DraftSpace:جمال عبدالناصر

جمال عبدالناصر
عبدالناصر در سال ۱۹۶۹
دومین رئیس‌جمهور مصر
دوره مسئولیت ۲۳ ژوئن ۱۹۵۶ – ۲۸ سپتامبر ۱۹۷۰
نخست‌وزیر	الگو:List collapsed
معاون رئیس‌جمهور	الگو:List collapsed
پس از	محمد نجیب
پیش از	انور سادات
نخست‌وزیر مصر
دوره مسئولیت ۱۹ ژوئن ۱۹۶۷ – ۲۸ سپتامبر ۱۹۷۰
رئیس‌جمهور	خودش
پس از	محمد صدقی سلیمان
پیش از	محمود فوزی
دوره مسئولیت ۱۸ آوریل ۱۹۵۴ – ۲۹ سپتامبر ۱۹۶۲
رئیس‌جمهور	محمد نجیب خودش
پس از	محمد نجیب
پیش از	علی صبری
دوره مسئولیت ۲۵ فوریه ۱۹۵۴ – ۸ مارس ۱۹۵۴
رئیس‌جمهور	محمد نجیب
پس از	محمد نجیب
پیش از	محمد نجیب
معاون نخست‌وزیر
دوره مسئولیت ۸ مارس ۱۹۵۴ – ۱۸ آوریل ۱۹۵۴
نخست‌وزیر	محمد نجیب
پس از	جمال سالم
پیش از	جمال سالم
دوره مسئولیت ۱۸ ژوئن ۱۹۵۳ – ۲۵ فوریهٔ ۱۹۵۴
نخست‌وزیر	محمد نجیب
پس از	سلیمان حافظ
پیش از	جمال سالم
وزیر کشور مصر
دوره مسئولیت ۱۸ ژوئن ۱۹۵۳ – ۲۵ فوریه ۱۹۵۴
نخست‌وزیر	محمد نجیب
پس از	سلیمان حافظ
پیش از	زکریا محیی‌الدین
رئیس مجلس فرماندهی انقلاب
دوره مسئولیت ۱۴ نوامبر ۱۹۵۴ – ۲۳ ژوئن ۱۹۵۶
پس از	محمد نجیب
پیش از	پُست حذف شد
دبیرکل جنبش عدم تعهد
دوره مسئولیت ۵ اکتبر ۱۹۶۴ – ۸ سپتامبر ۱۹۷۰
پس از	یوسیپ بروز تیتو
پیش از	کنت کائوندا
رئیس سازمان وحدت آفریقا
دوره مسئولیت ۱۷ ژوئیهٔ ۱۹۶۴ – ۲۱ اکتبر ۱۹۶۵
پس از	هایله سلاسی
پیش از	قوام نکرومه
اطلاعات شخصی
زاده	جمال عبدالناصر حسین ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۱۸ اسکندریه، سلطنت مصر (هم‌اکنون مصر)
درگذشته	۲۸ سپتامبر ۱۹۷۰ (۵۲ سال) قاهره، مصر
ملیت	مصری
حزب سیاسی	اتحادیهٔ سوسیالیستی (جامعه‌خواهی) عربی
همسر(ان)	تحیه محمدکاظم
فرزندان	۵، شامل خالد
تخصص	افسر
امضا
خدمات نظامی
وفاداری	مصر
خدمت/شاخه	ارتش مصر
سال‌های خدمت	۱۹۳۸–۱۹۵۲
درجه	سرهنگ
جنگ‌ها/عملیات‌	جنگ ۱۹۴۸ اعراب با اسرائیل

جمال عبدالناصر
عبدالناصر در سال ۱۹۶۹
دومین رئیس‌جمهور مصر
دوره مسئولیت ۲۳ ژوئن ۱۹۵۶ – ۲۸ سپتامبر ۱۹۷۰
نخست‌وزیر	مشاهده فهرست خودش (۱۹۵۴–۱۹۶۲) علی صبری (۱۹۶۲–۱۹۶۵) زکریا محیی‌الدین (۱۹۶۵–۱۹۶۶) صدقی سلیمان (۱۹۶۶–۱۹۶۷) خودش (۱۹۶۷–۱۹۷۰)
معاون رئیس‌جمهور	مشاهده فهرست صبری العسلی (۱۹۵۸) اکرم حورانی (۱۹۵۸–۱۹۶۰) عبداللطیف البغدادی (۱۹۵۸–۱۹۶۴) عبدالحکیم عامر (1۹۵۸–۱۹۶۵) نورالدین کحاله (۱۹۶۰–۱۹۶۱) عبدالحمید السراج (۱۹۶۱) کمال الدین حسین (۱۹۶۱–۱۹۶۴) زکریا محیی‌الدین (۱۹۶۱–۱۹۶۴, ۱۹۶۵–۱۹۶۸) حسین الشافعی (۱۹۶۱–۱۹۶۵, ۱۹۶۸–۱۹۷۰) انور سادات (۱۹۶۴, ۱۹۶۹–۱۹۷۰) حسن ابراهیم (۱۹۶۴–۱۹۶۶) علی صبری (۱۹۶۵–۱۹۶۸)
پس از	محمد نجیب
پیش از	انور سادات
نخست‌وزیر مصر
دوره مسئولیت ۱۹ ژوئن ۱۹۶۷ – ۲۸ سپتامبر ۱۹۷۰
رئیس‌جمهور	خودش
پس از	محمد صدقی سلیمان
پیش از	محمود فوزی
دوره مسئولیت ۱۸ آوریل ۱۹۵۴ – ۲۹ سپتامبر ۱۹۶۲
رئیس‌جمهور	محمد نجیب خودش
پس از	محمد نجیب
پیش از	علی صبری
دوره مسئولیت ۲۵ فوریه ۱۹۵۴ – ۸ مارس ۱۹۵۴
رئیس‌جمهور	محمد نجیب
پس از	محمد نجیب
پیش از	محمد نجیب
معاون نخست‌وزیر
دوره مسئولیت ۸ مارس ۱۹۵۴ – ۱۸ آوریل ۱۹۵۴
نخست‌وزیر	محمد نجیب
پس از	جمال سالم
پیش از	جمال سالم
دوره مسئولیت ۱۸ ژوئن ۱۹۵۳ – ۲۵ فوریهٔ ۱۹۵۴
نخست‌وزیر	محمد نجیب
پس از	سلیمان حافظ
پیش از	جمال سالم
وزیر کشور مصر
دوره مسئولیت ۱۸ ژوئن ۱۹۵۳ – ۲۵ فوریه ۱۹۵۴
نخست‌وزیر	محمد نجیب
پس از	سلیمان حافظ
پیش از	زکریا محیی‌الدین
رئیس مجلس فرماندهی انقلاب
دوره مسئولیت ۱۴ نوامبر ۱۹۵۴ – ۲۳ ژوئن ۱۹۵۶
پس از	محمد نجیب
پیش از	پُست حذف شد
دبیرکل جنبش عدم تعهد
دوره مسئولیت ۵ اکتبر ۱۹۶۴ – ۸ سپتامبر ۱۹۷۰
پس از	یوسیپ بروز تیتو
پیش از	کنت کائوندا
رئیس سازمان وحدت آفریقا
دوره مسئولیت ۱۷ ژوئیهٔ ۱۹۶۴ – ۲۱ اکتبر ۱۹۶۵
پس از	هایله سلاسی
پیش از	قوام نکرومه
اطلاعات شخصی
زاده	جمال عبدالناصر حسین ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۱۸ اسکندریه، سلطنت مصر (هم‌اکنون مصر)
درگذشته	۲۸ سپتامبر ۱۹۷۰ (۵۲ سال) قاهره، مصر
ملیت	مصری
حزب سیاسی	اتحادیهٔ سوسیالیستی (جامعه‌خواهی) عربی
همسر(ان)	تحیه محمدکاظم
فرزندان	۵، شامل خالد
تخصص	افسر
امضا
خدمات نظامی
وفاداری	مصر
خدمت/شاخه	ارتش مصر
سال‌های خدمت	۱۹۳۸–۱۹۵۲
درجه	سرهنگ
جنگ‌ها/عملیات‌	جنگ ۱۹۴۸ اعراب با اسرائیل

جمال عبدالنّاصر حسین (الگو:Lang-ar؛ ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۱۸ – ۲۸ سپتامبر ۱۹۷۰) سیاستمدار مصری بود که از ۱۹۵۶ تا هنگام مرگش در ۱۹۷۰ به‌عنوان دومین رئیس‌جمهور مصر فعالیت کرد. او رهبر انقلاب ۱۹۵۲ مصر بود که منجر به سرنگونی پادشاهی خاندان محمد علی شد. او در سال بعد قانون اصلاح کشاورزی را اجرا کرد. ناصر در سال ۱۹۵۴، هنگامی که ترور او به دست یکی از اعضای اخوان‌المسلمین به سرانجام نرسید، به این سازمان یورش برد. وی، اولین رئیس‌جمهور مصر، محمد نجیب، را در حبس خانگی قرار داد و خود به جای او نشست. او در همه‌پرسی ۲۳ ژوئن ۱۹۵۶، رسماً رئیس‌جمهور شد.

پس از ملی کردن کانال سوئز و پیروزی سیاسی ناصر در بحران سوئز محبوبیت او هم در مصر و هم در جهان عرب، به‌طور چشمگیری افزایش پیدا کرد. در سایه این پیروزی و محبوبیت، درخواست‌ها برای یکپارچگی عربی تحت رهبری او افزایش یافت که منجر به ایجاد جمهوری متحده عربی (۱۹۵۸–۱۹۶۱) از اتحاد میان مصر و سوریه گردید. در سال ۱۹۶۲، ناصر توانست چند طرح سوسیالیستی نوسازی را به اجرا درآورد. هرچند شکست‌هایی در پروژهٔ یکپارچگی عربی (نظیر جدایی سوریه از مصر) رخ نمود، اما با آغاز سال ۱۹۶۳، هوادارانش در چند کشور عربی به قدرت رسیدند. این زمانی بود که او درگیر جنگ داخلی یمن شده بود. ناصر اجازهٔ شرکت مخالفان در انتخابات را صادر نکرد و دور دوم ریاست‌جمهوری را در مارس ۱۹۶۵ بدون آنان آغاز کرد. اما پس از پیروزی در انتخابات به دلیل شکست مصر در جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷، استعفا داد؛ ولی با فشار راهپیمایی‌های مردمی که خواستار تداوم ریاست‌جمهوری وی بودند، از این تصمیم منصرف شد و به خواسته راهپیمایان تن داد.

ناصر از اوایل ۱۹۶۷، خود را به نخست‌وزیری منصوب کرد و برای بازپس‌گیری سرزمین‌های از دست رفتهٔ مصر در جنگ شش‌روزه، جنگ فرسایشی در پیش گرفت. او ضمن سیاست زدایی از ارتش مصر، چند اصلاحیه برای آزادی سیاسی اجرا کرد. سرانجام ناصر پس از پایان جلسهٔ سران اتحادیه کشورهای عرب در ۱۹۷۰، بر اثر سکتهٔ قلبی ناگهانی، درگذشت. پس از مرگ وی غم و اندوه جهان عرب را فراگرفته بود. در مراسم تشییع جنازه‌اش در قاهره پنج میلیون نفر شرکت کردند.

ناصر امروزه نیز در جهان عرب به دلیل گام‌هایش در زمینه‌های عدالت اجتماعی، یکپارچگی عربی، سیاست‌های ضد امپریالیسم، شخصیتی بارز به‌شمار می‌رود. آن دوره که به عنوان دوران ریاست‌جمهوری‌اش از آن یاد می‌شود، باعث رونق فرهنگ مصر شده و در آن زمان چند پروژه بزرگ اقتصادی مثل سد اسوان و شهر حلوان به بهره‌برداری رسید. منتقدان ناصر مواردی نظیر دیکتاتوری، فساد، بی‌کفایتی، نقض حقوق بشر و چیرگی نظامی او بر ادارات سیاسی که الگوی دیگر دولت‌های مصر نیز شد را برشمرده‌اند.

زندگی

دوران کودکی تا دبیرستان

ناصر در ۱۹۳۱

جمال عبدالناصر بن حسین بن خلیل بن سلطان المری در ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۱۸، مصادف با روزهای شکل‌گیری انقلاب ۱۹۱۹ در خانهٔ پدری اش واقع در -شمارهٔ ۱۲ خیابان قنوات- محلهٔ باکوس در اسکندریهٔ مصر، متولد شد. جمال نخستین فرزند فهیمه و ناصر حسین بود. پدر جمال در روستای بنی مر در استان اسیوط متولد شد و در اسکندریه بزرگ شد. که در آنجا وکیل دفتر نامه‌رسانی در محلهٔ باکوس شد و در ۱۹۱۷، با دختری به نام «فهیمه» که در ملوی در منیا متولد شده بود، ازدواج کرد. حاصل این ازدواج ناصر و دو فرزند بعد از او به نام «عز العرب» و «اللیثی» بود. نویسندگان زندگی‌نامهٔ ناصر نظیر روبرت استیونس و سعید ابوالریش نوشته‌اند، خانواده پدری جمال به «مفهوم شکوه و عظمت عرب» اعتقاد داشتند که این در نام برادر ناصر «عز العرب» (به معنی عزت و شکوه عربی)، که استفاده از آن اسم در مصر رایج نبود مشهود است.

ناصر به کودکستانی در محرم بک اسکندریه رفت. خانوادهٔ ناصر به دلیل شغل پدر مسافرت‌های زیادی کردند. آن‌ها در ۱۹۲۱، از اسکندریه به اسیوط و بعد از آن هم در ۱۹۲۳ به خطاطبه نقل مکان کردند. جمال دوران ابتدایی را در همین شهر به دبستان رفت و تا ۱۹۲۴ در خطاطبه زندگی کرد. سپس در ۱۹۲۵ به مدرسهٔ دبستان نحاسین در جمالیهٔ قاهره پیوست و پیش عمویش، خلیل حسین، برای سه سال ماند. جمال در این سال‌ها، تنها در تعطیلات تحصیلی به دیدن خانواده می‌رفت.

جمال با مادرش نامه‌نگاری می‌کرد، اما ناگهان از آخر آوریل ۱۹۲۶ دیگر نامه‌ای از طرف مادر دریافت نکرد. به همین خاطر به خطاطبه آمد و فهمید که مادرش دو هفته قبل و بعد از تولد برادر سومش، شوقی، درگذشته بود. لیکن بستگان صلاح ندیده بودند که به وی اطلاع دهند. ناصر بعدها گفت: «درگذشت مادرم در نوع خودش بیش از حد ناراحت‌کننده بود، این‌گونه از دست دادنش و خداحافظی نکردن با او، ضربهٔ روانی بود که گذشت زمان نیز آن را پاک نکرد.» قبل از پایان همان سال، پدرش دوباره ازدواج کرد که باعث شد ناراحتی جمال ریشه‌دارتر شود.

پس از اینکه جمال سه سال در نحاسین قاهره ماند، پدرش در تابستان ۱۹۲۸ او را نزد پدربزرگ مادری اش فرستاد، تا مقطع دبستان را در عطارین اسکندریه به اتمام برساند. در ۱۹۲۹ جمال به دبیرستان شبانه‌روزی حلوان رفت و یک سال آنجا بود. سال بعد پدر جمال به خدمات‌رسانی پست اسکندریه منتقل شد، جمال نیز به مدرسه رأس‌التین اسکندریه ملحق شد. از همین هنگام بود که جمال فعالیت‌های سیاسی‌اش را آغاز کرد. او تظاهراتی را در میدان منشیهٔ اسکندریه شاهد بود و بدون آنکه هدف راهپیمایان را بداند به آنان پیوست. بعدها فهمید که حزب ملی‌گرای مصر جوان این اعتراض را به پا کرده بود و تظاهرات ضد استعمار انگلستان در مصر بود. این تظاهرات اعتراض به تصمیم نخست‌وزیر مصر، اسماعیل صدقی، مبنی بر باطل کردن قانون اساسی ۱۹۲۳ بر پا شده بود. جمال در همین تظاهرات دستگیر شد و یک شب نیز در بازداشت بود تا اینکه پدرش سرانجام وی را بیرون آورد.

اسم ناصر در روزنامهٔ الجهاد

زمانی که پدر جمال در سال ۱۹۳۳ به قاهره رفت، جمال با او همراه و در دبیرستان نهضه واقع در محلهٔ ظاهر قاهره ثبت نام کرد. آنجا در چند تئاتر مدرسه‌ای حضور داشت و مقاله‌هایی هم نظیر «ولتر، مرد آزادی» را در مجلهٔ مدرسه نوشت. مقالهٔ مذکور در مورد فیلسوفی فرانسوی به نام ولتر بود. در ۱۳ نوامبر ۱۹۳۵ بود که جمال یک تظاهرات دانش‌آموزی را رهبری کرد. بهانه این راهپیمایی اعتراض به تصمیم امپراتوری بریتانیا بود، که طبق اعلام ساموئل هوار، وزیر خارجهٔ بریتانیا، عمل مجدد به قانون اساسی مصر را رد می‌کرد. در آن راهپیمایی دو نفر از تظاهر کنندگان کشته شدند و خود جمال نیز از ناحیه پیشانی در اثر شلیک یک افسر بریتانیایی آسیب دید. همراهانش به سرعت وی را به ساختمان روزنامهٔ الجهاد، که اتفاقاً نزدیک محل حادثه بود منتقل کردند. صبح فردا که لیست مجروحان حادثه در روزنامه الجهاد منتشر شد مجروحی با نام جمال عبدالناصر نیز در میان آنان به چشم می‌خورد. سر انجام در ۱۲ دسامبر، پادشاه جدید، فاروق، فرمان اجرای مجدد قانون اساسی را صادر کرد.

فعالیت‌های سیاسی ناصر در دوران دبیرستان آنچنان افزایش یافت که وی تنها در ۴۵ روز تحصیلی سال پایانی دبیرستان شرکت کرد. ناصر به شدت مخالف پیمان ۱۹۳۶ بریتانیا-مصر مبنی بر تمدید حضور نظامی بریتانیا در مصر بود. اما تقریباً همهٔ نیروهای سیاسی مصر این پیمان‌نامه را تأیید کردند. در نتیجهٔ آن پیمان، ناآرامی‌های سیاسی در مصر کاهش یافت و ناصر نیز تحصیلاتش را در النهضه ادامه داد تا در اواخر آن سال، موفق شد مدرک پایان تحصیلی دبیرستان را از النهضه بگیرد.