محور مقاومت
محور مقاومت[۱۵] (به عربی: محور المقاومة)، اصطلاحی برای اشاره به شبکهای از داوطلبان مردمی ضد اشغال و تروریسم ،گروههای سیاسی عمدتا مسلمان و برخی دولتهای منطقه غرب آسیا است.[۱۶][۱۷] مخالفت با اشغال فلسطین توسط اسرائیل ، جلوگیری از تشکیل دولتهای تروریستی – تکفیری در غرب آسیا و ایستادگی در مقابل سیاستهای سلطه طلبانه آمریکا در غرب آسیا از مهمترین خصوصیات مشترک بازیگران عضو محور مقاومت می باشد .آمریکا، اکثر این گروهها را بهعنوان سازمانهای تروریستی طبقهبندی کرده است.[۱۶]
حزبالله لبنان که در دهه ۱۹۸۰ میلادی با هدف ایستادگی در مقابل اشغالگری اسرائیل در لبنان پدید آمد، یکی از برجستهترین اعضای این محور است.[۱۶] گروههای مهم دیگر این ائتلاف شامل گروه حماس،[۱۶][۱۷][۱۸] جهاد اسلامی فلسطین،[۱۷] و گروههای مبارز عراقی هستند.[۱۶][۱۷][۱۸]دولت سوریه تا زمان روی کار آمدن گروه تحریر الشام (8 دسامبر ۲۰۲۴ میلادی) ، در کنار دولت انقلابی یمن (جنبش انصارالله یمن)[۱۷][۱۸]و دولت جمهوری اسلامی ایران از جمله دولتهای عضو این محور محسوب می شدند.[۱۶] با سقوط دولت بشار اسد ، سوریه عملا از محور مقاومت خارج شد.[۱۹]
محور مقاومت با هدف هماهنگی به منظور حمایت از مردم فلسطین و مقابله با اشغالگری تشکیل شده است.[۱۶][۱۸] این ائتلاف همچنین از تثبیت حکومت داعش در سوریه و تشکیل حکومت توسط این گروه تکفیری در عراق جلوگیری نموده و حملاتی علیه نیروهای آمریکایی در عراق[۱۹] انجام داده و با گروههای مسلح سلفی سنی مانند القاعده و النصره مخالف است.[۲۰]
تاریخچه
ریشهشناسی
گرچه اصطلاح مقاومت سابقه ای دیرین در تاریخ بشر دارد ، لیکن با تشکیل حزب الله لبنان در سال 1982 تحت عنوان مقاومت اسلامی در لبنان، این اصطلاح به صورت رسمی به ادبیات سیاسی منطقه وارد شد . البته اصطلاح «محور مقاومت » برای اولین بار توسط روزنامه لیبیایی الزحف الاخضر در پاسخ به ادعای رئیسجمهور آمریکا جورج دبلیو بوش مبنی بر اینکه ایران، عراق و کره شمالی یک محور شرارت را تشکیل میدهند، استفاده شد. این روزنامه در مقاله سال ۲۰۰۲ خود، تحت عنوان «محور شرارت یا محور مقاومت»، گفت «تنها وجه مشترک بین ایران، عراق و کره شمالی مقاومت آنها در برابر هژمونی آمریکا است».[۳۲][۳۳] روزنامه ایرانی جمهوری اسلامی به دنبال آن در سال ۲۰۰۴ نوشت: «اگر خط شیعیان عراق نیاز به پیوند، اتحاد و تحکیم دارد، این وحدت باید بر محور مقاومت و مبارزه با اشغالگران تحقق یابد.»[۳۴]
در سال ۲۰۰۶، وزیر کشور فلسطین، سعید صایم، در مصاحبهای با شبکه تلویزیون العالم از این اصطلاح برای اشاره به اهداف سیاسی مشترک بین اعراب در مخالفت با اسرائیل یا ایالات متحده استفاده کرد. با اشاره به تعداد زیاد پناهندگان فلسطینی در سوریه، صایم اظهار داشت: «سوریه نیز یک کشور اسلامی عربی است و نیز هدف آمریکاییها و صهیونیستها قرار گرفته است؛ بنابراین، ما در سوریه، ایران، حزبالله و حماس یک محور مقاومت در برابر این فشارها میبینیم.»[۳۵]
اصطلاح «محور مقاومت» به زودی در اوت ۲۰۱۰ استفاده شد.[۳۶] پس از دو سال، علیاکبر ولایتی، مشاور ارشد امور خارجی رهبر جمهوری اسلامی ایران، از این اصطلاح استفاده کرد و گفت:[۳۷] «زنجیره مقاومت در برابر اسرائیل توسط ایران، سوریه، حزبالله، دولت جدید عراق و حماس از شاهراه سوریه میگذرد… سوریه حلقه طلایی زنجیره مقاومت در برابر اسرائیل است.»
این عبارت دوباره در اوت ۲۰۱۲ در جریان دیدار بین رئیسجمهور سوریه بشار اسد و دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، سعید جلیلی، در مورد جنگ داخلی سوریه استفاده شد.[۳۸] جلیلی گفت:[۳۷]
«آنچه در سوریه اتفاق میافتد یک مسئله داخلی نیست، بلکه درگیری میان محور مقاومت و دشمنانش در منطقه و جهان است. ایران به هیچ شکلی شکستن محور مقاومت را که سوریه بخش ذاتی آن است، تحمل نخواهد کرد.»
تأسیس
در پی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷، برخی از بنیانگذاران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مانند محمد منتظری (که توسط فتح فلسطین در جنوب لبنان آموزش دیده بود و روابط نزدیکی با لیبی قذافی داشت) و مصطفی چمران (که به کوبا سفر کرده بود و تحت تأثیر بینالمللیگرایی انقلابی قرار گرفته بود) تلاش کردند تا آنچه که اغلب به عنوان «انترناسیونال اسلامی» نامیده میشود، ایجاد کنند،[۳۹] با استفاده از مفاهیم علی شریعتی و امام خمینی دربارهٔ «همبستگی مستضعفان».[۴۰]
منتظری و چمران، به همراه علیاکبر محتشمیپور، سفیر ایران در سوریه از سال ۱۹۸۲، دپارتمان جنبشهای آزادیبخش اسلامی را به عنوان بخشی از سازمان انقلابی تودههای جمهوری اسلامی ایجاد کردند که هدف آن گردآوری فعالیتهای حزب الدعوه اسلامی عراق و سازمان بدر با جنبشهای امل و حزبالله لبنان بود.[۴۱] دپارتمان جنبشهای آزادیبخش اسلامی به عنوان نقطه شروع آنچه که بعدها به عنوان محور مقاومت شناخته شد، تلقی میشود.[۴۲]
پس از سخنرانی نماز جمعه ۷ ژوئن ۱۹۹۶ سید علی خامنهای که در آن اعلام کرد «جنبش جدید باید به همه قارهها و همه کشورها برسد»، مهدی چمران، رئیس اطلاعات خارجی ایران و برادر مصطفی چمران، در ۲۱ ژوئن ۱۹۹۶ در تهران کنفرانسی با شعار «حزبالله بینالملل» سازماندهی کرد. این گردهمایی اعضای حزبالله، حماس، جهاد اسلامی فلسطین، جبهه خلق برای آزادی فلسطین، پکک کردستان، جهاد اسلامی مصر و جنبش تغییر اسلامی در خلیج فارس را به نمایش گذاشت که توافق کردند منابع مالی خود را متحد کرده و آموزشها را در حدود ۳۰ کشور استاندارد کنند تا «قابلیت همکاری» را ایجاد کنند.[۴۳] شرکتکنندگان تعهد کردند که اختلافات ایدئولوژیک و فرقهای را کنار بگذارند تا با اسرائیل و ایالات متحده مبارزه کنند.[۴۴]
سید علی خامنهای در پیامی خطاب به دانش جویان آمریکایی حامی فلسطین، آنها را بخشی از جبهه مقاومت معرفی کرد.[۴۵]
تکامل
در ابتدا، این اتحاد شامل دولت سوریه و حزبالله لبنان بود. سالها بعد، ایران که قبلاً با سوریه و حزبالله به شدت همسو بود، روابط قویتری بین این سه ایجاد کرد و محور تقویت شد. گروه های داوطلب مردمی عراقی و یمنی با توجه به باورهای اعتقادی خود مبنی بر لزوم حمایت از مردم فلسطین و مبارزه با اشغال و سلطه بیگانگان به عنوان جدیدترین اعضای این اتحاد وارد شدند.[۴۶] پس از ورود روسیه در جنگ نظام سیاسی سوریه با گروه های تکفیری و تروریستی داخلی و خارجی، تعداد زیادی پوستر با تصاویر نصرالله، اسد، خامنهای و رئیسجمهور روسیه ولادیمیر پوتین ظاهر شدند که با یک زیرنویس عربی به معنای «مردانی که به جز خدا به کسی تعظیم نمیکنند» همراه است. این پوسترها به گفته The Hill نشاندهنده یک محور مقاومت منطقهای نوظهور دیگر هستند.[۴۷]
اعضا
ایران
ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با شعار نه شرقی و نه غربی در سیاست خارجی و اتخاذ سیاست ضد امپریالیستی و ضد اشغالگری و ایستادگی در هشت سال جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق و اعلام حمایت از مستضعفین و نهضت های آزادی بخش در قانون اساسی خود به کانون توجه دولتها و ملت های آزادی طلب ،ضد ظلم و مقاوم تبدیل شد .
سید علی خامنهای بارها دولت جمهوری اسلامی را به عنوان یک «دولت مقاومت» (یعنی در برابر نفوذ غرب و اسرائیل) تعریف کرده است.[۵۱]
تشکیل نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با دستور رهبر انقلاب اسلامی در سال 1368 در واقع بسترسازی برای حمایت از نهضت های آزادی بخش و معتقد به فرهنگ مقاومت در برابر اشغالگری ، تجاوز و اشغال بوده است.
افق نگاه رهبر انقلاب در ارتباط با محور مقاومت محدود به جوامع اسلامی نیست. سید علی خامنه ای در دیدار با رئیسجمهور کوبا، میگل دایاز-کانل، در دسامبر ۲۰۲۳ گفت که ظرفیتهای سیاسی و اقتصادی ایران و کوبا باید برای تشکیل ائتلافی علیه «قلدری» ایالات متحده و متحدان غربیاش استفاده شود تا موضعی «مشترک و مؤثر» در مسائل مهم جهانی مانند مسئله فلسطین اتخاذ شود.[۵۴]
قاسم سلیمانی فرمانده شهید نیروی قدس نقش مهمی در نبرد محور مقاومت با داعش در عراق و سوریه ایفا کرد. دستاوردهای سلیمانی منجر به تقویت محور مقاومت و تاثیر گذاری آن گردید. .[۵۳]
سوریه
دولت سوریه در دوران ریاست جمهوری حافظ اسد و بعد از آن بشار اسد، همواره در خط مقدم حمایت از مردم فلسطین و مبارزه با اشغالگری اسرائیل بوده است . اشغال منطقه جولان توسط اسرائیل و نیز تعصب عربی و باورهای اسلامی روسای جمهور سوریه از جمله دلایل سیاستهای ضد اسرائیلی سوریه محسوب می شود که باعث همراهی آنها با حزب الله لبنان در ایستادگی و مبارزه مقابل اسرائیل شده بود. به گفته جوبین گودارزی، استادیار و پژوهشگر دانشگاه وبستر، اتحاد ایران و سوریه که در سال ۱۹۷۹ شکل گرفت، برای ظهور و تداوم محور مقاومت اهمیت زیادی دارد. هر دو کشور در مکانهای کلیدی خاورمیانه قرار دارند و در سه دهه گذشته بر سیاستهای خاورمیانه تأثیر گذاشتهاند. همچنین، این اتحاد به عنوان یک اتحاد پایدار در نظر گرفته میشود که به مدت ۳۴ سال «علیرغم چالشهای زیادی که با آن مواجه بوده و تنشهای دورهای در رابطه» ادامه داشته است.[۳۷] این محور به عنوان تغییر دهنده «تعادل استراتژیک در خاورمیانه» با کمک به رهبر سوریه بشار اسد برای باقی ماندن در قدرت و حمایت از جنایات جنگی او علیه غیرنظامیان سوری توصیف شده است.[۵۵] خبرگزاری دولتی سوریه، سانا، اعلام کرده است که دو دولت دربارهٔ «رابطه همکاری استراتژیک» و «تلاشهای برخی کشورهای غربی و متحدانشان برای ضربه زدن به محور مقاومت با هدف قرار دادن سوریه و حمایت از تروریسم در آنجا» بحث کردهاند.[۵۹] در حال حاضر پس از سقوط دولت بشار اسد در سوریه، ارتباط این کشور با محور مقاومت به حالت تعلیق در آمده و اسرائیل با حملات گسترده به بخشهای مختلف سوریه ، ضمن اشغال بخشهایی از خاک سوریه به عنوان منطقه حائل جولان، زیر ساخت های این کشور را مورد هدف قرار داده و با حمایت از دروزی ها برخی اقدامات در راستای تجزیه سوریه انجام داده است.
حزبالله
حزبالله یا مقاومت اسلامی لبنان گروهی سیاسی و نظامیِ شیعه در لبنان است که در سال ۱۹۸۲م همزمان با حمله اسرائیل به لبنان و به منظور مقابله با اسرائیل و با ابهره گیری از حمایت های ایران تأسیس شد. این حزب فعالیت بر ضد اسرائیل را با عملیاتهای استشهادی آغاز کرد. سپس توان نظامی خود را افزایش داد و با موشک کاتیوشا و جنگهای چریکی، به مقابله با اسرائیل پرداخت. تا کنون (۲۰۲۴) چندین بار میان حزبالله و اسرائیل درگیری نظامی درگرفته که از جمله آنها جنگ ۳۳روزه است. این جنگ را اسرائيل با هدف خلعسلاح حزبالله و آزادسازی دو نظامیاش آغاز کرد که در عملیات حزبالله با نام الوعد الصادق به اسارت حزبالله درآمده بودند. همچنین پس از عملیات طوفانالاقصیٰ در پی حمایت حزبالله از حماس و مردم نوار غَزّه، درگیریهای میان ارتش رژیم صهیونیستی و نیروهای حزبالله لبنان تشدید شد، در این تنشها حزبالله با هدف توقف کشتار مردم غزه توسط اسرائیل، اهداف نظامی در شمال سرزمینهای اشغالی را هدف قرار میداد، اسرائیل نیز تعدادی از اعضا و فرماندهان حزبالله از جمله سید حسن نصرالله دبیرکل حزبالله را ترور کرد. پیش از سید حسن نصرالله، سید عباس موسوی دبیرکل این حزب را بر عهده داشت او نیز توسط رژیم صهیونیستی ترور شده بود. نعیم قاسم در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۴م و حدود یک ماه پس از شهادت سید حسن نصرالله سومین دبیرکل حزبالله شد.
گروههای عراقی
گروه های داوطلب مسلح مردمی پس از تهاجم ایالات متحده به عراق در سال ۲۰۰۳ در این کشور ظهور کردند. این گروهها زمانی که به عنوان یک جبهه جمعی برای مقابله با گروه تروریستی داعش سازماندهی شدند، بهطور تصاعدی قویتر شدند.[۷۸] این گروههای مردمی، شامل گروه های کتائب حزبالله، حرکة حزبالله النجباء، کتائب سیدالشهدا، انصارالله الاوفیاء و دیگر گروهها هستند.
آنها با سازماندهی بصورت یک جبهه مشترک تحت عنوان حشدالشعبی، برای مقابله با گروه تروریستی داعش، بتدریج قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کردند.[۷۹] این گروهها همچنین بر حمله به نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه به دلیل حمایت واشینگتن از اسرائیل متمرکز هستند.[۸۰] در سال 2013 داعش با اشغال رمادی، فلوجه، موصل، تکریت بر 56 هزار کیلومتر از خاک عراق و 4.5 میلیون شهروند عراق مسلط شد. با شبیخون داعش به موصل در 10 ژوئن 2014، «نوری مالکی» در تماسی تلفنی با ابومهدی المهندس، از وی خواست تا از ایران درخواست کمک کند . مالکی هرگونه تاخیر در ارسال تجهیزات نظامی و اعزام مستشاران نظامی ایرانی را به منزله شمارش ساعت صفر سقوط بغداد اعلام می کند. ابومهدی بلافاصله در تماسی با حاج قاسم سلیمانی، فرمانده وقت نیروی قدس با تشریح اوضاع، از تشکیل جلسه ای در منزلش در بغداد خبر داد. در ژوئن 2014 سردار شهید سلیمانی با سفر به عراق در نشست مشترک فرماندهان سپاه بدر و مستشاران نظامی اعزامی از ایران حضور یافت. سردار سلیمانی در این جلسه با اشاره به تجربیات خود در مقابله با گروهکها در خلال جنگ تحمیلی پیشنهاد تشکیل نیروی مردمی را ارائه داد. هیئت وزیران عراق به ریاست مالکی در 10 ژوئن 2014 طی بیانیهای از جذب نیروهای داوطلب برای تشکیل بسیج مردمی خبر داد. در نتیجه نیروهای موسوم به «حشد شعبی» به فرماندهی حاج ابومهدی به سرعت سازماندهی و راهی جبهه های نبرد با تروریسم تکفیری شدند.آیهالله «سید علی سیستانی»، مرجعیت عالی نجف در 13 ژوئن 2014 در فتوایی مبارزه با داعش را واجب کفایی اعلام کردند.همزمان حاج قاسم سلیمانی بلافاصله با همراهی ابومهدی المهندس راهی منطقه الدجیل شد تا مانع از حرکت داعش به سمت بغداد شوند. فرمانده سپاه قدس در ادامه با سازماندهی نیروهای بسیج مردمی و محور مقاومت، مانع از سقوط بغداد و عتبات مقدسه شد. ( خبرگزاری تسنیم، 1403/10/11/3229847https://www.tasnimnews.com/fa/news/)
انصار الله یمن
جنبش انصارالله یمن یا حوثیها جنبشی سیاسی مذهبی از زیدیهای یمن است که در سال ۱۹۹۰م تأسیس شد و هم اکنون اداره پایتخت و بخشهایی از این کشور را در اختیار دارد. انصارالله را متأثر از انقلاب اسلامی ایران و افکار امام خمینی میدانند. تشکیل حکومت حوثیها، امتداد حکومت امامیه زیدیه در یمن به شمار رفته است که در قرن سوم هجری تشکیل گردید و بیش از هزار و صد سال ادامه داشت. تقابل این جنبش با آمریکا و همپیمانی دولت یمن با آمریکا، موجب بروز درگیری بین انصارالله و دولت یمن گردید. این جنبش در نخستین درگیری با دولت یمن، حسین الحوثی بنیانگذار خود را از دست داد. با آغاز بیداری اسلامی، حوثیها کنترل صنعا پایتخت یمن را به دست گرفتند. عربستان سعودی در پوشش ائتلاف عربی برای بازپسگیری مناطق تحت کنترل انصارالله، این جنبش را مورد هدف قرار داد که با مقاومت این جنبش ناکام ماند. عبدالملک الحوثی، فرمانده جنبش حوثی در یمن، در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۳ اعلام کرد که این سازمان در صورت دخالت ایالات متحده در درگیری غزه، با استفاده از موشکها و پهپادها و سایر اقدامات نظامی تلافی خواهد کرد.[۸۲] در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳، یمن کمپین موشکی و پهپادی خود را علیه اسرائیل آغاز کرد که در آن ناوشکن نیروی دریایی ایالات متحده سه موشک کروز زمین به زمین و چندین پهپاد را که به سمت اسرائیل میرفتند، سرنگون کرد. این اولین اقدام حوثیها در یمن علیه اسرائیل بود. انصارالله همچنین در پاسخ به حملات اسرائیل به غزه و کشتار غیرنظامیان فلسطینی، اهدافی را در فلسطین اشغالی و نیز کشتیهای متعلق به اسرائیل را در دریای سرخ و خلیج عدن هدف قرار میداد. این جنبش در لیست تروریسم شورای امنیت و برخی کشورهای عربی و آمریکا قرار دارد. در حال حاضر انصارلله یمن یکی از ارکان مهم محور مقاومت محسوب می شود.
گروههای فلسطینی
با توجه به اینکه حمایت از مردم فلسطین و مبارزه با اشغالگری اسرائیل از اهداف اساسی و فلسفه تشکیل محور مقاومت محسوب می شود ، لذا گروه های مردمی و جهادی فلسطین اعم از حماس، جهاد اسلامی ، جبهه خلق برای آزادی فلسطین و سایر گروه های معتقد به لزوم مقاومت در برابر اشغال و تجاوز اسرائیل عضو محور مقاومت محسوب می شوند.
مخالفان
اسرائیل ، آمریکاو گروه های تروریستی تکفیری از جمله داعش مهمترین مخالفان محور مقاومت محسوب می شوند.
اسرائیل
بعد از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، حزبالله لبنان، انصارالله یمن، مقاومت اسلامی در عراق و دیگر جناحها در سوریه حملات پهپادی و موشکی به اسرائیل انجام دادهاند. حزبالله عملیات خود علیه اسرائیل را در ۸ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز کرد، در حالی که یمن عملیات خود را در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز کرد و مقاومت اسلامی عراق عملیات خود را در ۲ نوامبر ۲۰۲۳ آغاز کرد. در آوریل ۲۰۲۴، ایران با حمایت جناحهای خود در پاسخ به حمله هوایی اسرائیل به کنسولگری سفارت ایران در دمشق، حمله موشکی و پهپادی به اسرائیل انجام داد.
نعیم قاسم، معاون دبیرکل حزبالله لبنان، در ۱۷ مهر ۱۴۰۳ در دومین سخنرانی خود پس از ترور حسن نصرالله اعلام کرد که جنگ با اسرائیل جنگ فلسطینیان است و محور مقاومت تنها از این جنگ حمایت میکند، اما این جنگ آنها نیست:[۱۵] «این نبرد آنطور که بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل به تصویر کشیده است، نبرد برای نفوذ ایران نیست، بلکه نبردی است برای کمک به فلسطینیها برای آزادسازی سرزمینشان از اشغالگران صهیونیستی است و ایران و حزبالله به فلسطینیها برای تحقق آرمانشان به آنها کمک میکنند.»
داعش
محور مقاومت پس از تصرف تقریباً یک سوم عراق توسط داعش در سال ۲۰۱۴ به مبارزان اصلی علیه داعش تبدیل شد.[۹۸] به گزارش لسآنجلس تایمز، آمرلی اولین شهری بود که بهطور موفقیتآمیز در برابر حمله داعش مقاومت کرد و به خاطر همکاری غیرمعمول بین نیروهای عراقی و کردی، شبهنظامیان شیعه تحت حمایت ایران و هواپیماهای جنگی ایالات متحده تأمین شد.[۹۹] در سال ۲۰۱۲، حزبالله نیروهایی را برای حمایت از نیروهای دولتی سوریه علیه شورشیان ارتش آزاد سوریه، القاعده و داعش اعزام کرد. در سال ۲۰۱۳، ایران شروع به اعزام نیروهایی برای حمایت از دولت سوریه علیه شورشیان و دیگر جناحها کرد. در هر دو مورد، دولت عراق حمایت کرد و حتی داوطلبانی برای پیوستن به میدانهای نبرد در سوریه داشت.[۱۰۰] همچنین، نیروهای حشد شعبی که در سال ۲۰۱۴ تأسیس شد، به نیروی اصلی در مبارزه با داعش در عراق تبدیل شد.[۱۰۱] در سال ۲۰۱۴، حزبالله ایده کمک لبنان در مداخله به رهبری آمریکا در عراق علیه داعش را رد کرد و استدلال کرد که ممکن است به سلطه ایالات متحده در منطقه یا «جایگزینی تروریسم با اشغال آشکار ایالات متحده» منجر شود.[۱۰۲] در طول جنگ علیه داعش در عراق و سوریه، محور مقاومت متحدتر شد و ائتلاف ۴+۱ را تشکیل داد که یک ائتلاف همکاری نظامی مشترک با ایران، عراق، سوریه، روسیه و حزبالله لبنان بود.[۱۰۳] ائتلاف در بسیاری از نبردها در جنگ داخلی سوریه از یکدیگر حمایت کردند، مانند در استان حما، پالمیرا، حلب و استان ادلب. نیروی هوایی روسیه از پایگاههای هوایی ایران برای سوختگیری استفاده کرده است، به ویژه پایگاه هوایی همدان.[۱۰۴] فرمانده وقت نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، قاسم سلیمانی، ادعا کرد: «مقاومت دولتهای عراق و سوریه و پایداری ارتشها و جوانان این دو کشور … نقش مهمی در برگرداندن این رویداد خطرناک ایفا کرد … [میتوانم اعلام کنم] پایان حکومت این موجودیت نفرین شده شریر، پس از عملیات آزادسازی ابو کمال، به عنوان آخرین دژ داعش، پایین آوردن پرچم این گروه تروریستی ساخته شده توسط آمریکا و صهیونیست و برافراشتن پرچم سوریه».[۱۰۵]
روابط با سایر کشورها
روابط با روسیه
تلاش روسیه برای گسترش نقش خود در خاورمیانه با روابطش با محور مقاومت در هم تنیده است. جلوگیری از نفوذ آمریکا و تغییر رژیم در سوریه جزء اهداف مشترک روسیه و محور مقاومت محسوب می گردید. از سال ۲۰۱۵، اقدام روسیه در جنگ داخلی سوریه در حمایت از دولت اسد شروع شد. گفته میشود که این مداخله با سفر قاسم سلیمانی به مسکو آغاز شد، جایی که او از مسکو خواست تا بهطور مستقیم از دولت سوریه در برابر نیروهای تروریستی و تکفیری حمایت کند.[۱۰۷]
جمع بندی
مقاومت به معنای یک محور به معنای گردهم آوردن منابع، قدرت، ائتلاف، اتحاد یا هماهنگ سازی مواضع کشورها، گروهها یا جوامع اسلامی، در برابر نظام سلطه و قدرتهای اصلی آن، بهویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، در سطح منطقه و با محوریت مسئله فلسطین و مقاومت در برابر تجاوزات و اشغالگری و توسعهطلبی رژیم صهیونیستی می باشد( صفوی، 1400، خبرگزاری فارس) جلوگیری از شکل گیری دولتهای تکفیری و تروریستی در منطقه غرب آسیا ، ممانعت از به فراموشی سپرده شدن اشغال فلسطین و مشخص شدن ماهیت ضد انسانی و تروریستی اسرائیل برای افکار عمومی جهان از جمله دستاوردهای محور مقاومت محسوب می شود.
جستارهای وابسته
- اتحاد عربی–اسرائیلی
- محور شرارت
- ائتلاف روسیه–سوریه–ایران–عراق
- هلال شیعی
- مداخله خارجی در جنگ داخلی سوریه
- جنگ نیابتی ایران و اسرائیل
- درگیری ایران و اسرائیل در طول جنگ داخلی سوریه
- درگیری نیابتی ایران و عربستان سعودی
منابع
- ↑ https://www.jpost.com/middle-east/irans-afghan-mercenaries-threaten-israel-from-golan-611967
- ↑ https://www.middleeastmonitor.com/20211009-the-huseynyun-irans-new-irgc-backed-movement-in-azerbaijan/
- ↑ Shatz, Adam (29 April 2004). "In Search of Hezbollah". The New York Review of Books. Archived from the original on 22 August 2006. Retrieved 14 August 2006.
- ↑ "Israel strikes Popular Mobilisation Forces' sites in Iraq". Middle East Monitor. 10 September 2019.
- ↑ "Yemen's Houthi rebels threaten to attack Israel". www.timesofisrael.com.
- ↑ "Iran punishes Hamas for stance on Syria". Al Arabiya English. 1 June 2013. Archived from the original on 20 October 2017. Retrieved 22 May 2019.
Iran's annual financial aid to Hamas is believed to be around $20 million, which helps the group run its government in the Gaza Strip. Both parties enjoyed warm ties since 2006 when Hamas won an election against the Western-backed Fatah movement. But the crisis in Syria has led to problems between them.
- ↑ Rasgon, Adam (12 February 2018). "Renewed Hamas-Iran ties make risk of two-front war more realistic". جروزالم پست. Archived from the original on 12 May 2019. Retrieved 22 May 2019.
- ↑ Ayyoub, Abeer (21 January 2013). "Iran Strengthens Ties To Palestinian Islamic Jihad". المانیتور. Archived from the original on 6 December 2017. Retrieved 18 May 2016.
- ↑ "Palestinian Islamic Jihad". Council on Foreign Relations. Archived from the original on 11 May 2017. Retrieved 6 December 2014.
- ↑ https://www.longwarjournal.org/archives/2020/09/analysis-iranian-backed-group-in-bahrain-creates-sub-unit-to-target-israeli-interests.php
- ↑ https://www.wilsoncenter.org/article/irans-islamist-proxies
- ↑ "North Korea may have aided Hezbollah: U.S. Report". Reuters. 13 December 2007.
- ↑ "North Korea, Hamas, and Hezbollah: Arm in Arm?". 5 August 2014.
- ↑ https://www.cbsnews.com/news/israel-venezuela-supplying-iran-nukes/
- ↑ "جبهه مقاومت". Khamenei.ir.
- ↑ ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ ۱۶٫۳ ۱۶٫۴ ۱۶٫۵ ۱۶٫۶ Hubbard, Ben; Rubin, Alissa J. (30 September 2024). "Facing a Big Test, Iran's 'Axis of Resistance' Flails". The New York Times.
- ↑ ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ ۱۷٫۲ ۱۷٫۳ ۱۷٫۴ Al-Kassab, Fatima (26 October 2023). "What is the 'axis of resistance' of Iran-backed groups in the Middle East?". NPR. Archived from the original on 29 October 2023. Retrieved 30 October 2023.
- ↑ ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ ۱۸٫۲ ۱۸٫۳ "What is Iran's 'Axis of Resistance'?". Reuters. 13 April 2024.
- ↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ J. Rubin, Alissa; Hubbard, Ben; Gamio, Lazaro (1 October 2024). "What to Know About the Axis of Resistance, the Iran-backed Militia Network". The New York Times.
- ↑ Arango, Tim (13 Jan 2020). "Qassim Suleimani, Master of Iran's Intrigue, Built a Shiite Axis of Power in Mideast". The New York Times. New York Times. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 5 May 2024.