سیّد عبّاس الموسوی
سیّد عبّاس الموسوی (۲۶ اکتبر ۱۹۵۲ – ۱۶ فوریه ۱۹۹۲)، روحانی شیعه لبنانی، از مؤسسان و دومین دبیرکل حزب‌الله لبنان بود. سید عباس موسوی که در ۱۶ فوریه ۱۹۹۲ برای شرکت و سخنرانی در مراسم سالگرد راغب حرب به روستای جبشیت رفته بود، در راه بازگشت خودروی حامل او مورد حمله هلی‌کوپترهای رژیم اسرائیل قرار گرفت که در نتیجۀ آن، او به همراه همسر و فرزندش به شهادت رسیدند.
زندگی و تحصیلات
عباس الموسوی در روستای نبی شیت از توابع بعلبک به دنیا آمد. تحصیلات حوزوی خود را در شهر صور آغاز نمود و برای ادامه آن به حوزه علمیه نجف رفت. موسوی در سال ۱۹۷۹ به لبنان بازگشت و حوزه علمیه بعلبک را تأسیس کرد. او پس از صبحی طفیلی، به عنوان دومین دبیرکل حزب‌الله لبنان انتخاب شد.
موسوی در سال ۱۹۶۶ در شهر صور با امام موسی صدر آشنا شد و به خواست او به حوزه علمیه صور (کانون تحقیقات اسلامی) که مؤسس آن موسی صدر بود رفت و به ادامه تحصیل پرداخت.
در سال ۱۹۶۷ برای پیگیری تحصیلات علوم دینی به حوزه علمیه نجف رفت و نزد استادان بزرگ آن حوزه به تحصیل در رشته‌های علوم اسلامی پرداخت. وی در کلاس‌های درس سید ابوالقاسم خویی و سید محمد باقر صدر شرکت می‌کرد و با سید محمد باقر صدر روابط نزدیک فکری و سیاسی برقرار کرد.
بازگشت به لبنان
موسوی در این مدت ازدواج نمود، و این بار به همراه همسرش به نجف رفت. او با مشاهده ظلم صدام حسین بر مردم عراق در مقابل حکومت حاکم به فعالیت سیاسی پرداخت.
در سال ۱۹۷۷ موسوی که برای شرکت در مراسم عاشورا به لبنان آمده بود، نیروهای سازمان امنیت حزب بعث عراق چندین بار به محاصره و بازرسی منزل وی در نجف پرداختند و قصد دستگیری او را داشتند. چندی بعد به علت فشارهای مداوم پلیس عراق سیدعباس موسوی به توصیه سید محمدباقر صدر به لبنان بازگشت. در سال ۱۹۷۹، حوزه علمیه بعلبک را تأسیس کرد. سپس به همراه همسرش حوزة الزهرا را جهت آموزش احکام اسلامی به راه انداخت.
حزب‌الله لبنان
به دنبال اشغال لبنان توسط رژیم اسرائیل در سال ۱۹۸۲، سازمانی به نام بسیج عمومی مستضعفین شکل گرفت که بعدها به مقاومت اسلامی معروف شد. حزب‌الله در همین سال با توزیع اعلامیه‌ای به مناسبت کشتار صبرا و شتیلا و نیز یک سال بعد، به مناسبت شهادت راغب حرب، ضمن اعلام موجودیت، اهداف و طرح‌های خود را برای مسائل گوناگون لبنان اعلام کرد و خواستار تغییر در نظام سیاسی این کشور شد. با تشکیل جمهوری اسلامی در ایران توسط سید روح‌الله خمینی(ره)، موسوی با همفکری جمعی از روحانیون و تعدادی از شاگردان خود، با جدا شدن از جنبش امل که آن روزها پس از ربوده شدن سیدموسی صدر و شهادت مصطفی چمران وارد جنگ داخلی با نیروهای مقاومت فلسطین شده بود، اقدام به تشکیل گروهی به نام حزب‌الله لبنان در سال ۱۹۸۲ کرد. سید عباس موسوی در سال ۱۹۹۱ خود دبیر کلی این حزب را بر عهده گرفت.
شهادت
عبّاس موسوی در صبح روز یکشنبه ۱۶ فوریه ۱۹۹۲ میلادی برای شرکت در مراسم هشتمین سالگرد شهادت راغب حرب به سمت روستای جبشیت سفر کرد و پس از شرکت در مراسم و سخنرانی به سمت بیروت در حرکت بود. هلی‌کوپترهای صهیونیستی به کاروان اتومبیل‌های سیدعباس موسوی حمله کردند و با هدف قرار دادن خودروی وی، سبب شهادت او، همسر و فرزندش شدند.
منابع
1. Ranstorp, Magnus (1997). Hizb'allah in Lebanon: The Politics of the Western Hostage Crisis. New York: St. Martins Press. p. 46. ISBN 0-312-16288-X.
2. Deeb, Marius (April 1988). "Shia Movements in Lebanon: Their Formation, Ideology, Social Basis, and Links with Iran and Syria". Third World Quarterly. 10 (2): 683–698. doi:10.1080/01436598808420077. JSTOR 3992662.
3. «لحظه شهادت سید عباس الموسوی، دبیرکل سابق حزب‌الله لبنان». الکوثر. ۲۷ بهمن ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ سپتامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۷.
4. «فیلمی کمتر دیده‌شده از لحظه شهادت دبیرکل سابق حزب‌الله». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲ اسفند ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۷.
5. «زندگی شهید سید عباس موسوی دبیرکل سابق حزب‌الله در قاب تصویر». خبرگزاری تسنیم. ۲۵ بهمن ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۵ مه ۲۰۱۸.
6. «دبیرکل سابق حزب‌الله لبنان که بود؟». خبرگزاری تسنیم. ۱۱ مرداد ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۷.
7. «تاریخچه و عملکرد حزب‌الله لبنان و نقش انقلاب اسلامی ایران». مجله پگاه حوزه. پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه. ۱۱ شهریور ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۷.
8. «سید عباس موسوی؛ شهید راه مقاومت حزب‌الله». خبرگزاری مهر. ۲۷ بهمن ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۷.