حشد شعبی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
| current_commander = | | current_commander = | ||
|فرمانده کنونی=عبدالعزیز المحمداوی (ابوفتاح)}} | |فرمانده کنونی=عبدالعزیز المحمداوی (ابوفتاح)}} | ||
'''حشد شعبی'''(عربی: | '''حشد شعبی'''(عربی:الحشد الشعبی - انگلیسی: Popular Mobilization Forces - PMF)، نیروهای داوطلب مردمی متشکل از دهها گروه بسیج مردمی است که در ژوئن ۲۰۱۴ و در پاسخ به فتوای جهاد مرجعیت عالی عراق، آیتالله سید علی سیستانی برای مبارزه با گروه تروریستی داعش تشکیل شد (BBC News, 2014). این نهاد در ۲۶ مارس ۲۰۱۸ به طور رسمی به عنوان یک بخش قانونی و جزء جداگانه ای از نیروهای مسلح عراق به رسمیت شناخته شد (Al Jazeera, 2018).این نهاد در حال حاضر بعنوان یکی از مهمترین بخش های نظامی و دفاعی عراق محسوب می شود. | ||
پس از تصرف بخشهای وسیعی از شمال و غرب عراق از جمله شهر موصل توسط گروه تروریستی داعش در سال ۲۰۱۴ و سقوط سریع نیروهای امنیتی عراق، آیتالله سیستانی در فتوایی تاریخی از شهروندان عراقی خواست تا برای دفاع از کشور و اماکن مقدس به صفوف نیروهای امنیتی بپیوندند. این فتوا باعث بسیج گسترده مردمی از اقوام و مذاهب مختلف عراق شد (Reuters, 2014). | پس از تصرف بخشهای وسیعی از شمال و غرب عراق از جمله شهر موصل توسط گروه تروریستی داعش در سال ۲۰۱۴ و سقوط سریع نیروهای امنیتی عراق، آیتالله سیستانی در فتوایی تاریخی از شهروندان عراقی خواست تا برای دفاع از کشور و اماکن مقدس به صفوف نیروهای امنیتی بپیوندند. این فتوا باعث بسیج گسترده مردمی از اقوام و مذاهب مختلف عراق شد (Reuters, 2014). | ||
در ابتدا، این نیروها به صورت داوطلبانه و پراکنده عمل میکردند، اما به سرعت تحت یک چتر سازمانی با نام | در ابتدا، این نیروها به صورت داوطلبانه و پراکنده عمل میکردند، اما به سرعت تحت یک چتر سازمانی با نام حشد شعبی متحد شدند. دولت عراق با صدور فرمان شماره ۹۱ در سال ۲۰۱۶، اساسنامه قانونی و ساختار فرماندهی این نیروها را تصویب کرد (Iraqi Government Law No. 91, 2016). | ||
== تاسیس | == تاسیس حشد شعبی == | ||
در سال 2013 داعش با اشغال رمادی، فلوجه، موصل، تکریت بر 56 هزار کیلومتر از خاک عراق و 4.5 میلیون شهروند عراق مسلط شد. با شبیخون داعش به موصل در 10 ژوئن 2014، | در سال 2013 داعش با اشغال رمادی، فلوجه، موصل، تکریت بر 56 هزار کیلومتر از خاک عراق و 4.5 میلیون شهروند عراق مسلط شد. با شبیخون داعش به موصل در 10 ژوئن 2014، نوری مالکی در تماسی تلفنی با ابومهدی المهندس، از وی خواست تا از ایران درخواست کمک کند. | ||
مالکی هرگونه تاخیر در ارسال تجهیزات نظامی و اعزام مستشاران نظامی ایرانی را به منزله شمارش ساعت صفر سقوط بغداد اعلام نموده بود. ابومهدی بلافاصله در تماسی با قاسم سلیمانی(فرمانده وقت نیروی قدس) با تشریح اوضاع، از تشکیل جلسه ای در منزلش در بغداد خبر داد. | مالکی هرگونه تاخیر در ارسال تجهیزات نظامی و اعزام مستشاران نظامی ایرانی را به منزله شمارش ساعت صفر سقوط بغداد اعلام نموده بود. ابومهدی بلافاصله در تماسی با قاسم سلیمانی(فرمانده وقت نیروی قدس) با تشریح اوضاع، از تشکیل جلسه ای در منزلش در بغداد خبر داد. | ||
در ژوئن 2014 قاسم | در ژوئن 2014 قاسم سلیمانی با سفر به عراق در نشست مشترک فرماندهان سپاه بدر و مستشاران نظامی اعزامی از ایران حضور یافت. سردار سلیمانی در این جلسه با اشاره به تجربیات خود در مقابله با گروهکها در خلال جنگ تحمیلی خواستار تسریع در تشکیل نیروی مردمی شد. بر همین اساس هیئت وزیران عراق به ریاست مالکی در 10 ژوئن 2014 طی بیانیهای از جذب نیروهای داوطلب برای تشکیل بسیج مردمی خبر داد. | ||
در نتیجه نیروهای موسوم به | در نتیجه نیروهای موسوم به حشد شعبی به فرماندهی ابومهدی به سرعت سازماندهی و راهی جبهه های نبرد با گروه های تروریستی و تکفیری شدند. آیتالله سید علی سیستانی در 13 ژوئن 2014 در فتوایی مبارزه با داعش را واجب کفایی اعلام کردند. '''''همزمان قاسم سلیمانی بلافاصله با همراهی ابومهدی المهندس راهی منطقه الدجیل شد تا مانع از حرکت داعش به سمت بغداد شوند. فرمانده سپاه قدس در ادامه با سازماندهی نیروهای بسیج مردمی و محور مقاومت، مانع از سقوط بغداد و عتبات مقدس شد.''''' | ||
(خبرگزاری تسنیم، 1403/10/11/3229847https://www.tasnimnews.com/fa/news/) | (خبرگزاری تسنیم، 1403/10/11/3229847https://www.tasnimnews.com/fa/news/) | ||
== ساختار و ترکیب == | == ساختار و ترکیب == | ||
حشد | حشد شعبی به عنوان نمونه ای از جامعه کثرت گرای عراق، از ائتلاف بیش از ۶۰ گروه مختلف عراقی شامل شیعه ، سنی، مسیحی، ایزدی و ترکمن تشکیل شده است. (Institute for the Study of War, 2017). | ||
بزرگترین و مؤثرترین گروههای زیرمجموعه حشد | بزرگترین و مؤثرترین گروههای زیرمجموعه حشد شعبی عبارتند از: | ||
* سازمان بدر (عربی: منظمة بدر) به رهبری هادی العامری. | |||
* لشکر امام علی (عربی: لواء الإمام علي) یکی از نیرومندترین گروهها. | |||
* عصائب اهل الحق (عربی: عصائب أهل الحق) به رهبری قیس خزعلی. | |||
* حرکه النجباء (عربی: حرکة النجباء) به رهبری شیخ اکرم الکعبی. | |||
* کتائب سید الشهدا (عربی: ألوية سيد الشهداء). | |||
فرماندهی کل حشد الشعبی مستقیماً زیر نظر نخستوزیر عراق به عنوان فرمانده کل قوا عمل میکند. | |||
== تاثیر حضور آمریکا در شکلگیری و پیشروی داعش == | |||
== نقش محوری در جنگ با داعش == | == نقش محوری در جنگ با داعش == | ||
نسخهٔ ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۳
| حشد شعبی | |
|---|---|
 | |
| فعال | ۱۵ ژوئن ۲۰۱۴- تاکنون(پس از صدور فتوای جهاد آیت الله سیستانی برای مقابله با پیشروی داعش) [۱] |
| کشور | عراق |
| نقش | مقابله با تروریسم (داعش)حفاظت از مرزها و تأسیسات حیاتیکمک به نیروهای امنیتی عراق |
| اندازه | ۱۶۰,۰۰۰ تا ۲۰۰,۰۰۰ نیرو |
| بخشی از | نیروهای مسلح عراق[۲][۳] |
| نبردها | نبرد آزادسازی تکریت (مارس ۲۰۱۵)نبرد آزادسازی موصل (اکتبر ۲۰۱۶ - ژوئیه ۲۰۱۷)نبرد آزادسازی تلعفر (آگوست ۲۰۱۷) نبرد آزاد سازی استان نینوا (دهم دسامبر 017)عملیات «ابطال العراق» ( چندین مرحله در 2020) علیه بقایای داعشعملیات امنیتی در مناطق الشعبانی، ام الوحوش، ابوجرد و صدعان واقع در غرب الانبار علیه پناهگاه های داعش (28 اکتبر 2025) |
| وبگاه | |
| فرماندهان | |
| فرماندهی کل | نخست وزیر عراق |
| گروه های شاخص تشکیل دهنده | عصائب اهل الحق (قیس خزعلی) حزبالله عراق (کاظم الاصمی) سازمان بدر (هادی العامری) تیپ امام علی (مقتدی صدر در گذشته) تیپهای قومی (سنی، یزیدی، مسیحی) |
| هیئت مدیره | کمیسیون اجرای متشکل از رهبران گروه های اصلی |
حشد شعبی(عربی:الحشد الشعبی - انگلیسی: Popular Mobilization Forces - PMF)، نیروهای داوطلب مردمی متشکل از دهها گروه بسیج مردمی است که در ژوئن ۲۰۱۴ و در پاسخ به فتوای جهاد مرجعیت عالی عراق، آیتالله سید علی سیستانی برای مبارزه با گروه تروریستی داعش تشکیل شد (BBC News, 2014). این نهاد در ۲۶ مارس ۲۰۱۸ به طور رسمی به عنوان یک بخش قانونی و جزء جداگانه ای از نیروهای مسلح عراق به رسمیت شناخته شد (Al Jazeera, 2018).این نهاد در حال حاضر بعنوان یکی از مهمترین بخش های نظامی و دفاعی عراق محسوب می شود.
پس از تصرف بخشهای وسیعی از شمال و غرب عراق از جمله شهر موصل توسط گروه تروریستی داعش در سال ۲۰۱۴ و سقوط سریع نیروهای امنیتی عراق، آیتالله سیستانی در فتوایی تاریخی از شهروندان عراقی خواست تا برای دفاع از کشور و اماکن مقدس به صفوف نیروهای امنیتی بپیوندند. این فتوا باعث بسیج گسترده مردمی از اقوام و مذاهب مختلف عراق شد (Reuters, 2014).
در ابتدا، این نیروها به صورت داوطلبانه و پراکنده عمل میکردند، اما به سرعت تحت یک چتر سازمانی با نام حشد شعبی متحد شدند. دولت عراق با صدور فرمان شماره ۹۱ در سال ۲۰۱۶، اساسنامه قانونی و ساختار فرماندهی این نیروها را تصویب کرد (Iraqi Government Law No. 91, 2016).
تاسیس حشد شعبی
در سال 2013 داعش با اشغال رمادی، فلوجه، موصل، تکریت بر 56 هزار کیلومتر از خاک عراق و 4.5 میلیون شهروند عراق مسلط شد. با شبیخون داعش به موصل در 10 ژوئن 2014، نوری مالکی در تماسی تلفنی با ابومهدی المهندس، از وی خواست تا از ایران درخواست کمک کند.
مالکی هرگونه تاخیر در ارسال تجهیزات نظامی و اعزام مستشاران نظامی ایرانی را به منزله شمارش ساعت صفر سقوط بغداد اعلام نموده بود. ابومهدی بلافاصله در تماسی با قاسم سلیمانی(فرمانده وقت نیروی قدس) با تشریح اوضاع، از تشکیل جلسه ای در منزلش در بغداد خبر داد.
در ژوئن 2014 قاسم سلیمانی با سفر به عراق در نشست مشترک فرماندهان سپاه بدر و مستشاران نظامی اعزامی از ایران حضور یافت. سردار سلیمانی در این جلسه با اشاره به تجربیات خود در مقابله با گروهکها در خلال جنگ تحمیلی خواستار تسریع در تشکیل نیروی مردمی شد. بر همین اساس هیئت وزیران عراق به ریاست مالکی در 10 ژوئن 2014 طی بیانیهای از جذب نیروهای داوطلب برای تشکیل بسیج مردمی خبر داد.
در نتیجه نیروهای موسوم به حشد شعبی به فرماندهی ابومهدی به سرعت سازماندهی و راهی جبهه های نبرد با گروه های تروریستی و تکفیری شدند. آیتالله سید علی سیستانی در 13 ژوئن 2014 در فتوایی مبارزه با داعش را واجب کفایی اعلام کردند. همزمان قاسم سلیمانی بلافاصله با همراهی ابومهدی المهندس راهی منطقه الدجیل شد تا مانع از حرکت داعش به سمت بغداد شوند. فرمانده سپاه قدس در ادامه با سازماندهی نیروهای بسیج مردمی و محور مقاومت، مانع از سقوط بغداد و عتبات مقدس شد.
(خبرگزاری تسنیم، 1403/10/11/3229847https://www.tasnimnews.com/fa/news/)
ساختار و ترکیب
حشد شعبی به عنوان نمونه ای از جامعه کثرت گرای عراق، از ائتلاف بیش از ۶۰ گروه مختلف عراقی شامل شیعه ، سنی، مسیحی، ایزدی و ترکمن تشکیل شده است. (Institute for the Study of War, 2017).
بزرگترین و مؤثرترین گروههای زیرمجموعه حشد شعبی عبارتند از:
- سازمان بدر (عربی: منظمة بدر) به رهبری هادی العامری.
- لشکر امام علی (عربی: لواء الإمام علي) یکی از نیرومندترین گروهها.
- عصائب اهل الحق (عربی: عصائب أهل الحق) به رهبری قیس خزعلی.
- حرکه النجباء (عربی: حرکة النجباء) به رهبری شیخ اکرم الکعبی.
- کتائب سید الشهدا (عربی: ألوية سيد الشهداء).
فرماندهی کل حشد الشعبی مستقیماً زیر نظر نخستوزیر عراق به عنوان فرمانده کل قوا عمل میکند.
تاثیر حضور آمریکا در شکلگیری و پیشروی داعش
نقش محوری در جنگ با داعش
حشد الشعبی نقشی حیاتی و تعیینکننده در نبردهای زمینی علیه داعش ایفا کرد. نیروهای حشد در کنار ارتش عراق و همچنین پشتیبانی مشورتی و لجستیکی ایرانی ها در آزادسازی شهرها و مناطق کلیدی عراق شرکت داشتند و مانع از شکل گیری کامل و تداوم دولت تروریستی داعش در جغرافیای عراق شدند.
حشد الشعبی در نبردهای مهم و حیاتی زیادی از جمله عملیات های زیر حضور پررنگ داشتند:
· آزادسازی تکریت (مارس ۲۰۱۵)
· آزادسازی رمادی (دسامبر ۲۰۱۵)
· آزادسازی فلوجه (ژوئن ۲۰۱۶)
· نبرد موصل (اکتبر ۲۰۱۶ تا ژوئیه ۲۰۱۷) که به عنوان یکی از بزرگترین نبردهای شهری قرن بیست و یکم شناخته میشود.
حضور این نیروها اغلب با روحیه بالا و توان رزمی قابل توجه همراه بود.بدون شک در صورت عدم حضور نیروهای مردمی عراق ، ارتش عراق به تنهایی قادر به شکست دادن داعش نبود.
وضعیت کنونی و چالشها
پس از شکست داعش در سال ۲۰۱۷، نقش و آینده حشد الشعبی به یک موضوع مهم سیاسی در عراق تبدیل شده است. از یک سو، این نهاد به عنوان یک نیروی امنیتی مهم و نماینده آحاد مردم عراق به رسمیت شناخته میشود و بسیاری از اعضای آن به عنوان قهرمانان ملی مورد احترام هستند. از سوی دیگر، آمریکایی ها و غربی ها با توجه به رویکرد استقلال طلبانه و ضد اشغال آنها پیوسته در تلاش جهت تضعیف و انحلال حشدالشعبی می باشند. البته برخی بازماندگان حزب بعث عراق و باقیمانده های داعش در عراق نیز در کنار آمریکایی ها در صدد تضعیف حشدالشعبی هستند.
این نهاد علاوه بر نقش امنیتی، به یک بازیگر سیاسی مهم عراق نیز تبدیل شده و ائتلاف «الفتح» به رهبری هادی العامری، که متشکل از گروههای نزدیک به حشد است، در انتخابات پارلمانی عراق حضور فعالی دارد.ضمن اینکه در بعد فراملی نیز، حشدالشعبی همواره از حق قانونی مردم فلسطین حمایت کرده و به عنوان یک مجموعه مدافع مردم مظلوم فلسطین در مقابل صهیونیستها شناخته می شود.
https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/10/11/3229847
پیوند به دیگر مقالهها
جنگ با داعش
قاسم سلیمانی
نیروهای مسلح عراق
آیتالله علی سیستانی
سازمان بدر
پیوندها
- ↑ "Iraq's top Shiite cleric issues call to arms (2014)".
- ↑ Mamouri, Ali (July 2, 2019). "Iraq orders militias to fully integrate into state security forces". Al-Monitor. Archived from the original on December 1, 2019. Retrieved November 24, 2019.
- ↑ Mamouri, Ali (July 8, 2019). "Shiite militias react angrily to decree integrating them into Iraqi forces". Al-Monitor. Archived from the original on July 10, 2019. Retrieved November 24, 2019.
منابع
منابع جدول:
[۱] CRS. (2023). Iraq: Overview and U.S. Policy. Congressional Research Service.
[۲]Al-Jazeera. (2014). Iraq's top Shiite cleric issues call to arms.
[۳]Sistani.org. (2014). فتوای جهاد الکفایی.
[۴]Knights, M. & Mello, A. (2015). The Rise of Iraq's Militia State. The Washington Institute.
[۵]Parliament of Iraq. (2016). Law No. 40 of 2016: The Law of the Popular Mobilization Forces.
[۶]Al-Monitor. (2016). Iraq parliament votes to bring Popular Mobilization Units under state control. [۷]BBC News. (2020). Iraq's PMF: Who are the Popular Mobilisation units?.
[۸]Reuters. (2023). Iraq appoints new head of Popular Mobilization Forces.
[۹]International Institute for Strategic Studies (IISS). (2023). The Military Balance 2023.
[۱۰]CIA World Factbook. (2023). Iraq: Military and Security.
[۱۱]The Washington Post. (2017). The Iran-backed militias of Iraq.
[۱۲]Hashd Watch. (2023). Factionalism within the PMF.
[١٣]United Nations. (2017). Report of the Secretary-General on the threat posed by ISIL to international peace and security.
[۱۴]Human Rights Watch (HRW). (2017). Iraq: Militias Escalate Abuses, Possibly War Crimes.
[۱۵]PMF Official Website. (2023). مهام الحشد الشعبی.
[۱۶]Amnesty International. (2017). Iraq: Militias terrorize population with impunity.
[۱۷]The New York Times. (2019). Iran’s Powerful Militia Proxies in Iraq.
[۱۸]Special Inspector General for Iraq Reconstruction (SIGIR). (2018). Final Report.
[۱۹]International Crisis Group (ICG). (2021). Iraq’s Paramilitary Groups: The Challenge of Reintegrating the PMF.
[۲۰]Carnegie Endowment for International Peace. (2022). The PMF’s Role in Iraq’s Future.
منابع متن
1. "Iraqi cleric Sistani issues call to arms against ISIS". BBC News. 2014.
2. "Iraq parliament votes to incorporate Popular Mobilisation Forces". Al Jazeera. 2018.
3. "Iraq's top Shi'ite cleric urges citizens to take up arms against Islamists". Reuters. 2014.
4. Official Gazette of Iraq, Law No. 91 of 2016 - Law of the Popular Mobilization Forces.
5. "Iraq's Popular Mobilization Forces". Institute for the Study of War (ISW). 2017.
6. Arango, T. & Barnard, A. "Shiite Fighters, Aided by Iran, Take Lead in Iraq Offensive". The New York Times. 2017.
7. "Iraq: PMF Brigade Committed War Crimes". Human Rights Watch. 2017.
8. "Iraq's Security Forces and the Popular Mobilization Forces". Council on Foreign Relations (CFR). 2022.
9. حاج قاسم و حشد شعبی عراق؛ اندیشهای برای دیروز و امروز، خبرگزاری تسنیم ، 11 دی 1403،
جهاد آیتالله سید علی سیستانی برای مبارزه با گروه تروریستی داعش تشکیل شد (BBC News, 2014). این نهاد در ۲۶ مارس ۲۰۱۸ به طور رسمی به عنوان یک بخش قانونی و جزء جداگانه ای از نیروهای مسلح عراق به رسمیت شناخته شد (Al Jazeera, 2018).این نهاد در حال حاضر بعنوان یکی از مهمترین بخش های نظامی و دفاعی عراق محسوب می شود.
تاریخچه و تشکیل
پس از تصرف بخشهای وسیعی از شمال و غرب عراق از جمله شهر موصل توسط گروه تروریستی داعش در سال ۲۰۱۴ و سقوط سریع نیروهای امنیتی عراق، آیتالله سیستانی در فتوایی تاریخی از شهروندان عراقی خواست تا برای دفاع از کشور و اماکن مقدس به صفوف نیروهای امنیتی بپیوندند. این فتوا باعث بسیج گسترده مردمی از اقوام و مذاهب مختلف عراق شد (Reuters, 2014).
در ابتدا، این نیروها به صورت داوطلبانه و پراکنده عمل میکردند، اما به سرعت تحت یک چتر سازمانی با نام «حشد الشعبی» متحد شدند. دولت عراق با صدور فرمان شماره ۹۱ در سال ۲۰۱۶، اساسنامه قانونی و ساختار فرماندهی این نیروها را تصویب کرد (Iraqi Government Law No. 91, 2016).
تاسیس حشدالشعبی
در سال 2013 داعش با اشغال رمادی، فلوجه، موصل، تکریت بر 56 هزار کیلومتر از خاک عراق و 4.5 میلیون شهروند عراق مسلط شد. با شبیخون داعش به موصل در 10 ژوئن 2014، «نوری مالکی» در تماسی تلفنی با ابومهدی المهندس، از وی خواست تا از ایران درخواست کمک کند.
مالکی هرگونه تاخیر در ارسال تجهیزات نظامی و اعزام مستشاران نظامی ایرانی را به منزله شمارش ساعت صفر سقوط بغداد اعلام نموده بود. ابومهدی بلافاصله در تماسی با قاسم سلیمانی(فرمانده وقت نیروی قدس) با تشریح اوضاع، از تشکیل جلسه ای در منزلش در بغداد خبر داد.
در ژوئن 2014 قاسم لیمانی با سفر به عراق در نشست مشترک فرماندهان سپاه بدر و مستشاران نظامی اعزامی از ایران حضور یافت. سردار سلیمانی در این جلسه با اشاره به تجربیات خود در مقابله با گروهکها در خلال جنگ تحمیلی خواستار تسریع در تشکیل نیروی مردمی شد. بر همین اساس هیئت وزیران عراق به ریاست مالکی در 10 ژوئن 2014 طی بیانیهای از جذب نیروهای داوطلب برای تشکیل بسیج مردمی خبر داد.
در نتیجه نیروهای موسوم به «حشد شعبی» به فرماندهی حاج ابومهدی به سرعت سازماندهی و راهی جبهه های نبرد با تروریسم تکفیری شدند.آیهالله «سید علی سیستانی»، مرجعیت عالی نجف در 13 ژوئن 2014 در فتوایی مبارزه با داعش را واجب کفایی اعلام کردند.همزمان حاج قاسم سلیمانی بلافاصله با همراهی ابومهدی المهندس راهی منطقه الدجیل شد تا مانع از حرکت داعش به سمت بغداد شوند. فرمانده سپاه قدس در ادامه با سازماندهی نیروهای بسیج مردمی و محور مقاومت، مانع از سقوط بغداد و عتبات مقدس شد.
(خبرگزاری تسنیم، 1403/10/11/3229847https://www.tasnimnews.com/fa/news/)
ساختار و ترکیب
حشد الشعبی از ائتلافی از حدود ۶۰ گروه مختلف عراقی شامل واحدهای شیعه ، سنی، مسیحی، ایزدی و ترکمن تشکیل شده است. این ساختار باعث شده تا حشد الشعبی تا حدی بازتابی از ساختار کثرت گرای جامعه عراق باشد (Institute for the Study of War, 2017).
بزرگترین و مؤثرترین گروههای زیرمجموعه حشد الشعبی عبارتند از:
· سازمان بدر (عربی: منظمة بدر): به رهبری هادی العامری.
· لشکر امام علی (عربی: لواء الإمام علي): یکی از نیرومندترین گروهها.
· عصائب اهل الحق (عربی: عصائب أهل الحق): به رهبری قیس خزعلی.
· حرکه النجباء (عربی: حرکة النجباء): به رهبری شیخ اکرم الکعبی.
· کتائب سید الشهدا (عربی: ألوية سيد الشهداء).
فرماندهی کل حشد الشعبی مستقیماً زیر نظر نخستوزیر عراق به عنوان فرمانده کل قوا عمل میکند.
نقش محوری در جنگ با داعش
حشد الشعبی نقشی حیاتی و تعیینکننده در نبردهای زمینی علیه داعش ایفا کرد. نیروهای حشد در کنار ارتش عراق و همچنین پشتیبانی مشورتی و لجستیکی ایرانی ها در آزادسازی شهرها و مناطق کلیدی عراق شرکت داشتند و مانع از شکل گیری کامل و تداوم دولت تروریستی داعش در جغرافیای عراق شدند.
حشد الشعبی در نبردهای مهم و حیاتی زیادی از جمله عملیات های زیر حضور پررنگ داشتند:
· آزادسازی تکریت (مارس ۲۰۱۵)
· آزادسازی رمادی (دسامبر ۲۰۱۵)
· آزادسازی فلوجه (ژوئن ۲۰۱۶)
· نبرد موصل (اکتبر ۲۰۱۶ تا ژوئیه ۲۰۱۷) که به عنوان یکی از بزرگترین نبردهای شهری قرن بیست و یکم شناخته میشود.
حضور این نیروها اغلب با روحیه بالا و توان رزمی قابل توجه همراه بود.بدون شک در صورت عدم حضور نیروهای مردمی عراق ، ارتش عراق به تنهایی قادر به شکست دادن داعش نبود.
وضعیت کنونی و چالشها
پس از شکست داعش در سال ۲۰۱۷، نقش و آینده حشد الشعبی به یک موضوع مهم سیاسی در عراق تبدیل شده است. از یک سو، این نهاد به عنوان یک نیروی امنیتی مهم و نماینده آحاد مردم عراق به رسمیت شناخته میشود و بسیاری از اعضای آن به عنوان قهرمانان ملی مورد احترام هستند. از سوی دیگر، آمریکایی ها و غربی ها با توجه به رویکرد استقلال طلبانه و ضد اشغال آنها پیوسته در تلاش جهت تضعیف و انحلال حشدالشعبی می باشند. البته برخی بازماندگان حزب بعث عراق و باقیمانده های داعش در عراق نیز در کنار آمریکایی ها در صدد تضعیف حشدالشعبی هستند.
این نهاد علاوه بر نقش امنیتی، به یک بازیگر سیاسی مهم عراق نیز تبدیل شده و ائتلاف «الفتح» به رهبری هادی العامری، که متشکل از گروههای نزدیک به حشد است، در انتخابات پارلمانی عراق حضور فعالی دارد.ضمن اینکه در بعد فراملی نیز، حشدالشعبی همواره از حق قانونی مردم فلسطین حمایت کرده و به عنوان یک مجموعه مدافع مردم مظلوم فلسطین در مقابل صهیونیستها شناخته می شود.
https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/10/11/3229847
پیوند به دیگر مقالهها
جنگ با داعش
قاسم سلیمانی
نیروهای مسلح عراق
آیتالله علی سیستانی
سازمان بدر
پیوندها
منابع
منابع جدول:
[۱] CRS. (2023). Iraq: Overview and U.S. Policy. Congressional Research Service.
[۲]Al-Jazeera. (2014). Iraq's top Shiite cleric issues call to arms.
[۳]Sistani.org. (2014). فتوای جهاد الکفایی.
[۴]Knights, M. & Mello, A. (2015). The Rise of Iraq's Militia State. The Washington Institute.
[۵]Parliament of Iraq. (2016). Law No. 40 of 2016: The Law of the Popular Mobilization Forces.
[۶]Al-Monitor. (2016). Iraq parliament votes to bring Popular Mobilization Units under state control. [۷]BBC News. (2020). Iraq's PMF: Who are the Popular Mobilisation units?.
[۸]Reuters. (2023). Iraq appoints new head of Popular Mobilization Forces.
[۹]International Institute for Strategic Studies (IISS). (2023). The Military Balance 2023.
[۱۰]CIA World Factbook. (2023). Iraq: Military and Security.
[۱۱]The Washington Post. (2017). The Iran-backed militias of Iraq.
[۱۲]Hashd Watch. (2023). Factionalism within the PMF.
[١٣]United Nations. (2017). Report of the Secretary-General on the threat posed by ISIL to international peace and security.
[۱۴]Human Rights Watch (HRW). (2017). Iraq: Militias Escalate Abuses, Possibly War Crimes.
[۱۵]PMF Official Website. (2023). مهام الحشد الشعبی.
[۱۶]Amnesty International. (2017). Iraq: Militias terrorize population with impunity.
[۱۷]The New York Times. (2019). Iran’s Powerful Militia Proxies in Iraq.
[۱۸]Special Inspector General for Iraq Reconstruction (SIGIR). (2018). Final Report.
[۱۹]International Crisis Group (ICG). (2021). Iraq’s Paramilitary Groups: The Challenge of Reintegrating the PMF.
[۲۰]Carnegie Endowment for International Peace. (2022). The PMF’s Role in Iraq’s Future.
منابع متن
1. "Iraqi cleric Sistani issues call to arms against ISIS". BBC News. 2014.
2. "Iraq parliament votes to incorporate Popular Mobilisation Forces". Al Jazeera. 2018.
3. "Iraq's top Shi'ite cleric urges citizens to take up arms against Islamists". Reuters. 2014.
4. Official Gazette of Iraq, Law No. 91 of 2016 - Law of the Popular Mobilization Forces.
5. "Iraq's Popular Mobilization Forces". Institute for the Study of War (ISW). 2017.
6. Arango, T. & Barnard, A. "Shiite Fighters, Aided by Iran, Take Lead in Iraq Offensive". The New York Times. 2017.
7. "Iraq: PMF Brigade Committed War Crimes". Human Rights Watch. 2017.
8. "Iraq's Security Forces and the Popular Mobilization Forces". Council on Foreign Relations (CFR). 2022.
9. حاج قاسم و حشد شعبی عراق؛ اندیشهای برای دیروز و امروز، خبرگزاری تسنیم ، 11 دی 1403،
جهاد آیتالله سید علی سیستانی برای مبارزه با گروه تروریستی داعش تشکیل شد (BBC News, 2014). این نهاد در ۲۶ مارس ۲۰۱۸ به طور رسمی به عنوان یک بخش قانونی و جزء جداگانه ای از نیروهای مسلح عراق به رسمیت شناخته شد (Al Jazeera, 2018).این نهاد در حال حاضر بعنوان یکی از مهمترین بخش های نظامی و دفاعی عراق محسوب می شود.
تاریخچه و تشکیل
پس از تصرف بخشهای وسیعی از شمال و غرب عراق از جمله شهر موصل توسط گروه تروریستی داعش در سال ۲۰۱۴ و سقوط سریع نیروهای امنیتی عراق، آیتالله سیستانی در فتوایی تاریخی از شهروندان عراقی خواست تا برای دفاع از کشور و اماکن مقدس به صفوف نیروهای امنیتی بپیوندند. این فتوا باعث بسیج گسترده مردمی از اقوام و مذاهب مختلف عراق شد (Reuters, 2014).
در ابتدا، این نیروها به صورت داوطلبانه و پراکنده عمل میکردند، اما به سرعت تحت یک چتر سازمانی با نام حشد الشعبی متحد شدند. دولت عراق با صدور فرمان شماره ۹۱ در سال ۲۰۱۶، اساسنامه قانونی و ساختار فرماندهی این نیروها را تصویب کرد (Iraqi Government Law No. 91, 2016).
تاسیس حشدالشعبی
در سال 2013 داعش با اشغال رمادی، فلوجه، موصل، تکریت بر 56 هزار کیلومتر از خاک عراق و 4.5 میلیون شهروند عراق مسلط شد. با شبیخون داعش به موصل در 10 ژوئن 2014، نوری مالکی در تماسی تلفنی با ابومهدی المهندس، از وی خواست تا از ایران درخواست کمک کند.
مالکی هرگونه تاخیر در ارسال تجهیزات نظامی و اعزام مستشاران نظامی ایرانی را به منزله شمارش ساعت صفر سقوط بغداد اعلام نموده بود. ابومهدی بلافاصله در تماسی با قاسم سلیمانی(فرمانده وقت نیروی قدس) با تشریح اوضاع، از تشکیل جلسه ای در منزلش در بغداد خبر داد.
در ژوئن 2014 قاسم سلیمانی با سفر به عراق در نشست مشترک فرماندهان سپاه بدر و مستشاران نظامی اعزامی از ایران حضور یافت. سردار سلیمانی در این جلسه با اشاره به تجربیات خود در مقابله با گروهکها در خلال جنگ تحمیلی خواستار تسریع در تشکیل نیروی مردمی شد. بر همین اساس هیئت وزیران عراق به ریاست مالکی در 10 ژوئن 2014 طی بیانیهای از جذب نیروهای داوطلب برای تشکیل بسیج مردمی خبر داد.
در نتیجه نیروهای موسوم به حشد شعبی به فرماندهی ابومهدی به سرعت سازماندهی و راهی جبهه های نبرد با گروه های تروریستی و تکفیری شدند.آیت الله سید علی سیستانی، در 13 ژوئن 2014 در فتوایی مبارزه با داعش را واجب کفایی اعلام کردند.همزمان حاج قاسم سلیمانی بلافاصله با همراهی ابومهدی المهندس راهی منطقه الدجیل شد تا مانع از حرکت داعش به سمت بغداد شوند. فرمانده سپاه قدس در ادامه با سازماندهی نیروهای بسیج مردمی و محور مقاومت، مانع از سقوط بغداد و عتبات مقدس شد.
(خبرگزاری تسنیم، 1403/10/11/3229847https://www.tasnimnews.com/fa/news/)
ساختار و ترکیب
حشد الشعبی از ائتلافی از حدود ۶۰ گروه مختلف عراقی شامل واحدهای شیعه ، سنی، مسیحی، ایزدی و ترکمن تشکیل شده است. این ساختار باعث شده تا حشد الشعبی تا حدی بازتابی از ساختار کثرت گرای جامعه عراق باشد (Institute for the Study of War, 2017).
بزرگترین و مؤثرترین گروههای زیرمجموعه حشد الشعبی عبارتند از:
· سازمان بدر (عربی: منظمة بدر): به رهبری هادی العامری.
· لشکر امام علی (عربی: لواء الإمام علي): یکی از نیرومندترین گروهها.
· عصائب اهل الحق (عربی: عصائب أهل الحق): به رهبری قیس خزعلی.
· حرکه النجباء (عربی: حرکة النجباء): به رهبری شیخ اکرم الکعبی.
· کتائب سید الشهدا (عربی: ألوية سيد الشهداء).
فرماندهی کل حشد الشعبی مستقیماً زیر نظر نخستوزیر عراق به عنوان فرمانده کل قوا عمل میکند.
نقش محوری در جنگ با داعش
حشد الشعبی نقشی حیاتی و تعیینکننده در نبردهای زمینی علیه داعش ایفا کرد. نیروهای حشد در کنار ارتش عراق و همچنین پشتیبانی مشورتی و لجستیکی ایرانی ها در آزادسازی شهرها و مناطق کلیدی عراق شرکت داشتند و مانع از شکل گیری کامل و تداوم دولت تروریستی داعش در جغرافیای عراق شدند.
حشد الشعبی در نبردهای مهم و حیاتی زیادی از جمله عملیات های زیر حضور پررنگ داشتند:
· آزادسازی تکریت (مارس ۲۰۱۵)
· آزادسازی رمادی (دسامبر ۲۰۱۵)
· آزادسازی فلوجه (ژوئن ۲۰۱۶)
· نبرد موصل (اکتبر ۲۰۱۶ تا ژوئیه ۲۰۱۷) که به عنوان یکی از بزرگترین نبردهای شهری قرن بیست و یکم شناخته میشود.
حضور این نیروها اغلب با روحیه بالا و توان رزمی قابل توجه همراه بود.بدون شک در صورت عدم حضور نیروهای مردمی عراق ، ارتش عراق به تنهایی قادر به شکست دادن داعش نبود.
وضعیت کنونی و چالشها
پس از شکست داعش در سال ۲۰۱۷، نقش و آینده حشد الشعبی به یک موضوع مهم سیاسی در عراق تبدیل شده است. از یک سو، این نهاد به عنوان یک نیروی امنیتی مهم و نماینده آحاد مردم عراق به رسمیت شناخته میشود و بسیاری از اعضای آن به عنوان قهرمانان ملی مورد احترام هستند. از سوی دیگر، آمریکایی ها و غربی ها با توجه به رویکرد استقلال طلبانه و ضد اشغال آنها پیوسته در تلاش جهت تضعیف و انحلال حشدالشعبی می باشند. البته برخی بازماندگان حزب بعث عراق و باقیمانده های داعش در عراق نیز در کنار آمریکایی ها در صدد تضعیف حشدالشعبی هستند.
این نهاد علاوه بر نقش امنیتی، به یک بازیگر سیاسی مهم عراق نیز تبدیل شده و ائتلاف «الفتح» به رهبری هادی العامری، که متشکل از گروههای نزدیک به حشد است، در انتخابات پارلمانی عراق حضور فعالی دارد.ضمن اینکه در بعد فراملی نیز، حشدالشعبی همواره از حق قانونی مردم فلسطین حمایت کرده و به عنوان یک مجموعه مدافع مردم مظلوم فلسطین در مقابل صهیونیستها شناخته می شود.
https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/10/11/3229847
پیوند به دیگر مقالهها
جنگ با داعش
قاسم سلیمانی
نیروهای مسلح عراق
آیتالله علی سیستانی
سازمان بدر
پیوندها
منابع
منابع جدول:
[۱] CRS. (2023). Iraq: Overview and U.S. Policy. Congressional Research Service.
[۲]Al-Jazeera. (2014). Iraq's top Shiite cleric issues call to arms.
[۳]Sistani.org. (2014). فتوای جهاد الکفایی.
[۴]Knights, M. & Mello, A. (2015). The Rise of Iraq's Militia State. The Washington Institute.
[۵]Parliament of Iraq. (2016). Law No. 40 of 2016: The Law of the Popular Mobilization Forces.
[۶]Al-Monitor. (2016). Iraq parliament votes to bring Popular Mobilization Units under state control. [۷]BBC News. (2020). Iraq's PMF: Who are the Popular Mobilisation units?.
[۸]Reuters. (2023). Iraq appoints new head of Popular Mobilization Forces.
[۹]International Institute for Strategic Studies (IISS). (2023). The Military Balance 2023.
[۱۰]CIA World Factbook. (2023). Iraq: Military and Security.
[۱۱]The Washington Post. (2017). The Iran-backed militias of Iraq.
[۱۲]Hashd Watch. (2023). Factionalism within the PMF.
[١٣]United Nations. (2017). Report of the Secretary-General on the threat posed by ISIL to international peace and security.
[۱۴]Human Rights Watch (HRW). (2017). Iraq: Militias Escalate Abuses, Possibly War Crimes.
[۱۵]PMF Official Website. (2023). مهام الحشد الشعبی.
[۱۶]Amnesty International. (2017). Iraq: Militias terrorize population with impunity.
[۱۷]The New York Times. (2019). Iran’s Powerful Militia Proxies in Iraq.
[۱۸]Special Inspector General for Iraq Reconstruction (SIGIR). (2018). Final Report.
[۱۹]International Crisis Group (ICG). (2021). Iraq’s Paramilitary Groups: The Challenge of Reintegrating the PMF.
[۲۰]Carnegie Endowment for International Peace. (2022). The PMF’s Role in Iraq’s Future.
منابع متن
1. "Iraqi cleric Sistani issues call to arms against ISIS". BBC News. 2014.
2. "Iraq parliament votes to incorporate Popular Mobilisation Forces". Al Jazeera. 2018.
3. "Iraq's top Shi'ite cleric urges citizens to take up arms against Islamists". Reuters. 2014.
4. Official Gazette of Iraq, Law No. 91 of 2016 - Law of the Popular Mobilization Forces.
5. "Iraq's Popular Mobilization Forces". Institute for the Study of War (ISW). 2017.
6. Arango, T. & Barnard, A. "Shiite Fighters, Aided by Iran, Take Lead in Iraq Offensive". The New York Times. 2017.
7. "Iraq: PMF Brigade Committed War Crimes". Human Rights Watch. 2017.
8. "Iraq's Security Forces and the Popular Mobilization Forces". Council on Foreign Relations (CFR). 2022.
9. حاج قاسم و حشد شعبی عراق؛ اندیشهای برای دیروز و امروز، خبرگزاری تسنیم ، 11 دی 1403،