سید حسن نصرالله

سید حسن نصرالله
سومین دبیرکل حزب الله لبنان
زاده	۳۱ اکتبر ۱۹۶۰ لبنان، برج حمود
شهادت	۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴ (۶۱ سال) لبنان، ضاحیه جنوبی ترور (بمباران محل استقرار)، حمله هوایی اسرائیل
شاخه نظامی	حزب الله لبنان
فرماندهی	فرمانده نظامی ارشد حزبالله لبنان رهبری عملیات‌های ضداسرائیلی
جنگ‌ها و عملیات‌ها	جنگ ۳۳ روزه اسرائیل و حزب الله (۲۰۰۶) درگیری مستمر با اسرائیل در جنوب لبنان

سیّد حسن نصرالله (۳۱ اوت ۱۹۶۰ – ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴) روحانی مجاهد و مبارز مسلمان و سیاستمدار لبنانی بود که از سال ۱۹۹۲ تا هنگام ترورش در سال ۲۰۲۴ به‌عنوان سومین دبیرکل حزب حزب‌الله لبنان فعالیت می‌کرد.

نصرالله در خانواده‌ای از شیعیان لبنان به دنیا آمد و تحصیلاتش را در صور به پایان رساند. او مدتی به جنبش امل پیوست و پس از آن به حوزهٔ علمیه‌ای در بعلبک رفت، او بعدها در مدرسهٔ امل به تحصیل و تدریس پرداخت. نصرالله پس از تهاجم ۱۹۸۲ اسرائیل به لبنان به حزب‌الله پیوست. در پی دورهٔ کوتاه مطالعات دینی در ایران، نصرالله پس از ترور سید عباس الموسوی در سال ۱۹۹۲ به لبنان بازگشت و رهبر حزب‌الله شد.

حزب‌الله تحت رهبری او و با کمک تسلیحاتی سپاه پاسداران به موشک‌هایی با بُرد بیشتر در صحنه نظامی و محبوبیت مضاعف در بین افکار عمومی لبنان و کشورهای عربی دست یافت که آن‌ها را قادر ساخت از لبنان در مقابل حملات اسراییل دفاع نموده و پاسخ متقابل بدهند. اسرائیل طی ۱۸ سال اشغال جنوب لبنان متحمل تلفات سنگینی شد و در سال ۲۰۰۰ مجبور شد نیروهای خود را خارج کرد.

سیاست اصلی سید حسن نصرالله در اداره و رهبری حزب‌الله، سبب شد تا این گروه به یکی از مهم‌ترین دشمنان اصلی اسرائیل بدل شود. او برای پیش‌برد اهدافش در مبارزه با اسرائیل، با نیروهای دیگری چون حماس و رهبری جمهوری اسلامی ایران نیز تعامل می‌کرد.

حزب‌الله در پاسخ به توطئه ها و حملات ایذایی اسرائیل و در اقدامی پیش دستانه با حمله به واحد گشت مرزی اسرائیل که منجر به جنگ ۲۰۰۶ اسرائیل و لبنان شد، زمینه پیروزی در جنگ 33 روزه و جلوگیری از غافلگیری در حمله برنامه ریزی شده اسرائیل را فراهم نمود.

در سال ۲۰۱۳، حزب‌الله در جنگ  دولت سوریه با داعش و سایر گروه های تروریستی - تکفیری از نظام بشار اسد اعلام حمایت کرد. نصرالله همچنین «محور مقاومت» را ترویج و حمایت می‌کرد، ائتلافی معنوی از گروه های مقاومت ضد استکبار و اشغال که بر مخالفت با اسرائیل و ایالات متحده متمرکز هستند. سید حسن نصرالله در مقایسه با داوطلبان مردمی ضد اشغال که پس از تأسیس حزب‌الله در جریان جنگ داخلی لبنان در سال ۱۹۸۲ رهبری حزب‌الله را برعهده داشتند، یک رهبر عمل‌گرا به حساب می‌آمد. نصرالله علیرغم نفوذ قابل توجهی که داشت، به دلیل تهدید به ترور توسط اسرائیل تا حد زیادی تحت تدابیر حفاظتی و امنیتی  زندگی می‌کرد. پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، او تصمیم گرفت از مردم غزه  دفاع نماید و  لذا حملاتی را علیه اسرائیل آغاز کرد که منجر به درگیری نظامی و در نهایت جنگ بین اسرائیل و حزب‌الله شد و هر دو طرف مرز را تحت تأثیر قرار داد.

در ۲۷ سپتامبرِ ۲۰۲۴ سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروی هوایی اسرائیل مقر اصلی حزب‌الله در بیروت را با هدف ترور نصرالله مورد حمله قرار داده است. متعاقباً ارتش اسرائیل اعلام کرد که در این حمله سید حسن نصرالله ترور شده است.

اوایلِ زندگی

نصرالله در ۳۱ اوت ۱۹۶۰ در برج حمود از محله‌های شرق بیروت به دنیا آمد. او فرزند ارشد میان ۹ فرزند دیگر خانواده محسوب می‌شود. در زمان کودکی، پدرش به شغل سبزی و میوه‌فروشی مشغول بود و عضو حزب سوسیال ناسیونالیست سوری بود. به دلیل فقر اقتصادی و شرایط نامساعد کاری، خانوادهٔ وی به منطقهٔ الکرنتینا در جنوب بیروت رفتند. خانوادهٔ وی در سال ۱۹۷۵، هم‌زمان با آغاز جنگ داخلی لبنان، به البازوریه برگشتند. سید حسن از کودکی شدیداً به سید موسی صدر علاقه‌مند بود.

سید حسن نصرالله به علوم دینی علاقه زیادی داشت. او در مدرسه النجاه و بعداً یک مدرسه دولتی در محله عمدتاً مسیحی سن الفیل بیروت تحصیل کرد. او مقطع دبیرستان را در روستای البازوریه در جنوب لبنان به پایان رسانید و در سال ۱۹۷۶، در سن ۱۶ سالگی برای تحصیلات حوزوی به شهر نجف در عراق رفت و در آن‌جا، سید محمدباقر صدر، بنیان‌گذار حزب الدعوه اسلامی، او را به شاگرد لبنانی خود سید عباس الموسوی معرفی کرد. او بعد از ۲ سال اقامت و تحصیل در این شهر، مجدداً به لبنان بازگشت و در مدرسهٔ الامام منتظر در بعلبک مشغول به فراگیری علوم حوزوی شد. مشوق اصلی وی برای عزیمت به نجف و فراگیری علوم اسلامی سید محمد غروی، امام جمعه شهر صور بوده است. نصرالله در سال ۱۹۸۹ برای تکمیل دروس حوزوی به قم رفت، اما با گذشت زمان نسبتا کوتاهی، به دلیل شدت تنش‌ها در لبنان، به درخواست شورای حزب‌الله به بیروت بازگشت.

نصرالله با اتمام دورهٔ دبیرستان و هم‌زمان با آغاز جنگ داخلی لبنان وارد جنبش امل شد و به‌عنوان مسئول سازمانی جنبش شیعی امل در روستای البازوریه به فعالیت پرداخت. وی در زمان تحصیل در حوزه امام منتظر نیز به فعالیت سازمانی در جنبش امل می‌پرداخت که در همان زمان، به‌عنوان عضو دفتر سیاسی آن انتخاب شد.

روابط با ایران

نمایندگیِ امام خمینی در لبنان

در دیداری که حسن نصرالله در سال ۱۳۶۰ با سید روح‌الله خمینی در تهران داشت، امام خمینی وی را به‌عنوان نماینده خود در امور حسبیه و اخذ امور شرعیه در لبنان منصوب کرد. نصرالله در زمان دریافت این حکم ۲۱ ساله بود و اولین نفر از رهبران حزب‌الله لبنان بود که چنین حکمی را از سید روح‌الله خمینی دریافت کرده است.

سفر به ایران

نصرالله در سال ۱۳۶۱ هم به‌عنوان سرپرست تیم ورزشی جنبش امل به تهران سفر کرد که به دلیل درگرفتن جنگ ۱۹۸۲ لبنان این سفر نیمه‌تمام ماند. نصرالله در سال ۱۳۶۶ تصمیم گرفت که برای ادامه تحصیلات دینی به قم مهاجرت کند. او دو سال در حوزه علمیه قم تحصیل کرد. نصرالله در این مدت زبان فارسی را به خوبی آموخت و دوستان نزدیکی در میان نخبگان سیاسی-نظامی ایران پیدا کرد. او در سال ۱۳۶۸ به لبنان بازگشت.

حمایت متقابل ایران و حزب‌الله

وی بارها در سخنرانی‌ها و جلسات خود به حمایت‌های ایران از حزب‌الله تصریح کرد.

حذف رفرنس های 28 تا 30

نصرالله در سخنرانی‌هایش از انقلاب اسلامی ایران دفاع می‌کند و آن را وظیفه‌ای بر اساس قانون وفاداری می‌داند. 

دیدار نصرالله با سید علی خامنه‌ای در سال ۲۰۰۵

نصرالله رابطهٔ نزدیکی با جمهوری اسلامی ایران و رهبرش سید علی خامنه‌ای داشت. حمایت های جمهوری اسلامی ایران از حزب‌الله و مهم تر از آن برنامه ریزی ها و فعالیت های اقتصادی حزب الله لبنان باعث شد تا سید حسن نصرالله با تشکیل شبکه‌ منظمی از مدارس، بیمارستان‌ها و انجمن‌های خیریه، به بسیاری از شیعیان لبنان خدمات رفاهی و اجتماعی برساند. این سیاست به یکی از جنبه‌های مهم هویت جنبش سیاسی-اجتماعی شیعیان در لبنان تبدیل شد.

رابطه نزدیک مقامات ایران با سید حسن نصرالله با وجود قرار گرفتن نام او در فهرست سازمان‌های تروریستی ایالات متحده آمریکا، قرار گرفت؛ هرگز پنهان نشد. او به شدت به رهبر جمهوری اسلامی ایران علاقه داشت و او را رهبر خود می‌دانست. وی به دلیل آنچه ارتباط با تروریسم بین‌المللی ادعا می شد در لیست تحریم آمریکا و شش کشور حاشیه خلیج فارس قرار داشت.    و این در حالی بود که سید حسن نصرالله در افکار عمومی کشورهای عربی مخصوصا حاشیه خلیج فارس از محبوبیت بالایی برخوردار بود.

https://qodsna.com/fa/158867/print

در تشکیلات حزب‌الله

در سال ۱۹۸۲ هم‌زمان با حملات اسرائیل به جنوب لبنان و پس از ربوده شدن امام موسی صدر، به علت اختلافات سیاسی-نظامی میان رهبران جنبش امل، سید حسن همراه برخی دیگر از مقامات جنبش امل به رهبری سید عباس موسوی که تمایلاتی به انقلاب اسلامی ایران داشتند، از این گروه خارج شدند که در واقع این خروج مقدمه‌ای برای تأسیس حزب‌الله شد. در همان سال ۱۹۸۲ به رهبری موسوی، هستهٔ اولیهٔ حزب‌الله شکل گرفت. موسوی در این زمان خواهان افزایش فعالیت و نفوذ سوریه به رهبری حافظ اسد در لبنان بود. اما نصرالله اصرار داشت که این گروه بر روی حملات به نظامیان آمریکایی و اسرائیلی تمرکز داشته باشد.

مسئولیت‌ها

سید حسن نصرالله از ابتدای شکل‌گیری حزب‌الله در آن به فعالیت پراخت، در سال ۱۹۸۵ وی با انتقال به بیروت مسئولیت‌های سنگین‌تری را عهده‌دار شد. نخستین مسئولیت جدی نصرالله آماده‌سازی نیروهای مقاومت و تأسیس هسته‌های نظامی و در عین حال معاون ابراهیم امین از نمایندگان حزب‌الله در پارلمان لبنان بود. در سال ۱۹۸۷ و هم‌زمان با تشکیل کمیتهٔ اجرایی حزب‌الله، نصرالله به ریاست کمیته انتخاب شد. در عین حال او در شورای تصمیم‌گیری حزب‌الله نیز وارد شد و مسئول اجرایی آن نیز بود.

دبیرکلی

پس از ترور سید عباس موسوی به وسیلهٔ بالگردهای اسرائیلی در ۱۶ فوریه ۱۹۹۲، با اجماع شورای تصمیم‌گیری حزب‌الله، نصرالله برای دبیرکلی حزب‌الله انتخاب شد. او در زمان رهبری حزب‌الله، ۳۲ سال داشت که بیانگر توانمندی بالا و قدرت مدیریتی او می باشد. سید حسن نصرالله حتی بعد از انتخاب به دبیرکلی حزب الله تحصیلاتش را از ادامه داد و پا به پای رشد در  امور سیاسی و دفاعی در زمینه علوم دینی تبحر ویژه ای به دست آورد. او در مقایسه با سایر متولیان  حزب‌الله، رهبری عمل‌گرا به‌شمار می‌رفت.

از راست به چپ: قاسم سلیمانی، نصرالله، خامنه ای

در زمان رهبری نصرالله، برخی از اعضای حزب‌الله در انتخابات لبنان شرکت داشتند. نصرالله تصمیم گرفت تا شاخه سیاسی حزب‌الله به موازات شاخه نظامی آن به بازیگر مهم لبنان تبدیل شود. حزب‌الله به هشت کرسی در پارلمان لبنان دست یافت.

مبارزه علیه اسرائیل

اخراج اسرائیل از لبنان در ۱۹۹۷–۲۰۰۰

در حال سخنرانی بعد از پایان جنگ جنوب لبنان در می ۲۰۰۰

سید حسن نصرالله از آغاز هدایت حزب‌الله لبنان موضع قوی تری علیه اسرائیل اتخاذ کرد. یک سال پس از دبیرکلی وی در حزب‌الله در سال ۱۹۹۳، تلفات اشغال جنوب لبنان برای اسراییل افزایش یافت و جنگ حزب‌الله با اسرائیل برای عقب راندن اسرائیل از جنوب لبنان ادامه پیدا کرد. تعداد کشته‌های سربازان اسرائیلی در سال ۱۹۹۷ به ۴۰ تن رسید. با سخت شدن شرایط اسرائیل مجبور به ترک خاک لبنان در سال ۲۰۰۰ میلادی شد. به این ترتیب حزب‌الله به رهبری نصرالله توانسته بود سلطه ۱۸ ساله اسرائیل بر بخشی از لبنان را خاتمه دهد. پیروزی حزب‌الله در خارج کردن اسرائیل از جنوب لبنان و شهادت  پسر نصرالله در جنگ در سال ۱۹۹۷، موجب محبوبیت روز افزون سید حسن نصرالله در جنوب لبنان شد. طولی نکشید که نصرالله علاوه بر  محبوبیت ملی در لبنان از محبوبیت بین‌المللی در میان جهان عرب نیز برخوردار شد.

به‌دنبال اخراج اسرائیل از لبنان، برخی گروه‌های سیاسی رقیب و تعدادی از  قدرت‌های خارجی طرفدار اسراییل، خواهان خلع سلاح این گروه بودند اما نصرالله با این کار مخالفت کرد. چرا که می دانست خروج اسرائیل تحت فشار سلاح حرب الله بوده است و خلع سلاح لبنان مجددا پای اسرائیل را به لبنان باز خواهد خواهد کرد. فرا تر از آن  حزب‌الله تحت رهبری او به دنبال ایجاد شبکه‌ای از هم‌پیمانان خود بود تا بتواند نفوذ خود در منطقه را فزونی دهد. برای این منظور، شبکه‌ای به نام محور مقاومت شکل گرفت که مقابله با اسرائیل و گروه های تروریستی مسئولیت اصلی آن بود.  .

جنگ ۲۰۰۶ اسرائیل و لبنان

حزب‌الله در پاسخ به توطئه ها و حملات ایذایی اسرائیل و در اقدامی پیش دستانه به منظور مقابله با برنامه ریزی اسراییل جهت حمله به لبنان ، پس از کمینی که  در اراضی فلسطین اشغالی  انجام داد و منجر به کشته شدن سه سرباز و ربوده شدن دو نفر دیگر شد، جنگ2006 لبنان  آغاز شد که بعدها به جنگ 33 روزه معروف شد. در طول جنگ، بمباران‌های اسرائیل باعث خسارت در بخش‌های زیادی از بیروت به ویژه در مناطق فقیرنشین و عمدتاً شیعه‌نشین جنوب بیروت که تحت کنترل حزب‌الله است، گردید. در ۳ اوت ۲۰۰۶، حسن نصرالله سوگند یاد کرد که در تلافی بمباران پایتخت لبنان توسط اسرائیل، تل‌آویو را هدف قرار خواهد داد. نصرالله در یک سخنرانی تلویزیونی گفت: «اگر بیروت را بزنید، مقاومت اسلامی تل‌آویو را خواهد زد و با یاری خداوند قادر به انجام این کار است». او افزود که نیروهای حزب‌الله تلفات سنگینی به نیروهای زمینی اسرائیل وارد می‌کنند.

بولدوزرهای زرهی اسرائیل در حال تخریب یک سنگر حزب‌الله.

در طول این درگیری، نصرالله تحت انتقادات شدیدی از سوی برخی کشورهای عربی، از جمله اردن، مصر و عربستان سعودی قرار گرفت. شاه عبدالله دوم اردن و رئیس‌جمهور مصر حسنی مبارک در ۱۴ ژوئیه نسبت به خطر «کشیده شدن منطقه به ماجراجویی‌هایی که به نفع منافع عربی نیست» هشدار دادند، در حالی که وزیر امور خارجه عربستان سعودی حملات حزب‌الله را «اقدامات غیرمنتظره، نامناسب و غیرمسئولانه» خواند. او فراتر رفت و گفت: «این اقدامات کل منطقه را به سال‌ها قبل بازمی‌گرداند و ما نمی‌توانیم به سادگی آن‌ها را بپذیریم». نصرالله همچنین تحت انتقادات شدیدی از سوی برخی احزاب سیاسی در لبنان قرار گرفت. ولید جنبلاط، رهبر حزب سوسیالیست ترقی‌خواه و برجسته‌ترین رهبر جامعه دروزی، با قدرت تمام سخن گفت: «عالی است، پس او یک قهرمان است. اما من می‌خواهم این قهرمانی او را به چالش بکشم. من حق دارم آن را به چالش بکشم، زیرا کشور من در آتش می‌سوزد. علاوه بر این، ما توافق نکرده بودیم». همچنین از جنبلاط نقل شده است که گفته: «او حاضر است پایتخت لبنان را به آتش بکشد در حالی که بر سر شرایط تسلیم چانه می‌زند».  در چنین فضایی ایران به حمایت همه جانبه از حزب الله لبنان و سید حسن نصرالله پرداخت و در این میان قاسم سلیمانی نقش ویژه و بی بدیلی در همراهی با فرماندهان حزب الله داشت. سید حسن نصرالله وعده پیروزی رهبر انقلاب اسلامی ایران در این جنگ در بحبوحه روزهای سخت را بسیار امیدوار کننده دانسته است .

https://iws.shahed.ac.ir/article_25.html

https://www.khabaronline.ir/news/1471222

در مصاحبه‌ای تلویزیونی که در ۲۷ اوت ۲۰۰۶ از شبکه نیو تی‌وی لبنان پخش شد، نصرالله جنگ اسرائیل علیه لبنان را از قبل برنامه ریزی شده  دانست و اسارت دو سرباز اسرائیلی را فقط بهانه شروع زودتر از موعد آن اعلام کرد  :« من مطمئن هستم که این جنگ از قبل برنامه‌ریزی شده بود و اسارت این گروگان‌ها تنها بهانه‌ای برای آغاز جنگ از پیش برنامه‌ریزی شده‌شان بود.»؛

جنگ 33 روزه علیرغم برتری تسلیحاتی اسراییل در نهایت با در تنگنا قرار گرفتن ارتش صهیونیستها به نفع حزب‌الله خاتمه پیدا کرد. جنگی که به جنگ ۳۳ روزه مشهور شد و باعث تثبیت بیشتر جایگاه حزب‌الله گردید.

در این جنگ حزب‌الله بیشتر از هزار موشک ضدتانک علیه تانک‌ها و تجهیزات و نفرات پیاده اسرائیلی استفاده کرد.[۶]. موشکهای ضد تانک مسئول ۴۵ درصد خسارات به تانکها و وسایل زرهی اسرائیلی بودند و [۷]. خدمه تانک با این موشکها کشته شدند.[۸] حزب الله در طول جنگ از موشک‌های پیشرفته ای‌تی-۵ کنکورس، ای‌تی-۱۳ متیس، ای‌تی-۱۴ کورنت و آرپی‌جی-۲۹ استفاده کرد. در کل ۵۰ تانک مرکاوا در طول این جنگ آسیب دیدند که ۸ عدد از آنها در میدان جنگ باقی ماندند. ۱۶ تانک به وسیله موشک‌های ضدتانک و ۶ عدد به وسیله بمب کنار جاده‌ای آسیب دیدند و غیر قابل استفاده شدند. در طول جنگ ۵ تانک مرکاوا نیز از بین رفتند.

https://www.yjc.ir/fa/news/5653619

برخی معتقدند پیروزی حزب الله لبنان در جنگ 33 روزه علاوه بر عواملی مانند حمایت ایران و سوریه از این گروه آزادی خواه ، نتیجه امدادهای غیبی هم بوده است.  در

در جنگ 33 روزه لبنان نیز همانند ایام دفاع مقدس ایران، نیروهای اسلام شاهد امدادهای غیبی متعددی بودند که بیان این اتفاقات به حد یک کتاب می رسد. در آیه چهلم سوره توبه آمده است: « وَأَیَّدَهُ بِجُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا»، در این آیه وعده داده شده که اگر درست به وظایف عمل شود خداوند با نیروهایی که دیده نمی شود به نیروهای اسلام کمک می کند.

https://hawzah.net/fa/Article/View/95271

نصرالله و محبوبیت فراتر از لبنان

نصرالله شخص محبوبی در لبنان و دیگر کشورهای عربی بود .او در ورود حزب‌الله به عرصه سیاست و دست‌یابی این گروه به قدرت در ساختار حکومتی لبنان، نقش کلیدی داشت. اعتبار نصرالله به‌دلیل مقابله با اسرائیل افزایش یافت و به شخص قدرتمندی در این کشور تبدیل شد. اقدامات او سبب شده بود تا مورد محبوبیت میلیون‌ها نفر در دنیا باشد. سید حسن نصرالله پس از خروج نیروهای اسرائیل همواره در صدر نظر سنجی های مربوط به محبوب ترین چهره های جهان عرب قرار داشت.

https://qodsna.com/fa/158867/print

او در سال 2006 بعنوان یکی از نامزدهای مرد سال خوانندگان مجله تایم معرفی شده بود که با استقبال گسترده مخاطبان مواجه گردید و آن سال مجله تایم تحت برخی فشارها هر چند از اعطاء رسمی عنوان مرد سال به سید حسن نصرالله امتناع کرد، ولی کس دیگری هم به عنوان مرد سال انتخاب نشد و در واقع سید حسن واجد این عنوان بود.

در بسیاری از بخش‌های جهان عرب و اسلام و حتی فراتر از آن ، نصرالله به عنوان یک رهبر مقاومت و نمادی از ایستادگی در برابر اسرائیل و ظلم علیه انسانهای مظلوم شناخته می‌شود. سخنرانی‌های او، به ویژه پس از عقب‌نشینی اسرائیل از جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ و جنگ ۲۰۰۶ لبنان، طرفداران بسیاری را به خود جذب نمود. در این مناطق، او به دلیل توانایی حزب‌الله در مقابله با قدرت نظامی اسرائیل و بهبود روحیه مقاومت، مورد ستایش قرار می‌گیرد. جمع کثیری از مردم کشورهای اسلامی و حتی غیر اسلامی  او را به دلیل حمایت از آرمان فلسطین و مقابله با نفوذ غرب در منطقه، “قهرمان” می‌دانند.

https://www.magiran.com/article/1676374

حتی نظر سنجی های صورت گرفته در اسرائیل نشان می دهد ، دیدگاه اسرائیلی ها نسبت به سید حسن نصرالله دبیر کل جنبش حزب الله،‌ قبل و بعد از حمله دوم اسرائیل به لبنان بسیار مثبت تر شده است. در این تحقیق سوالی هم درباره شخصیت کاریزماتیک سید حسن نصرالله مطرح شده است که  پنجاه و نه ممیز یک دهم درصد از اسرائیلی ها گفته اند، سید حسن شخصیتی کاریزماتیک دارد اما این درصد بعد از جنگ دوم به شصت و پنج ممیز یک دهم درصد افزایش یافته است و پرسش شوندگان تاکید کرده اند وی شخصیتی بسیار کاریزماتیک دارد. بر اساس این پژوهش، ۷۶ درصد از شرکت کنندگان در این تحقیق( قبل از جنگ دوم ) گفته اند، سید حسن از قدرت رهبری برخوردار است ولی بعد از جنگ دوم درصد اسرائیلی هایی که معتقدبه قدرت رهبری سید حسن هستند، به ۸۰ درصد رسیده است.

https://www.jahannews.com/analysis/406634

تحلیلگران و پژوهشگران بین‌المللی، دیدگاه‌های متفاوتی درباره نصرالله دارند. برخی او را یک استراتژیست سیاسی ماهر می‌دانند که توانسته حزب‌الله را از یک گروه چریکی کوچک به یک بازیگر مهم منطقه‌ای با نفوذ نظامی و سیاسی بالا تبدیل کند . دیگران، او را رهبری کاریزماتیک با توانایی بالای سخنوری می‌دانند که می‌تواند حمایت عمومی را جلب کند .

به طور کلی، سید حسن نصرالله یک چهره پیچیده است که تأثیر عمیقی بر سیاست و امنیت خاورمیانه گذاشته است. دیدگاه‌ها درباره او به شدت از منافع سیاسی، وابستگی‌های فرقه‌ای و جغرافیایی متأثر است، اما نمی‌توان تأثیر و نفوذ او را بر معادلات منطقه‌ای نادیده گرفت .

در The Washington Post، خبرنگار دیوید ایگناتیوس اظهار داشت که هرچند نصرالله در غرب اغلب سیاه نمایی می‌شود، توانایی او در جلب حمایت از بخش وسیعی از دنیای عرب نشان می‌دهد که او شخصیتی برجسته در سیاست‌های خاورمیانه است. ایگناتیوس اشاره می‌کند که هرچند تاکتیک‌های او بحث‌برانگیز است، اما توانایی نصرالله در متحد کردن گروه‌های مختلف تحت پرچم مقاومت گواهی بر نفوذ و مهارت‌های سیاسی او است.

https://irdc.ir/fa/news/10014

در Le Monde، روزنامه‌نگار فرانسوی ژان پی‌یر پرن به توانایی نصرالله در حرکت در میان زمین سیاسی پیچیده خاورمیانه اشاره کرد؛ دیپلماسی او که اغلب بحث‌برانگیز است، به او شهرتی به‌ عنوان رهبری ماهر داده است. با وجود اختلاف نظر با غرب، ائتلاف‌های استراتژیک نصرالله به او قدرت سیاسی قابل توجهی در منطقه داده است که او را به یکی از بازیگران قدرتمند در سیاست‌های خاورمیانه تبدیل کرده است.

همچنین؛ در مقاله‌ای برای The Guardian، خبرنگار «جاناتان استیل» بر کارآمدی نصرالله در جلب احساسات نه‌تنها در لبنان بلکه در میان اعراب علیه سیاست‌های اسرائیل اشاره کرد. استیل نقش نصرالله را در بازتعریف جنبش‌های مقاومت در چارچوب عربی مدرن به‌ عنوان یک شخصیت برجسته در نظر بسیاری، حتی فراتر از خاورمیانه، مورد توجه قرار داد.

https://www.irna.ir/news/85758968

محبوبیت بین هنرمندان

در سال ۲۰۰۷، علاء زلزالی، خوانندهٔ لبنانی آهنگی با عنوان «یا نصرالله» ساخت. خوانندهٔ مسیحی لبنانی، جولیا بطرس، آهنگ محبوب دیگری که برای ادای احترام به او به نام «Ahebbai» به معنای «عزیزان من» ساخت که الهام گرفته از سخنان نصرالله در پیام تلویزیونی برای مبارزان حزب‌الله در جنوب لبنان در جنگ ۲۰۰۶ است.

آهنگ «نصرالله» با صدای علی نفری،نماهنگ به زبان عربی «یا نصرالله» با صدای علی العطار، نماهنگ فارسی «ما باز می‌گردیم» با صدای علیرضا علیزاده، نماهنگ فارسی «وقت مجازات» با صدای حسین رضایی، نماهنگ فارسی و عربی «عاشقان قدیمی» با صدای امید معنوی، نماهنگ «امانتدار بانوی دمشق» اثر دوزبانه (فارسی و عربی) با صدای مجتبی مینوتن و حامد محضرنیا، آهنگ «یا سیدی» و آهنگ «للسید رب یحمیه» با صدای بسام شمص از دیگر آهنگ های ساخته شده برای سید حسن نصرالله محسوب می شود.

https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87

جنگ سوریه

حزب‌الله لبنان در دوران دبیرکلی حسن نصرالله، به دلیل روحیات ضد اسراییلی بشار اسد ،حمایت‌های  زیادی از حکومت سوریه بعمل می آورد، از سال 2011 به بعد   این حمایت ها یکی از دلایل تغییر موازنه قدرت در منطقه بود. این حمایت در حالی انجام می‌شد که بیشتر کشورهای عرب، بشار اسد را حمایت نکردند. در ۲۵ مهٔ ۲۰۱۳، نصرالله اعلام کرد که حزب‌الله در جنگ داخلی سوریه علیه «افراطی‌های اسلام‌گرا» می‌جنگد و «متعهد شد که گروهش به شبه‌نظامیان سوری اجازه نخواهد داد مناطق هم‌مرز با لبنان را کنترل کنند.» او تأیید کرد که حزب‌الله در شهر استراتژیک قصیر سوریه در سمت ارتش سوریه می‌جنگد. وی در این سخنرانی تلویزیونی گفت: «اگر سوریه به دست آمریکا، اسرائیل و تکفیری‌ها بیفتد، مردم منطقهٔ ما وارد دوران تاریکی خواهند شد.» در ژوئیهٔ ۲۰۱۴، برادرزادهٔ نصرالله در جنگ سوریه کشته شد.

حزب الله لبنان با رهبری سید حسن نصرالله نقش زیادی در پیروزی محور مقاومت در سوریه و جلوگیری از تثبت حکومت داعش بر عهده داشت.

جنگ اسرائیل و حماس

در جنگ اسرائیل و حماس که با حمله ۷ اکتبر حماس موسوم به طوفان الاقصی به فلسطین اشغالی آغاز شد؛ حزب‌الله لبنان تحت رهبری سید حسن نصرالله، به حمایت از نیروهای حماس پرداختند. اولین حملات حزب‌الله در هفتم اکتبر (۱۵ مهر ۱۴۰۲) علیه اسرائیل اجرا شد. این حملات با عنوان جبهه پشتیبانی برای نوار غزه به حساب می‌آمد. او در سخنرانی‌های خود در جریان این درگیری‌ها، اظهار داشت  که حملات فرامرزی حزب‌الله، نیروهای اسرائیلی را که در غیر این صورت روی حماس در غزه متمرکز می‌شدند، منحرف کرده است، و تأکید کرد که حزب‌الله تا زمان برقراری آتش‌بس در غزه به حملات خود به اسرائیل ادامه خواهد داد. اقدامات حزب‌الله در حمایت از حماس و تحت فشار قرار دادن ارتش اسرائیل، منجر به ترک شمار زیادی از اهالی شمال سرزمین اسرائیل شد. این حملات باعث فراری شدن ۶۷ هزار نفر از اهالی اسرائیل از سرزمین‌های شمالی و خارج شدن بخشی از نیروهای ارتش اسرائیل از غزه برای مقابله با حزب‌الله در شمال شد. چیزی که به گفته حسن نصرالله، یکی از موفقیت‌های اقدامات حزب‌الله بوده است.

اسرائیل برای برگرداندن شهرک‌نشین‌ها مجبور شد تا حزب‌الله را با هدف قرار دادن نواحی‌ای از لبنان تحت فشار قرار دهد. این حملات منجر به کشته شدن شماری از اهالی لبنان و فرماندهان حزب‌الله شد.

در جریان همین جنگ، اسرائیل به لبنان، سوریه و نوار غزه و یمن حمله کرد. در این میان در ۵ اکتبر، جنگنده‌های اسرائیلی ساختمان کنسولگری ایران در سوریه را بمباران کردند. این اقدام توسط نصرالله محکوم شد و در سخنرانی به همین مناسبت، خبر «ورود خاورمیانه به مرحله جدیدی» را داد.

زندگی شخصی

نصرالله در سال ۱۹۷۸ با فاطمه مصطفی یاسین ازدواج کرد. آن‌ها چهار پسر و یک دختر به نام‌های محمدهادی حسن نصرالله، محمدجواد حسن نصرالله، زینب حسن نصرالله، محمدعلی حسن نصرالله و محمدمهدی حسن نصرالله داشتند.

محمدهادی نصرالله

محمدهادی نصرالله (۱۹۷۹ م. بارزویه لبنان – ۱۹۹۷ اقلیم تفاح)، فرزند بزرگ نصرالله است. او در سال ۱۹۷۹ در البارزویه از توابع لبنان متولد شد. تحصیلات ابتدایی را از مدرسه ناصر شهر بعلبک آغاز کرد و چند سال بعد یعنی سال ۱۹۸۵ به همراه پدرش در سفری به ایران آمد. اما یکسال بعد به علت وجود بحران در لبنان به زادگاهش بازگشت و به تحصیلات خود ادامه داد. او در سال ۱۹۹۴ با جلب رضایت پدر به جمع رزمندگان حزب‌الله لبنان در جبهه‌های جنوب لبنان پیوست. او که به تازگی ازدواج کرده بود در عملیاتی که در منطقه اقلیم التفاح از توابع منطقه جبل‌الرفیع انجام شد به همراه چند تن دیگر از همرزمانش در ۱۲ سپتامبر سال ۱۹۹۷ در سن ۱۸ سالگی شهید شد. در اولین سالروز کشته شدن هادی حسن نصرالله در ۱۵ سپتامبر ۱۹۹۸، «خیابان شهید هادی حسن نصرالله» با حضور رفیق حریری رئیس‌جمهور وقت و عده‌ای از وزیران و نمایندگان مجلس لبنان، در شهر بیروت پایتخت این کشور افتتاح شد.

ترور و شهادت

سید حسن نصرالله به‌منظور جلوگیری از ترور شدن به‌وسیلهٔ اسرائیل، سال‌ها بود که کمتر در انظار عمومی حاضر شد. تیم حفاظتی نسبتا پر تعدادی مسئولیت حفاظت وی را بر عهده داشتند.  سید حسن نصرالله بارها هدف ترور قرار گرفته بود. مهم‌ترین این ترورها در سال‌های ۲۰۰۶ و ۱۹۹۷ انجام گرفت که در هر دوی آنها، او از ترور نجات یافت. در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۴، تعداد قابل توجهی از پیجرهای حزب‌الله لبنان، منفجر شدند. این اقدام برای ترور اعضای حزب‌الله صورت گرفته بود. حسن نصرالله از این ترور جان سالم به در برد. به گفته رویترز، چندی پس از این رویداد، رهبر ایران از او خواسته بود تا برای حفظ جانش، به ایران بیاید. بر فرض صحت این ادعا، هیچگاه این اتفاق نیافتاد و سید حسن نصرالله در لبنان و میان مردم خود شهید شد. در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴ (۶ مهر ۱۴۰۳)، سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروی هوایی اسرائیل، مقر اصلی حزب‌الله در بیروت را با هدف ترور نصرالله مورد حمله قرار داده است. ارتش اسرائیل در روز بعد مدعی شد که نصرالله طی حملهٔ هوایی به زیرزمین یک ساختمان در ناحیه ضاحیه در جنوب بیروت ترور شده است. ساعاتی بعد شهادت وی از سوی حزب‌الله نیز تأیید شد.

واکنش‌ها به ترور سید حسن نصرالله

·        حماس، جهاد اسلامی فلسطین، گردان‌های کتائب حزب‌الله، حشد شعبی و انصارالله یمن هر کدام با صدور بیانیه‌ای تسلیت گفتند.

·        به گفته عبد کنعانه، استاد دپارتمان خاورمیانه دانشگاه تل‌آویو، کشته شدن او به عنوان یکی از رهبران مقاومت اسلامی علیه اسرائیل، بیشتر منتقدان اسرائیل را ناراحت کرد. در مقابل بسیاری از هم‌پیمانان اسرائیل نیز کشته شدن او را عدالت دانستند و از ترور او به عنوان یک تروریست حمایت کردند. 

·        بسیاری از مقامات سیاسی مسلمان ترور حسن نصرالله را محکوم و پیام تسلیت صادر کردند.

·        سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران، پس از شهادت او، ۵ روز عزای عمومی اعلام کرد. در ۱ اکتبر ۲۰۲۴ نیز سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، حملات موشکی به اسرائیل انجام دادند که به نام عملیات وعده صادق ۲ شناخته می‌شد. در بیانیه سپاه آمده بود که این حملات به تلافی ترور سید حسن نصرالله، عباس نیلفروشان و اسماعیل هنیه انجام گرفته است.

پیامدهای ترور سید حسن نصرالله

·        در پی ترور سید حسن نصرالله، کار برای تعیین جانشین او با کندی پیش گرفته می‌شد. به گفته مقامات لبنانی، این تأخیر در انتخاب جانشین برای دبیرکل حزب‌الله لبنان، به خاطر بیم از ترور رهبر جدید با وجود نفوذی‌ها در میان اعضای حزب‌الله بود.

·        ترور او با هدف سست کردن روحیه اعضای حزب‌الله و جلوگیری از ادامه روند حملات حزب‌الله به ناحیه شمالی اسرائیل انجام گرفت. ترور حسن نصرالله در ادامه روند ترور فرماندهان و اعضای حزب‌الله در لبنان، ضربات سنگینی به حزب‌الله وارد کرد.

·        مراسم یادبودی از طرف دفتر سید علی خامنه‌ای برای سید حسن نصرالله در مصلی تهران برگزار شد که با حضور جمعیت بسیاری از تهرانی‌ها برگزار شد.

تشییع و خاکسپاری

مراسم تشییع نصرالله در ۲۳ فوریه ۲۰۲۵ (۵ اسفند ۱۴۰۳) در لبنان برگزار شد. این رویداد شامل مراسم رسمی در بیروت بود که با حضور نمایندگان داخلی و بین‌المللی و همچنین حدود یک میلیون و پانصد هزار نفر از پیروان و طرفداران وی همراه بود. این تشییع جنازه بزرگترین اجتماعی بود که لبنان در طول عمر حدوداً صد ساله‌اش دیده است .

1.         Lowe، Yohannes؛ Fulton، Adam؛ Lowe (now)، Yohannes؛ Fulton (earlier)، Adam (۲۰۲۴-۰۹-۲۸). «Middle East crisis live: Hezbollah leader Hassan Nasrallah killed by Israel in major escalation of conflict» (به انگلیسی). the Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۸.

2.       "Hezbollah confirms assassination of leader". Al Jazeera (به انگلیسی). ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴.

3.      «سید حسن نصرالله: سمبل مقاومت». وبگاه دیپلماسی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ مه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۳ بهمن ۱۳۸۷.

4.        «حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله لبنان در نخستین سخنرانی خود بعد از جنگ حماس و اسرائیل چه گفت». یورو نیوز فارسی. ۱۲ آبان ۱۴۰۲. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ ژانویه ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۹.

5.       "Profile: Sayed Hassan Nasrallah". Al Jazeera. 17 July 2000. Archived from the original on 13 September 2020. Retrieved 22 April 2013.

6.       "Hezbollah". Council on Foreign Relations. Archived from the original on 28 March 2016. Retrieved 19 March 2018.

7.      «سید «حسن نصرالله» رهبر و الگوی جهان عرب». مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان. دریافت‌شده در ۲ بهمن ۱۳۸۷.

8.      بنیاد دائرة المعارف اسلامی، دانشنامه جهان اسلام، جلد1، صفحه7304.

9.       «Hassan Nasrallah's death will reshape Lebanon and the Middle East». The Economist. شاپا 0013-0613. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۳۰.

10.      «حسن نصرالله، نزدیک‌ترین متحد ایران و دشمن سرسخت اسرائیل که بود؟». euronews. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۶.

11.       "Israel declares war, bombards Gaza and battles to dislodge Hamas fighters after surprise attack". AP News (به انگلیسی). 2023-10-08. Archived from the original on 8 October 2023. Retrieved 2024-09-30.

12.     "Israel says it struck Hezbollah's headquarters in huge explosion that shakes Lebanese capital". AP News (به انگلیسی). 2024-09-27. Archived from the original on 27 September 2024. Retrieved 2024-09-27.

13.     "إعلام إسرائیلی وأمیرکی: حسن نصرالله هو المستهدف من الغارات علی بیروت". الشرق (به عربی). 2024-09-27. Retrieved 2024-09-27.

14.      «ارتش اسرائیل کشته شدن حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله را تأیید کرد». یورونیوز. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۸.

15.     Tucker & Roberts 2008, p. 727.

16.     Young 2010, p. 98.

17.      «چگونه حسن نصرالله به قدرتمندترین چهرهٔ تاریخ حزب‌الله لبنان تبدیل شد؟». رادیو فردا. ۷ مهر ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۸ مهر ۱۴۰۳.

18.      «نگاهی به زندگی سید حسن نصرالله». مرکز اطلاع‌رسانی مؤسسه فرهنگی هنری شهید آوینی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱ بهمن ۱۳۸۷.

19.     مصباح محجوب، حزب‌الله و رهبری سیدحسن نصرالله، صفحه15.

20.    «زندگینامهٔ سردار حزب‌الله در طاووس بهشت». خبرگزاری آینده روشن. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ مه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۳ بهمن ۱۳۸۷.

21.     «آشنایی با سید حسن نصرالله دبیرکل حزب‌الله لبنان». مؤسسه تبیان همدان. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ مارس ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲ بهمن ۱۳۸۷.

22.   "Hassan Nasrallah: In His Own Words" (به انگلیسی). Committee for Accuracy in Middle East Reporting in America. Archived from the original on 7 November 2017.

23.   «حکم امام خمینی (ره) به سید حسن نصرالله در سال ۱۳۶۰». مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۸ نوامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲ بهمن ۱۳۸۷.

24.    «سیدحسن نصرالله که بود؟ / سفر به ایران در 21 سالگی و آموزش زبان فارسی / 32 سال رهبری حزب‌الله». عصرایران. ۱۴۰۳-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۹.

25.   ورزش در مسیر انقلاب - شبکه ۳ سیمای جمهوری اسلامی ایران^{[پیوند مرده]}

26.   حسینی، کیوان (۲ نوامبر ۲۰۲۳). «حسن نصرالله؛ شیخ وابسته به ایران که لبنان را در مشتش گرفت». بی‌بی‌سی فارسی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۳ نوامبر ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۴ نوامبر ۲۰۲۳.

27.   «سید حسن نصرالله: پهپاد ساخت ایران بود و ما آن را فرستادیم». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۸.

28.   «دردسر اعتراف‌های رهبر حزب‌الله برای جمهوری اسلامی». dw.com. بخش فارسی دویچه وله. ۵ تیر ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ دی ۱۳۹۹.

29.   «رهبر حزب‌الله لبنان: تا زمانی که ایران پول دارد، ما هم پول داریم». radiofarda.com. رادیو فردا. ۵ تیر ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۳ دی ۱۳۹۹.

30.   رادیوفردا (۲۰۱۶-۰۶-۲۵). «رهبر حزب‌الله لبنان: تا زمانی که ایران پول دارد، ما هم پول داریم». رادیو فردا. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۴-۱۲.

31.     سید حسن نصرالله: من سخنگوی ایران نیستم

32.   «درصورت حمله متجاوزان، خود را فدای ایران خواهیم کرد». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۷ دسامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲ ژوئن ۲۰۲۲.

33.   «حسن نصرالله، نزدیک‌ترین متحد ایران و دشمن سرسخت اسرائیل که بود؟». euronews. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۰۴.

34.   «آمریکا و شش کشور عرب رهبران حزب‌الله لبنان را تحریم کردند». دویچه وله. ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۶ مه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۸.

35.   «نگاهی به زندگی سید حسن نصرالله». خبرگزاری فارس. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۷ فوریه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲ بهمن ۱۳۸۷.

36.   «سید حسن نصرالله: سمبل مقاومت». وبگاه دیپلماسی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ مه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۳ بهمن ۱۳۸۷.

37.   «حسن نصرالله، نزدیک‌ترین متحد ایران و دشمن سرسخت اسرائیل که بود؟». euronews. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۰۴.

38.   «Israelis Enter Lebanon After Attacks». nytimes.com. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴.

39.   «CNN.com - Bombs pound Beirut for second night - Aug 3, 2006». web.archive.org. ۲۰۰۶-۰۸-۲۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ اوت ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۳۰.

40.     "Correct the damage". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2006-07-16. Archived from the original on 26 October 2023. Retrieved 2024-09-30.

41.      "Lebanese Druze Leader Walid Jumblatt on Al-Arabiya TV: Do Lebanese Really Agree That the Battle of the [Islamic] Nation Should Be Launched From Lebanon?; I Was First to Warn of the Iranian-Syrian Alliance; I Have the Right to Challenge Nasrallah's Heroism". MEMRI (به انگلیسی). Archived from the original on 20 November 2019. Retrieved 2024-09-30.

42.    «OpinionJournal - Featured Article». web.archive.org. ۲۰۰۶-۰۸-۲۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اوت ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۳۰.

43.   «Khaleej Times Online - Hezbollah leader says he never thought capture would lead to war». web.archive.org. ۲۰۰۷-۰۹-۲۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ سپتامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۳۰.

44.     Ynetnews (2006-07-31). "Hezbollah Chief Sheikh Hassan Nasrallah" (به انگلیسی). Archived from the original on 21 June 2020. Retrieved 2024-09-30.

45.    «یازده روز جنگ؛ «شکست تاریخی» حزب‌الله چه بر سر جمهوری اسلامی ایران می‌آورد؟». euronews. ۲۰۲۴-۱۰-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۰۴.

46.    "Nasrallah joins the martyrs on the path to Al Aqsa". Radio 786. Archived from the original on 29 September 2024. Retrieved 28 September 2024.

47.   Ben Ari, Lior (3 June 2024). "What we know about the Nasrallahs". Ynet. Archived from the original on 27 September 2024.

48.   "Hassan Nasrallah Fast Facts". CNN (به انگلیسی). 2 January 2013. Retrieved 28 September 2024.

49.    «Hassan Nasrallah Fast Facts». سی ان ان. اوت ۱۷, ۲۰۱۷.

50.    «World News Briefs; Hezbollah Leader Loses Son in Lebanon Clash». The New York Times. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ اکتبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۸.

51.     «HEZBOLLAH CHIEF CALLS SON'S DEATH A VICTORY OVER ISRAEL». واشینگتن پست. سپتامبر ۱۴, ۱۹۹۷.

52.   «إطلاق اسم نجله هادی علی شارع بین بیروت والضاحیة الجنوبیة. نصرالله: الحل لیس بتحیید جزین بل بالضغط لإخراج الاسرائیلی ولحد منها». روزنامه الحیات. ۱۵ سپتامبر ۱۹۹۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ اوت ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۸.

53.   «صحیفة معاریف تنشر تقریراً مخابراتیاً مفصلاً عن حیاة حسن نصرالله و أمنه». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۷ سپتامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۸.

54.    «یترأس الحراسة أبو علی جواد… معاریف: وحدة مختارة». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۲ اکتبر ۲۰۱۹.

55.   «حقائق تکشف لاول مرة عن ابو علی مرافق السید نصرالله…...». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ مه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۱۸.

56.   «جماعة "حزب الله" تعلن إلغاء خطاب حسن نصرالله.. وتوضح السبب». CNN Arabic (به عربی). ۲۰۲۲-۱۲-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۲.

57.   «منابع عربی: حسن نصرالله سکته مغزی کرد و تیم پزشکی از ایران اعزام شد؛ روابط عمومی حزب‌الله: آنفولانزا گرفته!». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲ ژانویه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۲.

58.   ایران، عصر (۱۴۰۳/۰۷/۰۷–۱۶:۱۵). «سیدحسن نصرالله که بود؟ / سفر به ایران در 21 سالگی و آموزش زبان فارسی / 32 سال رهبری حزب‌الله». fa. دریافت‌شده در 2024-10-04. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)

59.   «رویترز: علی خامنه‌ای از حسن نصرالله خواسته بود تا برای حفظ جانش به ایران بیاید». euronews. ۲۰۲۴-۱۰-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۰۴.

60.    "Israeli airstrikes rock Beirut, target Hezbollah command". Reuters. 2024-09-27. Retrieved 2024-09-27.

61.     «ارتش اسرائیل مدعی ترور سید حسن نصرالله شد». خبرگزاری تسنیم. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۷ مهر ۱۴۰۳.

62.   «حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، در حمله اسرائیل به بیروت کشته شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۹.

63.   Mroue, Bassem; Lidman, Melanie (28 September 2024). "Hezbollah confirms its leader Hassan Nasrallah was killed in an Israeli airstrike". AP News (به انگلیسی). Archived from the original on 28 September 2024. Retrieved 28 September 2024.

64.    «واکنش مقاومت به شهادت سید حسن نصرالله». باشگاه خبرنگاران. ۱۴۰۳-۰۷-۰۷. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ اکتبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۹.

65.   «رئیس سازمان حشد الشعبی عراق: شهید نصرالله در موضوع فلسطین سازش نکرد». qudsonline.ir. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۲۴.

66.   «جهاد اسلامی فلسطین شهادت دبیرکل حزب‌الله لبنان را تسلیت گفت». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۸.

67.   «گردان‌های حزب‌الله عراق شهادت سید حسن نصرالله را تسلیت گفت». ایرنا. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۸.

68.   «رهبر انصارالله: شهادت سیدحسن نصرالله خسران بزرگی برای امت اسلام است». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۸.

69.   «یازده روز جنگ؛ «شکست تاریخی» حزب‌الله چه بر سر جمهوری اسلامی ایران می‌آورد؟». euronews. ۲۰۲۴-۱۰-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۰۴.

70.   «حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله لبنان در حمله اسرائیل به بیروت کشته شد». euronews. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۰۴.

71.     «واکنش کاربران ایرانی به کشته‌شدن نصرالله: بر گورهایتان می‌رقصیم». صدای آمریکا. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۹.

72.   «پس از کشته شدن حسن نصرالله، برخی از شهروندان ایران شیرینی پخش کردند». افغانستان اینترنشنال. ۲۰۲۴-۰۹-۲۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۹.

73.   «پیام تسلیت رهبر انقلاب به مناسبت شهادت سید حسن نصرالله/ اعلام 5 روز عزای عمومی». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰۲۴-۰۹-۲۹. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۹.

74.   «انتقام اسماعیل هنیه و حسن نصرالله چه خرجی روی دست ایران و اسرائیل گذاشت؟». euronews. ۲۰۲۴-۱۰-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۰۴.

75.   «رویترز: علی خامنه‌ای از حسن نصرالله خواسته بود تا برای حفظ جانش به ایران بیاید». euronews. ۲۰۲۴-۱۰-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۰۴.

76.   «اسرائیل پس از ترور نصرالله با لبنان و حزب‌الله چه خواهد کرد؟». euronews. ۲۰۲۴-۰۹-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۰۴.

77.   ایران، عصر (۱۴۰۳/۰۷/۱۳–۱۳:۵۰). «نماز جمعه امروز تهران به امامت رهبر انقلاب (عکس)». fa. دریافت‌شده در 2024-10-04. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)

78.   امینی، محمد (۲۰ آبان ۱۳۸۹). «اظهارات جنجالی رهبر حزب‌الله لبنان دربارهٔ ایران». bbc.com/persian. بی‌بی‌سی فارسی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ دی ۱۳۹۹.

79.   فرهمند، مهرداد (۱۷ آبان ۱۳۸۹). «سخنان بحث‌برانگیز دبیرکل حزب‌الله دربارهٔ تمدن ایرانی». bbc.com/persian. بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۳ دی ۱۳۹۹.

80.   جزایری، ایلیا (۱۸ آبان ۱۳۸۹). «حسن نصرالله: امروز در ایران تمدن پارسی دیگر وجود ندارد». radiofarda.com. رادیو فردا. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ دی ۱۳۹۹.

81.     «Hezbollah chief says group is fighting in Syria - Yahoo! News». web.archive.org. ۲۰۱۳-۰۵-۲۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ مه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۷.

82.   «Hezbollah chief's nephew 'killed in Syria': reports». english.alarabiya.net. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۷ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴.

لطفا بر اساس رفرانس های داخل متن ، منابع را تنظیم نمایید. برخی بایستی حذف شوند. منابع جدید داخل متن هم به در تنظیم نهایی منابع لحاظ شوند.