اسماعیل قاآنی

اسماعیل قاآنی جانشین سردار قاسم سلیمانی و سومین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران،متولد 17 مرداد 1336 است.

عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سال1358

حضور فعال در منطقه با وقوع حوادث کردستان

فرماندهی تیپ 21 امام‌رضا از سال 1362 تا سال 1366

فرماندهی لشکر 5 نصر از سال 1366 تا پایان جنگ

قائم‌مقام واحد هشتم عملیات نیروی زمینی سپاه پاسداران

معاونت اطلاعات ستاد مشترک سپاه پاسداران از 1385 تا 1386

جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه تا سال 1398

فرماندهٔ نیروی قدس سپاه پاسداران پس از شهادت قاسم سلیمانی

زندگی

او اصالتا اهل خراسان جنوبی است. در مشهد به دنیا آمده و دوران کودکی و نوجوانی، تا دریافت مدرک دیپلم متوسطه را در همین شهر گذرانده است.

قاآنی پس از تأسیس سپاه پاسداران، از سال ۱۳۵۸ به عضویت در سپاه پاسداران درآمد. او در ۲۱ سالگی به سپاه پیوست و برای گذراندن دوره آموزشی از مشهد به تهران آمد. آموزش نظامی را در پادگان سعدآباد که به پادگان امام علی تغییر نام داده شده، گذراند و پس از پایان آموزش نظامی به مشهد بازگشت و در سپاه به عنوان نیروی کادری، کار خود را آغاز کرد.

با وقوع حوادث کردستان، اواسط سال ۵۹ راهی آن منطقه شد و در جریان مقابله با نیروهای متجاوزگر از خود رشادت های فراوانی به نمایش گذاشت.

اولین سند ضبط شده از فعالیت‌های قاآنی به آذر سال ۱۳۶۱باز می‌گردد، زمانی که فرمانده‌ی وقت سپاه پاسداران، محسن رضایی از فرمانده‌ی سپاه پاسداران اصفهان، مرتضی قربانی، خواست تا به شناسایی افراد شایسته برای تشکیل واحدی در استان خراسان دست بزند.

قربانی سه فرد را به رضایی معرفی کرد تا تشکیل دهندگان هسته‌ی اصلی این واحد جدید باشند. در انتهای جنگ با عراق بود که رضایی، قاآنی را به سمت فرماندهی واحد پنجم نصر منصوب کرد، وی در این پست جایگزین قالیباف شده بود.

وی از سال ۶۰ تا پایان جنگ در جبهه فعالیت کرد ودر دوران دفاع مقدس فرماندهی یگان‌های ۵ نصر و ۲۱ امام رضا (ع) را برعهده داشت. سردار قاآنی تا سال ۶۶ فرمانده تیپ امام رضا (ع) بود و پس از آن فرماندهی لشکر ۵ نصر را برعهده گرفت.

بلافاصله پس از جنگ، در ۱۷ آگوست ۱۹۸۸، رضایی، قاآنی را به قائم مقامی واحد هشتم عملیاتی نیروی زمینی سپاه پاسداران منصوب کرد؛ این واحد در مشهد قرار دارد.

برخی منابع غیر ایرانی می گویند سردار قاآنی در ماموریت‌های سپاه پاسداران در جریان مبارزه و درگیری با کارتل‌های مواد مخدر برای نفوذ از افغانستان به استان خراسان و حمایت سپاه پاسداران از «جبهه‌ی متحد اسلامی ملی برای نجات افغانستان»، یا جبهه شمال، علیه طالبان در اواخر دهه‌ی ۱۹۹۰ درگیر بوده است.

دوستی و همکاری وی با شهید سلیمانی از سال ۶۱ و در جلسات مناطق علمیاتی شروع شد و تا امروز استمرار یافته بود.

سردار قاآنی برای مدتی نیز معاون اطلاعات ستاد مشترک سپاه بود که پس از آن جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه شد.

پس از شهادت سردار قاسم سلیمانی در تاریخ ۱۳ دی ۱۳۹۸، از سوی مقام معظم رهبری سردار قاآنی به عنوان فرمانده سپاه قدس معرفی شد.

تحریم‌ها

قاآنی در ۸ فروردین ۱۳۹۱ (۲۷ مارس ۲۰۱۲ میلادی) توسط دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی وزارت امور خزانه‌داری ایالات متحده در جزء افراد تحریم شده قرار گرفت و فعالیت مالی ممنوعه و دارایی‌های مفروض او با نهادهای ایالات متحده بلوکه شد.

در ۳ اکتبر ۲۰۲۲، قاآنی در فهرست تحریم‌های کانادا قرار گرفت که شامل ۹ نهاد ایرانی و ۲۵ مقام ارشد بود.

دولت بریتانیا روز پنجشنبه ۱۴ دسامبر (۲۳ آذر) اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه و ۶ تن دیگر از فرماندهان ارشد این نهاد نظامی را به دلیل همکاری با گروه‌های حماس و جهاد اسلامی فلسطین مورد تحریم قرار داد.

شایعه شهادت

پس از حمله اسرائیل به لبنان و شهادت سید حسن نصرالله و سردار نیلفروشان، اخباری مبنی بر ترور سردار قاآنی و شهادت ایشان هم در فضای مجازی منتشر شد. در ۱۲ مهر۱۴۰۳ (۳ اکتبر ۲۰۲۴ میلادی) به منظور ترور هاشم صفی‌الدین، اخباری در خصوص شهادت اسماعیل قاآنی منتشر شد، هر چند خبرهایی نیز در مورد سلامت او درج گردید.در آخرین گمانه‌زنی‌ها، کانال ۱۲ اسرائیل مدعی شد که او در اکتبر ۲۰۲۴ در لبنان ترور شده است. حاضر نبودن او در نماز جمعه در تهران بر گسترش شایعات افزود. در گزارش ۶ اکتبر ۲۰۲۴ رویترز آمده بود که ۲ مقام بلندپایه امنیتی ایران گفته‌اند اسماعیل قاآنی، پس از کشته شدن حسن نصرالله، به لبنان سفر کرده بود و از زمان حمله اسرائیل به بیروت در اواخر هفته گذشته، خبری از او نیست. نیویورک تایمز نیز خبر داد او آخرین بار در بیروت دیده شده است. وبسایت میدل ایست آی در گزارشی اختصاصی خبر داد که قاآنی توسط جمهوری اسلامی بازداشت شده و تحت بازجویی است. اسکای نیوز عربی هم گفت که وی در جریان بازجویی در ایران دچار سکته قلبی شده است. اما سیمای جمهوری اسلامی ۲۴ مهر۱۴۰۳، هنگام گزارش مراسم بازگشت پیکر شهیدعباس نیلفروشان، معاون عملیاتی سپاه پاسداران، برای دقایقی چهره قاآنی را نشان داد.

سرلشکر قاآنی در واکنش به شایعه ترورش توسط اسرائیل در برنامه عهد عنوان کرد: زمانی که فردی روی موضوعی متمرکز می‌شود، تمام عوامل و افراد مؤثر را شناسایی کرده و تلاش می‌کند به شیوه‌های گوناگون تاثیرگذار باشد. ما هم طوری عمل می‌کردیم که دشمن نمی‌توانست به راحتی ارتباطات را کشف کند به همین دلیل برخی اوقات صحبت‌هایی را مطرح می‌کردند تا شاید بتوانند ارتباطات را شناسایی کنند.

مواضع

سردار قاآنی در تاریخ ۲۶ دی سال ۹۳ و در یکی از موضع گیری های خود علیه آمریکا و اسرائیل گفته بود: آمریکا و اسراییل کوچک‌تر از آن هستند که خود را همتراز با قدرت نظامی ایران بدانند؛ این قدرت اکنون خود را در کنار مردم مظلوم فلسطین و غزه در قالب موشک و سلاح به منصه ظهور رسانیده است.

فرمانده نیروی قدس سپاه همچنین در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۹۶ گفته بود: ما وقتی برای دفاع از مسلمانان کشور‌های اسلامی گام برداشتیم هدفمان انجام وظیفه الهی بود و اولین نتیجه اش متوجه خود نظام شد. به برکت دستگیری از مسلمانان خداوند خطراتی را از این کشور دفع کرد و باعث شد تا ایران اسلامی به یک مرکز امنیت و ایجاد امنیت برای دیگر کشور‌ها تبدیل شود.

پس از عملیات حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ این اقدام حماس را ابتکار و نوآوری خوانده و بیان کرد:

این پیروزی باشکوه و دستاورد بی‌سابقه را به شما و همه مجاهدان و ملت فلسطین تبریک می‌گویم. ما بر عهد، منشور و ایمان و تعهد برادرانه‌ای که ما را متحد می‌کند، تأکید می‌کنیم.

در سخنرانی ۱۴ تیر ۱۴۰۲ در مشهد، قاآنی با تأکید بر این‌که «هزینهٔ سازش از هزینهٔ مقاومت بیشتر است»، کوتاه‌آمدن از اصول انقلاب را «خیانت به خون شهدا» خواند و محور مقاومت را «ضمانت امنیت منطقه» دانست. هم‌زمان با این مواضع، او بارها هرگونه مذاکرهٔ مستقیم با ایالات متحده یا اسرائیل را رد کرده و دیپلماسی مطلوب را پیروی از «منافع امت اسلام، نه دستورالعمل‌های قدرت‌های بزرگ» دانسته است.