل این کشتار را محکوم و آن را نسل‌کشی اعلام کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنایات در سرزمین‌های اشغالی ===&lt;br /&gt;
در ۸ اکتبر ۱۹۹۰، در جریان تنش‌ها بر سر راهپیمایی عید سوکوت، پلیس مرزی اسرائیل با شلیک سلاح‌های خودکار به سمت جمعیت فلسطینی، حداقل ۲۱ نفر را به قتل و ۱۵۰ نفر را زخمی کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تجاوز نظامی به ایران ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله عمدی به مناطق مسکونی و غیرنظامیان ====&lt;br /&gt;
گزارش رسمی ایران که به شورای امنیت سازمان ملل ارائه شده، حاکی از آن است که رژیم صهیونیستی &amp;quot;مراکز غیرنظامی، زیرساخت‌های حیاتی، بیمارستان‌ها، رسانه‌ها و خانواده‌های ایرانی&amp;quot; را به طور عمدی هدف قرار داده است . در این گزارش نمونه‌هایی از &amp;quot;نابودی کامل خانواده‌ها&amp;quot; مانند خانواده‌های صدیقی صابر، زاکاریان، ساداتی ارمکی و نیازمند ذکر شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی ====&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;بیمارستان کودکان حکیم&#039;&#039;&#039;: هدف حمله قرار گرفت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;کلینیک کودکان اوتیسم&#039;&#039;&#039;: در جریان حملات آسیب دید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;بیمارستان در کرمانشاه&#039;&#039;&#039;: مورد اصابت قرار گرفت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;مرکز درمانی زندان اوین&#039;&#039;&#039;: در حمله ۲۳ ژوئن به شدت آسیب دید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به زندان اوین (تهران) ====&lt;br /&gt;
[[پرونده:اوین.jpg|بندانگشتی|حمله اسراییل به زندان اوین]]&lt;br /&gt;
در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۵، اسرائیل حملات هوایی متعددی به مجتمع زندان اوین در تهران انجام داد. سازمان عفو بین‌الملل پس از تحقیقات میدانی اعلام کرد که این حمله &amp;quot;نقض جدی حقوق بین‌الملل&amp;quot; بوده و &amp;quot;جنایت جنگی&amp;quot; بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس شواهد ویدئویی، تصاویر ماهواره‌ای و مصاحبه با شاهدان عینی، در این حمله که در ساعات اداری و زمان ملاقات انجام شد، &#039;&#039;&#039;حداقل ۸۰ غیرنظامی از جمله یک پسر ۵ ساله جان باختند&#039;&#039;&#039;. این حمله شش نقطه مختلف مجتمع زندان را هدف قرار داد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به تأسیسات هسته‌ای غیرنظامی ====&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش ها، ایالات متحده با همکاری کامل رژیم اسرائیل، حملاتی را علیه تأسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای ایران که تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بودند، در فردو، نطنز و اصفهان انجام داد . این اقدام  &amp;quot;تجاوز آشکار&amp;quot; و نقض فاحش منشور ملل متحد است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ترور دانشمندان و نخبگان ====&lt;br /&gt;
در گزارش ها آمده است که در نتیجه &amp;quot;هدف‌گیری عمدی و هدایت حملات علیه غیرنظامیان&amp;quot;، صدها غیرنظامی از جمله &amp;quot;دانشمندان، نخبگان، اساتید دانشگاه&amp;quot; جان خود را از دست دادند . گزارش هه‌نگاو نیز کشته شدن ۱۲ دانشمند هسته‌ای را تأیید کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به خبرنگاران و رسانه‌ها ====&lt;br /&gt;
سازمان ملل تأیید کرده است که حمله به مقر سازمان صدا و سیما منجر به کشته شدن سه نفر شد. این اقدام به عنوان &amp;quot;نقض اصل تفکیک&amp;quot; تحت قوانین بین‌المللی بشردوستانه ارزیابی شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== واکنش‌های بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;دفتر حقوق بشر سازمان ملل&#039;&#039;&#039;: ولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، اعلام کرد که حملات گسترده &amp;quot;منجر به تلفات غیرنظامی قابل توجه و خسارت گسترده به زیرساخت‌های غیرنظامی شده است&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;عفو بین‌الملل&#039;&#039;&#039;: خواستار تحقیقات کیفری بین‌المللی درباره حمله به زندان اوین شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;اقدامات حقوقی ایران&#039;&#039;&#039;: قوه قضائیه ایران اعلام کرد که ۴۵ پرونده حقوقی (۱۵ پرونده کیفری و ۳۰ پرونده مدنی) علیه اسرائیل و آمریکا به اتهام جنایات جنگی تشکیل شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حملات فرامرزی به کشورهای دیگر ====&lt;br /&gt;
اسرائیل به نقض حاکمیت کشورهای متعدد از جمله ایران، عراق، تونس، سوریه، لبنان، اردن، امارات متحده عربی، مالزی و قطر متهم شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== عراق ====&lt;br /&gt;
در ۷ ژوئن ۱۹۸۱، جنگنده‌های اسرائیلی به رآکتور هسته‌ای تموز در عراق حمله کردند و آن را نابود کردند. شورای امنیت این حمله را در قطعنامه ۴۸۷ محکوم کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تونس ====&lt;br /&gt;
در ۱ اکتبر ۱۹۸۵ (عملیات پای چوبین)، جنگنده‌های اسرائیلی به مقر سازمان آزادی‌بخش فلسطین در حمام‌الشط حمله کردند که منجر به کشته شدن  ۵۰ فلسطینی و ۱۸ تونسی شد . همچنین در سال‌های ۱۹۸۸ و ۲۰۱۶، اسرائیل دست به ترور رهبران فلسطینی در تونس زد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سوریه ====&lt;br /&gt;
اسرائیل صدها بار حاکمیت سوریه را نقض کرده است، از جمله بمباران کنسولگری ایران در دمشق در آوریل ۲۰۲۴ که منجر به کشته شدن ۷ شهروند ایرانی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== امارات متحده عربی ====&lt;br /&gt;
در ژانویه ۲۰۱۰، محمود المبحوح، رهبر حماس، در هتلی در دبی ترور شد. پلیس دبی موساد را مسئول این ترور دانست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ غزه (۲۰۲۳-۲۰۲۵) ===&lt;br /&gt;
از زمان شروع حملات ۲۰۲۳  اسرائیل به غزه، ارتش اسرائیل عملیات گسترده‌ای را در غزه آغاز کرده که تا ژانویه ۲۰۲۵ بیش از ۷۴ هزار کشته بر جای گذاشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== گزارش‌های سازمان ملل ====&lt;br /&gt;
کمیته تحقیق سازمان ملل در ژوئن ۲۰۲۴ نتیجه‌گیری کرد که اسرائیل مرتکب جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت شده است، از جمله :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;نابودسازی (extermination)&#039;&#039;&#039;: بمباران گسترده و سیستماتیک مناطق مسکونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح&#039;&#039;&#039;: محروم کردن غیرنظامیان از غذا، آب، دارو و برق &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;شکنجه و رفتار غیرانسانی&#039;&#039;&#039;: با زندانیان فلسطینی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;آزار و شکنجه بر اساس جنسیت&#039;&#039;&#039;: علیه مردان و پسران فلسطینی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;انتقال اجباری&#039;&#039;&#039;: آواره کردن بیش از ۱.۹ میلیون نفر &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;هدف قرار دادن غیرنظامیان و تأسیسات غیرنظامی&#039;&#039;&#039;: بیمارستان‌ها، مدارس و اردوگاه‌های آوارگان &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== خشونت جنسی ====&lt;br /&gt;
گزارش سازمان ملل نشان می‌دهد که بسیاری موارد خشونت جنسی علیه فلسطینیان توسط نیروهای امنیتی اسرائیل به‌قدری مکرر و شدید بوده که نشانه‌ دهنده &amp;quot;بخشی از رویه‌های عملیاتی&amp;quot; بودن آن است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== شکایت آفریقای جنوبی و دیوان بین‌المللی دادگستری ====&lt;br /&gt;
در دسامبر ۲۰۲۳، آفریقای جنوبی با استناد به کنوانسیون نسل‌کشی ۱۹۴۸، از اسرائیل به جرم نسل‌کشی در غزه نزد دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) شکایت کرد. در ژانویه ۲۰۲۴، دیوان به صورت محافظه کارانه تنها حکم داد که خطر &amp;quot;نسل‌کشی&amp;quot; در غزه قابل‌قبول است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴، دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین، را به جرم جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت صادر کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جرایم شامل:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!جرم&lt;br /&gt;
!توضیحات &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت جنگی استفاده از گرسنگی به عنوان روش جنگی &lt;br /&gt;
|محروم کردن عمدی غیرنظامیان غزه از غذا، آب، دارو و برق  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت علیه بشریت (قتل) &lt;br /&gt;
|مرگ غیرنظامیان بر اثر سوءتغذیه و کم‌آبی  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت علیه بشریت (اعمال غیرانسانی) &lt;br /&gt;
|انجام عمل‌های جراحی بدون بیهوشی بر روی کودکان  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت علیه بشریت (آزار و شکنجه) &lt;br /&gt;
|محروم کردن فلسطینیان از حقوق اساسی بر اساس هویت ملی و سیاسی  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت جنگی (حمله عمدی به غیرنظامیان) &lt;br /&gt;
|حمله به غیرنظامیان به عنوان مافوق مسئول  &lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%86.jpg&amp;diff=858</id>
		<title>پرونده:اوین.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%86.jpg&amp;diff=858"/>
		<updated>2026-02-17T09:16:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;اوین&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=857</id>
		<title>جنایات جنگی اسرائیل</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84&amp;diff=857"/>
		<updated>2026-02-17T09:15:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: صفحه‌ای تازه حاوی «اسرائیل در ۶ ژوئیه ۱۹۵۱ کنوانسیون‌های ژنو را پذیرفت. با این حال، از زمان ایجاد این رژیم در سال ۱۹۴۸، ارتش اسرائیل بارها دست به نقض قوانین بین‌المللی و جنایات جنگی زده است. این رفتار شامل قتل، هدف‌قراردادن عمدی غیرنظامیان، کشتن اسیران جنگی،...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;اسرائیل در ۶ ژوئیه ۱۹۵۱ کنوانسیون‌های ژنو را پذیرفت. با این حال، از زمان ایجاد این رژیم در سال ۱۹۴۸، ارتش اسرائیل بارها دست به نقض قوانین بین‌المللی و جنایات جنگی زده است. این رفتار شامل قتل، هدف‌قراردادن عمدی غیرنظامیان، کشتن اسیران جنگی، مجازات دسته‌جمعی، استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح، استفاده از سپر انسانی، شکنجه، غارت، انتقال اجباری، هدف‌قراردادن خبرنگاران و تأسیسات پزشکی، و حتی نسل‌کشی می‌شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۲ ژانویه ۲۰۱۵، دولت فلسطین به اساسنامه رم پیوست و به دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) اجازه داد تا بر جنایات جنگی انجام‌شده در سرزمین‌های اشغالی فلسطین رسیدگی کند. از سال ۲۰۲۱، ICC تحقیقات فعالی در این زمینه آغاز کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ ۱۹۴۸ و قتل عام ها ===&lt;br /&gt;
در جریان جنگ ۱۹۴۸، بین ۱۰ تا ۷۰ قتل عام علیه فلسطینیان رخ داد . بنی موریس، تاریخ‌دان اسرائیلی، تخمین می‌زند که سربازان اسرائیل حدود ۸۰۰۰ غیرنظامی و اسیر جنگی را تنها در ۲۴ قتل عام در این سال به قتل رساندند. از جمله مهم‌ترین این کشتارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!نام کشتار &lt;br /&gt;
!تاریخ &lt;br /&gt;
!تلفات تخمینی &lt;br /&gt;
!توضیحات &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|دیر یاسین &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|حدود ۱۱۰۲ نفر &lt;br /&gt;
|مشهورترین کشتار این دوره  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|اللد &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|حدود ۲۵۰۰ نفر &lt;br /&gt;
|در جریان عملیات دانی  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|صالحیه &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|۶۰۰-۷۰۰ نفر &lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|الدویمه &lt;br /&gt;
|۱۹۴۸ &lt;br /&gt;
|۱۰۰۰-۴۵۵۰ نفر &lt;br /&gt;
|آمارهای متفاوت از منابع مختلف  &lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
بیشتر این کشتارها هنگام اشغال روستاها در جریان جنگ داخلی و عملیات‌هایی مانند عملیات دانی، عملیات هیرام و عملیات یوآو رخ دادند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بحران سوئز ۱۹۵۶ ===&lt;br /&gt;
در جریان بحران سوئز در سال ۱۹۵۶، ارتش اسرائیل مرتکب قتل عام و اعدام‌های خودسرانه در خان یونس و رفح شد. همچنین پلیس مرزی اسرائیل قتل عام کفر قاسم را انجام داد که در آن ۴۷ غیرنظامی، به شکل خشنی به قتل رسیدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ ===&lt;br /&gt;
در جنگ ۱۹۶۷، ارتش اسرائیل سربازان مصریِ تسلیم‌شده و فراری و نیز غیرنظامیان را به قتل رساند. گبی برون، روزنامه‌نگار یدیعوت آحارونوت، شاهد اعدام خیابانی ده ها اسیر مصری بود که ابتدا مجبور به کندن قبر خود شدند. مایکل بار زوهر نیز شاهد قتل سه اسیر جنگی مصری توسط یک آشپز بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس برآورد آریه ایتسحاکی، مورخ نظامی اسرائیل، سربازان اسرائیلی بیش از ۱۰۰۰ مصری را پس از تسلیم‌شدن در جنگ ۱۹۶۷ کشتند. در سپتامبر ۱۹۹۵، نیویورک تایمز گزارش داد که دولت مصر دو گور دسته‌جمعی در کنار مرز اسراییل کشف کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تهاجم به لبنان در ۱۹۸۲ ===&lt;br /&gt;
در ۶ ژوئن ۱۹۸۲، اسرائیل با نام &amp;quot;عملیات صلح جلیل&amp;quot; به لبنان حمله کرد که در این جریان بیش از ۲۰ هزار غیرنظامی لبنانی که بیشتر شامل زنان و کودکان بودند بدست نظامیان اسراییلی به قتل رسیدند و منجر به زخمی شدن ۳۰ هزار نفر شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== کشتار صبرا و شتیلا ====&lt;br /&gt;
در ۱۶ سپتامبر ۱۹۸۲، ارتش اسرائیل با همراهی شبه‌نظامیان فالانژیست وارداردوگاه‌های آوارگان فلسطینی صبرا و شتیلا شدند. این سربازان و شبه‌نظامیان صهیونیست به مدت دو روز دست به قتل عام گسترده‌ای زدند، در حالی که محوطه را محاصره کرده بودند و با شلیک نورافکن در شب، منطقه را روشن نگه می داشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تعداد قربانیان این قتل عام بین بیش از ۳۵۰۰ نفر تخمین زده می‌شود که بیشتر آن‌ها فلسطینی و شیعه لبنانی بودند. بسیاری از قربانیان پیش از مرگ شکنجه شدند، زنان مورد تجاوز قرار گرفتند و برخی قربانیان زنده‌زنده پوست‌کنده شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۱۶ دسامبر ۱۹۸۲، مجمع عمومی سازمان ملل این کشتار را محکوم و آن را نسل‌کشی اعلام کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنایات در سرزمین‌های اشغالی ===&lt;br /&gt;
در ۸ اکتبر ۱۹۹۰، در جریان تنش‌ها بر سر راهپیمایی عید سوکوت، پلیس مرزی اسرائیل با شلیک سلاح‌های خودکار به سمت جمعیت فلسطینی، حداقل ۲۱ نفر را به قتل و ۱۵۰ نفر را زخمی کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تجاوز نظامی به ایران ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله عمدی به مناطق مسکونی و غیرنظامیان ====&lt;br /&gt;
گزارش رسمی ایران که به شورای امنیت سازمان ملل ارائه شده، حاکی از آن است که رژیم صهیونیستی &amp;quot;مراکز غیرنظامی، زیرساخت‌های حیاتی، بیمارستان‌ها، رسانه‌ها و خانواده‌های ایرانی&amp;quot; را به طور عمدی هدف قرار داده است . در این گزارش نمونه‌هایی از &amp;quot;نابودی کامل خانواده‌ها&amp;quot; مانند خانواده‌های صدیقی صابر، زاکاریان، ساداتی ارمکی و نیازمند ذکر شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی ====&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;بیمارستان کودکان حکیم&#039;&#039;&#039;: هدف حمله قرار گرفت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;کلینیک کودکان اوتیسم&#039;&#039;&#039;: در جریان حملات آسیب دید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;بیمارستان در کرمانشاه&#039;&#039;&#039;: مورد اصابت قرار گرفت .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;مرکز درمانی زندان اوین&#039;&#039;&#039;: در حمله ۲۳ ژوئن به شدت آسیب دید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به زندان اوین (تهران) ====&lt;br /&gt;
در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۵، ارتش اسرائیل حملات هوایی متعددی به مجتمع زندان اوین در تهران انجام داد. سازمان عفو بین‌الملل پس از تحقیقات میدانی اعلام کرد که این حمله &amp;quot;نقض جدی حقوق بین‌الملل بشردوستانه&amp;quot; بوده و &amp;quot;باید به عنوان جنایت جنگی مورد بررسی کیفری قرار گیرد&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس شواهد ویدئویی، تصاویر ماهواره‌ای و مصاحبه با شاهدان عینی، در این حمله که در ساعات اداری و زمان ملاقات انجام شد، &#039;&#039;&#039;حداقل ۸۰ غیرنظامی از جمله یک پسر ۵ ساله جان باختند&#039;&#039;&#039;. این حمله شش نقطه مختلف مجتمع زندان را هدف قرار داد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به تأسیسات هسته‌ای غیرنظامی ====&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش ها، ایالات متحده با همکاری کامل رژیم اسرائیل، حملاتی را علیه تأسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای ایران که تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بودند، در فردو، نطنز و اصفهان انجام داد . این اقدام  &amp;quot;تجاوز آشکار&amp;quot; و نقض فاحش منشور ملل متحد است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ترور دانشمندان و نخبگان ====&lt;br /&gt;
در گزارش ها آمده است که در نتیجه &amp;quot;هدف‌گیری عمدی و هدایت حملات علیه غیرنظامیان&amp;quot;، صدها غیرنظامی از جمله &amp;quot;دانشمندان، نخبگان، اساتید دانشگاه&amp;quot; جان خود را از دست دادند . گزارش هه‌نگاو نیز کشته شدن ۱۲ دانشمند هسته‌ای را تأیید کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حمله به خبرنگاران و رسانه‌ها ====&lt;br /&gt;
سازمان ملل تأیید کرده است که حمله به مقر سازمان صدا و سیما منجر به کشته شدن سه نفر شد. این اقدام به عنوان &amp;quot;نقض اصل تفکیک&amp;quot; تحت قوانین بین‌المللی بشردوستانه ارزیابی شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== واکنش‌های بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;دفتر حقوق بشر سازمان ملل&#039;&#039;&#039;: ولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، اعلام کرد که حملات گسترده &amp;quot;منجر به تلفات غیرنظامی قابل توجه و خسارت گسترده به زیرساخت‌های غیرنظامی شده است&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;عفو بین‌الملل&#039;&#039;&#039;: خواستار تحقیقات کیفری بین‌المللی درباره حمله به زندان اوین شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;اقدامات حقوقی ایران&#039;&#039;&#039;: قوه قضائیه ایران اعلام کرد که ۴۵ پرونده حقوقی (۱۵ پرونده کیفری و ۳۰ پرونده مدنی) علیه اسرائیل و آمریکا به اتهام جنایات جنگی تشکیل شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حملات فرامرزی به کشورهای دیگر ====&lt;br /&gt;
اسرائیل به نقض حاکمیت کشورهای متعدد از جمله ایران، عراق، تونس، سوریه، لبنان، اردن، امارات متحده عربی، مالزی و قطر متهم شده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== عراق ====&lt;br /&gt;
در ۷ ژوئن ۱۹۸۱، جنگنده‌های اسرائیلی به رآکتور هسته‌ای تموز در عراق حمله کردند و آن را نابود کردند. شورای امنیت این حمله را در قطعنامه ۴۸۷ محکوم کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تونس ====&lt;br /&gt;
در ۱ اکتبر ۱۹۸۵ (عملیات پای چوبین)، جنگنده‌های اسرائیلی به مقر سازمان آزادی‌بخش فلسطین در حمام‌الشط حمله کردند که منجر به کشته شدن  ۵۰ فلسطینی و ۱۸ تونسی شد . همچنین در سال‌های ۱۹۸۸ و ۲۰۱۶، اسرائیل دست به ترور رهبران فلسطینی در تونس زد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سوریه ====&lt;br /&gt;
اسرائیل صدها بار حاکمیت سوریه را نقض کرده است، از جمله بمباران کنسولگری ایران در دمشق در آوریل ۲۰۲۴ که منجر به کشته شدن ۷ شهروند ایرانی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== امارات متحده عربی ====&lt;br /&gt;
در ژانویه ۲۰۱۰، محمود المبحوح، رهبر حماس، در هتلی در دبی ترور شد. پلیس دبی موساد را مسئول این ترور دانست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جنگ غزه (۲۰۲۳-۲۰۲۵) ===&lt;br /&gt;
از زمان شروع حملات ۲۰۲۳  اسرائیل به غزه، ارتش اسرائیل عملیات گسترده‌ای را در غزه آغاز کرده که تا ژانویه ۲۰۲۵ بیش از ۷۴ هزار کشته بر جای گذاشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== گزارش‌های سازمان ملل ====&lt;br /&gt;
کمیته تحقیق سازمان ملل در ژوئن ۲۰۲۴ نتیجه‌گیری کرد که اسرائیل مرتکب جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت شده است، از جمله :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;نابودسازی (extermination)&#039;&#039;&#039;: بمباران گسترده و سیستماتیک مناطق مسکونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;استفاده از گرسنگی به عنوان سلاح&#039;&#039;&#039;: محروم کردن غیرنظامیان از غذا، آب، دارو و برق &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;شکنجه و رفتار غیرانسانی&#039;&#039;&#039;: با زندانیان فلسطینی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;آزار و شکنجه بر اساس جنسیت&#039;&#039;&#039;: علیه مردان و پسران فلسطینی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;انتقال اجباری&#039;&#039;&#039;: آواره کردن بیش از ۱.۹ میلیون نفر &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;هدف قرار دادن غیرنظامیان و تأسیسات غیرنظامی&#039;&#039;&#039;: بیمارستان‌ها، مدارس و اردوگاه‌های آوارگان &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== خشونت جنسی ====&lt;br /&gt;
گزارش سازمان ملل نشان می‌دهد که بسیاری موارد خشونت جنسی علیه فلسطینیان توسط نیروهای امنیتی اسرائیل به‌قدری مکرر و شدید بوده که نشانه‌ دهنده &amp;quot;بخشی از رویه‌های عملیاتی&amp;quot; بودن آن است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== شکایت آفریقای جنوبی و دیوان بین‌المللی دادگستری ====&lt;br /&gt;
در دسامبر ۲۰۲۳، آفریقای جنوبی با استناد به کنوانسیون نسل‌کشی ۱۹۴۸، از اسرائیل به جرم نسل‌کشی در غزه نزد دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) شکایت کرد. در ژانویه ۲۰۲۴، دیوان به صورت محافظه کارانه تنها حکم داد که خطر &amp;quot;نسل‌کشی&amp;quot; در غزه قابل‌قبول است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴، دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین، را به جرم جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت صادر کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جرایم شامل:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!جرم&lt;br /&gt;
!توضیحات &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت جنگی استفاده از گرسنگی به عنوان روش جنگی &lt;br /&gt;
|محروم کردن عمدی غیرنظامیان غزه از غذا، آب، دارو و برق  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت علیه بشریت (قتل) &lt;br /&gt;
|مرگ غیرنظامیان بر اثر سوءتغذیه و کم‌آبی  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت علیه بشریت (اعمال غیرانسانی) &lt;br /&gt;
|انجام عمل‌های جراحی بدون بیهوشی بر روی کودکان  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت علیه بشریت (آزار و شکنجه) &lt;br /&gt;
|محروم کردن فلسطینیان از حقوق اساسی بر اساس هویت ملی و سیاسی  &lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|جنایت جنگی (حمله عمدی به غیرنظامیان) &lt;br /&gt;
|حمله به غیرنظامیان به عنوان مافوق مسئول  &lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%81%D8%A7&amp;diff=856</id>
		<title>بیمارستان الشفا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%81%D8%A7&amp;diff=856"/>
		<updated>2026-02-17T07:50:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: /* جستارهای وابسته */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;مجتمع پزشکی الشفا&#039;&#039;&#039; (به عربی: مستشفى الشفاء) بزرگترین بیمارستان و مرکز درمانی نوار غزه است که در شهر غزه واقع شده بود. این مرکز که زمانی قلب نظام سلامت فلسطین محسوب می‌شد، در جریان جنگ ۲۰۲۳-۲۰۲۵ غزه به نماد بین‌المللی نقض قوانین بشردوستانه و فروپاشی سیستم بهداشتی تحت محاصره تبدیل شد. حملات مکرر ارتش اسرائیل به این بیمارستان و سکوت معنادار کشورهای غربی در قبال این رویدادها، موجی از انتقاد سازمان‌های حقوق بشری بین‌المللی را برانگیخته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیشینه و اهمیت ===&lt;br /&gt;
بیمارستان الشفا در سال ۱۹۴۶ توسط دولت قیمومت بریتانیا تأسیس شد و پس از چندین مرحله توسعه، به بزرگترین مرکز درمانی نوار غزه تبدیل گردید. این بیمارستان با دارا بودن بخش‌های تخصصی جراحی، مراقبت‌های ویژه، زایشگاه، دیالیز و درمان سرطان، نقش حیاتی در ارائه خدمات درمانی به جمعیت دو میلیونی غزه ایفا می‌کرد. پیش از جنگ، حدود یک‌سوم تخت‌های بیمارستانی غزه در این مرکز متمرکز بود و هزاران بیمار سرپایی روزانه از خدمات آن بهره‌مند می‌شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حملات به بیمارستان ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:بیمارستان الشفا.png|بندانگشتی|356x356پیکسل|تخریب بیمارستان]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== محاصره و یورش نخست (نوامبر ۲۰۲۳) ====&lt;br /&gt;
در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، نیروهای ارتش اسرائیل پس از چند روز محاصره کامل، به مجتمع پزشکی الشفا یورش بردند. این عملیات که حدود ده روز به طول انجامید، با ورود تانک‌ها و خودروهای نظامی به محوطه بیمارستان همراه بود. شاهدان عینی از بازداشت گسترده کادر درمان و بیماران، از جمله پزشکان و پرستاران، خبر دادند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سازمان بهداشت جهانی (WHO) در آن زمان وضعیت این بیمارستان را &amp;quot;عمیقاً نگران‌کننده و وحشت‌ناک&amp;quot; توصیف کرد. مارگارت هریس، سخنگوی WHO، تأکید کرد که انتقال بیماران بدحال از بیمارستان &amp;quot;غیرممکن&amp;quot; و به معنای محکوم کردن آنان به مرگ است. وی با استناد به قوانین بین‌المللی بشردوستانه خاطرنشان کرد: &amp;quot;بیمارستان هرگز نباید هدف حمله قرار گیرد. بیمارستان پناهگاهی امن است&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== دومین عملیات و تخریب گسترده (مارس-آوریل ۲۰۲۴) ====&lt;br /&gt;
شدیدترین مرحله حملات به بیمارستان الشفا بین مارس و آوریل ۲۰۲۴ رخ داد. در این دوره، نیروهای اسرائیلی برای دومین بار به این مجتمع یورش بردند و آن را برای چندین هفته در محاصره کامل نگه داشتند. بر اساس گزارش‌های حقوق بشری، در جریان این عملیات بخش‌های وسیعی از بیمارستان با آتش‌سوزی و تخریب گسترده مواجه شد که در نهایت به خروج کامل این مرکز از مدار خدمات درمانی انجامید .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC) با انتشار بیانیه‌ای تأکید کرد که بر اساس قوانین بین‌المللی بشردوستانه، &amp;quot;بیمارستان‌ها به دلیل کارکرد حیاتی‌شان در نجات جان مجروحان و بیماران، مصونیت دارند&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== کشف گورهای دسته‌جمعی ====&lt;br /&gt;
پس از خروج نیروهای اسرائیلی از بیمارستان الشفا، تیم‌های امدادی با صحنه‌ای وحشتناک مواجه شدند. در محوطه بیمارستان، گورهای دسته‌جمعی حاوی ده‌ها جسد کشف شد. بر اساس گزارش‌ها، حدود ۳۰ جسد در دو گور در محوطه بیمارستان دفن شده بودند. برخی از این اجساد با دست‌های بسته پیدا شدند که نشان‌دهنده اعدام‌های احتمالی بود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد خواستار &amp;quot;تحقیقات مستقل، مؤثر و شفاف&amp;quot; در مورد این مرگ‌ها شد. ولکر تورک، مسئول دفتر حقوق بشر سازمان ملل، با اشاره به مصونیت ویژه بیمارستان‌ها در قوانین بین‌المللی، تأکید کرد: &amp;quot;قتل عمدی غیرنظامیان، زندانیان و دیگر افراد در وضعیت جنگی، یک جنایت جنگی است&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مصداق جنایت جنگی ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== قوانین بین‌المللی نقض‌شده ====&lt;br /&gt;
حملات به بیمارستان الشفا مصادیق متعددی از نقض قوانین بین‌المللی را در بر دارد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;نقض ماده ۱۸ کنوانسیون چهارم ژنو (۱۹۴۹)&#039;&#039;&#039;: این ماده صریحاً بیمارستان‌های غیرنظامی را در همه شرایط مورد احترام و حمایت قرار داده و هرگونه حمله به آن‌ها را ممنوع اعلام کرده است .&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;نقض ماده ۱۲ پروتکل الحاقی اول (۱۹۷۷)&#039;&#039;&#039;: این ماده بر حمایت از واحدهای پزشکی در همه زمان‌ها تأکید کرده و هرگونه حمله به آن‌ها را ممنوع می‌داند .&lt;br /&gt;
# &#039;&#039;&#039;جنایت جنگی طبق ماده ۸ اساسنامه رم دیوان کیفری بین‌المللی&#039;&#039;&#039;: حملات عمدی و مستقیم به بیمارستان‌ها که برای اهداف نظامی استفاده نمی‌شوند، در زمره جنایات جنگی قابل پیگرد در دیوان کیفری بین‌المللی قرار دارند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ادعاهای استفاده نظامی در برابر شواهد ====&lt;br /&gt;
اسرائیل برای توجیه جنتیات خود مدعی شد که حماس از بیمارستان الشفا به عنوان مرکز فرماندهی استفاده می‌کرده است، ادعایی که حماس و کادر درمان بیمارستان آن را رد کردند. کارشناسان حقوقی تأکید می‌کنند که حتی در صورت پذیرفتن این ادعا، قوانین بین‌المللی رعایت تشریفاتی مانند هشدار قبلی، فرصت تخلیه بیماران و تأیید مستقل را الزامی می‌داند که در مورد بیمارستان الشفا هیچ‌یک رعایت نشده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسامه منصور، کارشناس سیاسی فلسطینی، در این باره گفت: &amp;quot;حتی اگر روایت اسرائیل درباره فعالیت نظامی در بیمارستان‌ها را بپذیریم، این مسئله بمباران یک مرکز پزشکی مملو از بیماران را توجیه نمی‌کند. قانون بین‌المللی صریح است: تأیید، هشدار و تخلیه ایمن اجباری است. آنچه در غزه دیدیم هیچ‌یک از این‌ها نبود. این نابودی در لباس ضرورت بود&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== واکنش‌های بین‌المللی و سکوت غرب ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== واکنش نهادهای بین‌المللی ====&lt;br /&gt;
سازمان ملل متحد، سازمان بهداشت جهانی، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و سازمان پزشکان بدون مرز هر یک به نوعی حملات به بیمارستان الشفا را محکوم کرده و خواستار تحقیق و توقف این حملات شدند  .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
قطر به عنوان یکی از میانجیگران اصلی، خواستار تحقیقات فوری بین‌المللی در این زمینه شد و حملات به بیمارستان‌های غزه را &amp;quot;جنایت جنگی و نقض آشکار قوانین بین‌المللی&amp;quot; خواند . سازمان حقوق بشری &amp;quot;شاهد&amp;quot; (Palestinian Association for Human Rights) نیز با انتشار بیانیه‌ای نسبت به &amp;quot;سکوت جامعه بین‌المللی&amp;quot; هشدار داد و تأکید کرد که این سکوت &amp;quot;تنها اشغالگران را در ادامه اقدامات تنبیهی علیه غیرنظامیان جسورتر می‌کند و کل نظام حقوقی بین‌المللی را تضعیف می‌نماید&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== دوگانگی معیارهای غربی ====&lt;br /&gt;
یکی از برجسته‌ترین وجوه واکنش بین‌المللی به حملات بیمارستان الشفا، تفاوت فاحش برخورد با موارد مشابه بود. در ژوئن ۲۰۲۵، هنگامی که ایران در پاسخ به حمله اسرائیل، مدعی هدف‌قراردادن تأسیسات نظامی مستقر در بیمارستان سوروکا در بئرشبع شد، پایتخت‌های غربی بلافاصله واکنش نشان دادند. اتحادیه اروپا این اقدام را &amp;quot;نقض آشکار قوانین بین‌المللی بشردوستانه&amp;quot; خواند و آمریکا آن را &amp;quot;جنایت جنگی بالقوه&amp;quot; نامید. اما در برابر ماه‌ها حمله به بیمارستان‌های غزه، از جمله الشفا، خبری از این واکنش‌های تند نبود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نجلا المصری، پرستار بیمارستان الشفا، در این باره گفت: &amp;quot;وقتی بیمارستان المعمدانی بمباران شد، مردم تمام شب را مشغول بیرون آوردن کودکان از زیر آوار بودند. حتی یک بار هم واژه &#039;جنایت&#039; را از جامعه بین‌المللی نشنیدیم. اما وقتی سوروکا هدف قرار گرفت، ناگهان جهان بیدار شد&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسامه منصور، کارشناس سیاسی، این رفتار را &amp;quot;دوگانگی معیارهای غربی&amp;quot; توصیف می‌کند: &amp;quot;در اسرائیل، بیمارستان‌ها مقدس، بی‌طرف و نماد زندگی هستند. در غزه، آن‌ها مدام به عنوان مکان‌های مظنون و احتمالاً مورد استفاده نظامیان قلمداد می‌شوند. این چارچوب‌بندی به جهان اجازه می‌دهد تخریب آن‌ها را نه به عنوان جنایت، بلکه به عنوان اقدامی تأسف‌بار اما توجیه‌پذیر بپذیرد&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ناکامی شورای امنیت ====&lt;br /&gt;
وتوی آمریکا در شورای امنیت مانع از تصویب قطعنامه‌های متعدد برای برقراری آتش‌بس و حمایت از غیرنظامیان و تأسیسات پزشکی شد. وزارت امور خارجه ایران در بیانیه‌ای این وضعیت را چنین توصیف کرد: &amp;quot;شورای امنیت سازمان ملل به‌عنوان یکی از ارکان اصلی اجرایی این سازمان و مسئول حفظ صلح و امنیت بین‌المللی، عملاً توسط وتوی آمریکا از کار افتاده است و نمی‌تواند از ادامه فاجعه انسانی جلوگیری کند&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت کنونی و چشم‌انداز آینده ===&lt;br /&gt;
پس از ماه‌ها محاصره و حملات مکرر، بیمارستان الشفا عملاً به ویرانه‌ای تبدیل شده است. بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، بیش از ۷۰ درصد بیمارستان‌های غزه اکنون غیرفعال هستند و الشفا به عنوان نماد این فروپاشی، تنها پوسته‌ای خالی از خود به جای گذاشته است  .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سازمان‌های حقوق بشری بین‌المللی خواستار انجام تحقیقات مستقل و بین‌المللی در مورد جنایات صورت‌گرفته در این بیمارستان هستند. سازمان حقوق بشری &amp;quot;شاهد&amp;quot; تأکید کرده است: &amp;quot;سکوت جامعه بین‌المللی در برابر این جنایات، نه تنها اشغالگران را در ادامه اقدامات تنبیهی علیه غیرنظامیان جسورتر می‌کند، بلکه کل نظام حقوقی بین‌المللی را تضعیف می‌نماید&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارشهای متعدد سازمانهای بین المللی و حقوق بشری، حملات اسرائیل به نوار غزه شامل الگوی هدف قرار دادن سیستماتیک غیرنظامیان و مراکز درمانی بوده است. همزمان، دولتهای غربی، به ویژه ایالات متحده، با ارائه پشتیبانی دیپلماتیک و نظامی از اسرائیل و وتوی قطعنامه های آتش بس در شورای امنیت، عملاً در سکوت یا حمایت از این اقدامات نقش داشتهاند. در ادامه، ابعاد این رفتار و واکنشهای بین المللی بررسی میشود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== الگوی حملات به غیرنظامیان و مراکز درمانی ===&lt;br /&gt;
گزارشهای معتبر بین المللی حاکی از آن است که حملات اسرائیل به نوار غزه الگوی مشخصی از هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی و غیرنظامیان را دنبال کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;تخریب سیستماتیک بیمارستانها&#039;&#039;&#039;: بیمارستانهای بزرگ غزه به طور مکرر هدف حملات و یورشها قرار گرفتهاند. برای نمونه، بیمارستان ناصر در خان یونس در مارس ۲۰۲۵ هدف حمله قرار گرفت که به کشته شدن چندین غیرنظامی و کادر درمان انجامید. همچنین بیمارستان دوستی ترکی-فلسطین، تنها مرکز تخصصی درمان سرطان در غزه، به طور کامل تخریب شد . بیمارستان الشفا، به عنوان بزرگترین مجموعه پزشکی غزه، نیز دست کم دو بار مورد یورش و محاصره نیروهای اسرائیلی قرار گرفت که به خروج آن از مدار خدمت منجر شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;کشتار غیرنظامیان و کادر درمان&#039;&#039;&#039;: آمار تلفات غیرنظامیان بسیار چشمگیر است. بر اساس گزارشها، تا فوریه ۲۰۲۵، بیش از ۴۸,۰۰۰ فلسطینی که عمدتاً زنان و کودکان بودهاند، در غزه کشته شدهاند . علاوه بر این، بیش از ۴۰۰ نفر از کادر درمان بازداشت شده و گزارشهایی از شکنجه آنان منتشر شده است . سازمان جهانی بهداشت و سازمانهای دیگر، این حملات را بخشی از یک تلاش عمدی برای از کار انداختن سیستم درمانی غزه توصیف کردهاند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این اقدامات از دیدگاه حقوق بین الملل بشردوستانه قابل بررسی است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نقض آشکار کنوانسیون ژنو&#039;&#039;&#039;: ماده ۱۸ کنوانسیون چهارم ژنو به صراحت از بیمارستانهای غیرنظامی حمایت میکند و هرگونه حمله به آنها را ممنوع میسازد . با وجود اینکه اسرائیل گاهی ادعا میکند که این بیمارستانها توسط گروههای فلسطینی برای اهداف نظامی استفاده میشود ، گزارشهای مستقل مانند گزارش +972 تأکید کردهاند که این ادعاها اغلب برای &amp;quot;مشروعیت‌بخشی&amp;quot; به حملات ساخته میشوند و هدف اصلی، سرپوش گذاشتن بر کشتارها بوده است .&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مصادیق جنایت جنگی&#039;&#039;&#039;: دیوان کیفری بین المللی (ICC) در اساسنامه رم (ماده ۸) حمله عمدی به بیمارستانها و مکانهایی که محل تجمع مجروحان و غیرنظامیان است را در صورتی که هدف نظامی نباشند، جنایت جنگی محسوب میکند . کمیسیون بینالمللی حقوقدانان نیز حملات اسرائیل را &amp;quot;شواهد محکمی&amp;quot; بر ارتکاب نسل کشی دانسته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سکوت و حمایت دولت‌های غربی ===&lt;br /&gt;
در مقابل این رویدادها، واکنش دولت‌های غربی با انتقادات گسترده‌ای از سوی ناظران و سازمان‌های بین‌المللی مواجه شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;حمایت دیپلماتیک و نظامی&#039;&#039;&#039;: کشورهای غربی، به ویژه آمریکا، با وجود آگاهی از تلفات غیرنظامیان، به حمایت قاطع خود از اسرائیل ادامه دادهاند. این حمایت شامل وتوی قطعنامه‌های آتش‌بس در شورای امنیت سازمان ملل (مانند ششمین وتوی آمریکا در سپتامبر ۲۰۲۵)  و ادامه ارسال تسلیحات است که به عنوان &amp;quot;همدستی در نسل‌کشی&amp;quot; تلقی می‌شود .&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;مخالفت با اقدامات بین‌المللی&#039;&#039;&#039;: دولت‌های غربی نه تنها از تحقیق و پیگیری جنایات در دیوان کیفری بین‌المللی حمایت نکردهاند، بلکه در مواردی با آن مخالفت نیز کردهاند. برای مثال، وزارت خارجه آمریکا قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل در دسامبر ۲۰۲۵ را که خواستار اجرای رأی مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری بود، &amp;quot;غیرجدی و مغرضانه&amp;quot; خواند و آن را رد کرد .&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;نقش رسانه‌های غربی&#039;&#039;&#039;: همزمان با سکوت سیاسی، رسانه‌های جریان اصلی غربی متهم به &amp;quot;سفید کردن&amp;quot; جنایات شدهاند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که این رسانه‌ها با استفاده از زبانی خنثی مانند &amp;quot;درگیری&amp;quot; یا &amp;quot;حمله هدفمند&amp;quot; به جای &amp;quot;نسل‌کشی&amp;quot; یا &amp;quot;جنایت جنگی&amp;quot;، در بازتولید روایت اسرائیل نقش داشتهاند . برای نمونه، یک گزارش تحلیلی در سال ۲۰۲۵ نشان داد که رسانه‌هایی مانند نیویورک تایمز در ۹۹.۵ درصد تیترهای که خود از واژه &amp;quot;اسرائیل&amp;quot; استفاده کرده اند به ندرت از کلماتی مانند &amp;quot;اشغال&amp;quot; یا &amp;quot;نسل‌کشی&amp;quot; بهره برده‌اند .&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آیا ادعای پایبندی به قوانین بین‌المللی، با حمایت عملی از کشتار غیرنظامیان و تخریب سیستماتیک بیمارستان‌ها قابل جمع است؟&#039;&#039;&#039; رفتار عملی این کشورها نشان‌دهنده نوعی استاندارد دوگانه در اجرای حقوق بین‌الملل است.&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;چرا تلاش‌ها برای پاسخگو کردن عاملان جنایات جنگی در نهادهایی مانند دیوان کیفری بین‌المللی با مانع مواجه می‌شود؟&#039;&#039;&#039; مخالفت با اقدامات قضایی بین‌المللی، این پیام را مخابره می‌کند که برخی دولت‌ها فراتر از نظارت بین‌المللی هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نقش دولت‌های غربی در این میان، فراتر از سکوت ساده است و به گفته برخی تحلیلگران، به &amp;quot;همدستی&amp;quot; در تداوم بحران انسانی در غزه تعبیر می‌شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقش تسلیحات آمریکایی در تخریب بیمارستان‌ها ===&lt;br /&gt;
نقش بمب‌های آمریکایی در نابودی بیمارستان‌های غزه، نقشی مستقیم، مستند و گسترده بوده است. شواهد موجود نشان می‌دهد که ایالات متحده با ارسال محموله‌های عظیم تسلیحاتی، از جمله بمب‌های سنگین ۲۰۰۰ پوندی (۹۰۰ کیلوگرمی) موسوم به &amp;quot;MK-84&amp;quot;، مهمات اصلی حملاتی را تأمین کرده است که سیستم درمانی غزه را به طور سیستماتیک تخریب کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس تحقیقات معتبر، بمب‌های ساخت آمریکا نه تنها در حملات گسترده، بلکه در موارد متعددی مستقیماً محوطه و ساختمان بیمارستان‌ها را هدف قرار داده‌اند. در ادامه برخی از مهمترین مستندات ارائه می‌شود:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;بمب‌های ۲۰۰۰ پوندی (MK-84) و بیمارستان‌ها&#039;&#039;&#039;: یک مطالعه علمی که به بررسی الگوی بمباران در ۴۰ روز اول جنگ پرداخته، نشان می‌دهد که ارتش اسرائیل از بمب‌های ام‌کی-۸۴ ساخت آمریکا در محدوده انفجار بیش از &#039;&#039;&#039;۸۰ درصد بیمارستان‌های غزه&#039;&#039;&#039; استفاده کرده است. قدرت تخریب این بمب‌ها به گونه‌ای است که وجود دهانه برخورد آنها در فاصله ۱۴ متری یک بیمارستان، عملاً به منزله اصابت مستقیم به آن است . همچنین، مواردی ثبت شده که بیش از ۲۰ دهانه از این بمب‌ها در شعاع ۸۰۰ متری اطراف یک بیمارستان وجود داشته است .&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;حمله به بیمارستان اروپایی&#039;&#039;&#039;: در یکی از مرگبارترین حملات، ارتش اسرائیل با استفاده از &#039;&#039;&#039;۹ بمب سنگرشکن آمریکایی&#039;&#039;&#039; مجتمع پزشکی بیمارستان اروپایی در خان یونس را هدف قرار داد. این حمله منجر به کشته شدن دست کم ۲۸ نفر و خارج شدن این بیمارستان که یکی از مهمترین مراکز درمانی جنوب غزه بود، از مدار خدمت رسانی شد .&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;تاکتیک &amp;quot;ضربت دوبل&amp;quot; در بیمارستان ناصر&#039;&#039;&#039;: در حمله به مجتمع بیمارستانی ناصر در خان یونس، از تاکتیکی موسوم به &amp;quot;Double-tap&amp;quot; استفاده شد که توسط آمریکا در جنگ‌های خود به کار گرفته شده بود. در این تاکتیک، یک حمله اولیه انجام و سپس با هدف قرار دادن امدادگران و خبرنگاران، حمله دوم صورت می‌گیرد. در این رویداد، دست کم ۲۱ نفر از جمله ۶ خبرنگار فلسطینی کشته شدند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== مقیاس حمایت تسلیحاتی آمریکا ====&lt;br /&gt;
حمایت نظامی آمریکا از اسرائیل در این دوره، بی‌سابقه بوده و حجم عظیمی از مهمات را شامل می‌شود که مستقیماً در حملات به کار رفته است.&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
!شاخص&lt;br /&gt;
!آمار&lt;br /&gt;
!جزئیات و توضیحات&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;حجم کل تسلیحات ارسالی&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|حدود ۹۰,۰۰۰ تن&lt;br /&gt;
|این حجم از تسلیحات طی بیش از ۸۰۰ پرواز هوایی و محموله‌های دریایی از اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل ارسال شده است .&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;ارزش کمک‌های نظامی&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|نزدیک به ۳۰ میلیارد دلار&lt;br /&gt;
|این مبلغ در ۱۹ ماه اول جنگ تأمین شد که بخش عمده‌ای از آن صرف خرید مهمات و جنگ‌افزارهای تهاجمی شد&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;بمب‌های ۲۰۰۰ پوندی&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|بیش از ۳۵,۵۰۰ فروند&lt;br /&gt;
|تنها در یک قرارداد اضطراری در مارس ۲۰۲۵، ارسال این تعداد بمب ام‌کی-۸۴ و بی‌ال-یو-۱۱۷ به ارزش ۲.۰۴ میلیارد دلار تصویب شد .&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;انفجارهای عمل نکرده&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|حدود ۷,۵۰۰ تن&lt;br /&gt;
|تخمین زده می‌شود حدود ۵ تا ۱۰ درصد از بمب‌های ریخته شده منفجر نشده‌اند و تهدیدی دائمی برای ساکنان غزه هستند. پاکسازی این مهمات ممکن است ۱۴ سال طول بکشد .&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
نقش آمریکا فراتر از تأمین تسلیحات است و ابعاد حقوقی و انسانی عمیقی دارد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;مسئولیت حقوقی و اخلاقی&#039;&#039;&#039;: با توجه به اینکه بمب‌های سنگین آمریکایی در مناطق غیرنظامی و در مجاورت مراکز درمانی استفاده شده اند، کارشناسان حقوقی بر این باورند که ایالات متحده به عنوان تأمین‌کننده اصلی این تسلیحات، در جنایات جنگی سهیم است . تلاش‌های محدود برای توقف ارسال این بمب‌ها، مانند توقف موقت محموله در ماه می‌، سرانجام با لغو این تصمیم و از سرگیری ارسال‌ها بی‌اثر شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &#039;&#039;&#039;تخریب سیستماتیک سیستم درمانی&#039;&#039;&#039;: مجموع این حملات منجر به خروج کامل بسیاری از بیمارستان‌های کلیدی مانند بیمارستان الشفا، بیمارستان ناصر و بیمارستان اروپایی از چرخه خدمت‌رسانی شده است. کشته شدن بیش از ۱۰۰۰ کادر درمان و بازداشت صدها نفر دیگر، توانایی سیستم بهداشت و درمان غزه را برای پاسخگویی به بحران انسانی عظیم نابود کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
- [[حمله اسرائیل به غزه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- [[بیمارستان المعمدانی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- [[جنایات جنگی اسرائیل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- [[محاصره نوار غزه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== منابع ===&lt;br /&gt;
1. Palestinian Association for Human Rights (Witness). &amp;quot;Israeli targeting of hospitals is a war crime, urgent appeal for accountability.&amp;quot; March 24, 2025&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2. Ministry of Foreign Affairs of Iran. &amp;quot;An Attack on Aid Workers is an Attack on the Agents of Humanity!&amp;quot; November 27, 2023&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3. News of Bahrain/AFP. &amp;quot;Moving vulnerable Gaza hospital patients impossible: WHO.&amp;quot; February 10, 2026&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4. The New Arab. &amp;quot;&#039;Outrage for Soroka, silence for Shifa&#039;: Gaza&#039;s Palestinians condemn West&#039;s hypocrisy.&amp;quot; June 23, 2025&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5. Samakal English. &amp;quot;Qatar calls for int&#039;l probe into Israeli raids on Gaza hospitals.&amp;quot;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
6. Bota Sot News. &amp;quot;UN calls for international investigation into deaths in Gaza hospitals.&amp;quot; December 20, 2025&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
7. Gulf Times. &amp;quot;The world must not ignore Israel&#039;s attacks on Gaza&#039;s hospitals.&amp;quot; October 20, 2025&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%8C_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85&amp;diff=855</id>
		<title>جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%8C_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85&amp;diff=855"/>
		<updated>2026-02-16T15:30:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[پرونده:BDS.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم&#039;&#039;&#039; (Boycott, Divestment and Sanctions) که با مخفف &#039;&#039;&#039;BDS&#039;&#039;&#039; شناخته می‌شود، جنبش مردمی و بین‌المللی به رهبری جامعه مدنی فلسطین است که در سال ۲۰۰۵ تأسیس شد. این جنبش از سازمان‌های بین‌المللی، دولت‌ها، شرکت‌ها و افراد می‌خواهد تا با اعمال فشار اقتصادی، فرهنگی و آکادمیک، رژیم اسرائیل را به پایبندی به تعهدات خود تحت قوانین بین‌المللی وادار کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اهداف اعلام شده این جنبش سه محور اصلی را شامل می‌شود: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# پایان دادن به اشغال و استعمار سرزمین‌های عربی و برچیدن دیوار حائل&lt;br /&gt;
# به رسمیت شناختن حقوق اساسی شهروندان عرب-فلسطینی اسرائیل برای برابری کامل&lt;br /&gt;
# احترام، حمایت و ترویج حقوق پناهندگان فلسطینی برای بازگشت به خانه‌های خود بر اساس قطعنامه ۱۹۴ سازمان ملل متحد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این جنبش که ریشه در کنفرانس دوربان علیه نژادپرستی در سال ۲۰۰۱ دارد، الهام‌گرفته از مبارزات بین‌المللی علیه آپارتاید آفریقای جنوبی در دهه ۱۹۸۰ است و به عنوان یک ابزار مبارزه مسالمت‌آمیز و غیرخشونت‌آمیز معرفی می‌شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تلاش‌های مردمی و موفقیت‌های جنبش ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== گسترش حمایت مردمی در سطح جهانی ====&lt;br /&gt;
جنبش BDS در سال‌های اخیر به ویژه پس از حملات خشن گسترده و جنایات جنگی اسرائیل در نوار غزه از اکتبر ۲۰۲۳، با موج فزاینده‌ای از حمایت مردمی در سراسر جهان مواجه شده است. این حمایت‌ها عمدتاً به دلیل نقض اصول انسانی و حقوق بین‌الملل توسط اسرائیل شکل گرفته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در &#039;&#039;&#039;اندونزی&#039;&#039;&#039;، به عنوان پرجمعیت‌ترین کشور مسلمان جهان، جنبش BDS با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شده است. تحقیقات نشان می‌دهد که این حمایت گسترده به دلیل همسویی با اصول بشردوستانه مندرج در قانون اساسی اندونزی و سیاست خارجی این کشور است که همواره از استقلال فلسطین حمایت کرده است. فعالان اندونزیایی با استفاده از شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های جمعی به عنوان ابزار &amp;quot;سیاست اطلاعاتی&amp;quot; توانسته‌اند آگاهی عمومی، همدلی اجتماعی و اقدامات همبستگی را افزایش دهند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در &#039;&#039;&#039;مالت&#039;&#039;&#039;، فعالان حامی فلسطین از دولت خواسته‌اند تا با پایان دادن به روابط اقتصادی و فرهنگی با اسرائیل، موضع قاطع‌تری در حمایت از حقوق فلسطین اتخاذ کند. فیونا بن شکرون، هماهنگ‌کننده اروپایی جنبش BDS فلسطین، تأکید می‌کند: &amp;quot;ما شاهد افزایش سیاست‌های آپارتاید هستیم، جایی که زندگی فلسطینی‌ها بی‌ارزش می‌شود و حقوق آنها نادیده گرفته می‌شود. کشورهایی مانند مالت نقشی اساسی در مقاومت در برابر همدستی و ایستادن در سمت درست تاریخ دارند&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تحریم‌های فرهنگی و آکادمیک ====&lt;br /&gt;
یکی از موفقیت‌های چشمگیر جنبش BDS در حوزه تحریم‌های فرهنگی بوده است. فشار بر هنرمندان بین‌المللی برای لغو کنسرت‌ها در اسرائیل و تحریم رویدادهای فرهنگی که اسرائیل در آنها شرکت دارد، از جمله راهبردهای این جنبش است. فعالان BDS خواستار تحریم مسابقه یوروویژن به دلیل شرکت اسرائیل شدند و استدلال کردند که حضور اسرائیل در این رویدادها به سفیدنمایی اقدامات این رژیم در غزه و کرانه باختری کمک می‌کند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صالح حجازی، هماهنگ‌کننده سیاست‌های عاری از آپارتاید در BDS، در این زمینه می‌گوید: &amp;quot;ما در دوران آپارتاید آفریقای جنوبی دیدیم که تحریم‌های ورزشی و فرهنگی به منزوی کردن آن رژیم کمک کرد. یوروویژن نیز تفاوتی ندارد. اسرائیل از آن برای ارائه تصویری دروغین از عادی‌سازی استفاده می‌کند، در حالی که مرتکب جنایات جنگی می‌شود&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تحریم‌های اقتصادی و نهادی ====&lt;br /&gt;
در سطح محلی، شوراهای متعددی در بریتانیا قطعنامه‌های حمایت از BDS را تصویب کرده‌اند. برای مثال، شورای شهر آکسفورد در مارس ۲۰۲۵ قطعنامه‌ای در حمایت از جنبش BDS تصویب کرد و به استناد احکام دیوان بین‌المللی دادگستری، متعهد شد از هرگونه روابط تجاری و سرمایه‌گذاری با نهادهای همدست در نقض حقوق بشر و قوانین بین‌المللی اجتناب کند. شورای کامبرلند نیز اعلام کرد سرمایه‌گذاری‌های خود را از شرکت‌های تأمین‌کننده سلاح به اسرائیل خارج خواهد کرد .&lt;br /&gt;
[[پرونده:Bds.png|بندانگشتی|487x487پیکسل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در &#039;&#039;&#039;اسکاتلند&#039;&#039;&#039;، جنبش BDS به سطح دولت رسیده است. راس گریر، رهبر مشترک سبزها، در نامه‌ای به وزیر اول اسکاتلند خواستار اتخاذ تدابیر جامعی از جمله راهنمایی رسمی به کسب‌وکارها، قطع بودجه شرکت‌های تسلیحاتی مرتبط با اسرائیل و توانمندسازی شوراها برای حذف شرکت‌های همدست در اشغال سرزمین‌های فلسطینی شد. گریر تأکید کرد: &amp;quot;بدترین جنایت علیه بشریت در زمان ما درست در مقابل چشمان ما بر مردم فلسطین تحمیل می‌شود. اسکاتلند مسئولیت اخلاقی برای اقدام دارد. همان رویکردی که به پایان آپارتاید در آفریقای جنوبی کمک کرد، امروز نیز باید برای همبستگی با مردم فلسطین به کار گرفته شود&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کارشکنی کشورهای مدعی آزادی و حقوق بشر ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== محدودیت‌های قانونی و تهدیدهای قضایی ====&lt;br /&gt;
علیرغم ادعای حمایت از آزادی بیان و حقوق بشر، دولت‌های غربی به ویژه بریتانیا اقدامات متعددی برای محدود کردن جنبش BDS انجام داده‌اند. در ژانویه ۲۰۲۶، استیو رید، وزیر جوامع بریتانیا، به شوراهای محلی تحت اداره حزب کارگر هشدار داد که در صورت بایکوت شرکت‌های اسرائیلی ممکن است مورد شکایت قرار گیرند و مجبور به پرداخت خسارت شوند. او با اشاره به دستورالعمل دولت بریتانیا که تحریم‌های تدارکاتی علیه شرکت‌های اسرائیلی را ممنوع کرده است، تأکید کرد: &amp;quot;شوراها باید از درگیری در منازعات خارجی خودداری کرده و به ارائه خدمات محلی بپردازند&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این هشدار در حالی صادر می‌شود که شوراهای متعددی در سراسر بریتانیا قطعنامه‌های حمایت از BDS را تصویب کرده‌اند. صندوق‌های بازنشستگی شوراهای ایسلینگتون، لویشام، وانزوورث و کرفیلی نیز شرکت‌های فعال در شهرک‌های غیرقانونی اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی فلسطین را از سبد سرمایه‌گذاری خود حذف کرده‌اند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سرکوب اعتراضات و فعالان ====&lt;br /&gt;
همزمان با این محدودیت‌ها، فعالان طرفدار فلسطین در بریتانیا با سرکوب گسترده‌ای مواجه شده‌اند. در دسامبر ۲۰۲۵، پلیس متروپولیتن و پلیس منچستر بزرگ اعلام کردند افرادی را که شعار &amp;quot;انتفاضه جهانی&amp;quot; سر دهند یا پلاکاردهایی با این عبارت حمل کنند، دستگیر خواهند کرد. این در حالی است که فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند &amp;quot;انتفاضه&amp;quot; به معنای &amp;quot;قیام&amp;quot; است و ارتباطی با یهودستیزی یا خشونت ندارد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اقدامی شدیدتر، دولت بریتانیا گروه اقدام فلسطین (Palestine Action) را به عنوان سازمان تروریستی معرفی کرد. هفت کارشناس حقوق بشر سازمان ملل نیز نسبت به وضعیت هشت فعال زندانی این گروه که در اعتصاب غذا به سر می‌برند، هشدار دادند و اعلام کردند این زندانیان در معرض خطر نارسایی اندام و مرگ قرار دارند. وکلای این زندانیان از دیوید لمی، وزیر دادگستری بریتانیا، درخواست ملاقات فوری کردند، اما این درخواست رد شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهام‌زنی به یهودستیزی ====&lt;br /&gt;
یکی از راهبردهای اصلی مخالفان BDS، اتهام‌زنی به این جنبش به یهودستیزی است. در دسامبر ۲۰۲۵، نمایندگی اسرائیل در سازمان ملل کنفرانسی با حضور بیش از ۲۰۰۰ نفر در تالار مجمع عمومی سازمان ملل برگزار کرد تا با &amp;quot;جنبش BDS&amp;quot; مقابله کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با این حال، فعالان BDS این اتهامات را قویاً رد می‌کنند. صالح حجازی در مصاحبه با مالتاتودی تأکید کرد: &amp;quot;ربط دادن انتقاد از اسرائیل به یهودستیزی، تاکتیکی برای بی‌اعتبار کردن مدافعان حقوق فلسطین است. BDS قاطعانه در برابر همه اشکال نژادپرستی، از جمله یهودستیزی، ایستاده است. کارزار ما علیه مردم یهود نیست، بلکه علیه سیاست‌های دولت اسرائیل است که فلسطینی‌ها را سرکوب می‌کند. برچسب زدن هرگونه نقد اسرائیل به عنوان یهودستیزی، ابزاری برای ساکت کردن مخالفان است&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== مخالفت‌های دیپلماتیک و سیاسی ====&lt;br /&gt;
در سطح بین‌المللی، دولت‌های غربی به طور فعال با جنبش BDS مقابله می‌کنند. در آلمان، گروه‌های حامی فلسطین با واکنش تهاجمی گروه‌های حامی اسرائیل مواجه شده‌اند که BDS را با نازیسم برابر می‌دانند. تحقیقات نشان می‌دهد که سازمان‌های مسیحی محافظه‌کار، به ویژه انجیلی‌ها، نقش مهمی در دلسرد کردن فعالیت‌های BDS در آلمان ایفا می‌کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اسکاتلند، علیرغم فشار فعالان، دولت در موضع‌گیری‌های خود محتاطانه عمل می‌کند. سخنگوی دولت اسکاتلند در پاسخ به درخواست‌ها برای تحریم اسرائیل تنها به اعلام حمایت از آتش‌بس و راهکار دو کشوری اکتفا کرد و گفت: &amp;quot;وزیران نامه گریر را بررسی و پاسخ خواهند داد&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== محدودیت‌های قانونی و قضایی ===&lt;br /&gt;
کشورهای غربی به &#039;&#039;&#039;برخورد خشن کشورهای غربی با مجریان و فعالان این جنبش&#039;&#039;&#039; می‌پردازد. اگرچه این دولت‌ها خود را حامی آزادی بیان معرفی می‌کنند، اما در سال‌های اخیر، به ویژه پس از تحولات غزه، اقدامات گسترده و سیستماتیکی را برای محدود کردن، سرکوب و جرم‌انگاری فعالیت‌های همبستگی با فلسطین به کار گرفته‌اند، به ویژه ایالات متحده و آلمان، در همراهی با جنایات اسرائیل قوانینی را وضع یا تقویت کرده‌اند که مستقیماً فعالان و مجریان BDS را هدف قرار می‌دهد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;ایالات متحده&#039;&#039;&#039;: از سال‌ها پیش، قوانین ضد تحریم در سطح ایالت‌ها تصویب شده است. این قوانین، نهادهای دولتی، پیمانکاران و حتی دانشگاه‌ها را ملزم به امضای تعهدنامه‌هایی می‌کند مبنی بر اینکه در تحریم اسرائیل شرکت نمی‌کنند. منتقدان این قوانین را «سوگند وفاداری» به اسرائیل می‌نامند و مواردی از اخراج کارمندان دولتی، از جمله معلمان، به دلیل خودداری از امضای آن گزارش شده است . در سطح فدرال نیز طرح‌هایی مانند «قانون آگاهی‌بخشی درباره یهودستیزی» (Antisemitism Awareness Act) ارائه شده که به گفته مخالفان، با استناد به تعریف بحث‌برانگیز اتحادیه بین‌المللی یادواره هولوکاست (IHRA)، انتقاد از اسرائیل را با یهودستیزی یکی می‌کند و می‌تواند به سرکوب سخنرانی‌های طرفدار فلسطین در دانشگاه‌ها منجر شود .&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آلمان&#039;&#039;&#039;: مقامات آلمانی پس از اکتبر ۲۰۲۳، سرکوب بی‌سابقه‌ای را علیه فعالان همبستگی با فلسطین به راه انداختند. این سرکوب شامل حملات خشونت‌آمیز به تظاهرات، محکومیت افراد به دلیل سرودن شعارهای طرفدار فلسطین، و حتی محدودیت در استفاده از زبان‌های غیرآلمانی در تجمعات بوده است. همچنین، متقاضیان شهروندی آلمان اکنون باید تعهد خود به «حق موجودیت اسرائیل» را اعلام کنند که کارشناسان حقوقی قانونی بودن آن را زیر سوال برده‌اند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سرکوب اعتراضات دانشگاهی و اخراج دانشجویان ====&lt;br /&gt;
دانشگاه‌های آمریکا به صحنه اصلی مقابله با نفوذ BDS تبدیل شده‌اند. پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اعتراضات گسترده دانشجویی در حمایت از فلسطین شکل گرفت که واکنش شدید نهادهای دانشگاهی را به دنبال داشت. مقاله‌ای علمی در این زمینه به موارد زیر اشاره می‌کند :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   در دانشگاه هاروارد، بیش از ۳۰ گروه دانشجویی بیانیه‌ای امضا کردند که اسرائیل را مسئول خشونت‌ها می‌دانست. این امر منجر به درگیری‌های شدید، لغو پیشنهادهای شغلی فارغ‌التحصیلان و甚至 تعلیق برخی دانشجویان شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   در دانشگاه کلمبیا، برپایی اردوگاه‌های اعتراضی با درخواست دانشجویان برای قطع سرمایه‌گذاری دانشگاه از شرکت‌های مرتبط با اسرائیل، با واکنش مدیریت از طریق تعلیق و بازداشت دانشجویان مواجه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   این سرکوب‌ها در حالی صورت می‌گیرد که نهادهای طرفدار اسرائیل، فعالان دانشجویی را به همکاری با سازمان‌های «تروریستی» متهم می‌کنند و برخی محققان، جنبش BDS را ابزاری برای «جنگ روانی» علیه اسرائیل می‌دانند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ممنوعیت ورود فعالان به اسرائیل ====&lt;br /&gt;
اگرچه این مورد به طور مستقیم در داخل اسرائیل رخ می‌دهد، اما فعالان غربی را هدف قرار می‌دهد و با حمایت ضمنی یا صریح برخی دولت‌های غربی همراه است. کنست (پارلمان اسرائیل) قانونی را تصویب کرده است که بر اساس آن، ورود هر خارجی که خواستار تحریم اسرائیل یا شهرک‌های آن باشد، ممنوع می‌شود . این قانون صرفاً افراد عادی را هدف نمی‌گیرد، بلکه شامل دیپلمات‌ها و مقامات اروپایی حامی BDS نیز می‌شود که از ورود آنها به اسرائیل جلوگیری شده است . در اقدامی بی‌سابقه در ژوئیه ۲۰۲۵، وزارت امور دیاسپورای اسرائیل با صدور دستورالعملی، ورود ده‌ها فعال حقوقی و سیاسی از آمریکا، بریتانیا، کانادا و اروپا را به دلیل «تضعیف عمدی مشروعیت اسرائیل» ممنوع اعلام کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهام‌زنی به یهودستیزی و استفاده از تعریف IHRA ====&lt;br /&gt;
یکی از قدرتمندترین ابزارها برای مقابله با مجریان BDS، اتهام یهودستیزی است. فعالان این جنبش بارها تأکید کرده‌اند که مبارزه آن‌ها علیه سیاست‌های دولت اسرائیل است، نه علیه یهودیان . با این حال، گروه‌های حامی اسرائیل و برخی دولت‌ها با استناد به تعریف کاری IHRA از یهودستیزی، که برخی اشکال انتقاد از اسرائیل را معادل یهودستیزی می‌داند، در صدد محدود کردن این جنبش برآمده اند . به عنوان مثال، دولت کانادا این تعریف را در استراتژی مقابله با نژادپرستی خود گنجانده است . کنگره آمریکا نیز قطعنامه‌ای تصویب کرده که در آن «ضدصهیونیسم» معادل یهودستیزی دانسته شده است . فعالان فلسطینی این رویکرد را تلاشی برای «ساکت کردن مخالفان» و بی‌اعتبار کردن مدافعان حقوق بشر می‌دانند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== همکاری دیپلماتیک و سیاسی علیه BDS ====&lt;br /&gt;
دولت‌های غربی علاوه بر اقدامات داخلی، در سطح بین‌المللی نیز با یکدیگر برای مقابله با BDS همکاری می‌کنند. گزارش‌ها حاکی از آن است که کشورهایی مانند آلمان، کانادا و ایالات متحده، گزارش‌های نهادهایی مانند عفو بین‌الملل را که اسرائیل را به «آپارتاید» متهم کرده‌اند، به شدت رد کرده و در عوض، از رویکردی حمایت کرده‌اند که منجر به انزوای بیشتر BDS شود . این همکاری‌ها شامل قطع بودجه نهادهایی که از BDS حمایت می‌کنند یا اعمال فشار دیپلماتیک بر کشورهایی است که مواضع همسو با این جنبش اتخاذ می‌کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== چشم‌انداز و آینده جنبش ===&lt;br /&gt;
جنبش BDS با وجود کارشکنی‌های گسترده، همچنان به عنوان یک نیروی تأثیرگذار در صحنه بین‌المللی مطرح است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد حدود یک سوم آمریکایی‌ها و ۴۰ درصد بریتانیایی‌ها از تحریم اسرائیل حمایت می‌کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با این حال، جنبش در برخی مناطق با محدودیت‌هایی مواجه است. تحقیقات در &#039;&#039;&#039;تایلند&#039;&#039;&#039; نشان می‌دهد فعالیت BDS در جنوب این کشور محدود و نامستمر است و عمدتاً در واکنش به رویدادهای مهم بین‌المللی ظهور می‌کند. عواملی مانند آگاهی پایین عمومی، سردرگمی درباره محصولات و خدمات مرتبط با اسرائیل، نبود شبکه‌های محلی قوی و سیاست‌های محدودکننده دولتی از موانع اصلی گسترش این جنبش در این منطقه هستند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سطح کلان، جنبش BDS توانسته است تقابلی آشکار میان ساختارهای دولتی و مقاومت مردمی ایجاد کند. به گفته محققان، این جنبش با دور زدن سیستم سیاسی رسمی و تکیه بر شبکه‌های بین‌المللی، چالشی جدی برای ساختارهای قدرت سنتی ایجاد کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
حمایت روزافزون مردمی در سراسر جهان از جمله در اندونزی، مالت، بریتانیا و اسکاتلند، نشان می‌دهد که وجدان بشر هنوز زنده است و مردم جهان خواستار عدالت و پایان دادن به اشغال و آپارتاید هستند. جنبش BDS با تکیه بر قدرت مردم و استفاده از ابزارهای مسالمت‌آمیز، مسیر مبارزه برای آزادی فلسطین را ادامه خواهد داد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%8C_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85&amp;diff=854</id>
		<title>جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%8C_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85&amp;diff=854"/>
		<updated>2026-02-16T15:04:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[پرونده:BDS.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم&#039;&#039;&#039; (Boycott, Divestment and Sanctions) که با مخفف &#039;&#039;&#039;BDS&#039;&#039;&#039; شناخته می‌شود، جنبشی بین‌المللی به رهبری جامعه مدنی فلسطین است که در سال ۲۰۰۵ تأسیس شد. این جنبش از سازمان‌های بین‌المللی، دولت‌ها، شرکت‌ها و افراد می‌خواهد تا با اعمال فشار اقتصادی، فرهنگی و آکادمیک، رژیم اسرائیل را به پایبندی به تعهدات خود تحت قوانین بین‌المللی وادار کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اهداف اعلام شده این جنبش سه محور اصلی را شامل می‌شود: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# پایان دادن به اشغال و استعمار سرزمین‌های عربی و برچیدن دیوار حائل&lt;br /&gt;
# به رسمیت شناختن حقوق اساسی شهروندان عرب-فلسطینی اسرائیل برای برابری کامل&lt;br /&gt;
# احترام، حمایت و ترویج حقوق پناهندگان فلسطینی برای بازگشت به خانه‌های خود بر اساس قطعنامه ۱۹۴ سازمان ملل متحد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این جنبش که ریشه در کنفرانس دوربان علیه نژادپرستی در سال ۲۰۰۱ دارد، الهام‌گرفته از مبارزات بین‌المللی علیه آپارتاید آفریقای جنوبی در دهه ۱۹۸۰ است و به عنوان یک ابزار مبارزه مسالمت‌آمیز و غیرخشونت‌آمیز معرفی می‌شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تلاش‌های مردمی و موفقیت‌های جنبش ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== گسترش حمایت مردمی در سطح جهانی ====&lt;br /&gt;
جنبش BDS در سال‌های اخیر به ویژه پس از حملات گسترده اسرائیل به نوار غزه از اکتبر ۲۰۲۳، با موج فزاینده‌ای از حمایت مردمی در سراسر جهان مواجه شده است. این حمایت‌ها عمدتاً به دلیل نقض اصول انسانی و حقوق بین‌الملل توسط اسرائیل شکل گرفته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در &#039;&#039;&#039;اندونزی&#039;&#039;&#039;، به عنوان پرجمعیت‌ترین کشور مسلمان جهان، جنبش BDS با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شده است. تحقیقات نشان می‌دهد که این حمایت گسترده به دلیل همسویی با اصول بشردوستانه مندرج در قانون اساسی اندونزی و سیاست خارجی این کشور است که همواره از استقلال فلسطین حمایت کرده است. فعالان اندونزیایی با استفاده از شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های جمعی به عنوان ابزار &amp;quot;سیاست اطلاعاتی&amp;quot; توانسته‌اند آگاهی عمومی، همدلی اجتماعی و اقدامات همبستگی را افزایش دهند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در &#039;&#039;&#039;مالت&#039;&#039;&#039;، فعالان فلسطینی از دولت خواسته‌اند تا با پایان دادن به روابط اقتصادی و فرهنگی با اسرائیل، موضع قاطع‌تری در حمایت از حقوق فلسطین اتخاذ کند. فیونا بن شکرون، هماهنگ‌کننده اروپایی جنبش BDS فلسطین، تأکید می‌کند: &amp;quot;ما شاهد افزایش سیاست‌های آپارتاید هستیم، جایی که زندگی فلسطینی‌ها بی‌ارزش می‌شود و حقوق آنها نادیده گرفته می‌شود. کشورهایی مانند مالت نقشی اساسی در مقاومت در برابر همدستی و ایستادن در سمت درست تاریخ دارند&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تحریم‌های فرهنگی و آکادمیک ====&lt;br /&gt;
یکی از موفقیت‌های چشمگیر جنبش BDS در حوزه تحریم‌های فرهنگی بوده است. فشار بر هنرمندان بین‌المللی برای لغو کنسرت‌ها در اسرائیل و تحریم رویدادهای فرهنگی که اسرائیل در آنها شرکت دارد، از جمله راهبردهای این جنبش است. فعالان BDS خواستار تحریم مسابقه یوروویژن به دلیل شرکت اسرائیل شدند و استدلال کردند که حضور اسرائیل در این رویدادها به سفیدنمایی اقدامات این رژیم در غزه و کرانه باختری کمک می‌کند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صالح حجازی، هماهنگ‌کننده سیاست‌های عاری از آپارتاید در BDS، در این زمینه می‌گوید: &amp;quot;ما در دوران آپارتاید آفریقای جنوبی دیدیم که تحریم‌های ورزشی و فرهنگی به منزوی کردن آن رژیم کمک کرد. یوروویژن نیز تفاوتی ندارد. اسرائیل از آن برای ارائه تصویری دروغین از عادی‌سازی استفاده می‌کند، در حالی که مرتکب جنایات جنگی می‌شود&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تحریم‌های اقتصادی و نهادی ====&lt;br /&gt;
در سطح محلی، شوراهای متعددی در بریتانیا قطعنامه‌های حمایت از BDS را تصویب کرده‌اند. برای مثال، شورای شهر آکسفورد در مارس ۲۰۲۵ قطعنامه‌ای در حمایت از جنبش BDS تصویب کرد و به استناد احکام دیوان بین‌المللی دادگستری، متعهد شد از هرگونه روابط تجاری و سرمایه‌گذاری با نهادهای همدست در نقض حقوق بشر و قوانین بین‌المللی اجتناب کند. شورای کامبرلند نیز اعلام کرد سرمایه‌گذاری‌های خود را از شرکت‌های تأمین‌کننده سلاح به اسرائیل خارج خواهد کرد .&lt;br /&gt;
[[پرونده:Bds.png|بندانگشتی|487x487پیکسل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در **اسکاتلند**، جنبش BDS به سطح دولت رسیده است. راس گریر، رهبر مشترک سبزها، در نامه‌ای به وزیر اول اسکاتلند خواستار اتخاذ تدابیر جامعی از جمله راهنمایی رسمی به کسب‌وکارها، قطع بودجه شرکت‌های تسلیحاتی مرتبط با اسرائیل و توانمندسازی شوراها برای حذف شرکت‌های همدست در اشغال سرزمین‌های فلسطینی شد. گریر تأکید کرد: &amp;quot;بدترین جنایت علیه بشریت در زمان ما درست در مقابل چشمان ما بر مردم فلسطین تحمیل می‌شود. اسکاتلند مسئولیت اخلاقی برای اقدام دارد. همان رویکردی که به پایان آپارتاید در آفریقای جنوبی کمک کرد، امروز نیز باید برای همبستگی با مردم فلسطین به کار گرفته شود&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کارشکنی کشورهای مدعی آزادی و حقوق بشر ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== محدودیت‌های قانونی و تهدیدهای قضایی ====&lt;br /&gt;
علیرغم ادعای حمایت از آزادی بیان و حقوق بشر، دولت‌های غربی به ویژه بریتانیا اقدامات متعددی برای محدود کردن جنبش BDS انجام داده‌اند. در ژانویه ۲۰۲۶، استیو رید، وزیر جوامع بریتانیا، به شوراهای محلی تحت اداره حزب کارگر هشدار داد که در صورت بایکوت شرکت‌های اسرائیلی ممکن است مورد شکایت قرار گیرند و مجبور به پرداخت خسارت شوند. او با اشاره به دستورالعمل دولت بریتانیا که تحریم‌های تدارکاتی علیه شرکت‌های اسرائیلی را ممنوع کرده است، تأکید کرد: &amp;quot;شوراها باید از درگیری در منازعات خارجی خودداری کرده و به ارائه خدمات محلی بپردازند&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این هشدار در حالی صادر می‌شود که شوراهای متعددی در سراسر بریتانیا قطعنامه‌های حمایت از BDS را تصویب کرده‌اند. صندوق‌های بازنشستگی شوراهای ایسلینگتون، لویشام، وانزوورث و کرفیلی نیز شرکت‌های فعال در شهرک‌های غیرقانونی اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی فلسطین را از سبد سرمایه‌گذاری خود حذف کرده‌اند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سرکوب اعتراضات و فعالان ====&lt;br /&gt;
همزمان با این محدودیت‌ها، فعالان طرفدار فلسطین در بریتانیا با سرکوب گسترده‌ای مواجه شده‌اند. در دسامبر ۲۰۲۵، پلیس متروپولیتن و پلیس منچستر بزرگ اعلام کردند افرادی را که شعار &amp;quot;انتفاضه جهانی&amp;quot; سر دهند یا پلاکاردهایی با این عبارت حمل کنند، دستگیر خواهند کرد. این در حالی است که فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند &amp;quot;انتفاضه&amp;quot; به معنای &amp;quot;قیام&amp;quot; است و ارتباطی با یهودستیزی یا خشونت ندارد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اقدامی شدیدتر، دولت بریتانیا گروه اقدام فلسطین (Palestine Action) را به عنوان سازمان تروریستی معرفی کرد. هفت کارشناس حقوق بشر سازمان ملل نیز نسبت به وضعیت هشت فعال زندانی این گروه که در اعتصاب غذا به سر می‌برند، هشدار دادند و اعلام کردند این زندانیان در معرض خطر نارسایی اندام و مرگ قرار دارند. وکلای این زندانیان از دیوید لمی، وزیر دادگستری بریتانیا، درخواست ملاقات فوری کردند، اما این درخواست رد شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهام‌زنی به یهودستیزی ====&lt;br /&gt;
یکی از راهبردهای اصلی مخالفان BDS، اتهام‌زنی به این جنبش به یهودستیزی است. در دسامبر ۲۰۲۵، نمایندگی اسرائیل در سازمان ملل کنفرانسی با حضور بیش از ۲۰۰۰ نفر در تالار مجمع عمومی سازمان ملل برگزار کرد تا با &amp;quot;جنبش BDS&amp;quot; مقابله کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با این حال، فعالان BDS این اتهامات را قویاً رد می‌کنند. صالح حجازی در مصاحبه با مالتاتودی تأکید کرد: &amp;quot;ربط دادن انتقاد از اسرائیل به یهودستیزی، تاکتیکی برای بی‌اعتبار کردن مدافعان حقوق فلسطین است. BDS قاطعانه در برابر همه اشکال نژادپرستی، از جمله یهودستیزی، ایستاده است. کارزار ما علیه مردم یهود نیست، بلکه علیه سیاست‌های دولت اسرائیل است که فلسطینی‌ها را سرکوب می‌کند. برچسب زدن هرگونه نقد اسرائیل به عنوان یهودستیزی، ابزاری برای ساکت کردن مخالفان است&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== مخالفت‌های دیپلماتیک و سیاسی ====&lt;br /&gt;
در سطح بین‌المللی، دولت‌های غربی به طور فعال با جنبش BDS مقابله می‌کنند. در آلمان، گروه‌های حامی فلسطین با واکنش تهاجمی گروه‌های حامی اسرائیل مواجه شده‌اند که BDS را با نازیسم برابر می‌دانند. تحقیقات نشان می‌دهد که سازمان‌های مسیحی محافظه‌کار، به ویژه انجیلی‌ها، نقش مهمی در دلسرد کردن فعالیت‌های BDS در آلمان ایفا می‌کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اسکاتلند، علیرغم فشار فعالان، دولت در موضع‌گیری‌های خود محتاطانه عمل می‌کند. سخنگوی دولت اسکاتلند در پاسخ به درخواست‌ها برای تحریم اسرائیل تنها به اعلام حمایت از آتش‌بس و راهکار دو کشوری اکتفا کرد و گفت: &amp;quot;وزیران نامه گریر را بررسی و پاسخ خواهند داد&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ادامه مبحث جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم (BDS)، این بخش به طور مشخص به &#039;&#039;&#039;برخورد کشورهای غربی با مجریان و فعالان این جنبش&#039;&#039;&#039; می‌پردازد. اگرچه این دولت‌ها خود را حامی آزادی بیان معرفی می‌کنند، اما در سال‌های اخیر، به ویژه پس از تحولات غزه، اقدامات گسترده و سیستماتیکی را برای محدود کردن، سرکوب و甚至 جرم‌انگاری فعالیت‌های همبستگی با فلسطین به کار گرفته‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== محدودیت‌های قانونی و قضایی ===&lt;br /&gt;
کشورهای غربی، به ویژه ایالات متحده و آلمان، قوانینی را وضع یا تقویت کرده‌اند که مستقیماً فعالان و مجریان BDS را هدف قرار می‌دهد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;ایالات متحده&#039;&#039;&#039;: از سال‌ها پیش، قوانین ضد تحریم در سطح ایالت‌ها تصویب شده است. این قوانین، نهادهای دولتی، پیمانکاران و حتی دانشگاه‌ها را ملزم به امضای تعهدنامه‌هایی می‌کند مبنی بر اینکه در تحریم اسرائیل شرکت نمی‌کنند. منتقدان این قوانین را «سوگند وفاداری» به اسرائیل می‌نامند و مواردی از اخراج کارمندان دولتی، از جمله معلمان، به دلیل خودداری از امضای آن گزارش شده است . در سطح فدرال نیز طرح‌هایی مانند «قانون آگاهی‌بخشی درباره یهودستیزی» (Antisemitism Awareness Act) ارائه شده که به گفته مخالفان، با استناد به تعریف بحث‌برانگیز اتحادیه بین‌المللی یادواره هولوکاست (IHRA)، انتقاد از اسرائیل را با یهودستیزی یکی می‌کند و می‌تواند به سرکوب سخنرانی‌های طرفدار فلسطین در دانشگاه‌ها منجر شود .&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آلمان&#039;&#039;&#039;: مقامات آلمانی پس از اکتبر ۲۰۲۳، سرکوب بی‌سابقه‌ای را علیه فعالان همبستگی با فلسطین به راه انداختند. این سرکوب شامل حملات خشونت‌آمیز به تظاهرات، محکومیت افراد به دلیل سرودن شعارهای طرفدار فلسطین، و حتی محدودیت در استفاده از زبان‌های غیرآلمانی در تجمعات بوده است. همچنین، متقاضیان شهروندی آلمان اکنون باید تعهد خود به «حق موجودیت اسرائیل» را اعلام کنند که کارشناسان حقوقی قانونی بودن آن را زیر سوال برده‌اند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سرکوب اعتراضات دانشگاهی و اخراج دانشجویان ====&lt;br /&gt;
دانشگاه‌های آمریکا به صحنه اصلی مقابله با نفوذ BDS تبدیل شده‌اند. پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اعتراضات گسترده دانشجویی در حمایت از فلسطین شکل گرفت که واکنش شدید نهادهای دانشگاهی را به دنبال داشت. مقاله‌ای علمی در این زمینه به موارد زیر اشاره می‌کند :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   در دانشگاه هاروارد، بیش از ۳۰ گروه دانشجویی بیانیه‌ای امضا کردند که اسرائیل را مسئول خشونت‌ها می‌دانست. این امر منجر به درگیری‌های شدید، لغو پیشنهادهای شغلی فارغ‌التحصیلان و甚至 تعلیق برخی دانشجویان شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   در دانشگاه کلمبیا، برپایی اردوگاه‌های اعتراضی با درخواست دانشجویان برای قطع سرمایه‌گذاری دانشگاه از شرکت‌های مرتبط با اسرائیل، با واکنش مدیریت از طریق تعلیق و بازداشت دانشجویان مواجه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   این سرکوب‌ها در حالی صورت می‌گیرد که نهادهای طرفدار اسرائیل، فعالان دانشجویی را به همکاری با سازمان‌های «تروریستی» متهم می‌کنند و برخی محققان، جنبش BDS را ابزاری برای «جنگ روانی» علیه اسرائیل می‌دانند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ممنوعیت ورود فعالان به اسرائیل ====&lt;br /&gt;
اگرچه این مورد به طور مستقیم در داخل اسرائیل رخ می‌دهد، اما فعالان غربی را هدف قرار می‌دهد و با حمایت ضمنی یا صریح برخی دولت‌های غربی همراه است. کنست (پارلمان اسرائیل) قانونی را تصویب کرده است که بر اساس آن، ورود هر خارجی که خواستار تحریم اسرائیل یا شهرک‌های آن باشد، ممنوع می‌شود . این قانون صرفاً افراد عادی را هدف نمی‌گیرد، بلکه شامل دیپلمات‌ها و مقامات اروپایی حامی BDS نیز می‌شود که از ورود آنها به اسرائیل جلوگیری شده است . در اقدامی بی‌سابقه در ژوئیه ۲۰۲۵، وزارت امور دیاسپورای اسرائیل با صدور دستورالعملی، ورود ده‌ها فعال حقوقی و سیاسی از آمریکا، بریتانیا، کانادا و اروپا را به دلیل «تضعیف عمدی مشروعیت اسرائیل» ممنوع اعلام کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهام‌زنی به یهودستیزی و استفاده از تعریف IHRA ====&lt;br /&gt;
یکی از قدرتمندترین ابزارها برای مقابله با مجریان BDS، اتهام یهودستیزی است. فعالان این جنبش بارها تأکید کرده‌اند که مبارزه آن‌ها علیه سیاست‌های دولت اسرائیل است، نه علیه یهودیان . با این حال، گروه‌های حامی اسرائیل و برخی دولت‌ها با استناد به تعریف کاری IHRA از یهودستیزی، که برخی اشکال انتقاد از اسرائیل را معادل یهودستیزی می‌داند، در صدد محدود کردن این جنبش برآمده اند . به عنوان مثال، دولت کانادا این تعریف را در استراتژی مقابله با نژادپرستی خود گنجانده است . کنگره آمریکا نیز قطعنامه‌ای تصویب کرده که در آن «ضدصهیونیسم» معادل یهودستیزی دانسته شده است . فعالان فلسطینی این رویکرد را تلاشی برای «ساکت کردن مخالفان» و بی‌اعتبار کردن مدافعان حقوق بشر می‌دانند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== همکاری دیپلماتیک و سیاسی علیه BDS ====&lt;br /&gt;
دولت‌های غربی علاوه بر اقدامات داخلی، در سطح بین‌المللی نیز با یکدیگر برای مقابله با BDS همکاری می‌کنند. گزارش‌ها حاکی از آن است که کشورهایی مانند آلمان، کانادا و ایالات متحده، گزارش‌های نهادهایی مانند عفو بین‌الملل را که اسرائیل را به «آپارتاید» متهم کرده‌اند، به شدت رد کرده و در عوض، از رویکردی حمایت کرده‌اند که منجر به انزوای بیشتر BDS شود . این همکاری‌ها شامل قطع بودجه نهادهایی که از BDS حمایت می‌کنند یا اعمال فشار دیپلماتیک بر کشورهایی است که مواضع همسو با این جنبش اتخاذ می‌کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== چشم‌انداز و آینده جنبش ===&lt;br /&gt;
جنبش BDS با وجود کارشکنی‌های گسترده، همچنان به عنوان یک نیروی تأثیرگذار در صحنه بین‌المللی مطرح است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد حدود یک سوم آمریکایی‌ها و ۴۰ درصد بریتانیایی‌ها از تحریم اسرائیل حمایت می‌کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با این حال، جنبش در برخی مناطق با محدودیت‌هایی مواجه است. تحقیقات در &#039;&#039;&#039;تایلند&#039;&#039;&#039; نشان می‌دهد فعالیت BDS در جنوب این کشور محدود و نامستمر است و عمدتاً در واکنش به رویدادهای مهم بین‌المللی ظهور می‌کند. عواملی مانند آگاهی پایین عمومی، سردرگمی درباره محصولات و خدمات مرتبط با اسرائیل، نبود شبکه‌های محلی قوی و سیاست‌های محدودکننده دولتی از موانع اصلی گسترش این جنبش در این منطقه هستند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سطح کلان، جنبش BDS توانسته است تقابلی آشکار میان ساختارهای دولتی و مقاومت مردمی ایجاد کند. به گفته محققان، این جنبش با دور زدن سیستم سیاسی رسمی و تکیه بر شبکه‌های بین‌المللی، چالشی جدی برای ساختارهای قدرت سنتی ایجاد کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
حمایت روزافزون مردمی در سراسر جهان از جمله در اندونزی، مالت، بریتانیا و اسکاتلند، نشان می‌دهد که وجدان بشر هنوز زنده است و مردم جهان خواستار عدالت و پایان دادن به اشغال و آپارتاید هستند. جنبش BDS با تکیه بر قدرت مردم و استفاده از ابزارهای مسالمت‌آمیز، مسیر مبارزه برای آزادی فلسطین را ادامه خواهد داد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Bds.png&amp;diff=853</id>
		<title>پرونده:Bds.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Bds.png&amp;diff=853"/>
		<updated>2026-02-16T15:04:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Bds&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%8C_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85&amp;diff=852</id>
		<title>جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4_%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%8C_%D8%B9%D8%AF%D9%85_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85&amp;diff=852"/>
		<updated>2026-02-16T14:54:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[پرونده:BDS.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم&#039;&#039;&#039; (Boycott, Divestment and Sanctions) که با مخفف &#039;&#039;&#039;BDS&#039;&#039;&#039; شناخته می‌شود، جنبشی بین‌المللی به رهبری جامعه مدنی فلسطین است که در سال ۲۰۰۵ تأسیس شد. این جنبش از سازمان‌های بین‌المللی، دولت‌ها، شرکت‌ها و افراد می‌خواهد تا با اعمال فشار اقتصادی، فرهنگی و آکادمیک، رژیم اسرائیل را به پایبندی به تعهدات خود تحت قوانین بین‌المللی وادار کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اهداف اعلام شده این جنبش سه محور اصلی را شامل می‌شود: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# پایان دادن به اشغال و استعمار سرزمین‌های عربی و برچیدن دیوار حائل&lt;br /&gt;
# به رسمیت شناختن حقوق اساسی شهروندان عرب-فلسطینی اسرائیل برای برابری کامل&lt;br /&gt;
# احترام، حمایت و ترویج حقوق پناهندگان فلسطینی برای بازگشت به خانه‌های خود بر اساس قطعنامه ۱۹۴ سازمان ملل متحد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این جنبش که ریشه در کنفرانس دوربان علیه نژادپرستی در سال ۲۰۰۱ دارد، الهام‌گرفته از مبارزات بین‌المللی علیه آپارتاید آفریقای جنوبی در دهه ۱۹۸۰ است و به عنوان یک ابزار مبارزه مسالمت‌آمیز و غیرخشونت‌آمیز معرفی می‌شود .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تلاش‌های مردمی و موفقیت‌های جنبش ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== گسترش حمایت مردمی در سطح جهانی ====&lt;br /&gt;
جنبش BDS در سال‌های اخیر به ویژه پس از حملات گسترده اسرائیل به نوار غزه از اکتبر ۲۰۲۳، با موج فزاینده‌ای از حمایت مردمی در سراسر جهان مواجه شده است. این حمایت‌ها عمدتاً به دلیل نقض اصول انسانی و حقوق بین‌الملل توسط اسرائیل شکل گرفته است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در &#039;&#039;&#039;اندونزی&#039;&#039;&#039;، به عنوان پرجمعیت‌ترین کشور مسلمان جهان، جنبش BDS با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شده است. تحقیقات نشان می‌دهد که این حمایت گسترده به دلیل همسویی با اصول بشردوستانه مندرج در قانون اساسی اندونزی و سیاست خارجی این کشور است که همواره از استقلال فلسطین حمایت کرده است. فعالان اندونزیایی با استفاده از شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های جمعی به عنوان ابزار &amp;quot;سیاست اطلاعاتی&amp;quot; توانسته‌اند آگاهی عمومی، همدلی اجتماعی و اقدامات همبستگی را افزایش دهند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در &#039;&#039;&#039;مالت&#039;&#039;&#039;، فعالان فلسطینی از دولت خواسته‌اند تا با پایان دادن به روابط اقتصادی و فرهنگی با اسرائیل، موضع قاطع‌تری در حمایت از حقوق فلسطین اتخاذ کند. فیونا بن شکرون، هماهنگ‌کننده اروپایی جنبش BDS فلسطین، تأکید می‌کند: &amp;quot;ما شاهد افزایش سیاست‌های آپارتاید هستیم، جایی که زندگی فلسطینی‌ها بی‌ارزش می‌شود و حقوق آنها نادیده گرفته می‌شود. کشورهایی مانند مالت نقشی اساسی در مقاومت در برابر همدستی و ایستادن در سمت درست تاریخ دارند&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تحریم‌های فرهنگی و آکادمیک ====&lt;br /&gt;
یکی از موفقیت‌های چشمگیر جنبش BDS در حوزه تحریم‌های فرهنگی بوده است. فشار بر هنرمندان بین‌المللی برای لغو کنسرت‌ها در اسرائیل و تحریم رویدادهای فرهنگی که اسرائیل در آنها شرکت دارد، از جمله راهبردهای این جنبش است. فعالان BDS خواستار تحریم مسابقه یوروویژن به دلیل شرکت اسرائیل شدند و استدلال کردند که حضور اسرائیل در این رویدادها به سفیدنمایی اقدامات این رژیم در غزه و کرانه باختری کمک می‌کند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صالح حجازی، هماهنگ‌کننده سیاست‌های عاری از آپارتاید در BDS، در این زمینه می‌گوید: &amp;quot;ما در دوران آپارتاید آفریقای جنوبی دیدیم که تحریم‌های ورزشی و فرهنگی به منزوی کردن آن رژیم کمک کرد. یوروویژن نیز تفاوتی ندارد. اسرائیل از آن برای ارائه تصویری دروغین از عادی‌سازی استفاده می‌کند، در حالی که مرتکب جنایات جنگی می‌شود&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تحریم‌های اقتصادی و نهادی ====&lt;br /&gt;
در سطح محلی، شوراهای متعددی در بریتانیا قطعنامه‌های حمایت از BDS را تصویب کرده‌اند. برای مثال، شورای شهر آکسفورد در مارس ۲۰۲۵ قطعنامه‌ای در حمایت از جنبش BDS تصویب کرد و به استناد احکام دیوان بین‌المللی دادگستری، متعهد شد از هرگونه روابط تجاری و سرمایه‌گذاری با نهادهای همدست در نقض حقوق بشر و قوانین بین‌المللی اجتناب کند. شورای کامبرلند نیز اعلام کرد سرمایه‌گذاری‌های خود را از شرکت‌های تأمین‌کننده سلاح به اسرائیل خارج خواهد کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در **اسکاتلند**، جنبش BDS به سطح دولت رسیده است. راس گریر، رهبر مشترک سبزها، در نامه‌ای به وزیر اول اسکاتلند خواستار اتخاذ تدابیر جامعی از جمله راهنمایی رسمی به کسب‌وکارها، قطع بودجه شرکت‌های تسلیحاتی مرتبط با اسرائیل و توانمندسازی شوراها برای حذف شرکت‌های همدست در اشغال سرزمین‌های فلسطینی شد. گریر تأکید کرد: &amp;quot;بدترین جنایت علیه بشریت در زمان ما درست در مقابل چشمان ما بر مردم فلسطین تحمیل می‌شود. اسکاتلند مسئولیت اخلاقی برای اقدام دارد. همان رویکردی که به پایان آپارتاید در آفریقای جنوبی کمک کرد، امروز نیز باید برای همبستگی با مردم فلسطین به کار گرفته شود&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کارشکنی کشورهای مدعی آزادی و حقوق بشر ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== محدودیت‌های قانونی و تهدیدهای قضایی ====&lt;br /&gt;
علیرغم ادعای حمایت از آزادی بیان و حقوق بشر، دولت‌های غربی به ویژه بریتانیا اقدامات متعددی برای محدود کردن جنبش BDS انجام داده‌اند. در ژانویه ۲۰۲۶، استیو رید، وزیر جوامع بریتانیا، به شوراهای محلی تحت اداره حزب کارگر هشدار داد که در صورت بایکوت شرکت‌های اسرائیلی ممکن است مورد شکایت قرار گیرند و مجبور به پرداخت خسارت شوند. او با اشاره به دستورالعمل دولت بریتانیا که تحریم‌های تدارکاتی علیه شرکت‌های اسرائیلی را ممنوع کرده است، تأکید کرد: &amp;quot;شوراها باید از درگیری در منازعات خارجی خودداری کرده و به ارائه خدمات محلی بپردازند&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این هشدار در حالی صادر می‌شود که شوراهای متعددی در سراسر بریتانیا قطعنامه‌های حمایت از BDS را تصویب کرده‌اند. صندوق‌های بازنشستگی شوراهای ایسلینگتون، لویشام، وانزوورث و کرفیلی نیز شرکت‌های فعال در شهرک‌های غیرقانونی اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی فلسطین را از سبد سرمایه‌گذاری خود حذف کرده‌اند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سرکوب اعتراضات و فعالان ====&lt;br /&gt;
همزمان با این محدودیت‌ها، فعالان طرفدار فلسطین در بریتانیا با سرکوب گسترده‌ای مواجه شده‌اند. در دسامبر ۲۰۲۵، پلیس متروپولیتن و پلیس منچستر بزرگ اعلام کردند افرادی را که شعار &amp;quot;انتفاضه جهانی&amp;quot; سر دهند یا پلاکاردهایی با این عبارت حمل کنند، دستگیر خواهند کرد. این در حالی است که فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند &amp;quot;انتفاضه&amp;quot; به معنای &amp;quot;قیام&amp;quot; است و ارتباطی با یهودستیزی یا خشونت ندارد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اقدامی شدیدتر، دولت بریتانیا گروه اقدام فلسطین (Palestine Action) را به عنوان سازمان تروریستی معرفی کرد. هفت کارشناس حقوق بشر سازمان ملل نیز نسبت به وضعیت هشت فعال زندانی این گروه که در اعتصاب غذا به سر می‌برند، هشدار دادند و اعلام کردند این زندانیان در معرض خطر نارسایی اندام و مرگ قرار دارند. وکلای این زندانیان از دیوید لمی، وزیر دادگستری بریتانیا، درخواست ملاقات فوری کردند، اما این درخواست رد شد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهام‌زنی به یهودستیزی ====&lt;br /&gt;
یکی از راهبردهای اصلی مخالفان BDS، اتهام‌زنی به این جنبش به یهودستیزی است. در دسامبر ۲۰۲۵، نمایندگی اسرائیل در سازمان ملل کنفرانسی با حضور بیش از ۲۰۰۰ نفر در تالار مجمع عمومی سازمان ملل برگزار کرد تا با &amp;quot;جنبش BDS&amp;quot; مقابله کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با این حال، فعالان BDS این اتهامات را قویاً رد می‌کنند. صالح حجازی در مصاحبه با مالتاتودی تأکید کرد: &amp;quot;ربط دادن انتقاد از اسرائیل به یهودستیزی، تاکتیکی برای بی‌اعتبار کردن مدافعان حقوق فلسطین است. BDS قاطعانه در برابر همه اشکال نژادپرستی، از جمله یهودستیزی، ایستاده است. کارزار ما علیه مردم یهود نیست، بلکه علیه سیاست‌های دولت اسرائیل است که فلسطینی‌ها را سرکوب می‌کند. برچسب زدن هرگونه نقد اسرائیل به عنوان یهودستیزی، ابزاری برای ساکت کردن مخالفان است&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== مخالفت‌های دیپلماتیک و سیاسی ====&lt;br /&gt;
در سطح بین‌المللی، دولت‌های غربی به طور فعال با جنبش BDS مقابله می‌کنند. در آلمان، گروه‌های حامی فلسطین با واکنش تهاجمی گروه‌های حامی اسرائیل مواجه شده‌اند که BDS را با نازیسم برابر می‌دانند. تحقیقات نشان می‌دهد که سازمان‌های مسیحی محافظه‌کار، به ویژه انجیلی‌ها، نقش مهمی در دلسرد کردن فعالیت‌های BDS در آلمان ایفا می‌کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اسکاتلند، علیرغم فشار فعالان، دولت در موضع‌گیری‌های خود محتاطانه عمل می‌کند. سخنگوی دولت اسکاتلند در پاسخ به درخواست‌ها برای تحریم اسرائیل تنها به اعلام حمایت از آتش‌بس و راهکار دو کشوری اکتفا کرد و گفت: &amp;quot;وزیران نامه گریر را بررسی و پاسخ خواهند داد&amp;quot; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ادامه مبحث جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم (BDS)، این بخش به طور مشخص به &#039;&#039;&#039;برخورد کشورهای غربی با مجریان و فعالان این جنبش&#039;&#039;&#039; می‌پردازد. اگرچه این دولت‌ها خود را حامی آزادی بیان معرفی می‌کنند، اما در سال‌های اخیر، به ویژه پس از تحولات غزه، اقدامات گسترده و سیستماتیکی را برای محدود کردن، سرکوب و甚至 جرم‌انگاری فعالیت‌های همبستگی با فلسطین به کار گرفته‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== محدودیت‌های قانونی و قضایی ===&lt;br /&gt;
کشورهای غربی، به ویژه ایالات متحده و آلمان، قوانینی را وضع یا تقویت کرده‌اند که مستقیماً فعالان و مجریان BDS را هدف قرار می‌دهد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;ایالات متحده&#039;&#039;&#039;: از سال‌ها پیش، قوانین ضد تحریم در سطح ایالت‌ها تصویب شده است. این قوانین، نهادهای دولتی، پیمانکاران و حتی دانشگاه‌ها را ملزم به امضای تعهدنامه‌هایی می‌کند مبنی بر اینکه در تحریم اسرائیل شرکت نمی‌کنند. منتقدان این قوانین را «سوگند وفاداری» به اسرائیل می‌نامند و مواردی از اخراج کارمندان دولتی، از جمله معلمان، به دلیل خودداری از امضای آن گزارش شده است . در سطح فدرال نیز طرح‌هایی مانند «قانون آگاهی‌بخشی درباره یهودستیزی» (Antisemitism Awareness Act) ارائه شده که به گفته مخالفان، با استناد به تعریف بحث‌برانگیز اتحادیه بین‌المللی یادواره هولوکاست (IHRA)، انتقاد از اسرائیل را با یهودستیزی یکی می‌کند و می‌تواند به سرکوب سخنرانی‌های طرفدار فلسطین در دانشگاه‌ها منجر شود .&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;&#039;آلمان&#039;&#039;&#039;: مقامات آلمانی پس از اکتبر ۲۰۲۳، سرکوب بی‌سابقه‌ای را علیه فعالان همبستگی با فلسطین به راه انداختند. این سرکوب شامل حملات خشونت‌آمیز به تظاهرات، محکومیت افراد به دلیل سرودن شعارهای طرفدار فلسطین، و حتی محدودیت در استفاده از زبان‌های غیرآلمانی در تجمعات بوده است. همچنین، متقاضیان شهروندی آلمان اکنون باید تعهد خود به «حق موجودیت اسرائیل» را اعلام کنند که کارشناسان حقوقی قانونی بودن آن را زیر سوال برده‌اند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== سرکوب اعتراضات دانشگاهی و اخراج دانشجویان ====&lt;br /&gt;
دانشگاه‌های آمریکا به صحنه اصلی مقابله با نفوذ BDS تبدیل شده‌اند. پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اعتراضات گسترده دانشجویی در حمایت از فلسطین شکل گرفت که واکنش شدید نهادهای دانشگاهی را به دنبال داشت. مقاله‌ای علمی در این زمینه به موارد زیر اشاره می‌کند :&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   در دانشگاه هاروارد، بیش از ۳۰ گروه دانشجویی بیانیه‌ای امضا کردند که اسرائیل را مسئول خشونت‌ها می‌دانست. این امر منجر به درگیری‌های شدید، لغو پیشنهادهای شغلی فارغ‌التحصیلان و甚至 تعلیق برخی دانشجویان شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   در دانشگاه کلمبیا، برپایی اردوگاه‌های اعتراضی با درخواست دانشجویان برای قطع سرمایه‌گذاری دانشگاه از شرکت‌های مرتبط با اسرائیل، با واکنش مدیریت از طریق تعلیق و بازداشت دانشجویان مواجه شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;nowiki&amp;gt;*&amp;lt;/nowiki&amp;gt;   این سرکوب‌ها در حالی صورت می‌گیرد که نهادهای طرفدار اسرائیل، فعالان دانشجویی را به همکاری با سازمان‌های «تروریستی» متهم می‌کنند و برخی محققان، جنبش BDS را ابزاری برای «جنگ روانی» علیه اسرائیل می‌دانند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ممنوعیت ورود فعالان به اسرائیل ====&lt;br /&gt;
اگرچه این مورد به طور مستقیم در داخل اسرائیل رخ می‌دهد، اما فعالان غربی را هدف قرار می‌دهد و با حمایت ضمنی یا صریح برخی دولت‌های غربی همراه است. کنست (پارلمان اسرائیل) قانونی را تصویب کرده است که بر اساس آن، ورود هر خارجی که خواستار تحریم اسرائیل یا شهرک‌های آن باشد، ممنوع می‌شود . این قانون صرفاً افراد عادی را هدف نمی‌گیرد، بلکه شامل دیپلمات‌ها و مقامات اروپایی حامی BDS نیز می‌شود که از ورود آنها به اسرائیل جلوگیری شده است . در اقدامی بی‌سابقه در ژوئیه ۲۰۲۵، وزارت امور دیاسپورای اسرائیل با صدور دستورالعملی، ورود ده‌ها فعال حقوقی و سیاسی از آمریکا، بریتانیا، کانادا و اروپا را به دلیل «تضعیف عمدی مشروعیت اسرائیل» ممنوع اعلام کرد .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اتهام‌زنی به یهودستیزی و استفاده از تعریف IHRA ====&lt;br /&gt;
یکی از قدرتمندترین ابزارها برای مقابله با مجریان BDS، اتهام یهودستیزی است. فعالان این جنبش بارها تأکید کرده‌اند که مبارزه آن‌ها علیه سیاست‌های دولت اسرائیل است، نه علیه یهودیان . با این حال، گروه‌های حامی اسرائیل و برخی دولت‌ها با استناد به تعریف کاری IHRA از یهودستیزی، که برخی اشکال انتقاد از اسرائیل را معادل یهودستیزی می‌داند، در صدد محدود کردن این جنبش برآمده اند . به عنوان مثال، دولت کانادا این تعریف را در استراتژی مقابله با نژادپرستی خود گنجانده است . کنگره آمریکا نیز قطعنامه‌ای تصویب کرده که در آن «ضدصهیونیسم» معادل یهودستیزی دانسته شده است . فعالان فلسطینی این رویکرد را تلاشی برای «ساکت کردن مخالفان» و بی‌اعتبار کردن مدافعان حقوق بشر می‌دانند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== همکاری دیپلماتیک و سیاسی علیه BDS ====&lt;br /&gt;
دولت‌های غربی علاوه بر اقدامات داخلی، در سطح بین‌المللی نیز با یکدیگر برای مقابله با BDS همکاری می‌کنند. گزارش‌ها حاکی از آن است که کشورهایی مانند آلمان، کانادا و ایالات متحده، گزارش‌های نهادهایی مانند عفو بین‌الملل را که اسرائیل را به «آپارتاید» متهم کرده‌اند، به شدت رد کرده و در عوض، از رویکردی حمایت کرده‌اند که منجر به انزوای بیشتر BDS شود . این همکاری‌ها شامل قطع بودجه نهادهایی که از BDS حمایت می‌کنند یا اعمال فشار دیپلماتیک بر کشورهایی است که مواضع همسو با این جنبش اتخاذ می‌کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== چشم‌انداز و آینده جنبش ===&lt;br /&gt;
جنبش BDS با وجود کارشکنی‌های گسترده، همچنان به عنوان یک نیروی تأثیرگذار در صحنه بین‌المللی مطرح است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد حدود یک سوم آمریکایی‌ها و ۴۰ درصد بریتانیایی‌ها از تحریم اسرائیل حمایت می‌کنند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با این حال، جنبش در برخی مناطق با محدودیت‌هایی مواجه است. تحقیقات در &#039;&#039;&#039;تایلند&#039;&#039;&#039; نشان می‌دهد فعالیت BDS در جنوب این کشور محدود و نامستمر است و عمدتاً در واکنش به رویدادهای مهم بین‌المللی ظهور می‌کند. عواملی مانند آگاهی پایین عمومی، سردرگمی درباره محصولات و خدمات مرتبط با اسرائیل، نبود شبکه‌های محلی قوی و سیاست‌های محدودکننده دولتی از موانع اصلی گسترش این جنبش در این منطقه هستند .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سطح کلان، جنبش BDS توانسته است تقابلی آشکار میان ساختارهای دولتی و مقاومت مردمی ایجاد کند. به گفته محققان، این جنبش با دور زدن سیستم سیاسی رسمی و تکیه بر شبکه‌های بین‌المللی، چالشی جدی برای ساختارهای قدرت سنتی ایجاد کرده است .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
حمایت روزافزون مردمی در سراسر جهان از جمله در اندونزی، مالت، بریتانیا و اسکاتلند، نشان می‌دهد که وجدان بشر هنوز زنده است و مردم جهان خواستار عدالت و پایان دادن به اشغال و آپارتاید هستند. جنبش BDS با تکیه بر قدرت مردم و استفاده از ابزارهای مسالمت‌آمیز، مسیر مبارزه برای آزادی فلسطین را ادامه خواهد داد.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:BDS.jpg&amp;diff=851</id>
		<title>پرونده:BDS.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:BDS.jpg&amp;diff=851"/>
		<updated>2026-02-16T14:50:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;BDS Movement&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C:Common.css&amp;diff=850</id>
		<title>مدیاویکی:Common.css</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.wikiahd.org/index.php?title=%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C:Common.css&amp;diff=850"/>
		<updated>2026-02-16T06:34:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mwstance: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;/* دستورات این بخش همهٔ کاربران را تحت تاثیر قرار می‌دهند. */&lt;br /&gt;
@font-face {&lt;br /&gt;
  font-family:&#039;notosansarabic&#039;;&lt;br /&gt;
  src:url(&#039;http://fa.hemase.org/images/notosansarabic.woff2&#039;)  format(&#039;woff2&#039;);&lt;br /&gt;
  font-weight:100 900;&lt;br /&gt;
  font-style:normal;&lt;br /&gt;
  font-display:swap;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
* {&lt;br /&gt;
    font-family0:&#039;notosansarabic&#039;,Tahoma,sans-serif;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
@media screen {&lt;br /&gt;
  :root,&lt;br /&gt;
  .skin-invert,&lt;br /&gt;
  .notheme {&lt;br /&gt;
    --border-color-interactive:#acacac;&lt;br /&gt;
  }&lt;br /&gt;
  }&lt;br /&gt;
#ca-viewsource,#ca-history,#ca-talk, .mw-body .vector-page-toolbar{&lt;br /&gt;
display:none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Persian Wikipedia UI fonts configurations, see also MediaWiki:Print.css&lt;br /&gt;
   These are written over the time on Monobook.css and Vector.css and shouldn&#039;t&lt;br /&gt;
   be changed radically without users consensus */&lt;br /&gt;
body {&lt;br /&gt;
	/* generally a sans-serif font should be here */&lt;br /&gt;
	font-family: system-ui, &amp;quot;Segoe UI&amp;quot;, &#039;Iranian Sans&#039;, &#039;Noto Sans Arabic&#039;, &#039;DejaVu Sans&#039;, sans-serif;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.mw-body h1, .mw-body h2, .mw-body #firstHeading,&lt;br /&gt;
.mw-body .mw-editsection, .mw-body .mw-editsection-like,&lt;br /&gt;
.mw-body #toc h2, .mw-body .toc h2,&lt;br /&gt;
#documentation-meta-data, .vector-sticky-header-context-bar-primary {&lt;br /&gt;
	/* MediaWiki (e.g. English Wikipedia) uses a serif font for titles in contrast to a sans-serif font for body so&lt;br /&gt;
	 * we need also to use a serif font here, as Arial isn&#039;t an option let&#039;s have Calibri in the chain,&lt;br /&gt;
	 * it also resolves the issue of missed dots on some letters as can be seen in&lt;br /&gt;
	 * [[File:Calibri for titles in Persian Wikipedia.png]] */&lt;br /&gt;
	font-family: Calibri, system-ui, &amp;quot;Segoe UI&amp;quot;, &#039;Iranian Serif&#039;, &#039;Noto Sans Arabic&#039;, &#039;Iranian Sans&#039;, &#039;DejaVu Sans&#039;, serif;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Ace editor now supports RTL editing but a monospace font with Arabic should be set for correct functionality */&lt;br /&gt;
.ace_editor { font-family: &#039;Courier New&#039;, monospace!important; }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* force these to use inherited font configuration */&lt;br /&gt;
.ui-widget, .ui-widget *, button, input, select, optgroup,&lt;br /&gt;
.ext-discussiontools-visualenhancements-enabled h2.ext-discussiontools-ui-newTopic-sectionTitle .oo-ui-inputWidget-input {&lt;br /&gt;
	font-family: inherit;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* end */&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
dfn {&lt;br /&gt;
	font-style: inherit;  /* Reset default styling for &amp;lt;dfn&amp;gt; */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
sup, sub {&lt;br /&gt;
	line-height: 1em;     /* Reduce line-height for &amp;lt;sup&amp;gt; and &amp;lt;sub&amp;gt; */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Main page fixes */&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
body.page-ویکی‌پدیا_صفحه_تمرین #ca-edit,&lt;br /&gt;
body.page-ویکی‌پدیا_آشنایی #ca-edit {&lt;br /&gt;
	border: 1px dotted #36c;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
body.page-ویکی‌پدیا_صفحه_تمرین #ca-edit:hover,&lt;br /&gt;
body.page-ویکی‌پدیا_آشنایی #ca-edit:hover {&lt;br /&gt;
	background: none repeat scroll 0 0 white;&lt;br /&gt;
	border-color: transparent;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #mp-topbanner {&lt;br /&gt;
	clear: both;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #ca-delete,&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #deleteconfirm,&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #t-cite,&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #lastmod,&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #siteSub,&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #contentSub,&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #catlinks,&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #centralNotice,&lt;br /&gt;
body.page-درگاه_ورودی #siteSub,&lt;br /&gt;
body.page-درگاه_ورودی h1.firstHeading {&lt;br /&gt;
	display: none !important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #ca-history,&lt;br /&gt;
body.page-صفحهٔ_اصلی #pagehistory {&lt;br /&gt;
	display: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* تراز راست برای پیوند «ویرایش پیوندهای میان‌ویکی» در نوار کناری پوستهٔ وکتور جدید */&lt;br /&gt;
.wb-langlinks-link {&lt;br /&gt;
	text-align : right;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Make the list of references in [[Template:Reflist]] smaller */&lt;br /&gt;
.references-small { &lt;br /&gt;
	font-size: 90%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Ensure refs in table headers and the like aren&#039;t bold or italic */&lt;br /&gt;
sup.reference {&lt;br /&gt;
	font-weight: normal;&lt;br /&gt;
	font-style: normal;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Styling for citations */&lt;br /&gt;
span.citation, cite {&lt;br /&gt;
	word-wrap: break-word;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* If there is an inline link to a full citation, the full citation will turn blue when the inline link is clicked */&lt;br /&gt;
cite:target { &lt;br /&gt;
	background-color: #ecf0fa;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* For linked citation numbers and document IDs, where the number need not be shown on a screen or a handheld, but should be included in the printed version */&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
@media screen, handheld, projection {&lt;br /&gt;
	cite *.printonly {&lt;br /&gt;
		display: none;&lt;br /&gt;
	}&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Style for horizontal lists (separator following item) */&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.skin-monobook .hlist dl,&lt;br /&gt;
.skin-modern .hlist dl,&lt;br /&gt;
.skin-vector .hlist dl {&lt;br /&gt;
	line-height: 1.5em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Style for horizontal lists (separator following item).&lt;br /&gt;
   IE8-specific classes are assigned in [[MediaWiki:Common.js/IEFixes.js]].&lt;br /&gt;
   @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists&lt;br /&gt;
   @revision 5 (2014-02-24)&lt;br /&gt;
   @author [[User:Edokter]]&lt;br /&gt;
 */&lt;br /&gt;
.hlist dl,&lt;br /&gt;
.hlist ol,&lt;br /&gt;
.hlist ul {&lt;br /&gt;
	margin: 0;&lt;br /&gt;
	padding: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Display list items inline */&lt;br /&gt;
.hlist dd,&lt;br /&gt;
.hlist dt,&lt;br /&gt;
.hlist li {&lt;br /&gt;
	margin: 0;&lt;br /&gt;
	display: inline;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Display nested lists inline */&lt;br /&gt;
.hlist.inline,&lt;br /&gt;
.hlist.inline dl,&lt;br /&gt;
.hlist.inline ol,&lt;br /&gt;
.hlist.inline ul,&lt;br /&gt;
.hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul,&lt;br /&gt;
.hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul,&lt;br /&gt;
.hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul {&lt;br /&gt;
	display: inline;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Generate interpuncts */&lt;br /&gt;
.hlist dt:after {&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot;: &amp;quot;;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.hlist dd:after,&lt;br /&gt;
.hlist li:after {&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot; • &amp;quot;;&lt;br /&gt;
	/*font-weight: bold;*/&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.hlist dd:last-child:after,&lt;br /&gt;
.hlist dt:last-child:after,&lt;br /&gt;
.hlist li:last-child:after {&lt;br /&gt;
	content: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* For IE8 */&lt;br /&gt;
.hlist dd.hlist-last-child:after,&lt;br /&gt;
.hlist dt.hlist-last-child:after,&lt;br /&gt;
.hlist li.hlist-last-child:after {&lt;br /&gt;
	content: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Add parentheses around nested lists */&lt;br /&gt;
.hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before,&lt;br /&gt;
.hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before,&lt;br /&gt;
.hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before {&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot; (&amp;quot;;&lt;br /&gt;
	font-weight: normal;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after,&lt;br /&gt;
.hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after,&lt;br /&gt;
.hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after {&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot;) &amp;quot;;&lt;br /&gt;
	font-weight: normal;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* For IE8 */&lt;br /&gt;
.hlist dd dd.hlist-last-child:after, .hlist dd dt.hlist-last-child:after, .hlist dd li.hlist-last-child:after,&lt;br /&gt;
.hlist dt dd.hlist-last-child:after, .hlist dt dt.hlist-last-child:after, .hlist dt li.hlist-last-child:after,&lt;br /&gt;
.hlist li dd.hlist-last-child:after, .hlist li dt.hlist-last-child:after, .hlist li li.hlist-last-child:after {&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot;) &amp;quot;;&lt;br /&gt;
	font-weight: normal;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Put ordinals in front of ordered list items */&lt;br /&gt;
.hlist ol {&lt;br /&gt;
	counter-reset: listitem;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.hlist ol &amp;gt; li {&lt;br /&gt;
	counter-increment: listitem;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.hlist ol &amp;gt; li:before {&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot; &amp;quot; counter(listitem) &amp;quot; &amp;quot;;&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot; &amp;quot; counter(listitem, persian) &amp;quot; &amp;quot;;&lt;br /&gt;
	white-space: nowrap;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.hlist dd ol &amp;gt; li:first-child:before,&lt;br /&gt;
.hlist dt ol &amp;gt; li:first-child:before,&lt;br /&gt;
.hlist li ol &amp;gt; li:first-child:before {&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot; (&amp;quot; counter(listitem) &amp;quot; &amp;quot;;&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot; (&amp;quot; counter(listitem, persian) &amp;quot; &amp;quot;;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* فهرست بدون گلوله */&lt;br /&gt;
.plainlist ul {&lt;br /&gt;
	line-height: inherit;&lt;br /&gt;
	list-style: none none;&lt;br /&gt;
	margin: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.plainlist ul li {&lt;br /&gt;
	margin-bottom: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Normal font styling for table row headers with scope=&amp;quot;row&amp;quot; tag */&lt;br /&gt;
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row] {&lt;br /&gt;
	font-weight: normal;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	text-align: right;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
/* Lists in data cells are always left-aligned */&lt;br /&gt;
html[dir=rtl] .wikitable td ul,&lt;br /&gt;
html[dir=rtl] .wikitable td ol,&lt;br /&gt;
html[dir=rtl] .wikitable td dl {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	text-align: right;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Change the external link icon to a PDF icon for all PDF files */&lt;br /&gt;
.mw-parser-output a[href$=&amp;quot;.pdf&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-parser-output a[href*=&amp;quot;.pdf?&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-parser-output a[href*=&amp;quot;.pdf#&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-parser-output a[href$=&amp;quot;.PDF&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-parser-output a[href*=&amp;quot;.PDF?&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-parser-output a[href*=&amp;quot;.PDF#&amp;quot;].external {&lt;br /&gt;
	background: url(&amp;quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4d/Icon_pdf_file.png&amp;quot;) no-repeat left;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	padding: 8px 0 8px 18px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* ...unless they also use the hlist class */&lt;br /&gt;
html[dir=rtl] .wikitable.hlist td ul,&lt;br /&gt;
html[dir=rtl] .wikitable.hlist td ol,&lt;br /&gt;
html[dir=rtl] .wikitable.hlist td dl {&lt;br /&gt;
	text-align: inherit;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Default styling for Navbar template */&lt;br /&gt;
.navbar {&lt;br /&gt;
	display: inline;&lt;br /&gt;
	font-size: 88%;&lt;br /&gt;
	font-weight: normal;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.navbar ul {&lt;br /&gt;
	display: inline;&lt;br /&gt;
	white-space: nowrap;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.navbar li {&lt;br /&gt;
	word-spacing: -0.125em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.navbar.mini li { /* span is removed */&lt;br /&gt;
	font-size: xx-small;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.nv-talk &amp;gt; a {&lt;br /&gt;
	color: #002BB8;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Navbar styling when nested in infobox and navbox */&lt;br /&gt;
.infobox .navbar {&lt;br /&gt;
	font-size: 100%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.navbox .navbar {&lt;br /&gt;
	display: block;&lt;br /&gt;
	font-size: 100%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.navbox-title .navbar {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: right;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	text-align: right;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	margin-left: 0.5em;&lt;br /&gt;
	width: 6em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* &#039;show&#039;/&#039;hide&#039; buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript&lt;br /&gt;
   in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */&lt;br /&gt;
.collapseButton {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: left;&lt;br /&gt;
	font-weight: normal;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	margin-right: 0.5em;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	text-align: left;&lt;br /&gt;
	width: auto;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links&lt;br /&gt;
   from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */&lt;br /&gt;
.navbox .collapseButton {&lt;br /&gt;
	width: 6em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */&lt;br /&gt;
.client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed &amp;gt; tbody &amp;gt; tr:not(:first-child),&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Avoid FOUC/reflows on collapsed elements. */&lt;br /&gt;
/* This copies MediaWiki&#039;s solution for T42812 to apply to innercollapse/outercollapse (T325115). */&lt;br /&gt;
/* TODO: Use :is() selector at some reasonable future when support is good for Most Clients */&lt;br /&gt;
/* Reference: https://gerrit.wikimedia.org/g/mediawiki/core/+/ecda06cb2aef55b77c4b4d7ecda492d634419ead/resources/src/jquery/jquery.makeCollapsible.styles.less#75 */&lt;br /&gt;
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) &amp;gt; p,&lt;br /&gt;
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) &amp;gt; table,&lt;br /&gt;
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) &amp;gt; thead + tbody,&lt;br /&gt;
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) tr:not( :first-child ),&lt;br /&gt;
.client-js .outercollapse .innercollapse.mw-collapsible:not( .mw-made-collapsible ) .mw-collapsible-content,&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */&lt;br /&gt;
.mw-parser-output .mw-collapsible-toggle {&lt;br /&gt;
	font-weight: normal;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	text-align: left;&lt;br /&gt;
	padding-right: 0.2em;&lt;br /&gt;
	padding-left: 0.2em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.mw-collapsible-leftside-toggle .mw-collapsible-toggle {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: right;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	text-align: right;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Infobox template style */&lt;br /&gt;
.infobox {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	border-spacing: 3px;&lt;br /&gt;
	border-radius: 2px;&lt;br /&gt;
	background-color: #f8f9fa;&lt;br /&gt;
	color: black;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	margin: 0.5em 1em 0.5em 0;&lt;br /&gt;
	padding: 0.2em;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: left;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	clear: left;&lt;br /&gt;
	font-size: 88%;&lt;br /&gt;
	line-height: 1.5em;&lt;br /&gt;
	width: 22em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* not strictly certain these styles are necessary&lt;br /&gt;
 * just replicating the module faithfully&lt;br /&gt;
 */&lt;br /&gt;
.infobox-subbox {&lt;br /&gt;
	padding: 0;&lt;br /&gt;
	border: none;&lt;br /&gt;
	margin: -3px;&lt;br /&gt;
	width: auto;&lt;br /&gt;
	min-width: 100%;&lt;br /&gt;
	font-size: 100%;&lt;br /&gt;
	clear: none;&lt;br /&gt;
	float: none;&lt;br /&gt;
	background-color: transparent;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.infobox-header,&lt;br /&gt;
.infobox-label,&lt;br /&gt;
.infobox-above,&lt;br /&gt;
.infobox-full-data,&lt;br /&gt;
.infobox-data,&lt;br /&gt;
.infobox-below,&lt;br /&gt;
.infobox-subheader,&lt;br /&gt;
.infobox-image,&lt;br /&gt;
.infobox-navbar,&lt;br /&gt;
/* Remove element declaration when both a) infobox3cols is migrated and&lt;br /&gt;
 * b) when every .infobox thing is using the standard module/templates  */&lt;br /&gt;
.infobox th,&lt;br /&gt;
.infobox td {&lt;br /&gt;
	vertical-align: top;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.infobox-label,&lt;br /&gt;
.infobox-data,&lt;br /&gt;
/* Remove element declaration when both a) infobox3cols is migrated and&lt;br /&gt;
 * b) when every .infobox thing is using the standard module/templates  */&lt;br /&gt;
.infobox th,&lt;br /&gt;
.infobox td {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	text-align: right;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* remove .infobox from below new class names when live */&lt;br /&gt;
.infobox .infobox-above,&lt;br /&gt;
.infobox .infobox-title, /* TODO remove caption line when class is live */&lt;br /&gt;
.infobox caption{&lt;br /&gt;
	font-size: 125%;&lt;br /&gt;
	font-weight: bold;&lt;br /&gt;
	text-align: center;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */&lt;br /&gt;
.infobox-title {&lt;br /&gt;
	padding: 0.2em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.infobox .infobox-header,&lt;br /&gt;
.infobox .infobox-subheader,&lt;br /&gt;
.infobox .infobox-image,&lt;br /&gt;
.infobox .infobox-full-data,&lt;br /&gt;
.infobox .infobox-below {&lt;br /&gt;
	text-align: center;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.infobox .infobox-navbar {&lt;br /&gt;
	text-align: left;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.infobox.bordered {&lt;br /&gt;
	border-collapse: collapse;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */&lt;br /&gt;
.infobox.bordered td,&lt;br /&gt;
.infobox.bordered th {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */&lt;br /&gt;
.infobox.bordered .borderless td,&lt;br /&gt;
.infobox.bordered .borderless th {&lt;br /&gt;
	border: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.infobox.sisterproject {&lt;br /&gt;
	width: 20em;&lt;br /&gt;
	font-size: 90%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* styles for bordered infobox with merged rows */&lt;br /&gt;
/* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */&lt;br /&gt;
.infobox.bordered .mergedtoprow td,&lt;br /&gt;
.infobox.bordered .mergedtoprow th {&lt;br /&gt;
	border: 0;&lt;br /&gt;
	border-top: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	border-left: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */&lt;br /&gt;
.infobox.bordered .mergedrow td,&lt;br /&gt;
.infobox.bordered .mergedrow th {&lt;br /&gt;
	border: 0;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	border-left: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Styles for geography infoboxes, eg countries,&lt;br /&gt;
   country subdivisions, cities, etc.            */&lt;br /&gt;
.infobox.geography {&lt;br /&gt;
	border-collapse: collapse;&lt;br /&gt;
	line-height: 1.2em;&lt;br /&gt;
	font-size: 90%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */&lt;br /&gt;
.infobox.geography  td,&lt;br /&gt;
.infobox.geography  th {&lt;br /&gt;
	border-top: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */&lt;br /&gt;
.infobox.geography .mergedtoprow td,&lt;br /&gt;
.infobox.geography .mergedtoprow th {&lt;br /&gt;
	border-top: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */&lt;br /&gt;
.infobox.geography .mergedrow td,&lt;br /&gt;
.infobox.geography .mergedrow th {&lt;br /&gt;
	border: 0;&lt;br /&gt;
	padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */&lt;br /&gt;
.infobox.geography .mergedbottomrow td,&lt;br /&gt;
.infobox.geography .mergedbottomrow th {&lt;br /&gt;
	border-top: 0;&lt;br /&gt;
	border-bottom: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */&lt;br /&gt;
.infobox.geography .maptable td,&lt;br /&gt;
.infobox.geography .maptable th {&lt;br /&gt;
	border: 0;&lt;br /&gt;
	padding: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Style for &amp;quot;notices&amp;quot; */&lt;br /&gt;
.notice {&lt;br /&gt;
	margin: 1em;&lt;br /&gt;
	padding: 0.2em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#disambig {&lt;br /&gt;
	border-top: 1px solid #c8ccd1; &lt;br /&gt;
	border-bottom: 1px solid #c8ccd1;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.notice-text, .toggle-box, .red-button, .goal, div.red-button, div.siteNoticeSmall, div#siteNotice {&lt;br /&gt;
	font-family: inherit;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
DIV.siteNoticeSmall {&lt;br /&gt;
	font-size: 15pt;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Persondata and other (future) metadata */&lt;br /&gt;
table.InChI, /* temporary */&lt;br /&gt;
table.persondata {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	display: none;&lt;br /&gt;
	speak: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.InChI-label, /* temporary */&lt;br /&gt;
.persondata-label {&lt;br /&gt;
	color: #a2a9b1;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */&lt;br /&gt;
div.listenlist {&lt;br /&gt;
	background: url(&amp;quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3f/Gnome_speakernotes_30px.png&amp;quot;);&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	padding-right: 40px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
div.videolist, div.multivideolist {&lt;br /&gt;
	background: url(&amp;quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Tango-video-x-generic.png/40px-Tango-video-x-generic.png&amp;quot;);&lt;br /&gt;
	padding-right: 50px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files&lt;br /&gt;
   in browsers that support these CSS selectors, like Mozilla and Opera */&lt;br /&gt;
.mw-body a[href$=&amp;quot;.pdf&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-body a[href*=&amp;quot;.pdf?&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-body a[href*=&amp;quot;.pdf#&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-body a[href$=&amp;quot;.PDF&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-body a[href*=&amp;quot;.PDF?&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
.mw-body a[href*=&amp;quot;.PDF#&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
div#mw_content a[href$=&amp;quot;.pdf&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
div#mw_content a[href*=&amp;quot;.pdf?&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
div#mw_content a[href*=&amp;quot;.pdf#&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
div#mw_content a[href$=&amp;quot;.PDF&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
div#mw_content a[href*=&amp;quot;.PDF?&amp;quot;].external,&lt;br /&gt;
div#mw_content a[href*=&amp;quot;.PDF#&amp;quot;].external {&lt;br /&gt;
	background: url(&amp;quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif&amp;quot;) no-repeat left;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	padding-left: 18px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Change the external link icon to an Adobe icon anywhere the PDFlink class */&lt;br /&gt;
/* is used (notably Template:PDFlink). This works in IE, unlike the above. */&lt;br /&gt;
span.PDFlink a {&lt;br /&gt;
	background: url(&amp;quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif&amp;quot;) center left no-repeat !important;&lt;br /&gt;
	padding-left: 18px !important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
span.geolink a {&lt;br /&gt;
	background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/a/a7/Monobook-globe.png) center left no-repeat !important;&lt;br /&gt;
	padding-left: 11px !important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Content in columns with CSS instead of tables [[Template:Columns]] */&lt;br /&gt;
div.columns-2 div.column {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: right;&lt;br /&gt;
	width: 50%;&lt;br /&gt;
	min-width: 300px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
div.columns-3 div.column {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: right;&lt;br /&gt;
	width: 33.3%;&lt;br /&gt;
	min-width: 200px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
div.columns-4 div.column {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: right;&lt;br /&gt;
	width: 25%;&lt;br /&gt;
	min-width: 150px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
div.columns-5 div.column {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: right;&lt;br /&gt;
	width: 20%;&lt;br /&gt;
	min-width: 120px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/*Add formatting to make sure that &amp;quot;external references&amp;quot; from [[Template:Ref]] do&lt;br /&gt;
  not get URL expansion, not even when printed. The mechanism up to MediaWiki 1.4 was&lt;br /&gt;
  that the HTML code contained a SPAN following the anchor A; this SPAN had the class&lt;br /&gt;
  &amp;quot;urlexpansion&amp;quot;, which was not displayed on screen, but was shown when the medium was&lt;br /&gt;
  &amp;quot;print&amp;quot;. The rules below ensure (a) that there is no extra padding to the left of&lt;br /&gt;
  the anchor (displayed as &amp;quot;[&amp;lt;number&amp;gt;]&amp;quot;), (b) that there is no &amp;quot;external link arrow&amp;quot; for&lt;br /&gt;
  the link, and (c) that this SPAN of class &amp;quot;urlexpansion&amp;quot; is never shown.&lt;br /&gt;
*/&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.plainlinksneverexpand {&lt;br /&gt;
	background: none ! important;&lt;br /&gt;
	padding: 0 ! important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.plainlinksneverexpand .urlexpansion {&lt;br /&gt;
	display: none ! important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Make sure that ext links displayed within &amp;quot;plainlinksneverexpand&amp;quot; don&#039;t get&lt;br /&gt;
   the arrow...&lt;br /&gt;
*/&lt;br /&gt;
.plainlinksneverexpand a {&lt;br /&gt;
	background: none !important;&lt;br /&gt;
	padding: 0 !important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Messagebox templates */&lt;br /&gt;
.messagebox {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	background-color: #f8f9fa;&lt;br /&gt;
	width: 80%;&lt;br /&gt;
	margin: 0 auto 1em auto;&lt;br /&gt;
	padding: .2em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.messagebox.merge {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #c0b8cc;&lt;br /&gt;
	background-color: #f0e5ff;&lt;br /&gt;
	text-align: center;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.messagebox.cleanup {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #9f9fff;&lt;br /&gt;
	background-color: #efefff;&lt;br /&gt;
	text-align: center;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.messagebox.standard-talk {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #c0c090;&lt;br /&gt;
	background-color: var(--background-color-warning-subtle, #f8eaba);&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.messagebox.nested-talk {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #c0c090;&lt;br /&gt;
	background-color: #f8eaba;&lt;br /&gt;
	width: 100%;&lt;br /&gt;
	margin: 2px 4px 2px 4px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.messagebox.small {&lt;br /&gt;
	width: 238px;&lt;br /&gt;
	font-size: 85%;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: left;&lt;br /&gt;
	clear: both;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	margin: 0 0 1em 1em;&lt;br /&gt;
	line-height: 1.25em; &lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.messagebox.small-talk {&lt;br /&gt;
	width: 238px;&lt;br /&gt;
	font-size: 85%;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: left;&lt;br /&gt;
	clear: both;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	margin: 0 0 1em 1em;&lt;br /&gt;
	line-height: 1.25em; &lt;br /&gt;
	background: #fff2cc;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Article message box styles */&lt;br /&gt;
table.ambox {&lt;br /&gt;
	margin: 0px 10%;                  /* 10% = Will not overlap with other elements */&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1; &lt;br /&gt;
	border-right: 10px solid #36c;  /* Default &amp;quot;notice&amp;quot; blue */&lt;br /&gt;
	background: #f8f9fa; &lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
table.ambox + table.ambox {      /* Single border between stacked boxes. */&lt;br /&gt;
	margin-top: -1px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.ambox th.mbox-text, &lt;br /&gt;
.ambox td.mbox-text {            /* The message body cell(s) */&lt;br /&gt;
	padding: 0.25em 0.5em;       /* 0.5em left/right */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.ambox td.mbox-image {           /* The left image cell */&lt;br /&gt;
	padding: 2px 0.5em 2px 0;    /* 0.5em right, 0px left */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.ambox td.mbox-imageright {      /* The right image cell */&lt;br /&gt;
	padding: 2px 0 2px 0.5em;    /* 0px right, 0.5em left */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
table.ambox-notice {&lt;br /&gt;
	border-right: 10px solid #36c;    /* Blue */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
table.ambox-speedy {&lt;br /&gt;
	border-right: 10px solid #DD0000;    /* Red */&lt;br /&gt;
	background: #fee7e6;                   /* Pink */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
table.ambox-delete {&lt;br /&gt;
	border-right: 10px solid #DD0000;    /* Red */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
table.ambox-content {&lt;br /&gt;
	border-right: 10px solid #FF5D00;    /* Orange */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
table.ambox-style {&lt;br /&gt;
	border-right: 10px solid #fc3;    /* Yellow */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
table.ambox-move {&lt;br /&gt;
	border-right: 10px solid #9932cc;    /* Purple */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
table.ambox-protection {&lt;br /&gt;
	border-right: 10px solid #a2a9b1;       /* Gray-gold */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Disambig and set index box styles */&lt;br /&gt;
table.dmbox {&lt;br /&gt;
	clear: both; &lt;br /&gt;
	margin: 0.9em 1em; &lt;br /&gt;
	border-top: 1px solid #c8ccd1; &lt;br /&gt;
	border-bottom: 1px solid #c8ccd1; &lt;br /&gt;
	background: transparent;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
/* Footer and header message box styles */&lt;br /&gt;
table.fmbox {&lt;br /&gt;
	clear: both;&lt;br /&gt;
	margin: 0.2em 0;&lt;br /&gt;
	width: 100%;&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	background: #f8f9fa;     /* Default &amp;quot;system&amp;quot; gray */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
table.fmbox-system {&lt;br /&gt;
	background: var(--background-color-interactive-subtle, #f8f9fa);&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
table.fmbox-warning {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #DD0000;  /* Dark pink */&lt;br /&gt;
	background: var(--background-color-destructive-subtle, #fee7e6);        /* Pink */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
table.fmbox-editnotice {&lt;br /&gt;
	background: transparent;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Div based &amp;quot;warning&amp;quot; style fmbox messages. */&lt;br /&gt;
div.mw-warning-with-logexcerpt,&lt;br /&gt;
div.mw-lag-warn-high,&lt;br /&gt;
div.mw-cascadeprotectedwarning,&lt;br /&gt;
div#mw-protect-cascadeon {&lt;br /&gt;
	clear: both;&lt;br /&gt;
	margin: 0.2em 0;&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #DD0000;&lt;br /&gt;
	background-color: var(--background-color-error-subtle, #ffdbdb);&lt;br /&gt;
	padding: 0.25em 0.9em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Div based &amp;quot;system&amp;quot; style fmbox messages. &lt;br /&gt;
   Used in [[MediaWiki:Readonly lag]]. */&lt;br /&gt;
div.mw-lag-warn-normal,&lt;br /&gt;
div.fmbox-system {&lt;br /&gt;
	clear: both;&lt;br /&gt;
	margin: 0.2em 0;&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	background: #f8f9fa;&lt;br /&gt;
	padding: 0.25em 0.9em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Other pages message box styles */&lt;br /&gt;
table.ombox {&lt;br /&gt;
	margin: 4px 10%;&lt;br /&gt;
	border-collapse: collapse;&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;    /* Default &amp;quot;notice&amp;quot; gray */&lt;br /&gt;
	background-color: #f8f9fa;&lt;br /&gt;
	box-sizing: border-box;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
table.ombox-notice {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;    /* Gray */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
table.ombox-speedy {&lt;br /&gt;
	border: 2px solid #b32424;    /* Red */&lt;br /&gt;
	background-color: #fee7e6;    /* Pink */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
table.ombox-delete {&lt;br /&gt;
	border: 2px solid #b32424;    /* Red */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
table.ombox-content {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #f28500;    /* Orange */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
table.ombox-style {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #fc3;       /* Yellow */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
table.ombox-move {&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #9932cc;    /* Purple */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
table.ombox-protection {&lt;br /&gt;
	border: 2px solid #a2a9b1;    /* Gray-gold */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
/* These mbox-small classes must be placed after all other&lt;br /&gt;
   ambox/tmbox/ombox etc classes. &amp;quot;body.mediawiki&amp;quot; is so&lt;br /&gt;
   they override &amp;quot;table.ambox + table.ambox&amp;quot; above. */&lt;br /&gt;
html body.mediawiki .mbox-small {   /* For the &amp;quot;small=yes&amp;quot; option. */&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	clear: left;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	float: left;&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	margin: 4px 1em 4px 0;&lt;br /&gt;
	box-sizing: border-box;&lt;br /&gt;
	width: 238px;&lt;br /&gt;
	font-size: 88%;&lt;br /&gt;
	line-height: 1.25em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
html body.mediawiki .mbox-small-right {   /* For the &amp;quot;small=right&amp;quot; option. */&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	margin: 4px 0 4px 1em;&lt;br /&gt;
	box-sizing: border-box;&lt;br /&gt;
	overflow: hidden;&lt;br /&gt;
	width: 238px;&lt;br /&gt;
	border-collapse: collapse;&lt;br /&gt;
	font-size: 88%;&lt;br /&gt;
	line-height: 1.25em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Style for compact ambox */&lt;br /&gt;
/* Hide the images */&lt;br /&gt;
.compact-ambox table .mbox-image,&lt;br /&gt;
.compact-ambox table .mbox-imageright,&lt;br /&gt;
.compact-ambox table .mbox-empty-cell {&lt;br /&gt;
	display: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */&lt;br /&gt;
.compact-ambox table.ambox {&lt;br /&gt;
	border: none;&lt;br /&gt;
	border-collapse: collapse;&lt;br /&gt;
	background-color: transparent;&lt;br /&gt;
	margin: 0 1.6em 0 0 !important;&lt;br /&gt;
	padding: 0 !important;&lt;br /&gt;
	width: auto;&lt;br /&gt;
	display: block;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left {&lt;br /&gt;
	font-size: 100%;&lt;br /&gt;
	width: auto;&lt;br /&gt;
	margin: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Style the text cell as a list item and remove its padding */&lt;br /&gt;
.compact-ambox table .mbox-text {&lt;br /&gt;
	padding: 0 !important;&lt;br /&gt;
	margin: 0 !important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.compact-ambox table .mbox-text-span {&lt;br /&gt;
	display: list-item;&lt;br /&gt;
	line-height: 1.5em;&lt;br /&gt;
	list-style-type: square;&lt;br /&gt;
	list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg);&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Allow for hiding text in compact form */&lt;br /&gt;
.compact-ambox .hide-when-compact {&lt;br /&gt;
	display: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Put a checker background at the image description page only visible if the image has transparent background */&lt;br /&gt;
#file img {&lt;br /&gt;
	background: url(&amp;quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png&amp;quot;) repeat;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#wpSave {&lt;br /&gt;
	font-weight: bold;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* suppress missing interwiki image links where #ifexist cannot be used due to high number of requests */&lt;br /&gt;
/* use restricted to rail icon management pages */&lt;br /&gt;
/* see .hidden-redlink on //meta.wikimedia.org/wiki/MediaWiki:Common.css */&lt;br /&gt;
.check-icon a.new {&lt;br /&gt;
	display: none; &lt;br /&gt;
	speak:none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Removes underlines from links */&lt;br /&gt;
.nounderlines a { &lt;br /&gt;
	text-decoration: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Remove underline from IPA links */&lt;br /&gt;
.IPA a:link, .IPA a:visited {&lt;br /&gt;
	text-decoration: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Removes useless links from printout */&lt;br /&gt;
@media print {&lt;br /&gt;
	#privacy, #about, #disclaimer {display:none;}&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
#EnWpMpBook { background-image: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/7/7e/MP-open-book.png); }&lt;br /&gt;
#EnWpMpSearch { background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/a/ae/MP-magnifying-glass.png) no-repeat top left; }&lt;br /&gt;
#EnWpMpSearchInner { float: left; width: 20em; text-align: center; }&lt;br /&gt;
#EnWpMpBook2 { background-image: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8e/MP-open-book2.png); }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Standard Navigationsleisten, aka box hiding thingy from .de.  Documentation at [[Wikipedia:NavFrame]]. */&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
div.Boxmerge,&lt;br /&gt;
div.NavFrame {&lt;br /&gt;
	margin: 0px;&lt;br /&gt;
	padding: 4px;&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	text-align: center;&lt;br /&gt;
	border-collapse: collapse;&lt;br /&gt;
	font-size: 95%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.Boxmerge div.NavFrame {&lt;br /&gt;
	border-style: none;&lt;br /&gt;
	border-style: hidden;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.NavFrame + div.NavFrame {&lt;br /&gt;
	border-top-style: none;&lt;br /&gt;
	border-top-style: hidden;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.NavPic {&lt;br /&gt;
	background-color: #fff;&lt;br /&gt;
	margin: 0px;&lt;br /&gt;
	padding: 2px;&lt;br /&gt;
	float: right;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.NavFrame div.NavHead {&lt;br /&gt;
	height: 1.6em;&lt;br /&gt;
	font-weight: bold;&lt;br /&gt;
	background-color: #b3ccff;&lt;br /&gt;
	position:relative;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.NavFrame div.NavHead:hover {&lt;br /&gt;
	background-color: #aaf;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.NavFrame p {&lt;br /&gt;
	font-size: 100%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.NavFrame div.NavContent {&lt;br /&gt;
	font-size: 100%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.NavFrame div.NavContent p {&lt;br /&gt;
	font-size: 100%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.NavEnd {&lt;br /&gt;
	margin: 0px;&lt;br /&gt;
	padding: 0px;&lt;br /&gt;
	line-height: 1px;&lt;br /&gt;
	clear: both;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
a.NavToggle {&lt;br /&gt;
	position:absolute;&lt;br /&gt;
	top:0px;&lt;br /&gt;
	left:3px;&lt;br /&gt;
	font-weight:normal;&lt;br /&gt;
	font-size:smaller;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Hatnotes and disambiguation notices */&lt;br /&gt;
.rellink,&lt;br /&gt;
.dablink,&lt;br /&gt;
.hatnote {&lt;br /&gt;
	font-style: italic;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.rellink i,&lt;br /&gt;
.dablink i,&lt;br /&gt;
.hatnote i {&lt;br /&gt;
	font-style: normal;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
div.rellink,&lt;br /&gt;
div.dablink,&lt;br /&gt;
div.hatnote {&lt;br /&gt;
	/* @noflip */&lt;br /&gt;
	padding-right: 1.6em;&lt;br /&gt;
	margin-bottom: 0.5em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
span.updatedmarker {&lt;br /&gt;
	background-color: transparent;&lt;br /&gt;
	color: #006400;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.dablink {&lt;br /&gt;
	font-style: italic;&lt;br /&gt;
	padding-right: 2em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.dablink i {&lt;br /&gt;
	font-style: normal;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Style for horizontal UL lists */&lt;br /&gt;
.horizontal ul {&lt;br /&gt;
	padding: 0;&lt;br /&gt;
	margin: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.horizontal li { &lt;br /&gt;
	padding: 0 0.6em 0 0.4em;&lt;br /&gt;
	display: inline;&lt;br /&gt;
	border-left: 1px solid;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Geographical coordinates &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
To display coordinates using the notation in the source code, write this in your User:Username/monobook.css:&lt;br /&gt;
   .geo-default { display: inline } .geo-nondefault { display: none } &lt;br /&gt;
   .geo-dec { display: inline } .geo-dms { display: inline }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
To display coordinates using decimal notation, write this in your User:Username/monobook.css:&lt;br /&gt;
   .geo-default { display: inline } .geo-nondefault { display: inline } &lt;br /&gt;
   .geo-dec { display: inline } .geo-dms { display: none }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
To display coordinates using DMS notation, write this in your User:Username/monobook.css:&lt;br /&gt;
   .geo-default { display: inline } .geo-nondefault { display: inline } &lt;br /&gt;
   .geo-dec { display: none }   .geo-dms { display: inline }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
To display coordinates in both decimal and DMS notation, write this in your User:Username/monobook.css:&lt;br /&gt;
   .geo-default { display: inline } .geo-nondefault { display: inline } &lt;br /&gt;
   .geo-dec { display: inline }   .geo-dms { display: inline }&lt;br /&gt;
   .geo-multi-punct { display: inline }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
See [[Template:Coor link]] for how these are used.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Note that the classes &amp;quot;geo&amp;quot;, &amp;quot;longitude&amp;quot;, and &amp;quot;latitude&amp;quot; are not just styles but also used by the [[Geo microformat]], so the names should not be changed.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*/&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.geo-default { display: inline; }&lt;br /&gt;
.geo-nondefault { display: none; }&lt;br /&gt;
.geo-dms { display: inline; }&lt;br /&gt;
.geo-dec { display: inline; }&lt;br /&gt;
.geo-multi-punct { display: none; }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.longitude .latitude {&lt;br /&gt;
	white-space: nowrap;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* This is used for the Geo microformat, but no style is needed for now other than .geo-dec. */&lt;br /&gt;
.geo { }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/***** end Geo-related */&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* When &amp;lt;div class=&amp;quot;nonumtoc&amp;quot;&amp;gt; is used on the table of contents, the ToC will display without numbers */&lt;br /&gt;
.nonumtoc .tocnumber { display:none; }&lt;br /&gt;
.nonumtoc #toc ul,&lt;br /&gt;
.nonumtoc .toc ul {&lt;br /&gt;
	line-height: 1.5em;&lt;br /&gt;
	list-style: none;&lt;br /&gt;
	margin: .3em 0 0;&lt;br /&gt;
	padding: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.nonumtoc #toc ul ul, &lt;br /&gt;
.nonumtoc .toc ul ul { &lt;br /&gt;
	margin: 0 0 0 2em; &lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Allow limiting of which header levels are shown in a TOC; &amp;lt;div class=&amp;quot;toclimit-3&amp;quot;&amp;gt;, for&lt;br /&gt;
   instance, will limit to showing ==headings== and ===headings=== but no further (as long as&lt;br /&gt;
   there are no =headings= on the page, which there shouldn&#039;t be according to the MoS). */&lt;br /&gt;
.toclimit-2 .toclevel-2 {display:none;}&lt;br /&gt;
.toclimit-3 .toclevel-3 {display:none;}&lt;br /&gt;
.toclimit-4 .toclevel-4 {display:none;}&lt;br /&gt;
.toclimit-5 .toclevel-5 {display:none;}&lt;br /&gt;
.toclimit-6 .toclevel-6 {display:none;}&lt;br /&gt;
.toclimit-7 .toclevel-7 {display:none;}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Allow transcluded pages to display in lists rather than a table. Compatible in Firefox; incompatible in IE6. */&lt;br /&gt;
.listify td {display:list-item;}&lt;br /&gt;
.listify tr {display:block;}&lt;br /&gt;
.listify table {display:block;}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
div.user-block {&lt;br /&gt;
	padding: 5px;&lt;br /&gt;
	border: 1px solid #a2a9b1;&lt;br /&gt;
	background-color: #fee7e6;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* Prevent line breaks in silly places: &lt;br /&gt;
   1) links when we don&#039;t want them to&lt;br /&gt;
   2) HTML formulae&lt;br /&gt;
   3) Ref tags with group names &amp;lt;ref group=&amp;quot;Note&amp;quot;&amp;gt; --&amp;gt; &amp;quot;[Note 1]&amp;quot;&lt;br /&gt;
*/&lt;br /&gt;
.nowrap,&lt;br /&gt;
.nowraplinks a,&lt;br /&gt;
span.texhtml,&lt;br /&gt;
sup.reference a { white-space: nowrap; }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Contents of &amp;lt;math&amp;gt; tag should have an ltr layout */&lt;br /&gt;
span.texhtml {&lt;br /&gt;
	direction: ltr;&lt;br /&gt;
	unicode-bidi: isolate;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.thumbinner {&lt;br /&gt;
	min-width: 100px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */&lt;br /&gt;
th.mbox-text, td.mbox-text {     /* The message body cell(s) */&lt;br /&gt;
	border: none;&lt;br /&gt;
	padding: 0.25em 0.9em;       /* 0.9em left/right */&lt;br /&gt;
	width: 100%;    /* Make all mboxes the same width regardless of text length */&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
td.mbox-image {                  /* The left image cell */&lt;br /&gt;
	border: none; &lt;br /&gt;
	padding: 2px 0.9em 2px 0px;    /* 0.9em right, 0px left */&lt;br /&gt;
	text-align: center; &lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
td.mbox-imageright {             /* The right image cell */&lt;br /&gt;
	border: none;&lt;br /&gt;
	padding: 2px 0px 2px 0.9em;    /* 0px left, 0.9em right */&lt;br /&gt;
	text-align: center; &lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Reduce line-height for &amp;lt;sup&amp;gt; and &amp;lt;sub&amp;gt; */&lt;br /&gt;
sup, sub {&lt;br /&gt;
	line-height: 1em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Selectively hide headers in WikiProject banners */&lt;br /&gt;
/* TemplateStyles */&lt;br /&gt;
.wpbs-inner .wpb .wpb-header {&lt;br /&gt;
	display: table-row;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Styling for Abuse Filter tags */&lt;br /&gt;
.mw-tag-markers {&lt;br /&gt;
	font-style:italic;&lt;br /&gt;
	font-size:90%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in&lt;br /&gt;
   [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]],&lt;br /&gt;
   [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]],&lt;br /&gt;
   [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */&lt;br /&gt;
.checkuser-show,&lt;br /&gt;
.sysop-show,&lt;br /&gt;
.patroller-show,&lt;br /&gt;
.templateeditor-show,&lt;br /&gt;
.extendedmover-show,&lt;br /&gt;
.extendedconfirmed-show,&lt;br /&gt;
.autoconfirmed-show,&lt;br /&gt;
.user-show {&lt;br /&gt;
	display: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Für &amp;lt;nowiki&amp;gt;&amp;lt;hiero&amp;gt;…&amp;lt;/hiero&amp;gt;&amp;lt;/nowiki&amp;gt; */ &lt;br /&gt;
.mw-hierotable, .hierotable-mw, &lt;br /&gt;
.mw-hierotable  th, .hierotable mw-th, &lt;br /&gt;
.mw-hierotable  td, .hierotable mw-td { &lt;br /&gt;
	border: 0px;&lt;br /&gt;
	padding: 0px;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* With MediaWiki 1.5, the mechanism has changed: instead of a SPAN of class &amp;quot;urlexpansion&amp;quot;&lt;br /&gt;
   following the anchor A, the anchor itself now has class &amp;quot;external autonumber&amp;quot; and the&lt;br /&gt;
   expansion is inserted when printing (see the common printing style sheet at&lt;br /&gt;
   //en.wikipedia.org/w/skins/common/commonPrint.css) using the &amp;quot;:after&amp;quot; pseudo-&lt;br /&gt;
   element of CSS. We have to switch this off for links due to Template:Ref!&lt;br /&gt;
*/&lt;br /&gt;
.plainlinksneverexpand a.external.text:after {&lt;br /&gt;
	display: none !important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.plainlinksneverexpand a.external.autonumber:after {&lt;br /&gt;
	display: none !important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* for Main Page */&lt;br /&gt;
.globegris {&lt;br /&gt;
	background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Wikipedia-logo-v2-200px-transparent.png);&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
/* End */&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.prefsection fieldset {&lt;br /&gt;
	float: right;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Small font-size for hidden categories */&lt;br /&gt;
#mw-hidden-catlinks { font-size: 87% !important; }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.listify {&lt;br /&gt;
	margin-left:0;&lt;br /&gt;
	margin-right:2em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
#wpFilterRules {&lt;br /&gt;
	direction: ltr;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* این نیز باگ است که وقتی عنوان یک بخش انگلیسی است، فارسی درون خلاصهٔ ویرایش در تاریخچه به هم می‌ریزد */&lt;br /&gt;
.comment &amp;gt; span { unicode-bidi: normal; }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* نمایش بهتر خلاصه ویرایش‌های خیلی طولانی */&lt;br /&gt;
.comment {&lt;br /&gt;
	overflow-wrap: break-word;&lt;br /&gt;
	word-break: break-word;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* زیاد کردن اندازهٔ توضیحات صفحهٔ بارگذاری */&lt;br /&gt;
#wpUploadDescription {&lt;br /&gt;
	height: 25em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/*ابزار پررنگ کنندهٔ نظرهای کاربر*/&lt;br /&gt;
.mycomment { background: #ff9; }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Pie chart test: Transparent borders */&lt;br /&gt;
.transborder {&lt;br /&gt;
	border: solid transparent;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Hide edittools base for those not using the gadget */&lt;br /&gt;
#mw-edittools-charinsert {&lt;br /&gt;
	display: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Category tree styling. Works in conjuction with [[MediaWiki:Categorytree-expand-bullet]],&lt;br /&gt;
   [[MediaWiki:Categorytree-collapse-bullet]] and [[MediaWiki:Categorytree-empty-bullet]]. */&lt;br /&gt;
#mw-subcategories ul {&lt;br /&gt;
	list-style: none none;&lt;br /&gt;
	margin-left: 0.25em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.CategoryTreeChildren {&lt;br /&gt;
	margin-left: 1.25em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.CategoryTreeToggle {&lt;br /&gt;
	color: #36c;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
.CategoryTreeEmptyBullet {&lt;br /&gt;
	color: #c8ccd1;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* توضیح به کاربران دربارهٔ صفحهٔ تمرین */&lt;br /&gt;
body.ns-2[class*=&amp;quot;_صفحه_تمرین&amp;quot;] #firstHeading::after {&lt;br /&gt;
	color: #72777d;&lt;br /&gt;
	content: &amp;quot;توجه:این صفحه بخشی از دانشنامه نیست و صرفاً جهت ویرایش آزمایشی در ویکی‌پدیا کاربرد دارد.&amp;quot;;&lt;br /&gt;
	float: left;&lt;br /&gt;
	width: 40%;&lt;br /&gt;
	font-size: 40%;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/*اصلاح اندازه فونت در تغییرات اخیر برای [ویرایش‌های در حال انتظار] برگرفته از ویکی‌روسی*/&lt;br /&gt;
.mw-fr-reviewlink, .fr-hist-basic-user, .fr-hist-basic-auto {&lt;br /&gt;
	font-weight: normal;&lt;br /&gt;
	font-size: smaller;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* temporary fix for T86979 */&lt;br /&gt;
.ui-dialog { right: auto; }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Make it possible to hide checkboxes in &amp;lt;inputbox&amp;gt; */&lt;br /&gt;
.inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element {&lt;br /&gt;
	display: none !important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* این برچسپ بهتر است فقط برای Gadget-taghighlighter.css را فعال کرده اند دیده شوند */&lt;br /&gt;
.mw-tag-marker-نیازمند_بازبینی { display: none; }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */&lt;br /&gt;
.client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message {&lt;br /&gt;
	display: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* کمی پیوند ایجاد مقاله بزرگتر شود که پس از حذف بیشتر استفاده شود */&lt;br /&gt;
.mw-warning-with-logexcerpt a[title=&amp;quot;ویکی‌پدیا:ایجاد مقاله&amp;quot;] { font-size: 120%; font-weight: bold; }&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Make the textarea pink when an admin is editing a protected page */&lt;br /&gt;
.mw-textarea-protected {&lt;br /&gt;
	background-color: #fee7e6;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Color diff links */&lt;br /&gt;
.mw-diff-undo a, .mw-history-undo a, .mw-rollback-link a {&lt;br /&gt;
	color: var(--color-destructive, #d33);&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
a.mw-thanks-thank-link {&lt;br /&gt;
	color: var(--color-success, #14866d);&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Make sure cite and dfn are not italicized thorugh the user agent stylesheet */&lt;br /&gt;
cite, dfn {&lt;br /&gt;
	font-style:inherit;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* LTR citations should be listed LTR and be left-aligned, as is the case in Persian literature */&lt;br /&gt;
LI.mw-cite-dir-ltr {&lt;br /&gt;
	direction: ltr;&lt;br /&gt;
	margin-left: 2.3em;&lt;br /&gt;
	text-align: left;&lt;br /&gt;
	list-style-type: decimal !important;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* However, sometimes users combine LTR and RTL refs and wrap the &amp;lt;references/&amp;gt; tag in a DIV that is LTR.&lt;br /&gt;
   In those cases, don&#039;t add a margin-left for the LI element, so the LTR and RTL numbersing are aligned. */&lt;br /&gt;
DIV.mw-content-ltr&amp;gt;OL&amp;gt;LI.mw-cite-dir-ltr {&lt;br /&gt;
	margin-left: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* OL with Persian alphabet used for its counter */&lt;br /&gt;
@counter-style persian-alpha {&lt;br /&gt;
	system: cyclic;&lt;br /&gt;
	symbols: &amp;quot;\627\644\641&amp;quot; &amp;quot;\628&amp;quot; &amp;quot;\67E&amp;quot; &amp;quot;\62A&amp;quot; &amp;quot;\62B&amp;quot; &amp;quot;\62C&amp;quot; &amp;quot;\684&amp;quot; &amp;quot;\62D&amp;quot; &amp;quot;\62E&amp;quot; &amp;quot;\62F&amp;quot; &amp;quot;\630&amp;quot; &amp;quot;\631&amp;quot; &amp;quot;\632&amp;quot; &amp;quot;\698&amp;quot; &amp;quot;\633&amp;quot; &amp;quot;\634&amp;quot; &amp;quot;\635&amp;quot; &amp;quot;\636&amp;quot; &amp;quot;\637&amp;quot; &amp;quot;\638&amp;quot; &amp;quot;\639&amp;quot; &amp;quot;\63A&amp;quot; &amp;quot;\641&amp;quot; &amp;quot;\642&amp;quot; &amp;quot;\6A9&amp;quot; &amp;quot;\6AB&amp;quot; &amp;quot;\644&amp;quot; &amp;quot;\645&amp;quot; &amp;quot;\646&amp;quot; &amp;quot;\648&amp;quot; &amp;quot;\6BE&amp;quot; &amp;quot;\6CC&amp;quot;;&lt;br /&gt;
	suffix = &amp;quot; &amp;quot;;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.reflist-persian-alpha ol:lang( fa ) li {&lt;br /&gt;
	list-style-type: persian-alpha !important;&lt;br /&gt;
	direction: rtl;&lt;br /&gt;
	text-align: right;&lt;br /&gt;
	margin-left: 0;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* T156351: Support for Parsoid&#039;s Cite implementation */&lt;br /&gt;
span[rel=&amp;quot;mw:referencedBy&amp;quot;] &amp;gt; a::before {&lt;br /&gt;
    content: counter( mw-references, persian ) &#039;٫&#039; counter( mw-ref-linkback, persian );&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Right margin for left-aligned tables */&lt;br /&gt;
table[align=&amp;quot;left&amp;quot;] {&lt;br /&gt;
	margin-right: 1.2em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Center aligning wikitables should be as easy as using align=center */&lt;br /&gt;
table.wikitable[align=&amp;quot;center&amp;quot;] {&lt;br /&gt;
	margin-right: auto;&lt;br /&gt;
	margin-left: auto;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.mw-indicator, .mw-helplink, .mw-indicator-pp-default {&lt;br /&gt;
	-moz-user-select: none;&lt;br /&gt;
	-webkit-user-select: none;&lt;br /&gt;
	-ms-user-select: none;&lt;br /&gt;
	user-select: none;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Temporary fix for Template:Allow_wrap until T283071 is fixed */&lt;br /&gt;
.wrap {&lt;br /&gt;
  white-space: normal;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* اعمال مقداری فاصله از ابتدا وقتی عنوان صفحه حالت ایتالیک داشته باشد که حرف اول عنوان بریده نشود، برای نمونه در مقاله ترس بر فراز شهر */&lt;br /&gt;
html[dir=rtl] #firstHeading &amp;gt; i:first-child {&lt;br /&gt;
  padding-right: .2em;&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
/* Persian numerals for Template:Static row numbers */&lt;br /&gt;
body:not(.skin-minerva) .static-row-numbers.sortable tbody tr:not(.static-row-header):not(.static-row-numbers-norank)::before,&lt;br /&gt;
body.skin-minerva .static-row-numbers tbody tr:not(:first-child):not(.static-row-header):not(.static-row-numbers-norank)::before,&lt;br /&gt;
table.static-row-numbers:not(.sortable) tbody tr:not(:first-child):not(.static-row-header):not(.static-row-numbers-norank)::before {&lt;br /&gt;
  content: counter(rowNumber, persian);&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
.ext-discussiontools-init-timestamplink { unicode-bidi: isolate; }&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mwstance</name></author>
	</entry>
</feed>