محمد حبیب خیرالدین
محمد حبیب خیر الدین معروف به نام جهادی «الحاج حسن» (۱۸ نوامبر ۱۹۷۰– ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴)، از فرماندهان ارشد و کادرهای اداری حزب‌الله لبنان بود. او دهه‌ها به عنوان یکی از ستون‌های ساختار اداری، لجستیکی و هماهنگی فرماندهی در شورای جهادی حزب‌الله فعالیت می‌کرد و مسئولیت دبیری این شورا را زیر نظر فرماندهان ارشدی همچون عماد مغنیه و مصطفی بدرالدین بر عهده داشت.
خیر الدین یکی از اعضای کلیدی حاضر در اتاق عملیات مرکزی حزب‌الله به شمار می‌رفت و در جریان حمله هوایی ارتش رژیم اسرائیل به مقر مرکزی زیرزمینی حزب‌الله در محله حاره حریک بیروت در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴، در کنار سید حسن نصرالله، علی کرکی و دیگر مسئولان مقاومت به شهادت رسید.
تبار و تحصیلات
محمد حبیب خیر الدین در ۱۸ نوامبر ۱۹۷۰ در شهرک «تمنین التحتا» واقع در دشت بقاع (قضاء بعلبک) متولد شد؛ منطقه‌ای که پایگاه تاریخی شکل‌گیری مقاومت اسلامی به شمار می‌رود.
او پس از طی تحصیلات عمومی، وارد رشته‌های فنی و مهندسی داده، شد و مدرک تخصصی تکنولوژی برنامه‌نویسی رایانه‌ای (معادل TS3 در نظام آموزشی فنی لبنان) دریافت کرد. تخصص او در حوزه پردازش داده‌ها و سامانه‌های رایانه‌ای، بعدها مبنای ورود وی به به ساماندهی اسناد طبقه‌بندی‌شده و مدیریت شبکه‌های اداری-ارتباطی حزب‌الله گردید. وی متأهل و صاحب سه فرزند بود.
مسیر فعالیت در حزب‌الله
سازمان‌دهی زیرساخت اداری و محیط ارتباطی (دهه ۱۹۹۰)
خیر الدین فعالیت حرفه‌ای خود را در دهه ۱۹۹۰ میلادی و در استقرار ساختار رسمی حزب‌الله آغاز کرد. طبق گزارش‌های بیوگرافیک رسانه‌های مقاومت، مأموریت اصلی او در این دهه، معماری «محیط اطلاعاتی» (البیئة المعلوماتیة) و ساماندهی فرآیندهای فرماندهی و آرشیو عملیات بود. او در این برهه به عنوان یکی از همکاران مصطفی بدرالدین («سید ذوالفقار») فعالیت می‌کرد و مسئولیت هماهنگی اداری میان فرماندهی مرکزی در بیروت و خطوط مقدم نبرد در جنوب لبنان، تنظیم و تهیه گزارش‌های عملیاتی و آماده‌سازی مستندات میدانی را بر عهده داشت.
دبیری شورای جهادی و جنگ ۲۰۰۶
از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، خیر الدین به عالی ترین نهاد تصمیم‌گیری نظامی حزب‌الله موسوم به «المجلس الجهادی» راه یافت و مسئولیت **«امانة سرّ المجلس» (دبیری شورای جهادی)** را زیر نظر حاج عماد مغنیه عهده‌دار شد. وظیفه اصلی او در این بخش عبارت بود از:
- ثبت، تنظیم و ابلاغ تصمیمات راهبردی و فرامین فرماندهی کل به واحدهای تخصصی
- تضمین محرمانگی مسیر انتقال دستورات نظامی در سلسله‌مراتب عملیاتی
- در جریان جنگ ۳۳ روزه (جنگ تموز ۲۰۰۶)، او یکی از مسئولان اصلی برقراری ارتباط مستمر اتاق عملیات مرکزی با جبهه‌های درگیر بود؛ خطی که با وجود ویرانی‌های گسترده زیرساخت‌های لبنان، تا پایان جنگ بدون قطعی به کار خود ادامه داد.
بحران سوریه و پشتیبانی عملیاتی
با ورود حزب‌الله به بحران سوریه در سال‌های 2011 به بعد، خیر الدین وظایف هماهنگی‌های ستادی، ترابری اداری-لجستیکی و پشتیبانی ستاد مرکزی از یگان‌های اعزامی به سوریه را بر عهده داشت و فرآیندهای ارتباطی شورای جهادی را با قرارگاه‌های میدانی در محورهای مختلف دمشق، حلب و بادیه اداره می‌کرد.
ترور و شهادت
در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴ (۶ مهر ۱۴۰۳)، رژیم صهیونیستی اسرائیل در عملیاتی موسوم به «نظم جدید»» (New Order)، مجموعه مقرهای زیرزمینی حزب‌الله در حاره حریک در ضاحیه جنوبی بیروت را با استفاده از ده‌ها تُن بمب سنگرشکن هدف حمله هوایی مستقیم قرار داد.
محمد حبیب خیر الدین (الحاج حسن) در لحظه بمباران، در اتاق عملیات مرکزی و در جلسه فرماندهی به همراه سید حسن نصرالله (دبیرکل)، علی کرکی (فرمانده جبهه جنوبی)، سمیر دیب و تنی چند از مسئولان حضور داشت و همراه با آنها به شهادت رسید.
تشییع و اعلام رسمی
به دلیل شرایط جنگی حاکم بر بیروت و تشدید حملات هوایی رژیم صهیونیستی ، پیکر وی ابتدا در سکوت خبری و در ملاحظات امنیتی با حضور بستگان نزدیک در منطقه الغبیری به خاک سپرده شد. حزب‌الله لبنان بعدها در جریان سخنرانی‌های رسمی رهبری سازمان (از جمله سخنرانی‌های شیخ نعیم قاسم)، رسماً از او در زمره فرماندهان عالی‌رتبه شهید در کنار سید حسن نصرالله یاد کرد و شبکه المنار در مارس ۲۰۲۵ با پخش مستندی با عنوان *«رسالة إلی السماء: الشهید القائد محمد حبیب خیر الدین»* به نقش تاثیرگذار وی پرداخت. همچنین آخرین تصاویر منتشرشده از سید حسن نصرالله در اتاق عملیات مرکزی پیش از ترور، حضور خیر الدین را در این ستاد تأیید کرد.
منابع
1. شبکه المنار (Al-Manar TV)، مستند تصویری و زندگی‌نامه‌ای: *«رسالة إلى السماء — الشهيد القائد محمد حبيب خير الدين (الحاج حسن)»*، بازپخش ۲۷ مارس ۲۰۲۵.
2. پایگاه یادبود شهدای مقاومت (Shohadaa Tamnine)، مدخل بیوگرافی و کارنامه: *«الشهید المجاهد محمد حبیب خیر الدین»*، پرونده شماره ۱۰۰.
3. خبرگزاری العهد (Al-Ahed News)، پوشش اخبار مراسم ترحیم و یادبود شهدای ضاحیه، اکتبر ۲۰۲۴.
4. روزنامه النهار و پایگاه جنوبیه (Janoubia)، گزارش میدانی: *«الحزب يشيّع قادته بصمت: ضحایا الغارة الإسرائیلیة علی مقر نصرالله»*، ۱ اکتبر ۲۰۲۴.
5. خبرگزاری المیادین، گزارش تصویری پیرامون آخرین نشست‌های ثبت‌شده در اتاق عملیات مرکزی بیروت، سپتامبر ۲۰۲۴.