پرش به محتوا

حشد شعبی

از ویکی عهد
حشد شعبی
Flag used by the Popular Mobilization Forces
فعالتأسیس ۱۵ ژوئن ۲۰۱۴ (پس از صدور فتوای جهاد آیت الله سیستانی برای مقابله با پیشروی داعش) [۱]
کشورعراق
وفاداری عراق
الگو:Country data Iran (راجع به برخی از گروه‌های آن ادعا شده)[۲][۳][۴][۵]الگو:Efn-ua
رستهنظامی‌نما[۶]
نقشضد شورش
شبیخون
جنگ شهری
اندازه۶۰٬۰۰۰ (۲۰۱۴)[۲]
۲۳۰٬۰۰۰ (ادعای حشد شعبی)[۷]
بخشی ازنیروهای مسلح عراق[۸][۹]
نبردها
وبگاه
فرماندهان
رئیس کمیتهفالح الفیاض
مبارزان برجستهابوعزرائیل
ابوتحسین الصالحی
سخنگواحمد الاسدی
تاریخ فعالیت۱۵ ژوئن ۲۰۱۴–اکنون[۱۰]
گروه(ها)ساختار را ببینید
مقربغداد
مناطق فعالیتعراق
ایدئولوژیجناح‌ها:
اسلام‌گرایی شیعه
وحدت اسلامی (ادعا کرده)[۱۱][۱۲]
سنی‌ستیزی[۱۳][۱۴]
غرب‌ستیزی[۱۵]
ال‌جی‌بی‌تی‌ستیزی[۱۶]
جایگاه سیاسیجناح راست[۲]
متحدانمتحدان دولتی

متحدان غیردولتی

مخالفانمخالفان دولتی

مخالفان غیردولتی

اعلام‌شده به‌عنوان گروه تروریستی از سویفقط برخی از گروه‌های شبه‌نظامی طرفدار ایران:

حشد شعبی(عربی:الحشد الشعبی - انگلیسی: Popular Mobilization Forces - PMF)، نیروهای داوطلب مردمی متشکل از ده‌ها گروه بسیج مردمی است که در ژوئن ۲۰۱۴ و در پاسخ به فتوای جهاد آیت‌الله العظمی سید علی سیستانی برای مبارزه با گروه تروریستی داعش تشکیل شد (BBC News, 2014). این نهاد در ۲۶ مارس ۲۰۱۸ به طور رسمی به عنوان یک بخش قانونی و جزء جداگانه ای از نیروهای مسلح عراق به رسمیت شناخته شد (Al Jazeera, 2018).این نهاد در حال حاضر بعنوان یکی از مهمترین بخش های نظامی و دفاعی عراق محسوب می شود.

تاریخچه و تشکیل

پس از تصرف بخش‌های وسیعی از شمال و غرب عراق از جمله شهر موصل توسط گروه تروریستی داعش در سال ۲۰۱۴ و سقوط سریع نیروهای امنیتی عراق، آیت‌الله سیستانی در فتوایی تاریخی از شهروندان عراقی خواست تا برای دفاع از کشور و اماکن مقدس به صفوف نیروهای امنیتی بپیوندند. این فتوا باعث بسیج گسترده مردمی از اقوام و مذاهب مختلف عراق، به‌ویژه شیعیان، شد (Reuters, 2014).

در ابتدا، این نیروها به صورت داوطلبانه و پراکنده عمل می‌کردند، اما به سرعت تحت یک چتر سازمانی با نام «حشد الشعبی» متحد شدند. دولت عراق با صدور فرمان شماره ۹۱ در سال ۲۰۱۶، اساسنامه قانونی و ساختار فرماندهی این نیروها را تصویب کرد (Iraqi Government Law No. 91, 2016).

تاسیس حشدالشعبی

در سال 2013 داعش با اشغال رمادی، فلوجه، موصل، تکریت بر 56 هزار کیلومتر از خاک عراق و 4.5 میلیون شهروند عراق مسلط شد. با شبیخون داعش به موصل در 10 ژوئن 2014، «نوری مالکی» در تماسی تلفنی با ابومهدی المهندس، از وی خواست تا از ایران درخواست کمک کند .

مالکی هرگونه تاخیر در ارسال تجهیزات نظامی و اعزام مستشاران نظامی ایرانی را به منزله شمارش ساعت صفر سقوط بغداد اعلام نموده بود. ابومهدی بلافاصله در تماسی با حاج قاسم سلیمانی، فرمانده وقت نیروی قدس با تشریح اوضاع، از تشکیل جلسه ای در منزلش در بغداد خبر داد.

در ژوئن 2014 قاسم لیمانی با سفر به عراق در نشست مشترک فرماندهان سپاه بدر و مستشاران نظامی اعزامی از ایران حضور یافت. سردار سلیمانی در این جلسه با اشاره به تجربیات خود در مقابله با گروهک‌ها در خلال جنگ تحمیلی خواستار تسریع در تشکیل نیروی مردمی شد. بر همین اساس هیئت وزیران عراق به ریاست مالکی در 10 ژوئن 2014 طی بیانیه‌ای از جذب نیروهای داوطلب برای تشکیل بسیج مردمی خبر داد.

در نتیجه نیروهای موسوم به «حشد شعبی» به فرماندهی حاج ابومهدی به سرعت سازماندهی و راهی جبهه های نبرد با تروریسم تکفیری شدند.آیه‌الله «سید علی سیستانی»، مرجعیت عالی نجف در 13 ژوئن 2014 در فتوایی مبارزه با داعش را واجب کفایی اعلام کردند.همزمان حاج قاسم سلیمانی بلافاصله با همراهی ابومهدی المهندس راهی منطقه الدجیل شد تا مانع از حرکت داعش به سمت بغداد شوند.  فرمانده سپاه قدس در ادامه با سازماندهی نیروهای بسیج مردمی و محور مقاومت، مانع از سقوط بغداد و عتبات مقدس شد.

(خبرگزاری تسنیم، 1403/10/11/3229847https://www.tasnimnews.com/fa/news/)

ساختار و ترکیب

حشد الشعبی از ائتلافی از حدود ۶۰ گروه مختلف عراقی شامل واحدهای شیعه ، سنی، مسیحی، ایزدی و ترکمن تشکیل شده است. این ساختار باعث شده تا حشد الشعبی تا حدی بازتابی از ساختار کثرت گرای جامعه عراق باشد (Institute for the Study of War, 2017).

بزرگ‌ترین و مؤثرترین گروه‌های زیرمجموعه حشد الشعبی عبارتند از:

·       سازمان بدر (عربی: منظمة بدر): به رهبری هادی العامری.

·       لشکر امام علی (عربی: لواء الإمام علي): یکی از نیرومندترین گروه‌ها.

·       عصائب اهل الحق (عربی: عصائب أهل الحق): به رهبری قیس خزعلی.

·       حرکه النجباء (عربی: حرکة النجباء): به رهبری شیخ اکرم الکعبی.

·       کتائب سید الشهدا (عربی: ألوية سيد الشهداء).

فرماندهی کل حشد الشعبی مستقیماً زیر نظر نخست‌وزیر عراق به عنوان فرمانده کل قوا عمل می‌کند.

نقش محوری در جنگ با داعش

حشد الشعبی نقشی حیاتی و تعیین‌کننده در نبردهای زمینی علیه داعش ایفا کرد. نیروهای حشد در کنار ارتش عراق و همچنین پشتیبانی مشورتی و لجستیکی  ایرانی ها  در آزادسازی شهرها و مناطق کلیدی عراق شرکت داشتند و مانع از شکل گیری کامل و تداوم دولت تروریستی داعش در جغرافیای عراق شدند.

حشد الشعبی  در نبردهای مهم و حیاتی زیادی از جمله عملیات های زیر حضور پررنگ داشتند:

·       آزادسازی تکریت (مارس ۲۰۱۵)

·       آزادسازی رمادی (دسامبر ۲۰۱۵)

·       آزادسازی فلوجه (ژوئن ۲۰۱۶)

·       نبرد موصل (اکتبر ۲۰۱۶ تا ژوئیه ۲۰۱۷) که به عنوان یکی از بزرگ‌ترین نبردهای شهری قرن بیست و یکم شناخته می‌شود.

حضور این نیروها اغلب با روحیه بالا و توان رزمی قابل توجه همراه بود.بدون شک در صورت عدم حضور نیروهای مردمی عراق ، ارتش عراق به تنهایی قادر به شکست دادن داعش نبود.

وضعیت کنونی و چالش‌ها

پس از شکست داعش در سال ۲۰۱۷، نقش و آینده حشد الشعبی به یک موضوع مهم سیاسی در عراق تبدیل شده است. از یک سو، این نهاد به عنوان یک نیروی امنیتی مهم و نماینده آحاد مردم عراق به رسمیت شناخته می‌شود و بسیاری از اعضای آن به عنوان قهرمانان ملی مورد احترام هستند. از سوی دیگر، آمریکایی ها و غربی ها با توجه به رویکرد استقلال طلبانه و ضد اشغال آنها پیوسته در تلاش جهت تضعیف و انحلال حشدالشعبی می باشند. البته برخی بازماندگان حزب بعث عراق و باقیمانده های داعش در عراق نیز در کنار آمریکایی ها در صدد تضعیف حشدالشعبی هستند.

این نهاد علاوه بر نقش امنیتی، به یک بازیگر سیاسی مهم عراق نیز تبدیل شده و ائتلاف «الفتح» به رهبری هادی العامری، که متشکل از گروه‌های نزدیک به حشد است، در انتخابات پارلمانی عراق حضور فعالی دارد.ضمن اینکه در بعد فراملی نیز، حشدالشعبی همواره از حق قانونی مردم فلسطین حمایت کرده و به عنوان یک مجموعه مدافع مردم مظلوم فلسطین در مقابل صهیونیستها شناخته می شود.

منابع جدول:

[۱] CRS. (2023). Iraq: Overview and U.S. Policy. Congressional Research Service.

[۲]Al-Jazeera. (2014). Iraq's top Shiite cleric issues call to arms.

[۳]Sistani.org. (2014). فتوای جهاد الکفایی.

[۴]Knights, M. & Mello, A. (2015). The Rise of Iraq's Militia State. The Washington Institute.

[۵]Parliament of Iraq. (2016). Law No. 40 of 2016: The Law of the Popular Mobilization Forces.

[۶]Al-Monitor. (2016). Iraq parliament votes to bring Popular Mobilization Units under state control. [۷]BBC News. (2020). Iraq's PMF: Who are the Popular Mobilisation units?.

[۸]Reuters. (2023). Iraq appoints new head of Popular Mobilization Forces.

[۹]International Institute for Strategic Studies (IISS). (2023). The Military Balance 2023.

[۱۰]CIA World Factbook. (2023). Iraq: Military and Security.

[۱۱]The Washington Post. (2017). The Iran-backed militias of Iraq.

[۱۲]Hashd Watch. (2023). Factionalism within the PMF.

[١٣]United Nations. (2017). Report of the Secretary-General on the threat posed by ISIL to international peace and security.

[۱۴]Human Rights Watch (HRW). (2017). Iraq: Militias Escalate Abuses, Possibly War Crimes.

[۱۵]PMF Official Website. (2023). مهام الحشد الشعبی.

[۱۶]Amnesty International. (2017). Iraq: Militias terrorize population with impunity.

[۱۷]The New York Times. (2019). Iran’s Powerful Militia Proxies in Iraq.

[۱۸]Special Inspector General for Iraq Reconstruction (SIGIR). (2018). Final Report.

[۱۹]International Crisis Group (ICG). (2021). Iraq’s Paramilitary Groups: The Challenge of Reintegrating the PMF.

[۲۰]Carnegie Endowment for International Peace. (2022). The PMF’s Role in Iraq’s Future.

سایر منابع

1. "Iraqi cleric Sistani issues call to arms against ISIS". BBC News. 2014.

2. "Iraq parliament votes to incorporate Popular Mobilisation Forces". Al Jazeera. 2018.

3. "Iraq's top Shi'ite cleric urges citizens to take up arms against Islamists". Reuters. 2014.

4. Official Gazette of Iraq, Law No. 91 of 2016 - Law of the Popular Mobilization Forces.

5. "Iraq's Popular Mobilization Forces". Institute for the Study of War (ISW). 2017.

6. Arango, T. & Barnard, A. "Shiite Fighters, Aided by Iran, Take Lead in Iraq Offensive". The New York Times. 2017.

7. "Iraq: PMF Brigade Committed War Crimes". Human Rights Watch. 2017.

8. "Iraq's Security Forces and the Popular Mobilization Forces". Council on Foreign Relations (CFR). 2022.

9. حاج قاسم و حشد شعبی عراق؛ اندیشه‌ای برای دیروز و امروز، خبرگزاری تسنیم ، 11 دی 1403، https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/10/11/3229847

پیوند به دیگر مقاله‌ها

جنگ با داعش

قاسم سلیمانی

نیروهای مسلح عراق

آیت‌الله علی سیستانی

سازمان بدر

  1. ↑ (2014). Iraq's top Shiite cleric issues call to arms.
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ "The Popular Mobilization Forces and Iraq's Future". carnegieendowment.org (به انگلیسی). Retrieved 2024-06-26.
  3. ↑ "Institute for the Study of War". Institute for the Study of War (به انگلیسی). Archived from the original on 25 March 2022. Retrieved 2024-06-26.
  4. ↑ "A Look at Iraq's Competing Shiite Armed Factions and Parties, Many Iran-Aligned". Voice of America (به انگلیسی). 2024-02-18. Retrieved 2024-06-26.
  5. ↑ Qaed, Anas Al (2023-06-09). "Iraq's PMF Wants to Be Iran's IRGC". Gulf International Forum (به انگلیسی). Retrieved 2024-06-26.
  6. ↑ "More Than Militias: Iraq's Popular Mobilization Forces Are Here to Stay". warontherocks.com. April 3, 2018. Archived from the original on January 7, 2022. Retrieved January 7, 2022.
  7. ↑ "The Iraqi militias are copying their overmighty cousins in Iran". The Economist. 8 June 2023. ISSN 0013-0613. Retrieved 8 June 2023.
  8. ↑ Mamouri, Ali (July 2, 2019). "Iraq orders militias to fully integrate into state security forces". Al-Monitor. Archived from the original on December 1, 2019. Retrieved November 24, 2019.
  9. ↑ Mamouri, Ali (July 8, 2019). "Shiite militias react angrily to decree integrating them into Iraqi forces". Al-Monitor. Archived from the original on July 10, 2019. Retrieved November 24, 2019.
  10. ↑ خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام Al-Monitor وارد نشده است
  11. ↑ "The Sunnis of Iraq's "Shia" Paramilitary Powerhouse". THE CENTURY FOUNDATION. 20 February 2020.
  12. ↑ Derszi-Horvath, Gaston, Saleh, Andras, Erica, Bahra (16 August 2017). "Who's Who: Quick Facts About Local and Sub-State Forces". Global Public Policy Institute. Archived from the original on 15 January 2023.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
  13. ↑ Abdulrazaq, Tallha (2023-01-05). "The Iraq Report: Missing Sunnis an admission of 'war crimes'". The New Arab (به انگلیسی). Retrieved 2024-03-25.
  14. ↑ "2.2. Sunni Arabs". European Union Agency for Asylum (به انگلیسی). Retrieved 2024-03-25.
  15. ↑ "Part 2: Pro-Iran Militias in Iraq". Wilson Center. April 27, 2018. Archived from the original on September 16, 2019. Retrieved November 21, 2018.
  16. ↑ "Militants use social media to lure, kill gay Iraqi men". 24 September 2016. Archived from the original on 31 October 2018. Retrieved 29 June 2020.
  17. ↑ "Archived copy" (PDF). Archived (PDF) from the original on 2020-08-09. Retrieved 2020-07-27.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:عنوان آرشیو به جای عنوان (link)
  18. ↑ "10 معلومات قد لا تعرفها عن قوات الباسیج الإیرانیة". 28 April 2019. Archived from the original on 2020-08-16. Retrieved 2020-08-16.
  19. ↑ "These Funky North Korean Guns Are Turning Up Everywhere". War is Boring. 1 December 2016 – via Medium.com.
  20. ↑ "المالکی یکشف تفاصیل جدیدة عن سقوط الموصل ویسمی دولتین "فتحت الخزین" - اوروک نیوز". Archived from the original on 2020-07-02. Retrieved 2020-07-02.
  21. ↑ "روسیا تجهز فصائل الحشد الشعبی باسلحة متطورة لمواجهة القوات الترکیة – ALJOURNAL NEWS – وکالة اخبار الجورنال". www.aljournal.com.الگو:Dead link
  22. ↑ "المهندس یکشف دور ایران وحزب الله بدعم العراق ویتحدث عن القتال بسوریا". Archived from the original on 2017-05-11. Retrieved 2020-05-09.
  23. ↑ "المالکی وصناعة ملیشیات العراق.. دور أساسی یکشفه أحد المنشقین | الخلیج أونلاین". Archived from the original on 2020-07-31. Retrieved 2021-12-17.
  24. ↑ "تنسیق بین قسد والمیلیشیات العراقیة علی الحدود السوریة (فیدیو)". أورینت نت. Archived from the original on 2020-01-02. Retrieved 2020-01-02.
  25. ↑ "الإعلامیّ العراقیّ عبد الأمیر العبودی: من حقّ ائتلاف 14 فبرایر أن یکون لدیه مکاتب سیاسیّة". 31 December 2018. Archived from the original on 3 February 2021. Retrieved 1 August 2020.
  26. ↑ "معسکرات ائتلاف 14 فبرایر.. مخطط إرهابی إیرانی یستهدف أمن البحرین عبر العراق". Archived from the original on 2020-08-01. Retrieved 2021-12-17.
  27. ↑ "الحشد الشعبی یکشف حقیقة ارساله قوات خاصة للمشارکة فی حرب الیمن". Archived from the original on 2020-08-09. Retrieved 2021-12-17.
  28. ↑ "العراق و معسکرات تدریب مخربی البحرین و السعودیة". 4 December 2013. Archived from the original on 23 December 2017. Retrieved 2 September 2020.
  29. ↑ "Baghdad, Erbil to finalize new Sinjar security plan". Archived from the original on 2021-04-15. Retrieved 2020-10-15.
  30. ↑ "Iraq Blasts Alleged Israeli Air Strike in Syria on Forces 'Fighting ISIS'". Haaretz. June 19, 2018. Archived from the original on November 21, 2018. Retrieved November 21, 2018.
  31. ↑ ""الطریقة النقشبندیة بالعراق":جیش الطریقة حمی أهل السنة من إرهاب میلشیات الحشد الشعبی". امان. Archived from the original on 2020-01-02. Retrieved 2020-01-02.
  32. ↑ < "سلیمانی یقود "الحشد الشعبی" علی الحدود العراقیة – السوریة - صحیفة الاتحاد". Al-Ittihad.
  33. ↑ Rivera, Esteban (2019-06-04) [15 November 2014]. "Syrian Islamic Front (Syria)". Flags of the World. CRW Flags. Archived from the original on 2020-04-28. Retrieved January 2, 2020.
  34. ↑ "بالصور.. اکتشاف أنفاق خلال حملة ضد الرایات البیض فی طوزخورماتو - قناة العالم الاخباریة". www.alalam.ir. Archived from the original on 2022-01-08. Retrieved 2022-01-08.
  35. ↑ "Ansar al Islam claims first attack in Iraq since 2014 | FDD's Long War Journal". 31 October 2019. Archived from the original on 28 July 2020. Retrieved 18 August 2020.
  36. ↑ "Beware Iran's 'Axis of Resistance' | People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI/MEK)". Archived from the original on 2021-10-31. Retrieved 2021-12-17.
  37. ↑ Lawrence, John (26 May 2015). "Iraq Situation Report: May 23–25, 2015". understandingwar.org. Institute for the Study of War. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 27 May 2015. See paragraph 5 of the report.
  38. ↑ "مجلس الوزراء یعتمد قائمة التنظیمات الإرهابیة. | WAM". November 17, 2014. Archived from the original on 2014-11-17.
  39. ↑ "カタイブ・ヒズボラ（KH） | 国際テロリズム要覧（Web版） | 公安調査庁". March 2, 2019. Archived from the original on 2019-03-02.
برگرفته از «https://fa.wikiahd.org/index.php?title=حشد_شعبی&oldid=771»