آبا اِبن

آبا اِبن   i‎/ˈɑːbə ˈiːbən/‎،به عبری: אבא אב سياستمدار صهيونيستى است كه در سال 1915 در آفريقاى جنوبى به‏ دنيا آمد. در دانشگاه كمبريج انگليس در امور مربوط به اعراب و شرق به تحصيل پرداخت. سپس به ارتش انگليس ملحق شد و بنابه خواست خودش در سال 1941 براى كار در دفتر وزير مختار (سفير) انگليس در مصر به قاهره منتقل شد و به‏عنوان افسر رابط بين انگليس و آژانس يهود مشغول به ‏كار شد. وى مدتى سمت استادى تدريس زبانهاى عبرى، عربى و فارسى را در دانشگاهها در اختيار داشت و از بدو شروع جنگ جهانى دوّم در فعاليتهاى مربوطه به قوم يهود و جنبش صهيونيسم جهت اشغال فلسطین و  آماده‌سازی افکار عمومی برای تقسیم فلسطین، در مشروعیت‌بخشی به اشغال  فعال داشته است.

دوران فعالیت

    در سال 1946 در بخش سياسى آژانس يهود به ‏كار پرداخت و كارش به امور اعراب اختصاص يافت. به‏ دنبال اعلام تشكيل دولت اسرائيل به‏ عنوان نماينده آن در سازمان ملل متحد تعيين شد و تا سال 1959 در اين منصب باقى ماند. وى همچنين با حفظ سمت از سال 1950 تا 1959 به‏عنوان سفير اسرائيل در ايالات متحده آمريكا فعاليت مى‏كرد.

     از جمله ويژگيهاى آبا اِبان دفاع سرسختانه وى از سياست‏هاى اسرائيل ـ حتى سياستهايى كه اعضا با آنها مخالف بود ـ مى‏ باشد. مانند دفاع وى از تجاوزهاى اسرائيل در نوار غزّه كه در سال 1955 در سازمان ملل متحد به انجام رساند. اين در حالى بود كه وى قبلاً طى نامه ‏اى به بن گوريون، به سياست اسرائيل در اين رابطه اعتراض كرده بود.

     پس از بازگشت به اسرائيل در سال 1959 [درپايان سمتش در آمريكا و سازمان ملل]، به حزب ماپاى پيوست و وارد فعاليتهاى سياسى شد. چنانكه در مجلس پنجم به نمايندگى انتخاب گرديد و سپس به عنوان  وزير مشاور منصوب شد. پس از استعفاى زالمان آران در تابستان سال 1960، در دوران نخست ‏وزيرى بن ‏گوريون وزير آموزش و فرهنگ شد و براى مدت سه سال در اين مقام باقى بود.

     در سال 1963 در دوران نخست‏ وزيرى ليوى اسْكول معاون نخست ‏وزير شد و به‏ عنوان نماينده نخست ‏وزير در پارلمان اسرائيل انجام وظيفه كرد. از سال 1966 تا 1973 در دولتهاى ليوى اشكول و گلداماير به‏سمت وزير امور خارجه تعيين گرديد و در اثر سخنرانى كه پس از جنگ شش روزه 1967 در سازمان ملل ايراد كرد معروفيت جهانى پيدا نمود.

     مواضع وى نسبت به مواضع اِشكول و سپس ماير ـ معتدل‏تر بود. چنانكه اين امر منجر به اختلاف نظر فيمابين گرديد و از جمله باعث شد تا اسحاق رابين كه در آن زمان سفير اسرائيل در واشنگتن بود بدون اطلاع و هماهنگى وى، با اِشكول و سپس ماير ارتباط مستقيم برقرار كند. هنگامى كه رابين دولت اول خويش را در سال 1974 تشكيل داد، ازعضويت در هيأت دولت كنار گذاشته شد. او درخلال سالهاى 1984 و 1988 رئيس كميته امورخارجى و دفاع مجلس بود. ولى على‏رغم اين امر، اسم وى در فهرست نامزدهاى حزب كارگر براى انتخابات سال 1988 مجلس وارد نشد، و اين باعث خشم يهوديان داخل و خارج اسرائيل گرديد.

او پس از بازنشستگی از دنیای سیاست، به عنوان استاد مهمان در دانشگاه‌های پرینستون، کلمبیا و جرج واشینگتن به تدریس پرداخت.

     وى از كارشناسان و متخصصان در سياست خارجى آمريكا و از نزديكان شخصى دستگاه حاكمه آمريكا به ‏شمار مى ‏رود و با جانسون رئيس‏ جمهورآمريكا نقش مهمى در زمينه ‏سازى جنگ 1967داشت، مشاراليه در سخنرانى مردى توانمند بود و در نطق و بيان تسلط كامل داشت. در دوران فرايند صلح خاورميانه (1994ـ1991) به‏ نفع تضمين صلح وامنيت اسرائيل تا حدودى نرمى و ملايمت دربرخورد با اعراب از خود نشان داد. 

در دوران اخير، باز كردن حسابهاى غيرقانونى در خارج اسرائيل سبب رسوايى وى گرديد.

آثار

     نامبرده داراى تأليفاتى است كه مهمترين آنها کتابهاى زير مى‏ باشد: «صداى اسرائيل»، «صهيونيست و جهان غرب» و «قوم من» كه كتاب اخير به فارسى ترجمه شده و در ايران به‏ چاپ رسيده است.

     ديگر آثار وى عبارتند از:

• جنبش جديد ادبى درمصر،
• گردنه عدالت،
• مسائل اجتماعى و فرهنگى خاورميانه،
• بدعت توين‏بى،
• موج ناسيوناليسم،
• حييم وايزمن: مجموعه زندگينامه ‏ها،
• واقعيت و مشاهده درخاورميانه (مسائل خارجى)،
• اسرائيل در جهان،
• كشور من،
• اتوبيوگرافى،
• ديپلماسى نوين، ميراث،تمدن، و يهوديان، گواه شخصى، و غيره.

آبا اِبن در ۱۷ نوامبر ۲۰۰۲ میلادی و در سن ۸۷ سالگی درگذشت. او را در کفر شمریاهو‎‎ دفن کردند.