محمدعفیف النابلسی

محمد عفیف النابلسی، معروف به «حاج محمد عفیف» و با شهرت «أبو هادی» (۱۹۵۹ – ۱۷ نوامبر ۲۰۲۴)، از بنیان‌گذاران حزب الله و از نزدیکان سید عباس موسوی بود. او نقش محوری در شکل‌دهی به بخش رسانه‌ای حزب‌الله داشت و علاوه بر مدیریت برنامه‌های سیاسی و خبری شبکه «المنار»، «رادیو النور» و وب‌سایت «العهد»، در دوران جنگ ۳۳روزه (۲۰۰۶) نیز مسئولیت پوشش رسانه‌ای حزب الله را بر عهده داشت.

از جمله مواضع شاخص او می‌توان به تکذیب ادعای ارتش رژیم اسرائیل مبنی بر انهدام ذخایر موشکی حزب‌الله، و همچنین رد مسئولیت این گروه در حادثه «مجدل شمس» اشاره کرد که او آن را خطای پدافندی رژیم صهیونیستی اسرائیل دانست و گفت: « این حمله توسط یک موشک گنبد آهنین اسرائیل که در جریان مقابله با موشک‌های حزب‌الله رخ داده است».

پس از ترور سید حسن نصرالله در سپتامبر ۲۰۲۴، عفیف به عنوان سخنگوی غیررسمی و  چهره برجسته‌ حزب‌الله در ضاحیه و بیروت فعالیت می‌کرد و در چندین نشست خبری زنده در میان خرابه‌های ضاحیه سخنرانی کرد. آخرین کنفرانس خبری او در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۴، در میانه هشدارهای تخلیه ارتش اسرائیل به صورت زنده نیمه‌تمام ماند. او در همین کنفرانس، مسئولیت حمله پهپادی به اقامتگاه بنیامین نتانیاهو در قیصریه را رسماً از جانب حزب‌الله تأیید کرد.

وی در نهایت در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۴ در بیروت مورد هدف حمله هوایی رژیم صهیونیستی قرار گرفت و ترور شد.

زندگی‌نامه و تحصیلات

محمد عفیف در سال ۱۹۵۹ در شهر نجف در عراق متولد شد؛ زمانی که پدرش، علامه شیخ عفیف النابلسی (از روحانیون برجسته شیعه و از همراهان سید موسی صدر و سید محمدباقر صدر)، در حوزه علمیه نجف به تحصیل و تدریس اشتغال داشت. با بازگشت خانواده به لبنان، او در زادگاه مادری خود، شهرک البیساریة در نزدیکی صیدا (جنوب لبنان) رشد یافت.

عفیف برای تحصیلات دانشگاهی به عربستان سعودی رفت و در سال ۱۹۸۰ در رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه ریاض فارغ‌التحصیل شد. او با آغاز حملات رژیم صهیونیستی علیه لبنان در سال ۱۹۸۲، تحصیل در حوزه مهندسی را رها کرده و به فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای پیوست.

سوابق رسانه‌ای و نقش سازمانی

محمد عفیف از سال ۱۹۸۳ رسماً به حزب‌الله پیوست و به دلیل تسلط خبری و مهارت‌های ارتباطی، محور اصلی برنامه های رسانه‌ای مقاومت اسلامی شد:

1.    مدیریت شبکه المنار و رادیو النور: او از اولین طراحان و مدیران شبکه تلویزیونی المنار (از سال ۱۹۹۲) و رادیو النور بود و سهم مؤثری در «عملیات روانی» رسانه‌ای در جریان آزادسازی جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ ایفا کرد.

2.    مشاور ارشد رسانه‌ای سید حسن نصرالله: وی سال‌ها به عنوان مشاور رسانه‌ای و محرم اسرار دبیرکل حزب‌الله عمل می‌کرد و تنظیم مصاحبه‌ها، بیانیه‌ها و خط‌مشی رسانه‌ای دفتر دبیرکل زیر نظر او صورت می‌گرفت.

3.    مسئول روابط رسانه‌ای حزب‌الله: از سال ۲۰۱۴ به طور رسمی مسئولیت اداره کل رسانه‌ای حزب‌الله را بر عهده گرفت. او نقطه اتصال حزب الله با خبرگزاری‌های بین‌المللی، رسانه‌های غربی، عربی و محلی لبنان بود.

نقش در جنگ ۲۰۲۴ و آخرین کنفرانس‌های خبری

در جریان تشدید حملات ارتش صهیونیستی در پاییز ۲۰۲۴ و پس از شهادت نیروهای حزب‌الله، محمد عفیف رویکردی جسورانه در پیش گرفت:

• او بر خلاف عرف امنیتی متداول، در مکان‌های بمباران‌شده در قلب ضاحیه جنوبی بیروت در برابر دوربین ده‌ها خبرگزاری بین‌المللی کنفرانس مطبوعاتی زنده برگزار می‌کرد.
• از مشهورترین مواضع او در یکی از نشست‌ها این بود که هنگام تهدید به بمباران محل نشست گفت: «حملات و بمب‌ها ما را نمی‌ترسانند؛ موشک‌ها تمام می شود، اراده ما تمام نمی‌شود.»

ترور و شهادت

در روز یکشنبه ۱۷ نوامبر ۲۰۲۴ (۲۷ آبان ۱۴۰۳)، جنگنده‌های ارتش صهیونیستی ساختمانی متعلق به شاخه لبنانی حزب بعث را در محله رأس‌النبع (واقع در منطقه مرکزی و خارج از محدوده ضاحیه جنوبی بیروت) هدف حملات موشکی قرار دادند.

در این حمله، محمد عفیف النابلسی به همراه ۴ نفر از همکاران رسانه‌ای خود به شهادت رسید. این اقدام از سوی اتحادیه بین‌المللی روزنامه‌نگاران، نهادهای رسانه‌ای لبنان و احزاب سیاسی به عنوان حمله هدفمند علیه فعالان و مسئولان غیرنظامی حوزه رسانه محکوم شد.

منابع

1.    خبرگزاری بی‌بی‌سی عربی (BBC Arabic): گزارش ترور: «من هو محمد عفيف مسؤول العلاقات الإعلامية في حزب الله الذي قتل في غارة إسرائيلية؟»، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۴.

2.    پایگاه تحلیلی المدن (Al-Modon): مقاله تحقیقی: «السيرة المجهولة لمحمد عفيف: مهندس ميكانيك بات صوت الحزب»، به قلم راغب میلی، ۱۸ نوامبر ۲۰۲۴.

3.    شبکه الجزیره نت (Al Jazeera): نمایه شخصیت: «محمد عفيف… “صوت المقاومة” ومسؤول علاقاتها الإعلامية»، نوامبر ۲۰۲۴.

4.    خبرگزاری رسمی لبنان (NNA): بیانیه حزب‌الله پیرامون شهادت مسئول روابط رسانه‌ای حزب، ۱۸ نوامبر ۲۰۲۴.