زمینه های تاریخی انتفاضه

دوره اول :

در سالهای نمیه نخست دهه 30 ، تغییرات مهمی در اهداف و برنامه های سیاسی و شیوه های مبارزاتی جنبش ملی فلسطین پدید آمد ، در این مرحله ، برای نخسیتن بار به منظور رهایی از چنگال استعمار صهیونیسم گروههای مبارز سری و معتقد به مبارزه مسلحانه - که آنها را شیخ عزالدین قسام ، در فلسطین رهبری می کرد - تشکیل گردید .

مبارزات ضد صهیونیستی مردم فلسطین پس از تشکیل رژیم اسرائیل در خاورمیانه نیز به سه دوره تقسیم می گردد :

دوره دوم :

دوره دوم که از سال 1948 تا 1967 م . ادامه داشت ، دولتهای عربی وظیفه دفاع از حقوق فلسطینیان را برعهده گرفتند . در طی این دوره ، سه جنگ مهم 1948 و 1953 و 1967 بین اعراب و اسرائیل رخ داد که با غلبه اسرائیل بر دولتهای عرب ، فلسطینیان از حمایت عملی رژیمهای عربی مأیوس شدند . در این زمان نه تنها مردم فلسطین بنام ملت فلسطین به رسمیت شناخته نشدند ، بلکه از آنها به عنوان آوارگان عرب یاد می شد . در این دوران مبارزات اعراب شکل ناسیونالیستی به خود گرفت و ناسیونالیسم عرب با مسأله فلسطین درآمیخته شد .

دوره سوم :

دوره سوم دربرگیرنده سالهای بین 1967 تا 1987 می باشد . پس از شکست اعراب در جنگ 1967 م ، فلسطینیان با اعتقادبه ضرورت حضور عنصر فلسطینی در صحنه مبارزه ، با تشکل در سازمانهای سیاسی و نظامی فلسطینی وارد صحنه های مبارزاتی شدند . در این دوره کشورهای جهان قائل به وجود هویتی بنام " ملت فلسطین " شدند . از همان اوایل سازمان آزادی بخش فلسطین رهبری مبارزات مردم فلسطین را برعهده گرفت . لیکن در طی سالهای دهه 70 با اولویت بخشیدن به فعالیت های سیاسی از مبارزه مسلحانه فاصله گرفت و برای جلب حمایتهای بین المللی به یک سازمان بوروکراتیک اداری - سیاسی تبدیل شد .

جنبش ملی فلسطین در این دوران به جای ایجاد یک جنبش یکپارچه و متحد ، موجب تشکیل گروههای چندی شد ، که برای کسب منافع و پایگاه مردمی با یکدیگر به رقابت پرداختند .

اواخر آن دوران با وقایع و رویدادهای تعیین کننده ای در روند انقلاب فلسطین مصادف است .

شکست مبارزات سیاسی گروههای فلسطینی در دسترسی به اهدافی که داعیه آن را داشتند در حالی که انقلاب اسلامی ایران و عملیات نظامی ضد صهیونیستی مقاومت اسلامی لبنان به عنوان یک الگو برای ملت مظلوم فلسطین مطرح شد . اینها همگی از جمله عوامل مهم در تبدیل این مرحله به مرحله بعدی بود .

دوره چهارم :

در دوره چهارم مبارزات ، فلسطینیانی ساکن سرزمینهای اشغالی ، از فعالیت ها و عملیات گروههای فلسطینی ناامید شده و با ایمان به خدا و اتکال بر خویش دست به قیام عمومی زدند و انتفاضه فلسطین با بهره گیری از دو عنصراساسی " مردم " و " اسلام " در سال 1987 به منصفه ظهور رسید تا اسرائیل از صفحه روزگار محو و هویت و شخصیت از دست رفته فلسطینیان را بازگرداند . انتفاضه با الهام از انقلاب اسلامی ایران و دم مسیحایی رهبر فقید انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی " ره " شکل گرفت و با تکیه بر سلاح ایمان ، مردان و زنان و به ویژه جوانان و نوجوانان مسلمان فلسطینی تاکنون آن چنان طوفانی علیه حاکمیت صهیونیستها به پا کرده که هیچ تهدیدی از جمله کشتارهای بی رحمانه ، شکنجه ، غارت و اسارت ، کوچکترین اثری در راه رشد و شکوفائی آن نداشته و نتوانسته دامنه انتفاضه را محدود نماید .

تجربه پیروز انقلاب اسلامی که راهبرد جدید مبارزه را بنیان نهاد ، اعلام آرمان آزادی قدس به عنوان یکی از اهداف انقلاب اسلامی ، تعیین روز جهانی قدس به عنوان سمبل وحدت و همدلی مسلمین جهان برای نجات قبله اول مسلمانان از سوی رهبر کبیر انقلاب حضرت امام خمینی ( قدس ) و فریاد برائت ملت مسلمان و انقلابی ایران از استعمار و صهیونیزم ، تفکری نوین را در سرزمینهای اشغالی پدید آورد که به آغاز انتفاضه مردمی در سرزمین های اشغالی فلسطین انجامید .

مآخذ :

1. حمیدی ، سیدجعفر : تاریخ اورشلیم ( بیت المقدس ) ، امیرکبیر ، چاپ اول 1364 .
2. جابر ، فؤد : تاریخ انقلاب فلسطین ، ترجمه حمید احمدی ، الهام ، چاپ اول 1361 .
3. حمدان ، ریتا : انتفاضه در سرزمینهای اشغالی ، فصلنامه الفکر الاستراتجی العربی ، تموز 1988 .
4. عوض ، صالح : الانتفاضه ، مؤسسة الزیتونه للاعلام و النشر ، 1989 .
5. روحانی ، سیدحمید : نهضت امام خمینی ره ، ج دوم ، شرکت افست سهامی عام ، چاپ اول 1364 .