طرح صلح آبا اِبن
اين طرح از نخستين طرحهاى اسرائيل براى حل مسأله كشمكش اعراب و اسرائيل شمرده می شود كه ـ آبا ابن وزير خارجه وقت اسرائيل اين طرح را طى ايراد بيانيه خود در برابر مجمع عمومى سازمان ملل متحد در روز 8/10/1967 (دوره 23) تقديم كرد. بيانيه او شامل 9 ماده زير بود:
1) وضعيتى كه پس از آتشبس بهوجود مىآيد، بايد يك صلح عادلانه و پايدار باشد، با دقت كامل مورد مذاكره قرار گيرد و طى قراردادهاى امضاء شده اعلام گردد. اين صلح بايد شامل شرايط دقيق همزيستى «اسرائيل» با همسايگان آن باشد و نيز طى آن نقشه مرزهاى امن بهرسميت شناخته شده، مورد توافق قرار گيرد. درواقع اصل صلح عبارت از اين است كه هريك از طرفين بتواند اعلام دارد كه كشمكش فيمابين، كه مدت دو دهه ادامه يافته، براى هميشه پايان يافته است.
2) در چارچوب صلح، خطوط آتشبس به مرزهاى پايدار و امن و بهرسميت شناختهشده ميان اسرائيل و هريك از كشورهاى عربى مجاور آن تبديل خواهد شد. ترتيب مجدد استقرار نيروها، برپايه مرزهايى كه در سايه صلح نهايى تعيين مىشود، صورت خواهد گرفت.
3) علاوه بر تعيين مرزهاى كشورى مورد توافق، بايد مسأله ايجاد ترتيبات امنيتى ديگر،
بهمنظور جلوگيرى از تكرار وضعيت حساسى كه در سال 1967 موجب شكست صلح گرديد، مورد بحث قرار گيرد و درباره آن توافق شود. قراردادى كه بهموجب آن، صلح برقرار خواهد شد، بايد همچنين شامل تعهدات متقابل داير بر عدم تعرض باشد.
4) پس از برقرارى صلح برپايه مرزهاى پايدار، بايد آزادى نقل و انتقال و حركت از اينسو به آنسوى مرزهاى منطقه آن چنان كه اكنون صورت مىگيرد، بهويژه در مرزهاى اسرائيل و اردن، همچنان برقرار بماند.
5) ترتيبات مربوط به تأمين آزادى كشتيرانى بايد دقيق و نامشروط باشد و بر پايه برابرى كامل «اسرائيل» و كليه كشورهاى ساحلى و نيز كليه اعضاى گروه كشورهايى كه مرز دريايى دارند، قرار گيرد.
6) بايد كنفرانسى از كشورهاى خاورميانه، با شركت كشورهايى كه در كمك به پناهندگان همكارى مىكنند، و نيز آژانسهاى مربوطه سازمان ملل متحد، بهمنظور طرح برنامه پنج ساله براى حل مسأله پناهندگان در چارچوب صلح پايدار و جذب پناهندگان در محيط اقامت آنان، تشكيل شود. دعوت به تشكيل اين كنفرانس مىتواند پيش از مذاكرات صلح صورت گيرد. ايجاد كميتههاى مشترك براى اسكان مجدد پناهندگان و جذب آنان، بايد در قراردادهاى صلح صريحا ذكر شود.
7) «اسرائيل» قصد تسلط قانونى يك طرفه براماكن مقدس مسيحيان و مسلمانان را ندارد، و درهرحال مايل است وضعيت ويژهاى براى اين اماكن بهوجود آيد، و نيز مايل است در اين زمينه، با طرفهاى مربوطه به تفاهم مناسب دست يابد. سياست «اسرائيل» ناظر بر آن است كه اماكن مقدس مسيحيت و اسلام زير مسئوليت مقامات مذهبى كه اين اماكن را مقدس مىشمارند، قرار گيرد.
8) بايد ميان حكومت اسرائيل و هريك از حكومتهاى كشورهاى عربى، قراردادهايى كه شامل اعتراف متقابل نسبت به حاكميت و تماميت ارضى هر كشور و حق آن در ساختار زندگانى ملى خويش باشد، منعقد گردد و بهتبع آن، بهطور منطقى بايد كشورهاى عربى كليه مخالفتهايى را كه بهعلت پيوستن «اسرائيل» به پيمانها و قراردادهاى بينالمللى، نسبت به اين پيمانها و قراردادها ابراز داشتهاند، پس بگيرند.
9) استقرار صلح مستلزم آن است كه مسأله ايجاد همكارى مشترك در برخى (موارد) طرحها و وسايل ارتباطات در منطقه، بهمنظور ايجاد پايههايى براى تشكيل يك گروه خاورميانهاى از كشورهاى مستقل، مورد بررسى قرار گيرد.
طرح آبا ابان سرشت انديشه صهيونيستى را دربرابر مسأله فلسطين و حل نزاع اعراب و اسرائيل نشان مىدهد. اين طرح چيزى جز برداشت اسرائيل از قطعنامه شماره 242 شوراى امنيت، صادره در 22/11/1967 نيست و همان نتايج تجاوز ژوئن 1967 (نك: جنگ 1967) را منعكس مىسازد.
هدف «اسرائيل» از طرح تقديمى توسط وزيرخارجهاش، نه ايجاد راهحلى براى نزاع، بلكه طولانى ساختن مدت اشغال اراضى فلسطينى و عربى، و مآلاً تحقق هدفهاى توسعهطلبانه و استعمارگرانه آن بود.
اين طرح چيزى جز يك تظاهر تبليغاتى از تريبون سازمان ملل متحد نبود که در آن حقوق ملت فلسطين و مسأله خروج از سرزمينهاى اشغالى بهعمد ناديده گرفته شده، و به تعيين اهداف اسرائيل از تجاوز ژوئن 1967 اكتفا گرديده بود. به همين علت نه در سازمان ملل متحد و نه در بيرون آن، توجه چندانى به آن نشد، زيرا طرح ابا ابان از مفهوم صلح عادلانه و مستلزمات آن بسيار دور بود.
شايان ذكر است كه وزير خارجه «اسرائيل» طرح خود را در برابر مجمع عمومى سازمان ملل متحد در همان هنگامى اعلام كرد كه گونار يارينگ، فرستاده شخص دبيركل اين سازمان، انجام مأموريت خود را در اجراى قطعنامه شماره 242 شوراى امنيت آغاز كرده بود. دو روز بعد (10/10/1968) محمود رياض، وزير خارجه مصر، طرح رژيم اسرائيل رابخشى از دسيسههاى بينالمللى خواند. وى كه دربرابر مجمع عمومى سازمان ملل متحد سخن مىگفت، هدف از طرح اسرائيل را خنثى كردن تلاشهاى دكتر گونار يارينگ اعلام كرد. او از اسرائيل
خواست تا از كليه سرزمينهاى اشغالى عقبنشينى كند و با صراحت گفت: «چنانچه اسرائيل مورد حمايت مستقيم ايالات متحد آمريكا نبود، هرگز نمىتوانست با مصوبات سازمان ملل متحد آشكارا مخالفت نمايد.»